- Cảm nhận được tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật ''tôi'' ở buổi tựu trường đầu tiên trong đời.. - Thấy được ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ, gợi vị trữ tình man mác của Th[r]
Trang 1Tuần 1 Ngày soạn: 17/ 08/2012
Tiết: 1-2
VĂN BẢN : TÔI ĐI HỌC _Thanh Tịnh_
I MỤC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Cảm nhận được tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật ''tôi'' ở buổi tựu tr-ường đầu tiên trong đời
- Thấy được ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ, gợi vị trữ tình man mác của Thanh Tịnh
- Rèn kĩ năng đọc diễn cảm văn bản hồi ức - biểu cảm
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
1 Kiến thức
- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn tríchTôi đi học
- Nghệ thuât miêu tả tâm lí trẻ nhỏ ở tuổi đến trường qua ngòi bút Thanh Tịnh
2 Kĩ năng
- Đọc – hiểu đoạn trích tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm
- Trình bày những suy nghĩ, tình cảm về một sự việc trong cuộc sống của bản thân
III HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN
Tiết 1
1 Ổn định tổ chức: 1’
2 Kiểm tra bài cũ: 3’
Gv kiểm tra sự chuẩn bị của hs
3 Bài mới
* Giới thiệu bài: 1’
''Tôi đi học'' là văn bản nhật dụng đầu tiên chúng ta học ở lớp 8 Nội dung của văn bản
đã diễn tả những kỉ niệm mơn man, bâng khuâng của nhân vật '' tôi'' trong ngày đầu tiên đến trường Chúng ta cùng tìm hiểu bài
Gv nêu yêu cầu đọc, giọng
chậm, hơi buồn, lắng sâu; chú ý
giọng nói của nhân vật ''tôi'',
người mẹ và ông đốc
Gv đọc mẫu Gọi h/s đọc tiếp?
Yêu cầu h/s nhận xét cách đọc
của bạn?
? Đọc thầm chú thích? Nêu
ngắn gọn về tác giả Thanh
Tịnh?
Gv cho hs đọc chú thích, lưu ý
chú thích 2, 6, 7
? Văn bản được in trong tập
truyện nào?
? Câu chuyện được kể theo
trình tự bố cục ntn?
? Truyện được kể theo ngôi thứ
- Gọi 3-4 h/s đọc
Hs nhận xét cách đọc
- Thanh Tịnh (1911-1988), quê ở Huế Từ năm 1933 vào nghề dạy học và bắt đầu viết văn, làm thơ
- Hs đọc chú thích
- In trong tập ''Quê mẹ'', 1941
- Câu chuyện được kể theo trình tự thời gian của buổi tựu trường (theo dòng hồi t-ưởng của nhân vật ''tôi'')
- Truyện đựợc kể theo ngôi
A Tìm hiểu chung
1 Tác giả:
Thanh Tịnh (1911-1988) ở Huế, sáng tác của Thanh Tịnh toát lên vẻ đẹp đằm thắm, tình cảm êm dịu, trong trẻo
2 Tác phẩm:
In trong tập ''Quê mẹ'', 1941
Trang 2mấy? Tác dụng của ngôi kể?
Hoạt động 2:
? Đọc thầm ''Từ đầu tưng
bừng rộn rã'' Nỗi nhớ về buổi
tựu trường của tác giả được
khơi nguồn từ thời điểm nào?
Quang cảnh ra sao?
? Kỷ niệm về buổi tựu trường
được diễn tả theo trình tự nào?
Tìm những từ ngữ diễn tả tâm
trạng nhân vật ''tôi''?
thứ I Ngôi kể này giúp cho người kể chuyện dễ dàng bộc lộ cảm xúc, tình cảm của mình một cách chân thực nhất
- Thời điểm gợi nhớ: cuối thu (hàng năm) - ngày khai trường
- Cảnh thiên nhiên: lá rụng nhiều, mây bàng bạc
- Cảnh sinh hoạt: mấy em bé rụt rè cùng mẹ đến trường
- Diễn tả theo trình tự thời gian: từ hiện tại mà nhớ về quá khứ
B Đọc- hiểu văn bản.
