Mục đích cơ bản của luận văn này là nghiên cứu hoạt động cung ứng dịch vụ hành chính công của Sở Công thương Hà Nội. Từ đó đưa ra các giải pháp để hoàn thiện hoạt động cung ứng Dịch vụ hành chính công của Sở Công thương Thành phố Hà Nội.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ
TẠI SỞ CÔNG THƯƠNG HÀ NỘI
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 8 34 04 03
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
HÀ NỘI, 2018
Trang 2Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Phản biện 1:
TS Lê Văn Hòa, Học viện Hành chính Quốc gia
Phản biện 2:
TS Hoàng Ngọc Hải, Học viện Chính trị khu vực I
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia
Địa điểm: Phòng họp 204, Nhà A - Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia
Số: 77 - Đường Nguyễn Chí Thanh - Quận Đống Đa - TP Hà Nội Thời gian: vào hồi 09 giờ 30 phút ngày 05 tháng 11 năm 2018
Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia
hoặc trên trang Web Khoa Sau đại học, Học viện Hành chính Quốc gia
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Cung cấp dịch vụ công là một trong những chức năng quan trọng của nhà nước Nhất là trong bối cảnh khu vực công đang ngày càng cải cách mạnh mẽ trên thế giới, việc chú trọng vào tính phục vụ,
nỗ lực cải thiện chất lượng dịch vụ công cho người dân và tổ chức trở thành nhiệm vụ hàng đầu của mỗi Nhà nước
Là một loại hình dịch vụ công đặc biệt, dịch vụ hành chính công (DVHCC) của Việt Nam mang một số đặc điểm đặc thù vì gắn với thẩm quyền hành chính của hệ thống cơ quan hành chính nhà nước Chính vì thế, trong những năm qua, với nỗ lực không ngừng,
cả hệ thống hành chính nhà nước đã chú trọng đổi mới và nâng cao chất lượng cung ứng DVHCC, coi đó là một khâu quan trọng trong thực hiện chương trình cải cách nền hành chính nhà nước theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp Nhờ đó, nền hành chính đã bước đầu bảo đảm về số lượng lẫn chất lượng dịch vụ khi người dân có nhu cầu, làm tăng sự hài lòng của người thụ hưởng dịch vụ nói chung Tuy nhiên, bức tranh cung ứng DVHCC của người dân và tổ chức vẫn còn những mảng màu xám như DVHCC hoạt động kém hiệu quả do chịu sự cản trở và tác động của chính các yếu tố của bộ máy quan liêu chậm được đổi mới Chính vì vậy, hoạt động cung ứng DVHCC
là một vấn đề cần được quan tâm, giải quyết một cách thiết thực, nhằm góp phần xây dựng một nền hành chính hiệu lực hiệu quả mang tinh thần phục vụ tạo động lực cho sự phát triển
Là một cơ quan chuyên môn thuộc UBND Thành phố Hà Nội,
Sở Công thương thành phố Hà Nội thực hiện chức năng tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân Thành phố quản lý nhà nước về công thương trên địa bàn theo quy định của pháp luật Với lĩnh vực hoạt động đặc thù về phát triển kinh tế, xúc tiến thương mại, tiếp xúc nhiều với các
Trang 4doanh nghiệp trong và ngoài nước, trong những năm qua, Sở Công thương Hà Nội quyết tâm thực hiện cải cách hành chính, nâng cao hiệu quả hoạt động, tăng cường trách nhiệm và chất lượng phục vụ bằng nhiều kế hoạch, biện pháp cụ thể và đã có những cải thiện rõ nét Tuy nhiên, vẫn còn một số điểm hạn chế tại đây như việc rà soát, sửa đổi, bổ sung, thay thế các văn bản quy phạm pháp luật; thực hiện công bố các thủ tục hành chính đôi lúc còn chậm chưa đúng với tiến độ, thời gian theo yêu cầu, quy định, tình trạng khi nhận hồ sơ đầu vào không kiểm tra kỹ dẫn đến phải yêu cầu bổ sung hồ sơ, trong thành phần hồ sơ tiếp nhận còn có giấy tờ ngoài quy định, công chức tự ý liên hệ với tổ chức, công dân để yêu cầu
