Luận văn Thạc sĩ Luật Hiến pháp và Luật Hành chính: Tổ chức thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm ở thành phố Hải Phòng

Luận văn được nghiên cứu với mục tiêu nhằm phân tích làm rõ thêm lý luận về pháp luật an toàn thực phẩm, tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm. Đánh giá thực trạng pháp công tác tổ chức thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm của các chủ thể trên địa bàn thành phố Hải Phòng. Đề xuất một số giải pháp nhằm bảo đảm tổ chức thực hiện pháp luật an toàn thực phẩm ở thành phố Hải Phòng.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

LỜI CAM ĐOAN

Tác giả xin cam đoan công trình nghiên cứu này là của riêng cá nhân tác giả Các số liệu, kết quả đƣợc sử dụng minh họa trong luận văn này là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng Những kết luận khoa học của luận văn không trùng lắp với các công trình có liên quan đã đƣợc công bố

Hà Nội, ngày 06 tháng 12 năm 2018

TÁC GIẢ

Vũ Lan Anh

LỜI CẢM ƠN

Với tình cảm trân trọng nhất, tác giả xin chân thành cảm ơn các giảng viên của Học viện Hành chính Quốc gia - những người đã dành thời gian quý báu để truyền đạt kiến thức và kinh nghiệm giúp tác giả nâng cao nhận thức và khả năng ứng dụng vào thực tiễn công việc Xin cảm ơn Ban Lãnh đạo Học viện, Lãnh đạo Ban Quản lý đào tạo sau đại học đã tạo điều kiện thuận lợi nhất cho tác giả trong thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Đặc biệt tác giả xin bày tỏ lời cảm ơn sâu sắc tới PGS.TS Lương Thanh Cường đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tác giả trong quá trình thực hiện luận văn

Xin được gửi lời cảm ơn đến những người thân trong gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã động viên, tạo điều kiện chia sẻ, khích lệ, giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình học tập, công tác, nghiên cứu khoa học và hoàn thành luận văn

Mặc dù đã nỗ lực, cố gắng, song kinh nghiệm và khả năng còn hạn chế nên luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận được ý kiến đóng góp của quý thầy cô, bạn bè, đồng nghiệp để tác giả có thể hoàn thiện luận văn được tốt hơn

Hà Nội, ngày 06 tháng 12 năm 2018

TÁC GIẢ

Vũ Lan Anh

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ CỦA TỔ CHỨC THỰC HIỆN 10

PHÁP LUẬT VỀ AN TOÀN THỰC PHẨM 10

1.1 Pháp luật về an toàn thực phẩm 10

1.1.1.Khái niệm pháp luật về an toàn thực phẩm 10

1.1.2.Nội dung của pháp luật về an toàn thực phẩm 12

1.2 Tổ chức thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm 14

1.2.1.Khái niệm tổ chức thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm 14

1.2.2.Nội dung tổ chức thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm 16

1.2.3.Các giai đoạn tổ chức thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm 18

1.3 Các yếu tố tác động đến tổ chức thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm 23

1.3.1.Mức độ hoàn thiện của pháp luật về an toàn thực phẩm 23

1.3.2.Văn hóa pháp luật về an toàn thực phẩm 25

1.3.3.Năng lực tổ chức thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm của các chủ thể có thẩm quyền 26

1.3.4.Sự phát triển của khoa học, công nghệ trong lĩnh vực an toàn thực phẩm 27

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 29

Chương 2 THỰC TRẠNG TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ AN TOÀN THỰC PHẨM Ở THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG 30

2.1 Khái quát về thành phố Hải Phòng và tình hình tổ chức thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm ở thành phố Hải Phòng 30

2.1.1 Khái quát về thành phố Hải Phòng 30

2.1.2 Tình hình tổ chức thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm ở thành phố Hải Phòng 31

2.2 Tình hình các yếu tố tác động đến tổ chức thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm ở thành phố Hải Phòng 51

2.2.1.Mức độ hoàn thiện của pháp luật về an toàn thực phẩm 51

2.2.2.Văn hóa pháp luật về an toàn thực phẩm 53

2.2.3.Năng lực tổ chức thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm của các

chủ thể có thẩm quyền ở thành phố Hải Phòng 54

2.2.4.Sự phát triển của khoa học, công nghệ trong lĩnh vực an toàn thực phẩm ở thành phố Hải Phòng 55

2.3 Nhận xét về tổ chức thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm ở thành phố Hải Phòng 56

2.3.1.Kết quả đạt được và nguyên nhân 56

2.3.2.Hạn chế và nguyên nhân 58

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 62

Chương 3 QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT AN TOÀN THỰC PHẨM Ở THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG 63

3.1 Quan điểm bảo đảm tổ chức thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm ở thành phố Hải Phòng 63

3.1.1.Bảo đảm quyền con người, quyền công dân trong lĩnh vực an toàn thực phẩm 63

3.1.2.Phân định rõ trách nhiệm các bên liên quan trong tổ chức thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm 64

3.1.3.Huy động sự tham gia của xã hội vào tổ chức thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm 65

3.2 Giải pháp bảo đảm tổ chức thực hiện luật an toàn thực phẩm ở thành phố Hải Phòng 67

3.2.1.Nhóm giải pháp chung 67

3.2.2.Nhóm giải pháp cụ thể 72

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 81

KẾT LUẬN 82

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 84

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

ATVSTP : An toàn vệ sinh thực phẩm

GMP : Tiêu chuẩn thực hành sản xuất tốt

HACCP : Hệ thống phân tích mối nguy và kiểm

soát điểm tới hạn HĐND : Hội đồng nhân dân

ISO 17025 : Yêu cầu chung về năng lực của phòng

thử nghiệm ISO 22000 : Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm - Yêu cầu

đối với các tổ chức trong chuỗi thực phẩm KHCN : Khoa học và công nghệ

NNPTNT : Nông nghiệp và phát triển nông thôn

QPPL : Quy phạm pháp luật

TCĐLCL : Tiêu chuẩn đo lường chất lượng

UBMTTQVN : Ủy ban Mặt trận tổ quốc Việt Nam

VietGap : Thực hành sản xuất nông nghiệp tốt

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1: Tình hình tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật an toàn thực phẩm của một số địa phương năm 2017 35Bảng 2.2: Tổ chức hệ thống cơ quan quản lý an toàn thực phẩm tại 41Bảng 2.3: Kết quả thực hiện thủ tục hành chính về an toàn thực phẩm năm

2017 ở thành phố Hải Phòng 43Bảng 2.4: Số cơ sở kinh doanh, sản xuất thực phẩm bị xử phạt của một số địa phương năm 2017 48

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 2.1: Một số hình thức phổ biến, tuyên truyền pháp luật an toàn thực phẩm trên địa bàn thành phố Hải Phòng giai đoạn từ 2012 – 2017 34Biểu đồ 2.2: Số lượng các cơ sở được thanh tra, kiểm tra và đạt yêu cầu 45Biểu đồ 2.3: Tỷ lệ cơ sở đạt tiêu chuẩn điều kiện an toàn thực phẩm trên địa bàn thành phố Hải Phòng các năm 2012 – 2017 46Biểu đồ 2.4: Số cơ sở vi phạm bị phạt tiền từ năm 2012 – 2017 47

DANH MỤC HÌNH VẼ

Hình 1.1: Các cấp pháp lý theo luật ATTP 2010 15

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

An toàn thực phẩm (ATTP) là vấn đề y tế công cộng nổi cộm trên thế giới, đặc biệt là tại các nước đang phát triển, nơi chịu gánh nặng lớn về các bệnh truyền qua thực phẩm Việt Nam là nước đang trong quá trình đô thị hóa nhanh chóng và là nước có mức thu nhập trung bình nên vấn đề ATTP đã trở thành mối quan tâm lớn của cả người tiêu dùng và các nhà hoạch định chính sách

Chiến lược quốc gia về ATTP giai đoạn 2011 - 2020 và tầm nhìn 2030 được thủ tướng chính phủ phê duyệt đã xác định: (1) bảo đảm ATTP chính

là bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng và sức khỏe nhân dân, là một nhiệm

vụ thường xuyên cần tập trung chỉ đạo của các cấp ủy đảng, chính quyền, là trách nhiệm và quyền lợi của các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm và của của mỗi người dân; (2) tổ chức thực hiện đồng bộ các quy định pháp luật về ATTP, chú trọng công tác thanh tra, kiểm tra, đẩy mạnh việc áp dụng các biện pháp tiên tiến trong quản lý ATTP; (3) tăng cường công tác thông tin, truyền thông nhằm tạo sự chuyển biến sâu sắc trong nhận thức của người sản xuất, người tiêu dùng và toàn xã hội về giữ gìn vệ sinh, bảo đảm ATTP Đến năm 2020: Về cơ bản, việc kiểm soát ATTP trong toàn bộ chuỗi cung cấp thực phẩm được thiết lập và phát huy hiệu quả, chủ động trong việc bảo vệ sức khỏe và quyền lợi người tiêu dùng, đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước [27]

Tuy nhiên, trong những năm gần đây lại thường xuyên xảy ra các vụ việc liên quan đến thực phẩm kém chất lượng và thực phẩm không an toàn

Cụ thể bao gồm: các báo cáo về tồn dư thuốc bảo vệ thực vật độc hại trên rau thường xuyên xảy ra, tồn dư kháng sinh và các chất cấm trong căn nuôi thường được tìm thấy trong thịt hoặc bị nghi ngờ có tồn tại trong thịt, đạm urê được sử dụng trong bảo quản cá biển, thực phẩm có nguồn gốc từ động

vật bị ôi thiu được tẩm hoá chất rồi bán ra thị trường; nhiễm bẩn vi sinh với nồng độ cao cũng thường xuyên bị phát hiện