II Nội dung
1 Diễn biến tâm trạng và cảm giác nhân vật ''tôi'' trong buổi tựu trường.
- Khơi nguồn kỷ niệm
? Phân tích giá trị biểu cảm của
những từ ngữ ấy?
* KNS: ? Hãy tìm những hình
ảnh, chi tiết chứng tỏ tâm
trạng (nhân vật ''tôi'' trên
con đường cùng mẹ tới
tr-ường) hồi hộp, cảm giác ngỡ
ngàng của nhân vật ''tôi'' khi
cùng mẹ đi trên đường tới
trường?
? Em có nhận xét gì về sự thay
đổi trong tâm trạng nhân vật
''tôi'' khi cùng mẹ đi trên
đư-ờng?
- Các từ láy diễn tả tâm trạng, cảm xúc: nao nức, mơn man, tưng bừng, rộn rã
Đó là những cảm giác trong sáng nảy nở trong lòng Góp phần rút ngắn khoảng cách thời gian giữa quá khứ và hiện tại Chuyện đã xảy ra từ bao năm rồi mà dường như vừa mới xảy ra hôm qua
- Con đường này tôi đã quen
đi lại lắm lần Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi
- Cảm thấy trang trọng và đứng đắn với bộ quần áo, với mấy quyển vở mới trên tay
- Cẩn thận nâng niu mấy quyển vở, muốn thử sức, muốn khẳng định mình khi xin mẹ được cầm bút, thước như các bạn khác
- Lần đầu tiên đợc đến trường, được tiếp xúc với một thế giới hoàn toàn khác
lạ không chỉ nô đùa, rong chơi, thả diều ngoài đồng nữa, cho nên ''tôi'' cảm thấy tất cả dường như trang trọng
Từ hiện tại nhớ về quá khứ Đó là những cảm giác trong sáng nảy nở trong lòng
- Trên con đường
cùng mẹ tới trường
- Cảm thấy trang trọng, đứng đắn
- Vừa muốn thử sức
và khẳng định mình
- Háo hức khi được đến trường
Trang 3và đứng đắn Tôi muốn thử sức và khẳng định mình trong việc cầm bút, thước và
2 quyển vở Đó chính là tâm trạng và cảm giác rất tự nhiên của một đứa bé lần đầu tiên được đến trường
Tất cả những cử chỉ ấy giúp
ta hình dung tư thế ngộ nghĩnh, đáng yêu của chú bé
Tiết2
10’
? Hãy tìm những chi tiết chứng
tỏ tâm trạng và cảm giác của
nhân vật ‘’tôi’’ khi đến trường
nghe ông đốc gọi tên .? Hãy
phân tích?
GV: Từ tâm trạng háo hức, hăm
hở trên đờng tới trờng chuyển
sang tâm trạng lo sợ vẩn vơ, rồi
bỡ ngỡ, ngập ngừng, đây là sự
chuyển biến tâm lí rất phù hợp
của một đứa trẻ lần đầu tiên
được đến trường
? Vì sao khi nghe ông đốc gọi
tên h/s nhân vật ‘’tôi’’ lại bất
giác dúi đầu vào lòng mẹ nức
nở khóc? Em có cảm thấy chú
bé này là ngời yếu đuối hay
không?
Gv gọi hs đọc nhẩm đoạn cuối
cùng
?Hãy phân tích tâm trạng và
cảm giác của ‘’tôi’’ khi bước
vào chỗ ngồi lạ lùng ntn?
