Giáo án Ngữ văn 8 - Tuần 1 - Tiết 1 đến 4

cảm nhận rõ ràng, cụ thể cảm xúc của  Diễn biến tâm trạng của nv nhân vật Tôi trong ngày đầu tiên đi học: Lúng túng e sợ, rụt + Em có cảm nhận gì về cử chỉ, thái độ rè ngỡ ngàng, tự tin[r]

Tuần 1 Ngày soạn:24/ 8/08

Tiết 1,2 Văn bản: TÔI ĐI HỌC

Thanh Tịnh

I MỤC TIÊU :

1 Kiến thức: Giúp HS cảm nhận được tâm trạng hồi hợp, cảm giác bỡ ngỡ của

nhân vật “Tôi”ở buổi tựu trường đầu tiên trong đời

Thấy dược ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ, gợi dư vị trữ tình man mác của Thanh Tịnh

2 Kĩ năng: Đọc diễn cảm, đọc hiểu, cảm thụ văn học

3 Thái độ: Trân trọng kỉ niệm, yêu mến thầy cô bạn bè, mái trường.

II CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: Sgv, sgk, giáo án,

2 Học sinh: Đọc, soạn bài ở nhà; bài hát “ Ngày đầu tiên đi học”

III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:

Hoạt động 1: khởi dộng (5 phút )

1.Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ: kiểm tra sách vở, sự chuẩn bị bài mới.

3.Giới thiệu bài mới: HS hát bài “ ngày đầu tiên đi học”, GVdẫn vào bài mới Hoạt động 2: Tổ chức dạy và học bài mới ( 37 phút )

I.II - P 2 : Đọc sáng tạo, vấn đáp gợi tìm.

- ĐDDH: ảnh tác giả.

+ HS đọc chú thích sgk

+ Nêu vài nét về tiểu sử tác giả?

+ Hầu hết các tác phẩm của Thanh Tịnh

toát lên một điểm chung đó là điều gì?

+ văn bản đựơc xuất bản năm nào, in trong

tập truyện nào?

+ Văn bản được viết theo thể loại nào?

+ phương thức biểu đạt chính?

- Gv hướng dẫn đọc: Đọc diễn cảm, thay

đổi giọng đọc cho phù hợp

3 HS đọc, HS nhận xét, GV uốn nắn cách

đọc

- Gv giải thích thêm các từ: bất giác, quyến

luyến

III-P 2 :Vấn đáp gợi tìm, dùng lời.

- ĐDDH:

+ Nhân vật chính là ai? Tâm trạng của

A TÌM HIỂU BÀI

I TÁC GIẢ, TÁC PHẨM:

( chú thích sgk)

II.KẾT CẤU 1.Thể loại: truyện ngắn

2 Phương thức biểu đạt:

Tự sự +biểu cảm

3 Bố cục:

III.PHÂN TÍCH

1.Tâm trạng nhân vật “ Tôi”

trong ngày đầu tiên đi học.

a Trên con đường cùng mẹ đến trường.

nhân vật ấy được thể hiện qua tình huống

truyện

( thời gian, địa điểm ) nào ?

+ HS đọc lại đoạn ( từ đầu …ngọn núi.)

+ Tâm trạng của nhân vật “ Tôi” trên con

đường cùng mẹ tới trường thể hiện qua

những từ ngữ nào? Đó là tâm trạng gì?

- HS trao đổi nhóm, GV chỉ định HS trả

lời, lớp nhận xét bổ sung, Gv chốt lại

- Cảnh vật thay đổi vì trong lòng

có sự thay đổi lớn

- Mặc áo vải dù đen thấy trang trọng đứng đắn

- Nâng niu mấy quyển vở, lúng túng  Muốn thử sức khẳng định mình đã lớn, đã đến tuổi đi học

* Củng cố tiết 1: ( 3 phút )

HS phân tích tâm trạng nhân vật “ Tôi” khi trên con đường cùng mẹ đến trường?