Điểm mấu chốt của thực trạng ATTP trên là sự xiết chặt quản lý của các

cơ quan chức năng nhà nước Muốn làm tốt công tác quản lý ATTP thì trước tiên phải có các văn bản quy phạm pháp luật quy định rõ ràng về vấn đề này, sau đó là khâu áp dụng và thực hiện Thực hiện pháp luật tốt, có những quy định, chế tài nghiêm minh cộng với công tác tuyên truyền và phổ biến giáo dục pháp luật đến người dân thì mới có thể đảm bảo hiệu quả của ATTP

Tuy có rất nhiều văn bản, có phân công rõ ràng trách nhiệm quản lý giữa các bộ, ngành nhưng còn chồng chéo, còn thiếu sót, chưa phủ hết các lĩnh vực, có khoảng trống trong phân công trách nhiệm quản lý Một số lĩnh vực mới phát sinh (như thực phẩm chức năng, một số độc chất và vi chất) chưa được hướng dẫn quản lý cụ thể, chi tiết nên địa phương rất khó thực hiện Bên cạnh đó, có những quy định không phù hợp với thực tế như: hiện tuyến xã không thể nào có đủ cán bộ chuyên môn để thực hiện việc khám sức khỏe, thẩm định cơ sở, cấp giấy phép theo quy định; những thử nghiệm cho kết quả ngay thì không đủ cơ sở pháp lý để xử phạt và xử lý ngay, nhằm tránh ngộ độc thực phẩm xảy ra, còn chờ kết quả chính thức thì thực phẩm

đã được tiêu thụ hết; mức xử lý vi phạm còn chưa phù hợp với quy mô của

cơ sở Vì vậy mà pháp luật về ATTP chưa đi sâu vào đi vào cuộc sống, chưa tạo được sự thay đổi tích cực đối với xã hội

Ngoài ra, do nhận thức và trách nhiệm của người sản xuất, kinh doanh thực phẩm còn thấp, đôi khi chạy theo lợi nhuận, cố tình sản xuất, kinh doanh thực phẩm không đảm bảo an toàn, thực phẩm không đảm bảo chất lượng mà người tiêu dùng không biết hoặc biết không đầy đủ về chất lượng

sản phẩm nên đã sử dụng những sản phẩm đó

Với những lý do trên, tác giả đã chọn đề tài: “Tổ chức thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm ở thành phố Hải Phòng” làm luận văn thạc sĩ,

với mục đích sẽ chỉ ra được những tồn tại, hạn chế trong hệ thống pháp luật

về ATTP cũng như việc thực hiện pháp luật trong lĩnh vực này tại thành phố Hải Phòng

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn

Công tác đảm bảo ATTP tuy đóng vai trò rất quan trọng, song pháp luật

về ATTP ở nước ta mới chỉ được quan tâm đúng mức và bắt đầu có một số nghiên cứu quy mô trong thời gian gần đây được công bố Có thể nêu ra một vài công trình khoa học tiêu biểu như sau:

Đề tài nghiên cứu khoa học (2011): "Những vấn đề lý luận và thực tiễn

về pháp luật vệ sinh an toàn thực phẩm và việc xây dựng chương trình giảng dạy môn học Pháp luật vệ sinh an toàn thực phẩm cho các hệ đào tạo tại Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội, năm 2008 - 2011", của TS Vũ Quang,

Đại học Quốc gia Hà Nội Đề tài đã khẳng định việc chuyển hoạt động quản

lý về ATTP sang cơ chế quản lý theo nhóm sản phẩm, là một chính sách quan trọng của Luật ATTP, theo đó, một phần của nội dung chính sách này là tư tưởng giảm số Bộ tham gia quản lý nhà nước về ATTP từ 8 Bộ (theo Pháp lệnh Vệ sinh an toàn thực phẩm năm 2003) xuống chỉ còn 3 Bộ là Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn và Bộ Công Thương [21]

Đề tài nghiên cứu khoa học (2012): “Xây dựng hệ thống phần mềm khai

thác, phân tích và dự báo về vệ sinh an toàn thực phẩm” của GS.TS Vũ Đức

Thi, Viện Công nghệ thông tin Đề tài đã nghiên cứu hệ thống tiêu chuẩn về

vệ sinh an toàn thực phẩm (gọi tắt là VSATTP): ISO 22000, HACCP, nghiên cứu hệ thống văn bản pháp quy nhà nước về kiểm soát VSATTP, xây dựng Web portal thể hiện về hiện trạng ngộ độc thực phẩm và các phương pháp phòng chống ngộ độc thực phẩm gắn với một hệ cơ sở dữ liệu về vệ sinh ATTP, xây dựng hệ thống phần mềm GIS phân tích mối nguy hại, nguyên nhân và dự báo xu hướng ngộ độc thực phẩm [26]

Bản báo cáo của Ngân hàng Quốc tế được thực hiện vào năm 2017 về tái

thiết và phát triển/ Ngân hàng thế giới và các đối tác về: “Quản lý nguy cơ an

toàn thực phẩm ở Việt Nam, những thách thức và cơ hội” Mục tiêu của

nghiên cứu quản lý nguy cơ ATTP gồm: (1) mô tả thực trạng ATTP và các hệ thống kiểm soát ATTP tại Việt Nam, (2) phân tích các nguy cơ ATTP đối với một số chuỗi giá trị thực phẩm chính dựa vào các thực hành tốt nhất trên thế giới về phương pháp đánh giá nguy cơ và từ các kết quả này, (3) đưa ra các khuyến nghị để giúp cải thiện vấn đề ATTP tại Việt Nam [25]

Bài viết: “Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về vệ sinh an toàn thực

phẩm” của tác giả Bùi Hồng Nương, tạp chí Quản lý nhà nước – số 255

(4/2017) Từ thực tế hoạt động quản lý nhà nước về vệ sinh ATTP, tác giả đã

đề xuất một số giải pháp: (1) hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật

về ATTP, (2) hoàn thiện bộ máy quản lý về ATTP, (3) đẩy mạnh công tác tuyên truyền về ATTP đến mọi người dân, (4) nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ, ATTP quản lý về ATTP, (5) nâng cao mức đầu tư kinh phí cho công tác quản lý ATTP, (6) tăng cường phối hợp một cách có hiệu quả giữa các ngành, các cấp và hợp tác quốc tế, (7) tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra,

xử lý, kỷ luật về ATTP [20]

Tác giả Phạm Văn Hảo đã có bài viết: “Chế tài xử lý vi phạm pháp luật

về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong lĩnh vực an toàn thực phẩm”, tạp

chí Luật học số 5/2017 Bài viết đã chỉ ra những điểm hạn chế trong hệ thống chế tài xử lý vi phạm phạm luật về bảo vệ quyền lời người tiêu dùng trong lĩnh vực ATTP: về chế tài hành chính, về chế tài hình sự, về chế tài dân sự, về hoạt động áp dụng các chế tài trong xử lý vi phạm pháp luật Và tác giả cũng

đã đề xuất hướng hoàn thiện hệ thống chế tài pháp luật [13]

Tạp chí khoa học pháp lý số 9/2016 có bài viết: “Cần thí điểm thành lập

ban quản lý an toàn thực phẩm tại các thành phố trực thuộc trung ương” của

tác giả Thái Thị Tuyết Dung Tác giả đã chỉ ra lý do cần phải thực hiện thí

điểm: các thành phố trực thuộc trung ương là các thành phố tập trung đông dân

cư, khách du lịch, là các trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, giáo dục, đào tạo, khoa học, công nghệ, đầu mối giao lưu và hội nhập quốc tế nên cũng là đầu mối lưu thông một số lượng thực phẩm trong và ngoài nước Bài viết đề xuất

mô hình Ban quản lý ATTP chịu sự chỉ đạo của UBND thành phố, đồng thời chịu sự chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra và thanh tra chuyên môn của 3 Bộ [10] Cũng trên tạp chí Khoa học pháp lý số 9/2016, tác giả Cao Vũ Minh có

bài viết: “Những bất cập về thời hiệu và thời hạn xử phạt vi phạm hành chính

trong lĩnh vực an toàn thực phẩm” Tác giả nhận thấy rằng, vi phạm hành

chính trong lĩnh vực ATTP tuy không nguy hiểm bằng tội phạm nhưng lại diễn ra rất phức tạp, gây thiệt hại cho nhà nước, lợi ích hợp pháp của cá nhân,

tổ chức [18]

Luận văn thạc sĩ luật học (2017):“Kiểm soát vệ sinh an toàn thực phẩm

theo pháp luật Việt Nam và thực tiễn thi hành tại Quảng Bình" của tác giả

Hoàng Thị Thu Hà, Đại học Quốc gia Hà Nội Đề tài luận văn thạc sĩ hướng tới nghiên cứu việc hoàn thiện pháp luật kiểm soát vệ sinh ATTP tại Việt Nam Luận văn đã đi sâu phân tích các quy định trong hoạt động kiểm soát vệ sinh ATTP để từ đó thấy được thực trạng pháp luật kiểm soát vệ sinh ATTP ở Việt Nam còn nhiều hạn chế Bên cạnh đó đề tài cũng đưa tính hình sự hóa về vấn đề ATTP để nhấn mạnh hơn tính cấp thiết của việc quy định của pháp luật về ATTP hiện nay [12]