- Sân trường hôm nay dày đặc người Ai cũng quần áo sạch sẽ
- Ngôi trường vừa xinh xắn vừa oai nghiêm khác thường lòng tôI đâm ra lo
sợ vẩn vơ
- Nghe gọi đến tên tôi giật mình và lúng túng tâm trạng hồi hộp, lo lắng
- Khi nghe ông đốc gọi đến tên thì bất giác dúi đầu vào lòng mẹ khóc nức nở tâm trạng lúng túng, sợ sệt khi phải rời xa bàn tay dịu dàng của mẹ
- Thật ra thì chẳng có gì đáng khóc cả Chúng ta có thể thông cảm vì đó chỉ là cảm giác nhất thời của một đứa bé nhút nhát ít khi được tiếp xúc với đám đông mà thôi Khi phải rời tay mẹ, cậu bé cảm thấy hụt hẫng lo
sợ cho nên việc dúi đầu vào lòng mẹ khóc nức nở là một tất yếu sẽ xảy ra
- Bước vào lớp tôi nhìn bao quát xung quanh thấy cáI gì cũng mới lạ và hay hay
Nhìn chỗ ngồi của mình thật
kĩ rồi tự lạm nhận đó là chỗ
- Tâm trạng và cảm giác của ‘’tôI’’khi đến trường và khi nghe ông đốc gọi tên
và phải rời bàn tay
mẹ bước vào lớp
- Bỡ ngỡ, lo sợ vẩn
vơ, hồi hộp lo lắng, lúng túng sợ sệt
- Tâm trạng và cảm giác của nhân vật
‘’tô’’ khi ngồi vào chỗ của mình và đón nhận giờ học đầu tiên
Trang 4của riờng mỡnh sau đú nhỡn người bạn mới chưa quen
mà đó thấy quyến luyến Tất
cả đú là sự biến đổi rất tự nhiờn trong tõm lớ nhõn vật
Cú thể chỗ ngồi kia, người bạn mới ấy sẽ là nơI mà mỡnh gắn bú, gần gũi trong suốt cả năm học
10’
10’
Cõu hỏi thảo luận nhúm:
Nhúm 1,2: Tại sao ở phần cuối
truyện tỏc giả đưa hỡnh ảnh ''con
chim liệng bay cao'' cú ý
nghĩa gỡ?
Nhúm 3,4: Dũng chữ ''Tụi đi
học'' kết thỳc truyện cú ý nghĩa
gỡ?
Gọi h/s các nhóm thảo luận và
trình bày
GV bổ sung, sửa chữa và chốt
lại vấn đề đã nêu
? Em có cảm nhận gì về thái độ
cử chỉ của những người lớn (ông
đốc, thầy giáo đón nhận học trò
mới, các bậc phụ huynh) đối với
các em bé lần đầu đi học?
Hs tự do thảo lụân theo nhóm (5’)
N1: Hình ảnh ''một con chim
non liệng đến .''có ý nghĩa tượng trưng sự nuối tiếc quãng đời tuổi thơ tự do nô
đùa, thả diều đã chấm dứt để bước vào giai đoạn mới đó là làm học sinh, được đến
tr-ường, được học hành, được làm quen với thầy cô, bạn bè sống trong một môi trường
có sự quản lí chặt chẽ hơn
N2: Cách kết thúc truyện rất
tự nhiên và bất ngờ Dòng chữ ''Tôi đi học'' như mở ra một thế giới, một khoảng không gian mới, một giai
đoạn mới trong cuộc đời đứa trẻ Dòng chữ chậm chạp, nguệch ngoạc đầu tiên trên trang giấy trắng tinh là niềm
tự hào, khao khát trong tuổi thơ của con người và dòng chữ cũng thể hiện rõ chủ đề của truyện ngắn này
- Các phụ huynh đều chuẩn
bị chu đáo cho con em trong buổi tựu trường đầu tiên, đều trân trọng tham dự buổi lễ này Có lẽ các vị cũng đang
lo lắng hồi hộp cùng con em mình
- Ông đốc là hình ảnh người thầy, người lãnh đạo nhà
tr-ường rất từ tốn, hiền hậu bao dung đối với hs
- Thầy giáo trẻ với gương mặt tươi cười đón hs vào lớp cũng là một người vui tính
2 Thỏi độ, cử chỉ của người lớn đối với cỏc em.
- Cỏc bậc phụ huynh
- ễng đốc
- Thầy giỏo trẻ
Trang 5thương yêu hs.