bổ sung hồ sơ, nhận hồ sơ không đúng, không đủ thành phần theo quy định Trên thực tế cũng đòi hỏi thêm nhiều nỗ lực để đáp ứng tốt hơn nữa những mong muốn của người dân và doanh nghiệp Hà Nội
Với những lý do trên, tôi lựa chọn hướng nghiên cứu: “Cung
ứng dịch vụ hành chính công tại Sở Công thương Thành phố Hà Nội” làm đề tài luận văn cao học chuyên ngành Quản lý công với
mong muốn tìm ra những giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động cung ứng DVHCC tại Sở Công thương Hà Nội, đáp ứng yêu cầu thực hiện chức năng, nhiệm vụ của cơ quan nói riêng cũng như đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Hà Nội nói chung
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Vấn đề cung ứng DVHCC là vấn đề được nghiên cứu trong nhiều công trình, đề tài nghiên cứu Tuy nhiên, hiện chưa có nghiên cứu nào nghiên cứu trực tiếp hoạt động cung ứng DVHCC tại Sở Công thương Thành phố Hà Nội
3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
- Mục đích:
Trang 5Đề tài nghiên cứu hoạt động cung ứng DVHCC của Sở Công thương Hà Nội Từ đó đưa ra các giải pháp để hoàn thiện hoạt động cung ứng DVHCC của Sở Công thương Thành phố Hà Nội
- Nhiệm vụ:
Để đạt được mục đích trên, Luận văn cần thực hiện các nhiệm
vụ nghiên cứu sau:
+ Khái quát và làm sáng tỏ cơ sở lý luận và thực tiễn về hoạt động cung ứng DVHCC
+ Phân tích và đánh giá thực trạng hoạt động cung ứng DVHCC của Sở Công thương Hà Nội Chỉ ra những mặt đạt được, những hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế về hoạt động cung ứng DVHCC của Sở Công thương Hà Nội
+ Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện hoạt động cung ứng DVHCC của Sở Công thương Hà Nội nhằm đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính và sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của địa phương
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
- Đối tượng nghiên cứu là hoạt động cung ứng DVHCC của Sở Công thương Thành phố Hà Nội
- Phạm vi nghiên cứu:
+ Phạm vi về nội dung: Hoạt động cung ứng một số loại hình DVHCC thuộc thẩm quyền của Sở Công thương Hà Nội theo quy định của pháp luật hiện hành và sự phân cấp quản lý hiện nay + Phạm vi về thời gian: Giai đoạn 2015 - nay
+ Phạm vi về không gian: Tại trụ sở của Sở Công thương Hà Nội
5 Phương pháp lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
5.1 Phương pháp luận
Trang 6Đề tài được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác Lê nin; tư tưởng Hồ Chí Minh và các quan điểm, chính sách của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam về hoạt động cung ứng DVHCC
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài Luận văn, tác giả
sử dụng một số phương pháp cơ bản sau:
+ Phương pháp nghiên cứu tài liệu (desk study): Sử dụng để
phân tích các vấn đề lý luận liên quan tới đề tài nghiên cứu và tổng quan về các nghiên cứu đã có liên quan tới vấn đề nghiên cứu