Tác giả Nguyễn Thị Minh với đề tài nghiên cứu: “Pháp luật về An toàn

thực phẩm - Từ thực tiễn Thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk”, luận văn

chuyên ngành Luật Hiến pháp và Luật Hành chính, Học viện Hành chính Quốc gia, năm 2017 Đây là luận văn đầu tiên được nghiên cứu trên địa bàn Thành phố Buôn Ma Thuột, đề tài đã đề cập đến thực trạng pháp luật và thực hiện pháp luật về ATTP trên địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột Đề tài cũng là

cơ sở để các nhà nghiên cứu có thể vận dụng tiếp tục nghiên cứu ở mức độ cao

hơn để đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật về ATTP ngoài phạm vi thành phố Buôn Ma Thuột và tỉnh Đắk Lắk; là tài liệu để các cơ quan có thẩm quyền nghiên cứu, tham khảo khi sửa đổi, bổ sung Luật xử lý vi phạm hành chính, Bộ luật Hình sự hiện hành của Việt Nam [19]

Với chuyên ngành lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật, ThS Lê Thị

Linh đã nghiên cứu nội dung:“Thực hiện pháp luật trong lĩnh vực an toàn vệ

sinh an toàn thực phẩm trên địa bàn Hà Nội” làm luận văn tốt nghiệp tại Đại

học Quốc gia Hà Nội Luận văn đã làm sáng tỏ những vấn đề lý luận cơ bản về việc thực hiện pháp luật vệ sinh ATTP trên địa bàn Hà Nội trong bối cảnh chung của cả nước Đánh giá thực trạng chung về việc thực hiện pháp luật an toàn vệ sinh thực phẩm của Việt Nam, từ đó đưa ra những giải pháp để khắc phục những hạn chế, thiếu sót của thực tại, hoàn thiện hệ thống pháp luật [16]

“Trách nhiệm pháp lý đối với các hành vi vi phạm pháp luật về an toàn

thực phẩm” là luận văn tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Ngân Giang tại Đại học

Quốc gia Hà Nội năm 2012 Qua quá trình nghiên cứu, tác giả cho thấy tình trạng vệ sinh ATTP hiện nay đã và đang là vấn đề hết sức cấp thiết của xã hội, đòi hỏi sự tham gia của tất cả các cấp, các ngành và trách nhiệm đảm bảo ATTP không chỉ là của nhà nước mà còn là trách nhiệm của người tiêu dùng, người tham gia sản xuất, kinh doanh thực phẩm [11]

Luận án tiến sĩ “Thực trạng và hiệu quả giải pháp can thiệp thực thi

pháp luật an toàn thực phẩm của một số cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống tại quận Hai Bà Trưng, Hà Nội” của tác giả Cao Thị Hoa, năm 2015, Viện Vệ

sinh dịch tễ trung ương Luận án đã mô tả thực trạng thực thi pháp luật về ATTP của một số cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống tại quận Hai Bà Trưng,

Hà Nội năm 2013 Từ đó, đánh giá hiệu quả các giải pháp can thiệp nâng cao việc thực thi pháp luật về an toàn thực phẩm của một số cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống tại quận Hai Bà Trưng, Hà Nội năm 2013-2014 [15]

Cuốn sách: “An toàn thực phẩm nông sản, một số hiểu biết về sản phẩm, hệ

thống sản xuất phân phối và chính sách nhà nước” của tác giả Phạm Hải Vũ (chủ

biên), Đào Thế Anh, Nxb Nông nghiệp, 2016 Trong cuốn sách này, các tác giả đã trình bày một số hiểu biết mới nhất về sản phẩm, hệ thống sản xuất nông nghiệp,

tổ chức tiêu dùng và chính sách ATTP của Việt Nam liên quan đến các nông sản [40]

Nhìn chung, những công trình trên đã tập trung nghiên cứu về vệ sinh ATTP và một số quy định của pháp luật về ATTP; việc tổ chức thực hiện pháp luật về ATTP; phân tích, làm rõ những hạn chế, bất cập trong thực thi pháp luật về ATTP Tuy nhiên, cho đến nay chƣa có công trình khoa học nào

đi sâu nghiên cứu pháp luật về ATTP ở thành phố Hải Phòng Do đó, việc tác giả lựa chọn nghiên cứu tổ chức thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm trên địa bàn Thành phố Hải Phòng có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

- Mục đích nghiên cứu: đƣa ra những giải pháp nhằm bảo đảm tổ chức

thực hiện luật ATTP ở thành phố Hải Phòng

- Nhiệm vụ nghiên cứu: từ mục đích nêu trên, luận văn đã xác định

những nhiệm vụ nghiên cứu nhƣ sau:

+ Phân tích làm rõ thêm lý luận về pháp luật ATTP, tổ chức thực hiện pháp luật ATTP

+ Đánh giá thực trạng pháp công tác tổ chức thực hiện pháp luật về ATTP của các chủ thể trên địa bàn thành phố Hải Phòng

+ Đề xuất một số giải pháp nhằm bảo đảm tổ chức thực hiện pháp luật ATTP ở thành phố Hải Phòng

4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

- Đối tượng nghiên cứu: những vấn đề lý luận và thực tiễn về tổ chứcthực hiện pháp luật về ATTP ở thành phố Hải Phòng

+ Về nội dung: nghiên cứu thực hiện pháp luật về ATTP ở thành phố Hải

Phòng dưới góc độ chuyên ngành Luật Hiến pháp và Luật Hành chính

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

- Phương pháp luận: luận văn sử dụng phương pháp luận biện chứng duy vật

- Phương pháp nghiên cứu: phương pháp thực chứng, phương pháp

phân tích hệ thống, phương pháp so sánh, phương pháp tổng hợp Cụ thể: + Chương 1: Khi nghiên cứu những vấn đề mang tính lý luận và pháp luật của luận văn, tác giả luận văn sử dụng phương pháp hệ thống hóa, phân tích, so sánh để đưa ra quan điểm của mình về vấn đề đó Phương pháp nghiên cứu tại địa bàn được sử dụng khi nghiên cứu quy định của pháp luật về ATTP

+ Chương 2: Khi nghiên cứu việc tổ chức thực hiện pháp luật trong lĩnh vực ATTP thành phố Hải Phòng, tác giả luận văn sử dụng phương pháp thống kê, phân tích số liệu, tổng hợp nhằm đánh giá những kết quả đã đạt được, những hạn chế, vướng mắc và nguyên nhân của thực trạng đó

+ Chương 3: Khi đề xuất giải pháp, tác giả luận văn sử dụng phương pháp phân tích, đi từ cái chung đến cái riêng, từ khái quát đến cụ thể Qua đó, đưa ra các giải pháp đảm bảo thực hiện pháp luật về ATTP

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

- Ý nghĩa về mặt lý luận: đề tài là một công trình mới nhất được

nghiên cứu trên địa bàn Thành phố Hải Phòng từ cơ sở tổng hợp nghiên cứu pháp luật về bảo đảm ATTP và việc tổ chức thực hiện pháp luật về ATTP trên địa bàn thành phố Hải Phòng Do đó luận văn sẽ góp phần về mặt lý luận cho việc xây dựng và hoàn thiện pháp luật về ATTP

- Ý nghĩa về mặt thực tiễn: đề tài đã đưa ra được quan điểm, giải pháp

đảm bảo thực hiện pháp luật về ATTP ở Thành phố Hải Phòng, từ đó làm cơ

sở cho các cấp chính quyền ở Hải Phòng có thể vận dụng để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đảm bảo ATTP trong thời gian tới Đề tài cũng là có

thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho những người quan tâm đến lĩnh vực pháp luật về ATTP

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được kết cấu thành 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận và pháp lý của tổ chức thực hiện pháp luật về

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ CỦA TỔ CHỨC THỰC HIỆN

PHÁP LUẬT VỀ AN TOÀN THỰC PHẨM 1.1 Pháp luật về an toàn thực phẩm

1.1.1 Khái niệm pháp luật về an toàn thực phẩm

Khái niệm an toàn thực phẩm

Con người tồn tại và duy trì sự sống thông qua việc nạp các nguồn năng lượng mà chủ yếu là từ nguồn thực phẩm để ăn, uống hằng ngày Để tìm hiểu

rõ khái niệm về ATTP trước tiên cần tìm hiểu về thực phẩm là gì

"Thực phẩm là những đồ ăn, uống của con người ở dạng tươi, sống hoặc

đã qua sơ chế, chế biến bao gồm cả đồ uống, nhai, ngậm và các chất được sử dụng trong sản xuất, chế biến thực phẩm" [17, tr10]

Tuy nhiên, về sau khái niệm thực phẩm như ban đầu nó không còn phù hợp nữa vì bao gồm cả đồ uống, nhai, ngậm, thuốc dùng để chữa bệnh mà đây thì không được xem là thực phẩm, mặc dù vậy nhưng nó đã phần nào khẳng định bước đầu hình thành nền pháp lý về ATTP ở Việt Nam Và để loại bỏ những sai sót trên nó đã được thay thế bởi một khái niệm tương đối hoàn chỉnh hơn trong một văn bản có giá trị pháp lý cao hơn và ở đây thực phẩm được định nghĩa là: "Thực phẩm là những sản phẩm mà con người ăn, uống ở dạng tươi, sống hoặc đã qua chế biến, bảo quản" [39]

Khái niệm trên được nêu khá đầy đủ, được sử dụng trong khoảng thời gian qua, nhưng do xã hội ngày càng phát triển, thực phẩm cũng trở nên đa dạng và phong phú nên nó vẫn chưa được thể hiện một cách đầy đủ nhất, mà

nó sẽ được thay thế bởi một khái niệm đầy đủ và có giá trị pháp lý cao hơn:

"Thực phẩm là những sản phẩm mà con người ăn, uống ở dạng tươi, sống hoặc đã qua sơ chế, chế biến, bảo quản Khái niệm thực phẩm này không bao gồm thuốc dùng cho người, các chất gây nghiện và thuốc lá" [22]

