-Thạch Lam là cây bút truyện ngắn tài hoa, xuất sắc - Là nhà văn lãng mạn nhưng văn chương Thạch Lam gần gũi với khuynh hướng hiện thực - Đặc điểm truyện ngắn của Thạch Lam: + Truyện khô[r]
Trang 1TRƯỜNG THPT KHÔNG TÊN
Trang 2Hai đứa trẻ
- Thạch Lam
-Lop11.com
Trang 31 Tác giả
- Thạch Lam (1910 – 1942), tên khai sinh là Nguyễn
Tường Vinh.
- Bút danh: Thạch Lam, Việt Sinh, Thiện Sĩ.
I Tìm hiểu chung
- Sinh ở Hà nội, trong một gia đình công chức, gốc
quan lại
- Thuở nhỏ sống ở quê ngoại – phố huyện Cẩm Giàng (HD).
- Sau khi đỗ tú tài phần I, ông ra làm báo, viết văn
- Là người đôn hậu và tinh tế.
- Thạch Lam là thành viên của nhóm Tự lực văn đoàn
Trang 4Các tuyển tập của Thạch Lam
Thạch Lam (1910 – 1942)
Lop11.com
Trang 52 Sự nghiệp văn học
-Thạch Lam là cây bút truyện ngắn tài hoa, xuất sắc
- Là nhà văn lãng mạn nhưng văn chương Thạch Lam gần gũi với khuynh hướng hiện thực
- Đặc điểm truyện ngắn của Thạch Lam:
+ Truyện không có chuyện, chủ yếu khai thác nội tâm nhân vật với những cảm xúc mong manh mơ hồ + Mỗi truyện như một bài thơ trữ tình.
+ Văn trong sáng, giản dị, thâm trầm, sâu sắc.
- Tác phẩm tiêu biểu: sgk
Trang 7l 3 Tác phẩm:
a Xuất xứ:
“Hai đứa trẻ” in trong tập “Nắng trong vườn” (1938) là một trong những tác phẩm tiêu biểu cho phong cách truyện ngắn của Thạch Lam.
b Bố cục:
- Phố huyện lúc chiều tàn.
- Phố huyện lúc đêm khuya.
- Phố huyện lúc chuyến tàu đêm đi qua.
3 phần
Trang 9II Đọc hiểu văn bản.
1 Phố huyện lúc chiều tàn.
* Cuộc sống lầm than, cơ cực, buồn tẻ.
Ấn tượng của em về cuộc sống nơi phố huyện được miêu tả trong tác phẩm ntn?
Cảnh ngày tàn được miêu tả qua những chi tiết nào? Nêu nhận xét?
l Cảnh ngày tàn:
l - Âm thanh:
l + Tiếng trống thu không, từng tiếng một vang ra để gọi buổi chiều
l + Tiếng ếch nhái kêu ran ngoài đồng ruộng theo gió đưa vào.
l + Tiếng muỗi vo ve trong cửa hàng của chị em Liên.
l Âm thanh: Gợi sự buồn tẻ không đủ sức xua đi không khí
tịch mịch của phố huyện.
l - Cảnh thiên nhiên:
l + Phương tây đỏ rực như lửa cháy.
l + Những đám mây ánh hồng như hòn than sắp tàn.
l + Dãy tre làng đen lại, cắt hình rõ rệt trên nền trời.
l Gợi cảm giác về sự lụi tàn.
Trang 10 Cảnh chợ tàn:
- Hình ảnh:
+ Người về hết, tiếng ồn ào cũng mất.
+ Trên đất chỉ còn rác rưởi, vỏ bưởi, vỏ thị, lá nhãn, lá mía…
+ Một vài người bán hàng về muộn.
+ Mấy đứa trẻ con nhà nghèo ven chợ.
- Mùi vị:
+ Mùi âm ẩm bốc lên, hơi nóng của ban ngày hòa lẫn với mùi cát bụi.
Cảnh chợ tàn phơi bày cái nghèo nàn xơ xác của phố huyện
Cảnh chợ tàn biểu hiện qua những chi tiết nào? Liệt kê các chi
tiết và nêu ý nghĩa của các chi tiết đó?