7’
GV: Những hỡnh ảnh về người
lớn cho thấy trỏch nhiệm, tấm
lũng của nhà trường, gia đỡnh
đối với cỏc em h/s Đõy thực sự
là những dấu ấn tốt đẹp, những
kỉ niệm trong sỏng, ấm ỏp
khụng thể phai nhoà trong kớ ức
tuổi thơ, giỳp cỏc em tự tin,
vững vàng hơn Đú cũn là mụi
trường giỏo dục ấm ỏp, nơi nuụi
dưỡng tõm hồn trớ tuệ và tỡnh
cảm của những thế hệ tương lai
của đất nước
? Hóy tỡm và phõn tớch những
hỡnh ảnh so sỏnh được nhà văn
sử dụng trong truyện ngắn này?
* KNS: ? Nhận xột về đặc sắc
nghệ thuật và sức cuốn hỳt
của tỏc phẩm?
''Tụi quờn thế nào được '' ''ý nghĩ ấy thoỏng qua '' ''Họ như con chim con ''
- Đõy là những so sỏnh giàu hỡnh ảnh, giàu sức gợi cảm được gắn với những cảnh sắc thiờn nhiờn tươi sỏng;
trữ tỡnh Những so sỏnh này gúp phần diễn tả cụ thể, rừ ràng những cảm giỏc, ý nghĩ của nhõn vật ''tụi'' trong buổi đầu tiờn đi học, gúp phần tạo nờn chất thơ mang mỏc và cảm giỏc nhẹ nhàng ờm dịu cho truyện ngắn
Hs thảo luận (3’)
a Đặc sắc nghệ thuật:
+ Truyện ngắn được bố cục theo dũng hồi tưởng, cảm nghĩ của nhõn vật ''tụi'' theo trỡnh tự thời gian của buổi tựu trường
+ Sự kết hợp hài hoà giữa
kể, miờu tả với bộc lộ cảm xỳc, tõm trạng
II Nghệ thuật
- Miờu tả tinh tế, chõn thực diễn biến tõm trạng của ngày đầu tiờn đi học
- Sử dụng ngụn ngữ giàu yếu tố biểu cảm,hỡnh ảnh so sỏnh độc đỏo ghi lại dũng liờn tưởng, hồi tưởng của nhõn vật tụi
- Giọng điệu trữ tỡnh trong sỏng
b Sức cuốn hỳt của tỏc phẩm:
- Tỡnh huống truyện ''buổi đầu tiờn đi học'' cú dấu ấn sõu đậm, chứa đựng cảm xỳc thiết tha
- Sự quan tõm chăm súc trỡu
Trang 63’ ?Hãy nêu ý nghĩa của văn bản?
mến yêu thương của những người lớn đối với các em h/s trong buổi đầu tiên đi học
- Hình ảnh thiên nhiên, ngôi trường và các h/ả so sánh giàu sức gợi cảm của tác giả
- Buổi tựu trường đầu tiên sẽ mãi không thể nào quên trong kí ức của nhà văn Thanh Tịnh
III Ý nghĩa văn bản
Buổi tựu trường đầu tiên sẽ mãi không thể nào quên trong kí ức của nhà văn Thanh Tịnh
C Hướng dẫn tự học:
* KNS: Ghi lại ấn tượng, cảm xúc của bản thân về ngày tựu trường mà em nhớ nhất.
2’
2’
4 Củng cố:
- Trình bày đôi nét về tác giả và tác phẩm?
- Tâm trạng nhân vật tôi trong buổi tựu trường đầu tiên diễn biến như thế nào?
- Trình bày những thay đổi trong cách nhìn của nhân vật tôi khi ngày đầu đi học?
- Cảm giác khi ngồi vào chổ chờ giờ học đầu tiên như thế nào?