Trước tình hình sức khỏe người dân đang bị đe dọa bởi việc thực phẩm mất vệ sinh, kém chất lượng ngày càng tràn lan làm ảnh hưởng đến sức khỏe hiện nay thì việc giữ gìn ATTP là một điều hết sức cần thiết, vì vậy nên đảm bảo an toàn thực phẩm

“An toàn thực phẩm là việc bảo đảm để thực phẩm không gây hại cho sức khỏe và tính mạng con người” [22]

An toàn thực phẩm được hiểu là khả năng không gây ngộ độc của thực phẩm đối với con người nói chung ATTP là việc đảm bảo thực phẩm không gây hại cho sức khỏe, tính mạng người sử dụng, bảo quản thực phẩm không

bị hỏng, không chứa các tác nhân vật lý, hóa học, sinh học, hoặc tạp chất quá giới hạn cho phép, không phải là sản phẩm của động vật, thực vật bị bệnh có thể gây hại cho sức khỏe của con người

Khái niệm pháp luật về an toàn thực phẩm

Và ngày 17 tháng 6 năm 2010, tại kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XII đã

thông qua Luật ATTP Pháp luật về an toàn thực phẩm là hệ thống các quy tắc

xử sự có tính bắt buộc chung do nhà nước đặt ra và bảo đảm thực hiện nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong lĩnh vực an toàn thực phẩm

Pháp luật về ATTP ở Việt Nam, là một bộ phận trong hệ thống pháp luật hiện hành của nước ta, bao gồm các quy phạm pháp luật do nhà nước ban hành hoặc thừa nhận, tham gia điều chỉnh các quan hệ xã hội liên quan đến quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân trong bảo đảm an toàn thực phẩm; điều kiện bảo đảm an toàn đối với thực phẩm, sản xuất, kinh doanh thực phẩm

và nhập khẩu, xuất khẩu thực phẩm; quảng cáo, ghi nhãn thực phẩm; kiểm nghiệm thực phẩm; phân tích nguy cơ đối với ATTP; phòng ngừa, ngăn chặn

và khắc phục sự cố về ATTP; thông tin, giáo dục, truyền thông về ATTP; trách nhiệm quản lý nhà nước về ATTP [22]

Như vậy, pháp luật ATTP là toàn bộ các quy tắc xử sự thể hiện ở các văn bản luật và dưới luật, các thông tư, nghị định có liên quan điều chỉnh các quan

hệ xã hội phát sinh trong lĩnh vực ATTP Cùng với các văn bản theo hệ thống pháp luật về an toàn thực phẩm, nhiều luật, pháp lệnh mới hoặc sửa đổi bổ sung có liên quan tới công tác quản lý ATTP cũng được ban hành

1.1.2 Nội dung của pháp luật về an toàn thực phẩm

Hệ thống pháp luật đã bảo đảm ATTP bằng việc thể chế hóa các chính sách, kế hoạch của Đảng, nhà nước trong công tác bảo đảm ATTP và quy định các phương tiện, biện pháp, nhân lực, để đảm bảo thực hiện các chính sách, kế hoạch đó Chính vì thế, pháp luật trong việc bảo đảm ATTP đã trở thành một công cụ hữu hiệu để quản lý lĩnh vực này Đặc biệt, thời gian qua pháp luật về bảo đảm ATTP ở nước ta đã từng bước được xây dựng và hoàn thiện, góp phần điểu chỉnh các quan hệ xã hội liên quan đến lĩnh vực thực phẩm Nhìn chung có thể thấy vai trò của pháp luật trong việc bảo đảm ATTP hiện nay như sau:

Thứ nhất, pháp luật quy định các quy tắc xử sự chung cho mọi người

trong những hoạt động ở lĩnh vực thực phẩm

Về mặt này, pháp luật điều chỉnh khá đầy đủ những hành vi, hoạt động liên quan đến điều kiện đảm bảo ATTP; điều kiện đảm bảo chất lượng trong sản xuất, kinh doanh thực phẩm; xuất – nhập khẩu thực phẩm; quảng cáo, ghi nhãn sản phẩm; kiểm nghiệm thực phẩm, phân tích nguy cơ đối với ATTP, phòng ngừa ngăn chặn và khắc phục sự cố về ATTP; đưa ra những hành vi bị cấm Ví dụ trong Luật ATTP năm 2010 đã có những quy định như: Khoản 1 Điều 10 về điều kiện chung để đảm bảo an toàn đối với thực phẩm là “đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật tương ứng, tuân thủ quy định về giới hạn vi sinh vật gây bệnh, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, dư lượng thuốc thú y, kim loại nặng, tác nhân gây ô nhiễm và các chất khác trong thực phẩm có thể gây hại đến sức khỏe, tính mạng con người”; Điều 43 quy định về Quảng cáo thực phẩm là “Bộ trưởng Bộ Y tế, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Bộ trưởng Bộ Công Thương quy định cụ thể loại thực phẩm phải đăng

ký quảng cáo, thẩm quyền, trình tự, thủ tục xác nhận nội dung quảng cáo thực phẩm thuộc lĩnh vực được phân công quản lý”; Điều 5 quy định những hành

vi bị nghiêm cấm trong việc bảo đảm an toàn thực phẩm [22]

Thứ hai, pháp luật quy định các chế tài ràng buộc con người thực hiện

những yêu cầu của pháp luật để đảm bảo ATTP

Trong thực tế các chủ thể khi tham gia hoạt động kinh doanh, sản xuất thực phẩm thường chỉ chú ý tới lợi ích của mình mà bỏ qua lợi ích của người khác, của chung cộng đồng, bỏ qua hoặc không tự giác thực hiện nghĩa vụ và trách nhiệm phải thực hiện với việc bảo đảm ATTP Chẳng hạn, khi thực hiện nghĩa vụ đánh giá thực phẩm tiêu chuẩn, các chủ sản xuất kinh doanh thường không thấy trước được lợi ích của mình do đó luôn tìm cách lẩn tránh nghĩa

vụ pháp lý với thực phẩm Khi đó, chế tài mà pháp luật quy định đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ lợi ích của chính tổ chức, cá nhân và lợi ích chung lâu dài của xã hội Các chế tài đó không chỉ là biện pháp trừng phạt vi phạm pháp luật bảo đảm ATTP; ngăn ngừa, giáo dục cải tạo chủ thể vi phạm

mà còn răn đe chủ thể khác để họ tự giác tuân theo các quy phạm pháp luật, qua đó ngăn ngừa và hạn chế những hành động sai trái tác động đến chất lượng thực phẩm

Thứ ba, pháp luật quy định các tiêu chuẩn bảo đảm ATTP, đồng thời

công nhận những thực phẩm đạt chuẩn bảo đảm an toàn

Nhằm đánh giá được mức độ bảo đảm an toàn cho thực phẩm trước khi đến tay người tiêu dùng, pháp luật Việt Nam hiện nay đã đặt ra những tiêu chuẩn nhất định cho thực phẩm và cả quá trình chế biến, phân phối thực phẩm an toàn Những tiêu chuẩn này thường do Bộ Y tế ban hành và được gọi là các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia ATTP Nhờ đặt ra những quy chuẩn này, việc đánh giá mức độ an toàn của thực phẩm trở nên thuận tiện hơn rất nhiều Cũng từ đó có thể công nhận danh hiệu cho những sản phẩm thực phẩm đạt chuẩn để chúng tạo dựng được niềm tin với người tiêu dùng;

đẩy lùi những thực phẩm không rõ nguồn gốc, kém an toàn và có thể gây nguy hại đến sức khoẻ con người.

Thứ tư, pháp luật quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể của

các cơ quan quản lý nhà nước về bảo đảm ATTP

Như ta đã biết, tất cả các lĩnh vực đời sống xã hội đều cần phải có sự quản lý của nhà nước và thực phẩm cũng không là ngoại lệ Hơn thế, bảo đảm ATTP còn là một hoạt động, nhiệm vụ quan trọng bởi thực phẩm là vấn đề tương đối phức tạp nên rất cần có hệ thống tổ chức quản lý phù hợp, hiệu quả Pháp luật Việt Nam hiện nay đã ngày càng thể hiện vai trò to lớn trong việc tạo ra cơ chế hoạt động cho các tổ chức, cơ quan bảo đảm ATTP Việc ban hành các văn bản pháp luật tạo ra cơ sở pháp lý để các cơ quan nhà nước thực hiện các chức năng, nhiệm vụ quyền hạn của mình, đảm bảo hoàn thành tốt công tác quản lý Nhà nước đối với bảo đảm ATTP Nhờ sự phân chia như vậy của pháp luật đã tạo ra sự phối hợp ngày càng nhịp nhàng, đồng bộ giữa các

cơ quan, nâng cao hiệu quả của quản lý Nhà nước về ATTP

1.2 Tổ chức thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm

1.2.1 Khái niệm tổ chức thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm

Tổ chức là các hoạt động cần thiết để xác định cơ cấu, hệ thống của bộ máy, xác định những công việc phù hợp với từng bộ phận, và giao trách nhiệm cho từng nhà quản lý để vận hành các bộ phận hoạt động đạt hiệu quả cao nhất có thể Công tác tổ chức bao gồm việc thành lập nên các bộ phận trong tổ chức để đảm nhận các hoạt động cần thiết và xác định các mối quan

hệ về nhiệm vụ, quyền hành và trách nhiệm giữa các bộ phận đó Mục tiêu của công tác tổ chức là tạo nên một môi truờng nội bộ thuận lợi cho mỗi cá nhân, mỗi bộ phận phát huy đuợc năng lực và nhiệt tình của mình, đóng góp tốt nhất vào sự hoàn thành mục tiêu chung của tổ chức [29]