* Hướng dẫn hoạt động nối tiếp tiết 2: HS đọc 2 đoạn còn lại tìm hiểu tâm

trạng của nhân vật Tôi.( soạn các câu hỏi còn lại trong sgk )

TIẾT 2

Hoạt động 2 tiếp theo ( 30 phút )

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG GHI BẢNG

- HS đọc đoạn: Từ trước sân….nào hết

+ Tâm trạng nhân vật Tôi giưã không khí

ngày khai trường được thể hiện như thế

nào? Bằng chi tiết hình ảnh nào?

- Hs trao đổi trả lời, lớp nhận xét , bổ

sung HS liên hệ bản thân qua hồi ức

-GV cho HS bình tâm trạng của nhân vật

Tôi khi thấy ngôi trường to rộng, không

khí trang nghiêm, khi nghe tiếng trống,

đọc tên và bước vào lớp-GV bình thêm

- HS đọc đoạn còn lại

+ Tâm trạng nhân vật Tôi khi ngồi trong

lớp đón nhận giờ học đầu tiên ?

b Giữa không khí ngày khai trường

- Sân trường dày đặc cả người, trường xinh xắn, oai nghiêm  lo

sợ vẫn vơ

- Bỡ ngỡ đứng nép bên người thân e sợ

- Nghe tiếng trống trường  chơ

vơ, vụng về lúng túng

- Nghe gọi tên tim ngừng đập -Bước vào lớp, khóc nức nở

c Ngồi trong lớp đón nhận giờ học đầu tiên.

- Cảm thấy vừa xa lạ vừa ngần

của những người lớn đối với các em bé lần

đầu tiên đi học ?

HS so sánh với bài “Cổng trường mở ra” ở

lớp 7

- HS đọc ghi nhớ sgk, HS nhắc lại những

điểm quan trọng về nội dung, nghệ thuật

và ý nghĩa của truyện

Hoạt động 3 ( 10 phút )

GV tổ chức cho HS làm bài tập 1

* Yêu cầu HS biết tổng hợp khái quát lại

dòng cảm xúc, tâm trạng của nhân vật Tôi

theo trình tự thời gian

Sau đó GV gọi HS trình bày, nhận xét,

cho điểm

phúc bước vào giờ học đầu tiên.

- Bố cục theo dòng hồi tưởng kết hợp tả, kể, bộc lộ cảm xúc, hình ảnh so sánh đặc sắc

2 Những người xung quanh.

- Mẹ, ông đốc, thầy giáo trẻ, đều vui vẻ và thương yêu học sinh

Trách nhiệm của gia đình, nhà trường đối với thế hệ của tương lai.

* Ghi nhớ ( Sgk/9)

B LUYỆN TẬP

1 Phát biểu cảm nghĩ của em về

dòng cảm xúc của nhân vật Tôi

Hoạt động 4: Đánh giá ( 2 phút )

+Cảm nhận của em về dòng cảm xúc của nhân vật Tôi ? Nêu những nét đặc sắc

nghệ thuật của truyện ngắn?

+ Qua truyện ngắn này em cảm nhận được điều gì riêng cho mình?

5: Hướng dẫn hoạt động nối tiếp của học sinh ( 3 phút )

Về nhà đọc lại văn bản theo cảm xúc của em sau khi được học xong truyện ngắn

Học phần ghi nhớ sgk

Chuẩn bị bài cho tiết sau: Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

Ngày soạn 24/8 /08

Tiết 3: CẤP ĐỘ KHÁI QUÁT CỦA NGHĨA TỪ NGỮ

I MỤC TIÊU :

1 Kiến thức:Giúp HS hiểu rõ cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ và mối quan hệ

về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

2 Kĩ năng: Rèn luyện tư duy trong việc nhận thức mối quan hệ giữa cái chung

và cái riêng

3 Thái độ:

II CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: Sgk, sgv, giáo án, bảng phụ.