+ Phương pháp điều tra xã hội học:
* Thông qua khảo sát bằng bảng hỏi, tác giả thu thập các tài liệu về thực trạng hoạt động cung ứng DVHCC tại Sở Công thương
Hà Nội, tìm hiểu các quan điểm, ý kiến của đội ngũ công chức, người dân và doanh nghiệp về hoạt động cung ứng DVHCC tại Sở Công thương Hà Nội cũng như các giải pháp nhằm nâng cao hoạt động này
Tác giả tiến hành khảo sát tại vào thời điểm tháng 1 năm 2018
Số phiếu phát ra là 150, số phiếu thu về là 142 Đối tượng khảo sát là người dân, doanh nghiệp đến sử dụng DVHCC tại Sở Công thương
Hà Nội (Mẫu phiếu xem tại Phụ lục)
- Các phương pháp nghiên cứu bổ trợ khác:
* Phương pháp phân tích, tổng hợp: Trên cơ sở các dữ liệu, tài liệu thu thập được, tác giả đã tiến hành phân tích, đánh giá và tổng hợp lại để tìm ra những luận điểm, kết luận có giá trị khoa học, hữu ích với đề tài luận văn
* Phương pháp so sánh: Tác giả sử dụng phương pháp này để
so sánh qua các năm trong giai đoạn 2015-2017, đối chiếu những
kinh nghiệm, cách thức thực hiện của các địa phương trong cung ứng
Trang 7DVHCC Từ đó, rút ra những bài học kinh nghiệm phù hợp cho Sở Công thương Hà Nội
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1 Về lý luận
Luận văn đã hệ thống hóa, làm sáng tỏ cơ sở lý luận về hoạt động cung ứng DVHCC tại Sở Công thương Hà Nội
6.2 Về thực tiễn
- Luận văn đã cung cấp những luận cứ khoa học và thực tiễn
để đưa ra những kiến nghị nâng cao hiệu quả hoạt động cung ứng DVHCC tại Sở Công thương Hà Nội
- Luận văn đã đề xuất những giải pháp hoàn thiện hoạt động cung ứng DVHCC tại Sở Công thương Hà Nội
- Kết quả nghiên cứu của Luận văn có giá trị làm tài liệu tham khảo trong học tập, nghiên cứu, giảng dạy và công tác thực tiễn tại
Sở Công thương Hà Nội, cũng như các cơ quan hành chính nhà nước khác
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Phụ lục, Danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở khoa học về hoạt động cung ứng dịch vụ hành chính công
Chương 2: Thực trạng hoạt động cung ứng dịch vụ hành chính công tại Sở Công thương thành phố Hà Nội
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện hoạt động cung ứng dịch vụ hành chính công tại Sở Công thương thành phố Hà Nội
Trang 81.1.1.1 Khái niệm dịch vụ công
Khái niệm “dịch vụ công” (Public service) là một khái niệm được tiếp cận dưới nhiều góc độ khác nhau
Dịch vụ công có thể được hiểu là những hoạt động dịch vụ của các cơ quan nhà nước hoặc của các doanh nghiệp, tổ chức xã hội, tư nhân được nhà nước uỷ quyền thực hiện theo các quy định của pháp luật, phục vụ những nhu cầu thiết yếu của cộng đồng, công dân; theo nguyên tắc không vụ lợi, đảm bảo sự công bằng và ổn định xã hội 1.1.1.2 Đặc điểm dịch vụ công
- Dịch vụ công có tính xã hội;
- Nhà nước có trách nhiệm đảm bảo cung ứng dịch vụ công;
- Nhà nước không phải là chủ thể duy nhất cung ứng dịch vụ công;
- Cung ứng dịch vụ công không hoàn toàn diễn ra theo quan hệ của thị trường và quy luật kinh tế
1.1.1.3 Phân loại dịch vụ công
* Căn cứ vào tính chất và tác dụng của dịch vụ được cung ứng, dịch vụ công chia thành: DVHCC và dịch vụ công cộng, trong đó, dịch vụ công cộng gồm dịch vụ sự nghiệp công và dịch vụ công ích