Tổ chức thực hiện pháp luật là một chuỗi hoạt động nằm trong một chính thể thống nhất, bắt đầu từ huớng dẫn thi hành luật, tuyên truyền, phổ biến,

giáo dục luật, triển khai, thực hiện, cho đến kiểm tra, giám sát và đánh giá, tổng kết việc tổ chức thực hiện pháp luật Ðể triển khai thực hiện pháp luật, Chính phủ ban hành các Nghị định; Bộ truởng, Thủ truởng các cơ quan ngang

bộ ban hành các Thông tư huớng dẫn thi hành pháp luật; Chính quyền địa phương triển khai thực hiện pháp luật dựa trên các Nghị định và Thông tư huớng dẫn thi hành pháp luật

Hình 1.1: Các cấp pháp lý theo Luật ATTP 2010

(Nguồn: Tác giả sưu tầm)

Việc triển khai tổ chức thực hiện pháp luật phải được thực hiện đồng bộ, gắn kết chặt chẽ với nhiệm vụ trọng tâm về xây dựng và thực thi văn bản quy phạm pháp luật, khắc phục các hạn chế, thu hút sự tham gia tích cực của các thành phần có liên quan, việc triển khai thực thi pháp luật phải có sự kiểm tra, kiểm soát của các cấp các ngành có liên quan, nhằm góp phần nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật

Như vậy, tổ chức thực hiện pháp luật về ATTP là hoạt động sắp xếp,

định huớng một cách có tổ chức, có ý thức, có mục đích, có kế hoạch và thuờng xuyên, do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện làm cho pháp luật về ATTP được triển khai trong thực tiễn

Quốc hội:

Luật An toàn thực phẩm

2010 Chính phủ: Các Nghị định, nhiệm vụ, triển khai, tổ chức,

phê duyệt

Các Bộ: Các thông tư, Quyết định, Hướng dẫn chi tiết

1.2.2 Nội dung tổ chức thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm

Tổ chức thực hiện pháp luật về ATTP là hoạt động có sự tham gia của cơ quan nhà nuớc có thẩm quyền tác động tới lĩnh vực ATTP nhằm đạt được mục đích của cơ quan nhà nước Do vậy, có thể nói, tổ chức thực hiện pháp luật về ATTP là hoạt động có định huớng, có chủ định của các cơ quan nhà nước Luật ATTP năm 2010 phân rõ trách nhiệm quản lý ATTP cho 3 Bộ liên quan tại cấp trung ương: Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NNPTNT), Bộ Y tế (YT) và Bộ Công thương (CT) Mỗi bộ được phân công đảm bảo ATTP cho một số sản phẩm cụ thể trong toàn bộ chuỗi thực phẩm, bao gồm từ khâu sản xuất, sơ chế, chế biến, lưu trữ, xuất nhập khẩu cho đến khâu phân phối bán buôn bán lẻ [22]

Bộ Y tế chịu trách nhiệm chung về ATTP trong sản xuất thực phẩm và

thuốc, vệ sinh thực phẩm đối với thị trường trong nước và thống nhất chính sách ATTP tại Việt Nam Bộ Y tế thông qua Cục ATTP được giao chịu trách nhiệm quản lý nhà nước về vệ sinh ATTP, điều phối chung về công tác triển khai các hoạt động quản lý nhà nước và các hoạt động đảm bảo tính thống nhất

và hiệu quả của công tác quản lý ATTP, bao gồm tổ chức triển khai các chiến lược quốc gia và kế hoạch tổng thể về ATTP Bộ Y tế cũng có vai trò cung cấp thông tin về ATTP tại Việt Nam

Bộ NNPTNT chịu trách nhiệm quản lý ATTP trong suốt quá trình sản

xuất, thu gom, giết mổ, sơ chế, chế biến, bảo quản, vận chuyển, xuất khẩu, nhập khẩu, kinh doanh đối với ngũ cốc, thịt và các sản phẩm từ thịt, thủy sản và sản phẩm thủy sản, rau, củ, quả và các sản phẩm từ rau, củ, quả, trứng và các sản phẩm từ trứng, sữa tươi nguyên liệu, mật ong và các sản phẩm từ mật ong, thực phẩm biến đổi gen, muối và các nông sản thực phẩm khác theo quy định của Chính phủ Bộ NNTPNT cũng chịu trách nhiệm về công tác đảm bảo ATTP trong hoạt động chăn nuôi, nuôi trồng thuỷ sản và sản xuất nông nghiệp,

kiểm tra công tác chăn nuôi, giết mổ, xử lý các sản phẩm nông sản sau thu hoạch cũng như tại các chợ bán buôn

Bộ Công Thương quản lý ATTP trong suốt quá trình sản xuất, chế biến,

bảo quản, vận chuyển, xuất khẩu, nhập khẩu, kinh doanh đối với các loại rượu, bia, nước giải khát, sữa chế biến, dầu thực vật, sản phẩm chế biến bột và tinh bột và các thực phẩm khác theo quy định của Chính phủ Bộ cũng có trách nhiệm đối với các sản phẩm thực phẩm xuất khẩu trên phương diện thương mại Bộ chịu trách nhiệm trực tiếp đối với vấn đề an toàn của một số sản phẩm thực phẩm công nghiệp Vai trò pháp lí của Bộ Công thương còn liên quan đến ghi nhãn thực phẩm

Ngoài các Bộ trên, Bộ Khoa học và Công nghệ (Bộ KHCN) chịu trách nhiệm về thủ tục đánh giá chất lượng phòng xét nghiệm, xây dựng các tiêu chuẩn và phương pháp kiểm soát chất lượng đối với các sản phẩm xuất khẩu

và nhập khẩu Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (TCĐLCL) chịu trách nhiệm chuẩn hoá, đo lường chất lượng của hàng hóa và thực phẩm Tổng cục đưa ra các tiêu chuẩn quốc gia và triển khai quá trình điều chỉnh phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế Đánh giá và chứng nhận chất lượng phòng xét nghiệm là trách nhiệm của Văn phòng Công nhận chất lượng, thuộc Tổng cục TCĐLCL và do Tổ chức Công nhận chất lượng Phòng xét nghiệm Việt Nam thực hiện

Quản lý ATTP được phân cấp quản lý từ trung ương tới địa phương theo các cấp (từ cấp tỉnh đến cấp quận, huyện và xã), đặc biệt là đối với các sản phẩm tiêu thụ trong nước Công tác này được thực hiện thông qua sự chỉ đạo của Uỷ ban nhân dân (UBND) Nhiệm vụ chính theo Luật quy định là xây dựng và ban hành các quy định kỹ thuật tại địa phương, xây dựng và tổ chức thực hiện các kế hoạch tổng thể cấp vùng và chịu trách nhiệm đảm bảo ATTP đối với các lĩnh vực chịu trách nhiệm

1.2.3 Các giai đoạn tổ chức thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm

1.2.3.1 Giai đoạn ban hành văn bản hướng dẫn, chỉ đạo

Muốn tổ chức thực hiện pháp luật về ATTP đạt hiệu quả cần có sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ đối với công tác bảo đảm ATTP Nhiều văn bản mang tính chiến lược sẽ được ban hành để chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp bảo đảm ATTP Công tác chỉ đạo, điều hành phải được tăng cường khi có dịch bệnh, các thời điểm nóng như tháng hành động về ATTP, Tết Trung thu, Tết Nguyên đán

Như vậy, mới tạo được sự chuyển biến rõ rệt trong hoạt động của các cơ quan quản lý nhà nước và nhận thức của xã hội về bảo đảm ATTP Ngoài ra, Thủ tướng Chính phủ cần phải thường xuyên chỉ đạo trực tiếp qua các buổi họp Ban Chỉ đạo liên ngành, giao ban trực tuyến với các địa phương về công tác ATTP hoặc trực tiếp thị sát, kiểm tra tình hình ATTP tại một số điểm nóng, qua đó để giải quyết dứt điểm các vụ việc nóng

Đối với công tác ATTP tại địa phương, cần phải ban hành các văn bản chỉ đạo về việc tăng cường trách nhiệm quản lý nhà nước về ATTP và chỉ đạo quyết liệt việc kiện toàn Ban Chỉ đạo liên ngành về VSATTP các cấp với Chủ tịch UBND làm trưởng ban nhằm nhấn mạnh vai trò và quy định trách nhiệm của người đứng đầu địa phương nếu không kiểm soát được ATTP

Các bộ trong phạm vi quyền hạn của mình trình Chính phủ hoặc ban hành các văn bản chỉ đạo tầm chiến lược như Chiến lược quốc gia ATTP Trên cơ sở chiến lược, các bộ sẽ xây dựng và ban hành các đề án như: Đề án đẩy mạnh hoạt động truyền thông về ATTP, Đề án nâng cao năng lực thanh tra chuyên ngành ATTP, Đề án đào tạo nguồn nhân lực bảo đảm ATTP

1.2.3.2 Giai đoạn phổ biến, giáo dục pháp luật về an toàn thực phẩm

Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, đi trước một bước trong các hoạt động bảo đảm ATTP Việc nâng cao kiến thức và thực hành về ATTP cho các đối tượng được các Bộ, ngành và địa

phương cần phải được đẩy mạnh với nhiều hình thức đa dang, phong phú Các hoạt động tuyên truyền giáo dục trên các phương tiện thông tin đại chúng phải được triển khai đồng bộ, bài bản, đặc biệt tập trung vào dịp Tết Nguyên đán, Tháng hành động vì ATTP và Tết Trung thu theo hướng dẫn của Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về vệ sinh ATTP nhằm nâng cao vai trò của UBND các cấp, vai trò quản lý của các cơ quan chức năng, trách nhiệm của người sản xuất, kinh doanh thực phẩm, dịch vụ ăn uống, trách nhiệm của cộng đồng trong công tác bảo đảm ATTP Tháng hành động về ATTP phải được duy trì

và tổ chức hàng năm để báo động và thức tỉnh cho toàn xã hội về những nguy

cơ ATTP và nhờ đó huy động toàn xã hội tham gia vào các chiến dịch tuyên truyền và thanh, kiểm tra ATTP từ trung ương đến địa phương