5 Dặn dò:
- Học bài, thực hiện theo hướng dẫn tự học
- Soạn bài “Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ”: từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp, xem trước bài tập
=======================
Tiết 3
CẤP ĐỘ KHÁI QUÁT CỦA NGHĨA TỪ NGỮ
(Tự học có hướng dẫn)
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Hiểu rõ cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ và mối quan hệ về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ
- Thông qua bài học, rèn luyện tư duy trong việc nhận thức mối quan hệ giữa cái chung và cái riêng, về phạm vi nghĩa rộng và hẹp
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
1 Kiến thức:
Các cấp độ khái quát về nghĩa của từ ngữ
2 Kĩ năng:
Thực hành so sánh, phân tích các cấp độ khái quát về nghĩa của từ ngữ
III HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN
1.Ổn định tổ chức : 1’
2 Kiểm tra bài cũ : 5’
- Hãy trình bày ý nghĩa văn bản và nghệ thuật bài “Tôi đi học”?
3 Bài mới:
* Giới thiệu bài: 1’
Trang 7Hoạt động 1: 14’
- Gv hướng dẫn học sinh tự tìm hiểu bài theo các câu hỏi sau:
1.Từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp:
-> Quan sát sơ đồ và trả lời các câu hỏi:
KNS: ? Nghĩa của từ “động vật” rộng hơn hay hẹp hơn nghĩa của từ “thú, chim,
cá”? Tại sao?
KNS: ? Nghĩa của từ “thú” rộng hay hẹp hơn nghĩa của từ ''voi, hươu'' Nghĩa của từ “chim” rộng hay hẹp hơn nghĩa của từ ''tu hú, sáo'' Từ “cá” rộng hay hẹp hơn nghĩa của từ ''cá rô, cá thu''? Vì sao?
KNS: ? Các từ ''thú, chim, cá'' rộng hơn nghĩa của những từ nào? Đồng thời hẹp hơn nghĩa của những từ nào?
- Hs thực hiện và trình bày
- Gv chốt ý:
+ Một từ ngữ có nghĩa rộng khi phạm vi nghĩa của nó bao hàm phạm vi nghĩa của một
từ ngữ khác
+ Một từ có nghĩa hẹp khi phạm vi nghĩa được bao hàm trong phạm vi nghĩa của một
từ ngữ khác
+ Một từ ngữ có thể vừa có nghĩa rộng, vừa có nghĩa hẹp vì tính chất rộng, hẹp của nghĩa từ ngữ chỉ là tương đối
- Gv hướng dẫn hs tự làm các bài tập
- Hs thực hiện và trình bày
- Gv chốt lại kết quả:
2 Luyện tập:
Bài 1: Lập sơ đồ thể hiện cấp độ
khái quát nghĩa của từ ngữ trong
mỗi nhóm từ cho sẵn
Bài 1: a
Y phục
Quần đùi Quần dài Áo dài Sơ mi
b
Vũ khí
súng trường đại bác bom bi bom
ba càng
Trang 8Bài 2: Tỡm từ ngữ cú nghĩa rộng so
với nghĩa của cỏc từ ngữ ở mỗi
nhúm cho sẵn
Bài 2:
a Chất đốt
b Nghệ thuật
c Thức ăn
d Nhỡn
e Đỏnh
Bài 3: Tỡm cỏc từ ngữ cú nghĩa
được bao hàm trong phạm vi nghĩa
của mỗi từ ngữ cho sẵn
Bài 3: a Xe cộ: xe đạp; xe máy; ô tô
b Kim loại: sắt; đồng; chì; thiếc
c Hoa quả: cam; chanh; chuối; mít
d Họ hàng: chú; dì; cô; bác
e Mang: xách; khiêng; gánh
Bài 4: Loại bỏ những từ không
thuộc phạm vi nghĩa của mỗi nhóm
từ ngữ
Bài 4: a thuốc lào
b thủ quỹ
c bút điện
d hoa tai
Bài 5: Đọc đoạn trớch và tỡm 3 động
từ cựng một phạm vi nghĩa, trong
đú một từ cú nghĩa rộng và hai từ
cú nghĩa hẹp
Bài 5: Ba động từ thuộc một phạm vi nghĩa: khóc, nức nở, sụt sùi.