Lop11.com
Trang 12Những người dõn phố huyện Cuộc sống
Lũ trẻ con nhà nghốo
Những người bỏn hàng về muộn
Mẹ con chị Tý
Cụ Thi Chị em Liờn
Cuộc sống con người nơi phố huyện
Cuộc sống của những cư dõn phố huyện lỳc chiều tàn được miờu
tả như thế nào?
Lop11.com
Trang 13 Cuộc sống con người nơi phố huyện
Những người dõn phố huyện Cuộc sống
Lũ trẻ con nhà nghốo Đi nhặt nhạnh cả thanh tre thanh nứa
Khụng cú tuổi thơ, vất vả kiếm sống
Những người bỏn hàng về muộn Thu xếp hàng; núi chuyện ớt cõu Cuộc sống
buồn tẻ
Mẹ con chị Tý Sỏng mũ cua bắt tộp, tối bỏn hàng nước
Ế ẩm Cuộc sống nghốo khổ
Cụ Thi Hơi điờn, lại nghiện rượu với tiếng cười khanh
khỏch đi lần vào trong búng tối
Kiếp đời tàn lụi
Chị em Liờn Trụng coi cửa hàng tạp hoỏ nhỏ xớu ngăn bằng
phờn nứa
Hàng bỏn ế ẩm.Cuộc sống eo hẹp, gia cảnh
Trang 14◊ Từ việc tái hiện của nhà văn, em hãy chỉ ra
điểm chung của những cảnh đời này ?
Những kiếp người khổ sở, sống mỏi mòn, lay lắt, buồn chán.
Phản ánh cuộc sống nghèo khổ với cái nhìn xót thương da diết mà kín đáo của Thạch Lam.
Biểu hiện tinh thần dân chủ trong nội dung nhân đạo của văn
học giai đoạn này.
* Tiểu kết:
- Nội dung: + Giá trị hiện thực.
+ Nội dung nhân đạo.
- Nghệ thuật: + Giọng văn nhẹ nhàng, cảm xúc tinh tế.
+ Đan xen yếu tố hiện thực và lãng mạn, trữ tình.
Lop11.com
Trang 15Củng cố, hướng dẫn học bài.
Cõu 1 Dũng nào khụng núi đỳng đặc điểm truyện ngắn Thạch Lam ?
A Truyện khụng cú chuyện, chủ yếu khai thỏc nội tõm nhõn vật.
B Mỗi truyện như một bài thơ trữ tỡnh, giọng điệu điềm đạm, chứa đựng
tỡnh cảm chõn thành và sự nhạy cảm của nhà văn.
C Những trang văn đậm chất hiện thực.
D Văn trong sỏng, giản dị, thõm trầm, sõu sắc.
Cõu 2 Truyện “ Hai đứa trẻ ” được in trong tập nào ?
A Sợi túc.
B Hà Nội băm sỏu phố phường.
C Giú đầu mựa.
D Nắng trong vườn.
Cõu 3 Trong “ Hai đứa trẻ ”, nhà văn Thạch Lam đó bày tỏ niềm
thương xút với những kiếp người nào ?
A Đau thương.
B Mũn mỏi.
C Bất hạnh.
Tìm đáp án phù hợp với nội dung câu
Trang 16GIA ĐÌNH BÁC SẨMLop11.com
Trang 172 Phố huyện lỳc đờm tối.
Cảnh đờm tối:
- Trời nhá nhem tối “ cát lấp lánh từng
chỗ, đường mấp mô thêm ”
- Đường phố và các ngõ con dần dần
chứa đầy bóng tối
- Tối hết cả con đường thăm thẳm ra
sông sẫm đen hơn nữa
-Những bóng người từ từ đi trong đêm
- Bóng tối gắn với cs của gia đỡnh bác
Xẩm, chị Tí, bác Siêu, chị em Liên
=>Bóng tối đầy dần, bao trùm khắp
không gian phố huyện
- Đèn hoa kỡ leo lét, đèn dây sáng xanh
- Một khe ánh sáng
- Vệt sáng của những con đom đóm
- Quầng sáng thân mật chung quanh
chiếc đèn con của chị Tý.
- Một chấm lửa nhỏ và vàng lơ lửng
đi trong đêm tối
- Thưa thớt từng hột sáng lọt qua
phên nứa
=> Yếu ớt, le lói
ánh sáng làm nền, tô đậm thêm bóng tối