Để nâng cao nghiệp vụ cho cán bộ làm công tác ATTP từ Trung ương đến cơ sở, các bộ ngành sẽ thường xuyên tổ chức các lớp đào tạo chứng chỉ, các lớp tập huấn về ATTP Cùng với đó, việc nâng cao nhận thức cho người tiêu dùng và toàn xã hội nói chung qua các hình thức như nói chuyện, hội thảo, tọa đàm, phát thanh, truyền hình, báo chí, các cuộc thi, các sản phẩm truyền thông như tờ gấp, poster, các băng đĩa hình… cũng cần được chú ý phát triển

1.2.3.3 Giai đoạn tổ chức bộ máy, chuẩn bị nhân lực, vật lực phục vụ thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm

- Về tổ chức bộ máy phục vụ thực hiện pháp luật về ATTP

+ Tại Trung ương: Theo Luật an toàn thực phẩm, quản lý nhà nước về ATTP được phân công cho ba Bộ: Y tế, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

và Công Thương tại Điều 62, 63, 64 của Luật theo nguyên tắc quản lý theo chuỗi cung cấp thực phẩm với từng nhóm thực phẩm, ngành hàng cụ thể Bộ

Y tế chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện thống nhất quản lý nhà nước

về ATTP Tại mỗi Bộ có đơn vị giúp Bộ trưởng trong thực hiện chức năng quản lý nhà nước về ATTP Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về VSATTP

(cơ quan thường trực là Bộ Y tế) được thành lập do một Phó Thủ tướng làm trưởng ban để chỉ đạo việc phối hợp hoạt động giữa các Bộ trong các vấn đề liên ngành

+ Tại địa phương: UBND các cấp thực hiện quản lý nhà nước về ATTP trong phạm vi địa phương Ban Chỉ đạo liên ngành về VSATTP các cấp (được thành lập tới cấp xã và đang được kiện toàn theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ với Chủ tịch UBND là trưởng ban) có trách nhiệm chỉ đạo, phối hợp hoạt động liên ngành tại địa phương

Tuyến tỉnh: UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm trước Chính phủ về ATTP tại địa phương Tham mưu giúp UBND tỉnh

là Sở Y tế, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Công Thương Sở Y

tế (Thường trực Ban Chỉ đạo liên ngành về VSATTP) chịu trách nhiệm trước UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện quản lý nhà nước về ATTP trên địa bàn Các Sở đều có đơn vị giúp Giám đốc Sở trong thực hiện chức năng quản lý nhà nước về ATTP trên địa bàn

Tuyến huyện: UBND quận, huyện chịu trách nhiệm trước UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về ATTP trên phạm vi địa bàn Tham mưu giúp UBND huyện có các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện gồm: Phòng Y tế; Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Phòng Kinh tế/ Phòng Kinh tế hạ tầng

Tuyến xã: UBND xã, phường chịu trách nhiệm trước UBND quận, huyện về ATTP trên phạm vi địa bàn Trạm Y tế xã, phường, thị trấn hiện nay chỉ có cán bộ chuyên môn làm chung các lĩnh vực y tế, trong đó có ATTP Cấp xã có công chức văn hóa - xã hội kiêm nhiệm nhiệm vụ theo dõi công tác ATTP, chưa có chuyên trách trong lĩnh vực ATTP

- Về nhân lực:

+ Tại Trung ương, ngoài các cán bộ, công chức tham gia trực tiếp công tác quản lý ATTP sẽ có các cán bộ kiêm nhiệm thuộc các đơn vị của Bộ Y tế,

- Công tác phối hợp liên ngành về thực hiện pháp luật về ATTP là hoạt

động phối hợp liên ngành về quản lý ATTP được thực hiện thống nhất dưới

sự chỉ đạo của Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về VSATTP do đồng chí Phó Thủ tướng làm Trưởng ban, tập trung vào hoạt động thanh tra, kiểm tra liên ngành về ATTP, xử lý sự cố ATTP, giải quyết các vướng mắc trong phân công, phân cấp

1.2.3.4 Giai đoạn thực hiện trong thực tế pháp luật về an toàn thực phẩm

Đây là giai đoạn quan trọng nhất trong quá trình tổ chức thực hiện pháp luật ATTP Bởi lẽ, muốn thực hiện được pháp luật ATTP thì phải để pháp luật được sử dụng, được áp dụng trong thực tế Ở giai đoạn này, nhà nước sẽ thông qua các cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc nhà chức trách tổ chức cho các chủ thể pháp luật về ATTP thực hiện những quy định của pháp luật, hoặc tự mình căn cứ vào những quy định của pháp luật ATTP để tạo ra các quyết định làm phát sinh, thay đổi, đình chỉ hoặc chấm dứt những quan hệ pháp luật về ATTP cụ thể

Tổ chức thực hiện pháp luật ATTP trong thực tế là giai đoạn luôn luôn đòi hỏi phải có sự tham gia của các cơ quan nhà nước hoặc nhà chức trách có thẩm quyền Ngoài ra, thực hiện pháp luật ATTP còn là hoạt động của cơ

quan, cán bộ, công chức có thẩm quyền thực hiện thông qua các công cụ hữu ích, các quy định của luật nhằm làm cho các chủ thể thực thi nêu cao ý thức trách nhiệm trong thực hiện pháp luật ATTP Trên thực tế, khi triển khai thực hiện pháp luật trong thực tiễn, không phải bộ phận nào cũng làm tốt, làm nhanh như nhau, vì thế cần phải đôn đốc để vừa thúc đẩy các chủ thể nỗ lực nhiều hơn để hoàn thành nhiệm vụ, vừa phòng, chống những hành vi vi phạm quy định trong pháp luật ATTP

1.2.3.5 Giai đoạn kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm

Công tác thanh, kiểm tra về ATTP sẽ thực hiện theo kế hoạch của Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về vệ sinh ATTP, trong đó sẽ tập trung nhiều vào dịp Tết Nguyên đán và Tháng hành động vì ATTP và Tết Trung thu Cùng với việc xử phạt hành chính, các đoàn của Trung ương và các địa phương sẽ áp dụng biện pháp xử lý tiêu hủy đối với sản phẩm không đảm bảo ATTP cũng như thu hồi các loại giấy phép Ngoài việc thanh, kiểm tra theo kế hoạch, các Bộ, ngành đã tiến hành nhiều đợt thanh, kiểm tra đột xuất theo chuyên ngành đã phát hiện và xử lý nhiều vụ vi phạm pháp luật về ATTP Việc thanh tra, kiểm tra tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu thực phẩm, dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố được phân cấp rõ cho từng ngành, từng cấp, sẽ hạn chế sự chồng chéo trong thực hiện Trong quá trình thanh tra, kiểm tra, các trường hợp vi phạm được phát hiện sẽ xử lý bằng nhiều hình thức khác nhau, đảm bảo đúng pháp luật, được công khai kịp thời trên phương tiện thông tin đại chúng giúp người dân có thông tin để lựa chọn thực phẩm an toàn

1.2.3.6 Giai đoạn tổng kết, đánh giá

Hàng năm, các tỉnh, thành phố sẽ thực hiên công tác tổng kết, đánh giá tình hình thực thi chính sách, pháp luật về ATTP và triển khai nhiệm vụ của những năm tiếp theo Trong quá trình đánh giá, tổng kết, đối tượng được xem xét, đánh giá tổng kết về chỉ đạo tổ chức thực hiện pháp luật là các cơ quan

nhà nước từ Trung ương đến địa phương, mà cụ thể ở đây là cơ quan thuộc 3 Bộ: Bộ Y tế, Bộ NNPTNT, và Bộ Công thường, ngoài ra còn có một số bộ, ban ngành có liên quan

Xem xét cả vai trò, chức năng của các tổ chức chính trị, chính trị - xã hội trong việc tham gia tổ chức thực hiện pháp luật ATTP Cơ sở để đánh giá, tổng kết công tác chỉ đạo, điều hành thực hiện pháp luật ATTP trong cơ quan nhà nước là các kế hoạch được giao và những quy định, quy tắc được đề ra Đồng thời còn kết hợp sử dụng các văn bản liên tịch giữa cơ quan nhà nước đối với các tổ chức xã hội và các văn bản quy phạm khác để xem xét tình hình phối hợp chỉ đạo, điều hành tổ chức thực hiện pháp luật ATTP

Bên cạnh đó, việc đánh giá tổng kết còn bao gồm cả việc thực hiện pháp luật của các đối tượng tham gia: tổ chức, cá nhân, các doanh nghiệp, các cơ sở kinh doanh ăn uống…Thước đo đánh giá kết quả việc tổ chức thực hiện pháp luật của các đối tượng này chính là tinh thần hưởng ứng với mục tiêu chính sách và ý thức chấp hành những quy định mà pháp luật ATTP đã đề ra

1.3 Các yếu tố tác động đến tổ chức thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm

1.3.1 Mức độ hoàn thiện của pháp luật về an toàn thực phẩm

Ðây là yếu tố đầu tiên tác động rất lớn đến tổ chức thực hiện pháp luật về ATTP, bởi các quy định của pháp luật về ATTP là cơ sở pháp lý cho quá trình

tổ chức thực hiện pháp luật về ATTP, để các cơ quan nhà nước và các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân có liên quan tới lĩnh vực này tuân thủ trong quá trình thực thi pháp luật