2 Học sinh: Chuẩn bị bài, bảng học nhóm.

III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:

Hoạt động 1: khởi dộng ( 5’)

1 Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị của hs.

3 Giới thiệu bài mới:

Hoạt động 2: Tổ chức dạy và học bài mới ( 20’)

‘

I-P 2 : Phân tích ngôn ngữ, rèn luyện theo mẫu.

- ĐDDH:Bảng phụ

GV treo bảng phụ ghi vd sgk

HS quan sát trả lời câu hỏi

+ Nghĩa của từ động vật rộng hơn hay hẹp hơn

nghĩa của từ thú, chim, cá? Vì sao?

+ So sánh nghĩa của từ thú với từ voi, hươu?

Chim với tu hú, sáo ? Cá với cá rô, cá thu?

+ Qua vd trên khi nào một từ được xem là có

nghĩa rộng hoặc có nghĩa hẹp?

+ Khi nào thì một từ vừa có nghĩa rộng vừa có

A TÌM HIỂU BÀI

I.TỪ NGỮ NGHĨA RỘNG, TỪ NGỮ NGHĨA HẸP

1 Ví dụ 1 ( sgk/10 )

động vật

thú chim cá voi, hươu… tu hú, sáo cá rô, cá thu

Nghĩa của từ động vật rộng hơn từ

- Chia lớp ra 4 nhóm mỗi nhóm làm 1 bài tập:

(5 phút )

Nhóm 1 làm bài 2

Nhóm 2 làm bài 3

Nhóm 3 làm bài 4

Nhóm 4 làm bài 5

Làm xong các nhóm trình bày kết quả

GV hướng dẫn lớp nhận xét sửa từng bài

1 Lập sơ đồ:

Y phục

quần áo quần đùi, quần dài áo dài, sơ mi

2 Tìm từ ngữ có nghĩa rộng.

a Chất đốt

b Nghệ thuật

c Nhìn

d Đánh

3.Tìm từ ngữ có nghĩa được bao hàm.

a Xe cộ: ô tô, xe máy, xe đạp

b Kim loại: đồng, sắt, chì, kẽm

4 Tìm từ không thuộc phạm vi nghĩa.

a thuốc lào,

b thủ quỹ

c bút điện

d hoa tai

5.Tìm động từ có nghĩa rộng và nghĩa hẹp

Khóc: nức nở, sụt sùi

Hoạt động 4: Đánh giá ( 3’)

+ Nêu cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ?

Hoạt động 5: Hướng dẫn hoạt động nối tiếp của học sinh ( 2’)

- Học thuộc nghi nhớ sgk, tìm thêm ví dụ trình bày theo sơ đồ

- Chuẩn bị bài “ tính thống nhất về chủ đề của văn bản”

- Đọc trả lời các câu hỏi trong bài

Ngày soạn: 25/8/08 Ngày dạy: / /08

Tiết 4: TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN

I MỤC TIÊU :

1.Kiến thức: Giúp HS nắm được chủ đề của văn bản, tính thống nhất về chủ đề

của văn bản

2 Kĩ năng: Biết viết một văn bản có tính thống nhất về chủ đề, biết xác định và

duy trì đối tượng trình bày, lựa chọn sắp xếp các phần sao cho văn bản tập trung

nêu bật ý kiến cảm xúc của mình

3.Thái độ:

II CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: Sgv, sgk, giáo án,

2 Học sinh: Chuẩn bị bài ở nhà theo câu hỏi bài học sgk.

III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:

Hoạt động 1: khởi dộng ( 5’)

1.Ổn định lớp:

2.Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị của hs.

3 Giới thiệu bài mới:

Hoạt động 2: Tổ chức dạy và học bài mới( 20’)

I – P2: Giao tiếp, rèn luyện theo mẫu.