khóc: nghĩa rộng;
nức nở, sụt sùi: nghĩa hẹp
4 Củng cố: 2’
- Thế nào là từ nghĩa rộng? Thế nào là từ nghĩa hẹp? Cho vớ dụ minh họa
5 Dặn dũ: 2’
- Xem lại bài và bài tập
- Soạn bài: “Tớnh thống nhất về chủ đề của văn bản”: chủ đề của văn bản, tớnh thống
nhất về chủ đề của văn bản Xem trước bài tập
======================================
Tuần 1 Ngày soạn 18/08/2012
Tiết 4
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Nắm được chủ đề của văn bản, tính thống nhất về chủ đề của văn bản
- Biết viết một văn bản đảm bảo tính thống nhất về chủ đề; biết xác định, lựa chọn, sắp xếp các phần trong văn bản nhằm nêu bật ý kiến, cảm xúc của mình
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
1 Kiến thức:
- Chủ đề của văn bản
- Những thể hiện của chủ đề trong một văn bản
2 Kĩ năng
- Đọc – hiểu và cú khả năng bao quỏt toàn bộ văn bản
- Trỡnh bày một văn bản (núi, viết) thống nhất về chủ đề
III HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN
1 ổn định lớp: 1’
2 kiểm tra bài cũ: 5’
- Thế nào là từ nghĩa rộng? Thế nào là từ nghĩa hẹp? Cho vớ dụ minh họa (vẽ sơ đồ)
3 bài mới:
* Giới thiệu bài: 1’
Trang 9Chúng ta đã được tìm hiểu rất nhiều văn bản Vậy chủ đề trong văn bản là gì? Tại sao trong văn bản phải đảm bảo tính thống nhất về chủ đề Để trả lời cho những câu hỏi ấy chúng
ta cùng tìm hiểu bài học
Tg Hoạt động GV Hoạt động HS ND cần đạt
- GV yêu cầu h/s đọc thầm văn
bản ''Tôi đi học'' của Thanh Tịnh
KNS:? Trong văn bản tác giả
nhớ lại những kỉ niệm sâu sắc
nào trong thời thơ ấu của mình?
Sự hồi tưởng ấy gợi lên những
ấn tượng gì trong lòng tác giả?
? Hãy nêu lên chủ đề của văn bản?
KNS: ? Vậy em hiểu chủ đề của
văn bản là gì?
- Hs đọc thầm văn bản
- Tác giả nhớ lại kỉ niệm về buổi đầu tiên đi học Sự hồi tưởng ấy gợi lên cảm giác bâng khuâng, xao xuyến không thể nào quên về tâm trạng náo nức, bỡ ngỡ của nhân vật ''tôi'' trong buổi tựu trường
- Chủ đề của văn bản: Những
kỉ niệm sâu sắc về buổi tựu trường đầu tiên
- Chủ đề của văn bản là những vấn đề chủ chốt được tác giả nêu lên, đặt ra trong văn bản
A Tỡm hiểu chung.
bản
- Văn bản có tính thống nhất về chủ đề khi chỉ nói tới chủ đề đã xác
định, không xa rời hay lạc sang chủ đề khác
- Chủ đề của văn bản là những vấn đề chủ chốt
được tác giả nêu lên,
đặt ra trong văn bản
* Hướng dẫn hs hình thành khái
niệm tính thống nhất về chủ đề
của văn bản
? Để tái hiện những kỉ niệm về
ngày đầu tiên đi học, tác giả đã
đặt nhan đề của văn bản và sử
dụng từ ngữ, câu ntn?