Có nhiều tiêu chuẩn để xác định mức độ hoàn thiện của một hệ thống pháp luật trong đó có bốn tiêu chuẩn cơ bản là: tính toàn diện, tính đồng bộ, tính phù hợp và trình độ kỹ thuật pháp lý của hệ thống pháp luật

Thứ nhất, tính toàn diện là tiêu chuẩn đầu tiên thể hiện mức độ hoàn thiện của pháp luật về ATTP Có thể nói đây là tiêu chuẩn để định lượng pháp

luật về ATTP Nếu pháp luật mà toàn diện thì tính hiệu quả sẽ rất cao, và việc

tổ chức thực hiện nó cũng đơn giản hơn, gặp ít vướng mắc, khó khăn hơn Thứ hai, tính đồng bộ của pháp luật thể hiện sự thống nhất của nó Khi xem xét mức độ hoàn thiện của pháp luật ATTP cần phải chú ý xem giữa các

bộ phận của hệ thống pháp luật ATTP đó có trùng lặp, chồng chéo hay mâu thuẫn không

Thứ ba, tính phù hợp của pháp luật thể hiện sự tương quan giữa trình độ của pháp luật ATTP với trình độ phát triển của kinh tế xã hội Pháp luật ATTP phải phản ánh đúng trình độ phát triển của kinh tế xã hội, nó không thể cao hơn hoặc thấp hơn trình độ phát triển đó Tính phù hợp của hệ thống pháp luật thể hiện nhiều mặt Khi xem xét tiêu chuẩn này cần chú ý đến các mặt và giải quyết tốt mối quan hệ giữa pháp luật ATTP với kinh tế, chính trị, đạo đức, tập quán, truyền thống và các quy phạm xã hội khác

Thứ tư, trình độ kỹ thuật pháp lý: kỹ thuật pháp lý là một vấn đề rộng lớn, phức tạp trong đó có ba điểm quan trọng, cần thiết phải chú ý khi xây dựng và hoàn thiện pháp luật, gồm (1) kỹ thuật pháp lý thể hiện ở những nguyên tắc tối ưu được vạch ra để áp dụng trong quá trình xây dựng và hoàn thiện pháp luật; (2) trình độ kỹ thuật pháp lý thể hiện ở việc xác định chính xác cơ cấu của pháp luật; và (3) cách biểu đạt bằng ngôn ngữ pháp lý phải đảm bảo tính cô đọng, lô gíc, chính xác và một nghĩa

Hệ thống pháp luật về ATTP càng toàn diện, mức độ hoàn thiện của pháp luật càng cao thì giúp cho hoạt động tổ chức thực hiện luật về ATTP càng hiệu quả, góp phần mang lại lợi ích cho Nhà nuớc, lợi ích của các tổ chức và cá nhân Nguợc lại, với một hệ thống pháp luật ATTP ở mức hoàn thiện thấp sẽ ảnh huởng tiêu cực đến quá trình tổ chức thực hiện luật ATTP, làm cho hoạt động của các tổ chức, cá nhân bị trì trệ, ảnh huởng đến hiệu quả hoạt động của

tổ chức, cá nhân đó Tuy nhiên, để pháp luật đi vào đời sống của nguời dân

không chỉ đòi hỏi phải có một hệ thống pháp luật hoàn thiện mà phải có sự kết hợp giữa nhiều yếu tố với nhau

1.3.2 Văn hóa pháp luật về an toàn thực phẩm

Văn hóa pháp luật về ATTP được hình thành từ tổng thể các hoạt động xã hội - pháp luật trên cả phương diện lý luận và thực tiễn trong lĩnh vực ATTP

Đó chính là hệ thống các giá trị, chuẩn mực pháp luật được kết tinh từ trí thức pháp luật, tình cảm, niềm tin đối với pháp luật về ATTP và hành vi pháp luật trong lĩnh vực ATTP; có ảnh hưởng sâu rộng tới các hình thức pháp luật từ tuân thủ, chấp hành, sử dụng, cho tới áp dụng pháp luật về ATTP Văn hóa pháp luật được thể hiện ra trong đời sống pháp luật thông qua quá trình thực hiện pháp luật (hành vi pháp luật và lối sống theo pháp luật của các chủ thể) Giữa văn hóa pháp luật và hoạt động tổ chức thực hiện pháp luật có mối quan hệ chặt chẽ với nhau Văn hóa pháp luật là cơ sở nền tảng khuôn mẫu tư duy và chuẩn mực hành

vi của hoạt động tổ chức thực hiện pháp luật, có định hướng đúng đắn Ngược lại hoạt động thực hiện pháp luật có tác dụng bổ sung làm phong phú sâu sắc thêm cho các giá trị chuẩn mực của văn hóa pháp luật

Văn hoá pháp luật là một bộ phận hợp thành của nền văn hoá dân tộc và hàm chứa trong nó ba yếu tố: ý thức pháp luật; hệ thống pháp luật và trình độ,

kỹ năng, nghệ thuật áp dụng pháp luật trong đời sống xã hội

Như vậy, văn hoá pháp luật ATTP là một thể thống nhất bao gồm các thành tố cơ bản, giữa chúng vừa có mối liên hệ hữu cơ, chịu sự tác động thường xuyên của đời sống kinh tế, chính trị, văn hóa của quốc gia, dân tộc và thời đại Hệ thống thống pháp luật ATTP được thể hiện với ý nghĩa là các sản phẩm vật chất của ý thức pháp luật ATTP, của trình độ nhận thức, hiểu biết về pháp luật ATTP của cán bộ, công chức công tác trong lĩnh vực ATTP và của cả các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân chịu sự kiểm soát của pháp luật ATTP Đồng thời cả ý thức pháp luật của đội ngũ cán bộ, công chức; của cộng đồng và chất lượng của hệ thống văn bản pháp luật chính là những tiền đề

quan trọng bảo đảm cho hoạt động thực hiện và áp dụng pháp luật ATTP đạt được kết quả cao trong thực tiễn Sự hiểu biết pháp luật ATTP của cán bộ, công chức; người dân trong lĩnh vực này càng đầy đủ, sâu sắc, toàn diện, hệ thống văn bản pháp luật càng đúng đắn, nhân văn, tiến bộ thì hoạt động thực thi pháp luật ATTP, bảo vệ pháp luật ATTP càng trở nên chủ động, tự giác, tích cực Và việc tổ chức thực hiện pháp luật ATTP, áp dụng pháp luật ATTP của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và mỗi cá nhân cán bộ, công chức hoạt động trong lĩnh vực ATTP, cũng như lối sống theo pháp luật, trình độ vận dụng pháp luật trong quá trình quản lý xã hội là một kết quả tất yếu của quá trình nhận thức, nắm bắt kiến thức pháp luật và là yếu tố không thể thiếu được của văn hoá pháp luật ATTP

Tóm lại, nếu như văn hóa pháp luật ATTP cao thì việc tổ chức thực hiện pháp luật ATTP cũng sẽ đạt hiệu quả hơn và được diễn ra chủ động và tích cực hơn Ngược lại, nếu như văn hóa pháp luật ATTP thấp thì hoạt động thực thi pháp luật ATTP được diễn ra sẽ không toàn diện, sẽ mang tính tiêu cực nhiều hơn

1.3.3 Năng lực tổ chức thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm của các chủ thể có thẩm quyền

Năng lực tổ chức thực hiện pháp luật về ATTP của các chủ thể có thẩm quyền trước hết là việc đảm bảo điều kiện thi hành văn bản quy phạm pháp luật ATTP Đó là năng lực tuyên truyền, phổ biến pháp luật đối với chủ thể pháp luật, nhất là chủ thể thực hiện là người dân, doanh nghiệp Và quan trọng nhất trong thực hiện pháp luật nói chung và pháp luật ATTP nói riêng, chính là khả năng theo dõi, đánh giá thi hành pháp luật, trong đó quan trọng là khả năng xây dựng khung theo dõi thi hành pháp luật và hệ thống thu thập dữ liệu về theo dõi thi hành pháp luật

Như vậy, nếu như chủ thể có thẩm quyền trong pháp luật ATTP có năng lực tổ chức thực hiện pháp luật thì pháp luật ATTP sẽ được tuyên truyền và

phố biến rộng rãi tới mọi người dân, mọi doanh nghiệp, tổ chức Và khi các chủ thể có thẩm quyền theo dõi và đánh giá được thi hành pháp luật ATTP thì

sẽ cho ra được những thông số có ý nghĩa quan trọng giúp các nhà làm luật xây dựng và điều chỉnh kịp thời các vấn đề phát sinh trong thực tiễn

Ngược lại, nếu như năng lực tổ chức thực hiện pháp luật ATTP kém thì pháp luật ATTP chỉ là ở trên trang giấy, là lời nói suông; nguy cơ các hành vi

vi phạm pháp luật ATTP sẽ diễn ra thường xuyên hơn hoặc sẽ không được xử

lý, không được phòng ngừa Và thực trạng các văn vản pháp luật của lĩnh vực ATTP lõi thời, không hợp lý hoặc chồng chéo, mâu thuẫn không được phản ánh với các cơ quan có thẩm quyền để được sửa đổi kịp thời

Hay nói một cách khác, năng lực tổ chức thực hiện pháp luật về ATTP còn phụ thuộc vào chính tổ chức bộ máy Vai trò của tổ chức bộ máy thực hiện pháp luật nói chung và pháp luật ATTP nói riêng, hay chính xác hơn là

cơ quan chịu trách nhiệm bảo đảm thực hiện văn bản, là rất quan trọng, đặc biệt là trong hoàn cảnh ý thức tuân thủ pháp luật của các đối tượng có trách nhiệm thực hiện pháp luật chưa cao