-ĐDDH:

- HS kể tóm tắt lại văn bản Tôi đi học

+ Tác giả nhớ lại những kỉ niệm nào trong thời

thơ ấu của mình? Sự hồi tưởng ấy gợi lên những

ấn tượng gì trong lòng tác giả?

+ Hãy phát biểu chủ đề của văn bản Tôi đi học

?

+ Từ các nhận thức trên em hãy cho biết chủ đề

A TÌM HIỂU BÀI

I CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN

1 Chủ đề của văn bản Tôi đi học:

- Văn bản Tôi đi học là sự hồi

tưởng những kỉ niệm sâu sắc, trong

sáng của nhân vật Tôi trong ngày

đầu đi học

ngày đầu đi học in sâu trong lòng nhân vật Tôi

suốt cuộc đời?

+ Tìm các từ ngữ, chi tiết nêu bật cảm giác mới

lạ, xen lẫn bỡ ngỡ của nhân vật tôi khi cùng mẹ

đi đến trường, khi cùng các bạn vào lớp?

+ Chủ đề là gì?

+ Qua đó em thấy tính thống nhất về chủ đề của

một văn bản được thể hiện như thế nào?

HS trả lời, rút ra ghi nhớ

HS đọc lại ghi nhớ sgk

Hoạt động 3: Luyện tập ( 15’)

GV hướng dẫn HS làm bài tập 1

- HS đọc BT1 sau đó trao đổi theo nhóm, mỗi

nhóm thảo luận một ý

- GV gợi ý về tên văn bản, các phần của văn

bản, từ ngữ được dùng trong văn bản để nói về

rừng cọ…

- HS nhận xét về các ý lớn trong bài có thể đảo

các ý đó được không?

HS làm việc theo nhóm, đại diện nhóm trình

bày, lớp bổ sung

Bài tập 2,3: HS đọc suy nghĩ trả lời, lớp nhận

xét bổ sung

tác giả sẽ nói về chuyện đi học, trường lớp

- Các từ ngữ thể hiện chủ đề: Tựu trường, lần đầu tiên đến trường, vở bút , thước, ông đốc, thầy giáo

- Các câu đều nhắc đến kỉ niệm của buổi tựu trường: Hằng năm cứ vào cuối thu; Tôi quên thế nào được…

- Tâm trạng nhân vật Tôi: Ngỡ ngàng, e sợ, rụt rè, bỡ ngỡ, tự tin

- Ngôn ngữ, chi tiết tập trung tô đậm cảm giác ngỡ ngàng trong sáng của nhân vật trong ngày đầu đến lớp

* Ghi nhớ (sgk/12 )

B.LUYỆN TẬP

1 Phân tích tính thống nhất về chủ đề của văn bản Rừng cọ quê tôi?

a Văn bản nói về rừng cọ quê tôi

có tính thống nhất của chủ đề thể hiện:

- Tên văn bản

- Bố cục của văn bản: Mở đầu giới thiệu khái quát vẻ đẹp quê tôi có rừng cọ trập trùng; Thân bài nói lên

vẻ đẹp sức mạnh, tác dụng của cây

cọ trong đời sống con người; Phần kết bài là niềm tự hào và nỗi nhớ rừng cọ quê nhà; Các từ ngữ nói về rừng cọ nhiều lần

-Các ý lớn sắp xếp theo trình tự hợp lí

2 Bỏ ý: b, c

3 Lạc đề ý: c, g; không hướng tới chủ đề ý: b, c

Hoạt động 4: Đánh giá ( 3’)

+ Chủ đề của văn bản là gì? Khi nào văn bản có tính thống nhất về chủ đề? Hoạt đông 5: Hướng dẫn hoạt động nối tiếp của học sinh (2’)

- Học thuộc ghi nhớ sgk.

- Viết bài văn phát biểu cảm nghĩ sau khi học song văn bản Tôi đi học.

- Đọc soạn văn bản Trong lòng mẹ học 2 tiết