? Tìm các từ ngữ, các chi tiết nêu
bật cảm giác mới lạ xen lẫn bỡ
ngỡ của nhân vật ''tôi'' khi cùng
mẹ đi đến trường, khi cùng các
bạn vào lớp?
- Nhan đề ''Tôi đi học'' giúp chúng ta hiểu ngay nội dung của văn bản nói về chuyện đi học
+ Các câu đều nhắc đến những kỉ niệm của buổi tựu trường đầu tiên trong đời
- Hôm nay tôi đi học
- Hằng năm cứ vào cuối thu lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường
- Hai quyển vở mới đang ở trên tay tôi đã bắt đầu thấy nặng
- Tôi bặm tay ghì thật chặt, nhưng một quyển vở cũng xệch ra và chênh đầu chúi xuống
* Khi cùng mẹ tới trường:
Con đường quen đi lại lắm lần nay thấy lạ, cảnh vật xung quanh đều thay đổi thấy mình trang trọng và
đứng đắn trong bộ quần áo mới, cố làm ra vẻ như một
chủ đề của văn bản
Văn bản có tính thống nhất về chủ đề khi chỉ nói tới chủ đề đã xác
định, không xa rời hay lạc sang chủ đề khác
Trang 10GV: Tất cả các chi tiết trên đều
tập trung khắc họa tâm trạng của
nhân vật ''tôi'' trong buổi tựu
trường đầu tiên
? Vậy tính thống nhất về chủ đề
thể hiện ở những phơng diện nào
trong văn bản ?
? Làm thế nào để có thể viết một
văn bản đảm bảo tính thống nhất
về chủ đề ?
học trò thực sự ''tay bặm ghì
hai quyển sách, đòi mẹ cầm bút thước''
* Khi quan sát ngôi trường:
cao ráo, sạch sẽ hơn các nhà trong làng, xinh xắn, oai nghiêm, sân rộng đâm ra lo
sợ vẩn vơ Nghe trống thúc thấy chơ vơ, toàn thân run run, được mọi người nhìn thì
tỏ ra lúng túng, nghe gọi tên mình thì giật mình, lúng túng
* Khi xếp hàng vào lớp: thấy nặng nề, dúi đầu vào lòng
mẹ khóc nức nở
* Trong lớp học: cảm thấy
xa mẹ nhớ nhà
- Văn bản có tính thống nhất
về chủ đề khi chỉ nói tới chủ
đề đã xác định, không xa rời hay lạc sang chủ đề khác
Để viết được một văn cần xác định rõ chủ đề của văn bản Chủ đề của văn bản
đ-ược thể hiện trong đề bài, đề mục, trong quan hệ giữa các phần của văn bản và ở các từ ngữ then chốt lặp đi lặp lại
*Đọc yêu cầu bài tập 1
? Văn bản trên viết về vấn đề gì?
Các đoạn văn đã trình bày vấn đề
theo thứ tự nào? Theo em có thể
thay đổi trật tự sắp xếp này được
không? Vì sao?
? Nêu chủ đề của văn bản trên?
? Chủ đề ấy được thể hiện trong
toàn văn bản Hãy chứng minh?
Văn bản nói về cây cọ ở vùng sông Thao quê hương của tác giả
- Thứ tự trình bày: miêu tả
hình dáng cây cọ, sự gắn bó của cây cọ với tuổi thơ tác giả, tác dụng của cây cọ, tình cảm gắn bó của cây cọ với ngời dân sông Thao
- Khó thay đổi được trật tự sắp xếp vì các ý này đã rành mạch, liên tục
- Chủ đề: Vẻ đẹp và ý nghĩa của rừng cọ quê tôi
- Chủ đề được thể hiện qua nhan đề của văn bản, các ý miêu tả hình dáng, sự gắn bó của cây cọ với tuổi thơ tác giả, tác dụng của cây cọ và tình cảm giữa cây với người
Bài 1 Văn bản nói về cây cọ
ở vùng sông Thao quê hương của tác giả
Chủ đề: Vẻ đẹp và ý nghĩa của rừng cọ quê tôi