1.3.4 Sự phát triển của khoa học, công nghệ trong lĩnh vực an toàn thực phẩm

Đây là một yếu tố mới nhưng hết sức cần thiết trong tổ chức thực hiện pháp luật về ATTP Với đóng góp tích cực của các chuyên gia, nhà khoa học;

sự phát triển của khoa học, công nghệ sẽ góp phần thiết thực vào việc tạo lập

cơ sở lý luận và thực tiễn đồng thời đưa ra những giải pháp mang tính khoa học hỗ trợ cơ quan tổ chức hữu quan trong xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật, thiết lập cơ chế hữu hiệu bảo đảm ATTP

Hệ thống kiểm nghiệm, phân tích thực phẩm, hay như một hệ thống tiêu chuẩn vệ sinh ATTP mang tính khả thi và có hiệu quả cao phần lớn là phụ thuộc vào các ứng dụng khoa học công nghệ tiên tiến Một hệ thống tiêu chuẩn vệ sinh ATTP cần phải lấy chuẩn quốc tế làm cơ sở để từng bước điều

chỉnh quy định trong nước, nhất là các quy định liên quan đến thực phẩm xuất khẩu và kiểm soát nhập khẩu Một hệ thống kiểm nghiệm, phân tích thực phẩm chính xác, khoa học thì các phòng thí nghiệm phân tích cần phải nâng cấp, trang bị máy móc hiện đại và nâng cao năng lực của cán bộ, công chức trong lĩnh vực ATTP, như vậy khả năng kiểm nghiệm các chỉ tiêu sẽ tăng Ngoài ra, ứng dụng khoa học công nghệ sẽ khuyến khích phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ sản xuất sản phẩm sạch, an toàn; khuyến khích đầu tư sản xuất, chế biến thực phẩm với quy mô lớn theo chuỗi, bảo đảm ATTP; đổi mới công nghệ sản xuất, chế biến thực phẩm, xây dựng thương hiệu, phát triển hệ thống cung cấp thực phẩm an toàn; thúc đẩy việc áp dụng hệ thống quản lý chất lượng, ATTP tiên tiến như VietGap, GMP, HACCP, ISO22000

Như vậy, khi ứng dụng khoa học công nghệ phát triển, việc tổ chức thực hiện pháp luật ATTP sẽ hiệu quả hơn, hoạt động kiểm soát ATTP sẽ hoàn thiện và khép kín, theo chu trình “từ trang trại tới bàn ăn”

phục vụ thực hiện pháp luật về ATTP, công tác thanh tra, kiểm tra việc thực

hiện pháp luật về ATTP, công tác tổng kết đánh giá và làm rõ 04 yếu tố tác động tới việc tổ chức thực hiện pháp luật về ATTP

Với những lý luận cơ bản và thực tiễn của pháp luật về ATTP và tổ chức thực hiện pháp luật về ATTP được trình bày ở chương 1, tác giả lấy đó làm

cơ sở cho việc phân tích, đánh giá thực trạng tổ chức thực hiện pháp luật về ATTP ở thành phố Hải Phòng trong chương 2

Chương 2 THỰC TRẠNG TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHÁP LUẬT

VỀ AN TOÀN THỰC PHẨM Ở THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG

2.1 Khái quát về thành phố Hải Phòng và tình hình tổ chức thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm ở thành phố Hải Phòng

2.1.1 Khái quát về thành phố Hải Phòng

Hải Phòng là thành phố trực thuộc Trung ương - là đô thị loại 1 cấp quốc gia gồm 7 quận (Ngô Quyền, Hồng Bàng, Lê Chân, Dương Kinh, Đồ Sơn, Kiến An và Hải An), 6 huyện ngoại thành (Thuỷ Nguyên, Hải An, An Lão, Kiến Thụy, Tiên Lãng, Vĩnh Bảo) và 2 huyện đảo (Cát Hải, Bạch Long Vĩ) với 223 xã, phường và thị trấn

Hải Phòng có điều kiện tự nhiên rất phong phú, giàu đẹp, đa dạng và có nhiều nét độc đáo mang sắc thái của cảnh quan nhiệt đới gió mùa Nơi đây có rừng quốc gia Cát Bà - Khu Dự trữ Sinh quyển Thế giới - là khu rừng nhiệt đới nguyên sinh nổi tiếng, đặc biệt phong phú về số lượng loài động thực vật, trong đó có nhiều loài được xếp vào loài quý hiếm của thế giới

Hải Phòng là vùng đất đầu sóng, ngọn gió, “phên dậu” phía Đông của đất nước, có vị thế chiến lược trong toàn bộ tiến trình đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc ta Người Hải Phòng với tinh thần yêu nước nồng nàn, tính cách dũng cảm, kiên cường, năng động, sáng tạo, đã từng chứng kiến và tham gia vào nhiều trận quyết chiến chiến lược trong chiến tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc

Hướng đến mục tiêu phát triển bền vững, Hải Phòng luôn mong muốn hợp tác với các nhà đầu tư giàu kinh nghiệp và mạnh về năng lực tài chính Mục tiêu của Chiến lược là đến năm 2020 đưa Hải Phòng phát triển nhanh, bền vững, để cơ bản trở thành thành phố công nghiệp theo hướng hiện đại trước năm 2020 từ 3 đến 5 năm Để đạt được mục tiêu này, định hướng của Hải Phòng trong thời gian tới là tập trung huy động mọi nguồn lực của các

thành phần kinh tế, phát huy lợi thế về vị trí địa lý, gắn liền với chuyển dịch

cơ cấu kinh tế một cách hợp lý, hợp tác chặt chẽ với Vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ và cả nước

2.1.2 Tình hình tổ chức thực hiện pháp luật về an toàn thực phẩm ở thành phố Hải Phòng

2.1.2.1 Hoạt động ban hành văn bản hướng dẫn, chỉ đạo về an toàn thực phẩm của chính quyền các cấp ở thành phố Hải Phòng

Sau khi luật ATTP được thông qua, thủ tướng chính phủ đã ban hành Nghị định số 38/2012/NĐ-CP về quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật ATTP Nhiều giải pháp về ATTP được triển khai trên toàn quốc Năm

2011, Chính phủ đã đề ra chiến lược ATTP từ 2011-2020, tầm nhìn tới 2030 Các cấp ủy đảng, chính quyền, các ban ngành đoàn thể từ Trung ươngđến các tỉnh, thành phố, quận, huyện, xã, phường đã vào cuộc quyết liệt để triển khai

có hiệu quả các quy định của pháp luật về ATTP

Trên cơ sở tham mưu của Sở Y tế, cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo liên ngành về ATTP thành phố và các Sở: Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Công Thương; Ủy ban nhân dân thành phố đã kịp thời ban hành các văn

bản chỉ đạo, điều hành công tác bảo đảm ATTP trên địa bàn thành phố (phụ

lục 1 kèm theo) Điển hình là một số văn bản sau:

- HĐND thành phố:

+ Kế hoạch số 43/KH-HĐND ngày 13/11/2015 về việc giám sát tại kỳ họp thứ 15 HĐND thành phố khoá XV về công tác quản lý an toàn vệ sinh thực phẩm từ năm 2014 đến tháng 10 năm 2015;

+ Kết luận số 24/KL-HĐND ngày 22/12/2015 về Giám sát tại kỳ họp thứ

15 HĐND thành phố khoá XV về công tác quản lý an toàn vệ sinh thực phẩm

từ năm 2014 đến tháng 10 năm 2015 trên địa bàn thành phố

- UBND thành phố:

+ Chỉ thị 19/CT-UBND ngày 25/7/2016 của Ủy ban nhân dân thành phố

về việc tăng cường trách nhiệm quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm trên địa bàn thành phố Hải Phòng

+ Quyết định số 2145/QĐ-UBND ngày 03/10/2016 về việc Kiện toàn Ban Chỉ đạo liên ngành về ATTP thành phố Hải Phòng

+ Ngày 13/3/2017, UBND thành phố ban hành Quyết định số UBND về việc phê duyệt Đề án mô hình điểm quản lý thức ăn đường phố: "Cải thiện điều kiện đảm bảo ATTP thức ăn đường phố giai đoạn 2017 - 2019"

541/QĐ Các văn bản chỉ đạo, triển khai khác:

+ Chi cục ATVSTP Hải Phòng xây dựng Kế hoạch số 126/KH-ATTP ngày 05/9/2016 triển khai thực hiện Kế hoạch số 70/KH-SYT của Sở Y tế Hải Phòng + Ngày 21/02/2017, Ủy ban nhân dân và UBMTTQVN thành phố Hải Phòng ban hành Kế hoạch phối hợp thực hiện Chương trình vận động và giám sát bảo đảm an toàn thực phẩm giai đoạn 2017-2020; đồng thời chỉ đạo các đơn vị triển khai nội dung chương trình phối hợp

Ban Chỉ đạo liên ngành về ATTP thành phố, Sở Y tế, Sở NNPTNT, Sở Công thương và UBND cấp huyện căn cứ chức năng nhiệm vụ và văn bản lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai của thành phố, HĐND, UBND thành phố hàng năm đã xây dựng, ban hành các văn bản cụ thể để tổ chức triển khai thực hiện nhiệm vụ công tác ATTP thuộc lĩnh vực, địa bàn được phân công

Sở Y tế thành phố Hải Phòng thực hiện vai trò là cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo liên ngành thành phố về ATTP, tham mưu kịp thời cho UBND thành phố, Ban Chỉ đạo liên ngành thành phố về ATTP kịp thời ban hành các văn bản chỉ đạo, điều hành về công tác ATTP trên địa bàn thành phố; đồng thời chỉ đạo Chi cục ATVSTP và các cơ quan chuyên môn, đơn vị trực thuộc phối hợp triển khai công tác bảo đảm ATTP thuộc ngành, lĩnh vực quản lý