* Căn cứ vào chủ thể cung ứng dịch vụ công, dịch vụ công được chia thành: Dịch vụ công do nhà nước cung ứng, dịch vụ công do nhà nước và tư nhân phối hợp với nhau để cung ứng, dịch vụ
công do tư nhân cung ứng dưới sự kiểm soát của nhà nước
1.1.2 Dịch vụ hành chính công
Trang 91.1.2.1 Khái niệm dịch vụ hành chính công
DVHCC là một loại hình dịch vụ công do các cơ quan hành chính nhà nước thực hiện để phục vụ các quyền và nghĩa vụ cơ bản của tổ chức và công dân DVHCC là những hoạt động phục vụ các quyền và nghĩa vụ cơ bản của các tổ chức và công dân, do các cơ quan hành chính nhà nước thực hiện dựa vào thẩm quyền hành chính
- pháp lý của Nhà nước
1.1.2.2 Đặc trưng của dịch vụ hành chính công
- Việc cung ứng DVHCC luôn gắn với thẩm quyền hành chính
- pháp lý của các cơ quan hành chính nhà nước
- DVHCC là các hoạt động phục vụ cho hoạt động quản lý của
nhà nước
- DVHCC là những hoạt động không nhằm mục đích lợi
nhuận
- Mọi người dân có quyền ngang nhau trong việc tiếp nhận và
sử dụng các dịch vụ này với tư cách là đối tượng phục vụ của chính quyền
1.1.2.3 Các loại hình dịch vụ hành chính công
- Các hoạt động cấp các loại giấy phép
- Hoạt động cấp các loại giấy xác nhận, chứng thực
- Hoạt động thu các khoản đóng góp vào ngân sách và các quỹ
của Nhà nước
- Giải quyết khiếu nại, tổ cáo của công dân và xử lý vi phạm
hành chính
- Hoạt động giữ gìn an ninh trật tự an ninh công cộng
1.2 Hoạt động cung ứng dịch vụ hành chính công
1.2.1 Khái niệm hoạt động cung ứng dịch vụ hành chính công
Cung ứng DVHCC là hoạt động của các cơ quan nhà nước, các
tổ chức được nhà nước trao quyền nhằm cung cấp các DVHCC, đảm
Trang 10bảo quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, các tổ chức và các thực thể khác trong xã hội
1.2.2 Các yếu tố cấu thành hoạt động cung ứng dịch vụ hành chính công
1.2.2.1 Thủ tục hành chính
Thủ tục hành chính được hiểu là những quy tắc, chế độ hay quy định chung phải tuân theo khi giải quyết các công việc của các tổ chức và công dân
1.2.2.2 Mô hình cung ứng và quy trình thực hiện
Hiện nay, mô hình chủ yếu của hoạt động này là thông qua giao tiếp tại bộ phận tiếp nhận và trả kết quả thực hiện theo mô hình
“một cửa”, “một cửa liên thông”, “một cửa điện tử” (cung cấp DVHCC trực tuyến)
- Cơ chế “Một cửa” là cơ chế giải quyết công việc của tổ chức,
cá nhân, bao gồm cả tổ chức, cá nhân nước ngoài (sau đây gọi là tổ chức, cá nhân) thuộc trách nhiệm, thẩm quyền của một cơ quan hành chính nhà nước, từ hướng dẫn, tiếp nhận giấy tờ, hồ sơ, giải quyết đến trả kết quả được thực hiện tại một đầu mối là bộ phận tiếp nhận
và trả kết quả của cơ quan hành chính nhà nước
* Quy trình cung ứng dịch vụ hành chính công theo mô hình
“một cửa”
- Cơ chế “Một cửa liên thông”
Cơ chế một cửa liên thông là cơ chế giải quyết công việc của
tổ chức, cá nhân thuộc trách nhiệm, thẩm quyền của nhiều cơ quan hành chính nhà nước cùng cấp hoặc giữa các cấp hành chính từ hướng dẫn, tiếp nhận giấy tờ, hồ sơ, giải quyết đến trả kết quả được thực hiện tại một đầu mối là bộ phận tiếp nhận và trả kết quả của một
cơ quan hành chính nhà nước
Trang 11* Quy trình cung ứng dịch vụ hành chính công theo mô hình
“một cửa liên thông”
- Cơ chế “Một cửa điện tử”(DVHCC trực tuyến)
Dịch vụ công trực tuyến là DVHCC và các dịch vụ khác của
cơ quan nhà nước được cung cấp cho các tổ chức, cá nhân trên môi trường mạng Có 4 mức độ gồm Dịch vụ công trực tuyến mức độ 1,2,3,4 Dịch vụ công trực tuyến đang được các cơ quan hành chính nhà nước triển khai nhằm đáp ứng được nhu cầu thực tế, phục vụ được người dân và các doanh nghiệp mọi lúc, mọi nơi chỉ cần có kết nối internet
* Quy trình cung ứng dịch vụ hành chính công theo mô hình
1.2.2.4 Các phương tiện được sử dụng trong hoạt động cung cấp dịch vụ hành chính công
Phương tiện là các yếu tố vật chất tham gia vào quá trình cung cấp DVHCC Các yếu tố này bao gồm trụ sở, bàn ghế các loại hồ sơ, giấy tờ, biểu mẫu, máy tính, máy fax…
1.3 Vai trò, ý nghĩa của hoạt động cung ứng dịch vụ hành chính công
Thứ nhất: Việc cung ứng DVHCC chính là một trong những
cách thức, biện pháp để phục vụ và đáp ứng ngày càng tốt hơn các quyền và nghĩa vụ cơ bản của các tổ chức và công dân
Trang 12Thứ hai: Hoạt động cung ứng DVHCC cũng là cầu nối gần
nhất, sâu sát nhất giữa nhà nước, đặc biệt là chính quyền địa phương
và nhân dân
Thứ ba: Hoạt động cung ứng DVHCC cũng giúp hệ thống cơ
quan hành chính nhà nước thực hiện thẩm quyền pháp lý hành chính của mình, để thực hiện chức năng quản lý
Thứ tư: Những thông tin từ hoạt động cung ứng DVHCC cũng
phản ánh chân thực, sinh động nhất hiệu lực, hiệu quả của nền hành chính nhà nước
1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động cung ứng dịch vụ hành chính công
1.41 Yếu tố thể chế
1.4.2 Năng lực cung ứng của chủ thể
1.4.3 Nhu cầu của “khách hàng”
1.4.4 Trình độ phát triển khoa học công nghệ
1.4.5 Toàn cầu hóa
1.5 Kinh nghiệm cung ứng dịch vụ hành chính công của một số cơ quan và bài học kinh nghiệm cho Sở Công thương Hà Nội
1.5.1 Kinh nghiệm của Sở Công thương thành phố Hồ Chí Minh
1.5.2 Kinh nghiệm của UBND TP Đà Nẵng
1.5.3 Kinh nghiệm của tỉnh Quảng Ninh
1.5.4 Bài học kinh nghiệm cho Sở Công thương thành phố Hà Nội
Thứ nhất, cần tạo được sự đồng thuận, thống nhất trong quan
điểm và nhận thức về cải cách hoạt động cung ứng DVHCC
Trang 13Thứ hai, cần kiên trì và thực hiện tốt việc rà soát, xây dựng bộ
TTHC đầy đủ, rõ ràng và chuẩn hoá quy trình xử lý thủ tục; thông tin công khai về TTHC, quá trình xử lý công việc
Thứ ba, cần xây dựng, đào tạo đội ngũ công chức nhà nước đủ
năng lực, có tinh thần thái độ, có trách nhiệm trong cung cấp DVHCC
Thứ tư, tăng cường đầu tư xây dựng, thiết lập quy trình và phát
triển cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin đồng bộ; hiện đại hoá công sở nhằm nâng cao hiệu quả làm việc của CBCC và chất lượng cung cấp DVHCC
Thứ năm, tham khảo, thu thập ý kiến khách hàng để điều chỉnh
chất lượng cung ứng DVHCC bằng nhiều hình thức, nhiều kênh khác nhau
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
Chương 2
THỰC TRẠNG CUNG ỨNG DỊCH VỤ HÀNH CHÍNH CÔNG CỦA SỞ CÔNG THƯƠNG THÀNH PHỐ HÀ NỘI
2.1 Khái quát chung về Sở Công thương Thành phố Hà Nội
2.1.1 Vị trí, chức năng, cơ cấu tổ chức
2.1.2 Khái quát đặc điểm tự nhiên, đặc điểm kinh tế xã hội
ảnh hưởng tới việc cung ứng DVHCC của Sở Công thương
2.2 Thực trạng hoạt động cung ứng dịch vụ hành chính công của Sở Công thương