Yeâu caàu hoïc sinh quan saùt coù hieän tượng gì xảy ra _ bọt khí đó chính là khí cacbonic điều đó chứng tỏ trong thành phần cuûa xöông coù muoái cacbonat , khi taùc dụng với axit sẽ giả[r]
Trang 1TIẾT 8
I ) MỤC TIÊU :
- Học sinh nắm được cấu tạo chung của một xương dài giải thích sự lớn lên của xương và khả năng chịu lực của xương
- Thành phần hoá học của xương giúp xương đàn hồi và vững chắc
KỸ NĂNG : Nhận biết , liên hệ thực tế
THÁI ĐỘ : Giáo dục học sinh ý thức bảo vệ và giữ gìn xương theo hướng phát triển tốt nhất
II) PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN :
-PHƯƠNG PHÁP : Trực quan , vấn đáp , thảo luận nhóm , giảng giải
_PHƯƠNH TIỆN : Tranh 8.1 ,8.2 ,8.3 ,8.4 / 29 – 30 / sgk
Bảng phụ cấu tạo và chức năng xương dài / 31 /sgk
III) HOẠT ĐỘNGDẠY VÀ HỌC :
KTBC : 1) Điểm khác nhau giữa xương tay và xương chân Điều này có ý nghĩa gì đối với hoạt
động của con người
2) Nêu vai trò của từng loại khớp
_ MỞ BÀI : Các em đã nắm được cấu tạo và chức năng của bộ xương người Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu tiếp , xem thành phần hoá học của xương như thế nào để thích nghi những chức năng chịu lực , chấn động tác động từ môi trường bên ngoài
HOẠT ĐỘNG GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG HỌC SINH NỘI DUNG GHI
HĐ 1 : Tìm hiểu cấu tạo và chức
năng của xương
- Tranh 8.1 ,8.2 / 29 /sgk
- Dựa tranh giáo viên giảng giải cấu
tạo một xương dài
? Theo em xương dài cấu tạo hình
ống , nan xương ở đầu xương xếp
vòng cung có ý nhgiã gì đối với chức
năng nâng đỡ của xương
Dựa vào cấu tạo hình ống của xương
và cấu trúc hình vòm Con người đã
đưa vào kỹ thuật xây dựng đảm bảo
độ bền vững mà tiết kiệm được
nhiều nguyên liệu làm cột trụ , vòm
cửa ……
- Học sinh đọc thông tin /
28 /sgk
- Học sinh thảo luận theo nhóm : xương hình ống có tác
dụng làm cho xương nhẹ và vững chắc , còn nan xương xếp vòng cung có tác dụng phân tán lực làm tăng khả năng chịu lực
- Học sinh nhìn vào hình Nêu và chỉ lại các đặc điểm cấu tạo của một xương dài
I)CẤU TẠO CỦA
XƯƠNG
1) Cấu tạo và chức năng của xương dài :
- Kẻ bảng 8.1 /29 /sgk
2) Cấu tạo của xương ngắn và xương dẹt :
* Màng xương
- * Mô xương cứng
- * Mô xương xốp Giáo vịên giảng kỹ phần chức năng
của xương
? Cấu tạo của một xương dài
? Cấu tạo của đầu xương
? Cấu tạo và chức năng của thân
- Gồm có đầu xương và thân xương
- Gồm có sụn đầu xương giảm ma sát
- Mô xương xốp có nhiều nan xương P hân tán lực tác động , tạo ô chứa tuỷ đỏ
- Màng xương to ngang
Trang 2xương
_ Yêu cầu học sinh thông tin /29
/sgk và quan sát hình
? Hãy quan sát hình và nhận xét
xương dẹt và xương ngắn khác với
xương dài như thế nào
TIỂU KẾT : Xương dài có cấu tạo
phù hợp với chức năng
HĐ 2: Tìm hiểu sự lớn lên và dài ra
của xương
? Xương to ra là nhờ đâu
? Xương dài ra là nhờ vào xương nào
_ Quan sát hình 8.5 /30 /sgk/ mô tả
lại thí nghiệm và chứng minh vai trò
của sụn tăng trưởng
TIỂU KẾT : Tuổi trưởng thành sự
phân chia sụn tăng trưởng không còn
nên không cao Tuy nhiên màng
xương vẫn có khả năng sinh ra tế bào
xương để bồi đắp phía ngoài của
thân xương nên xương lớn lên
Trong khi đó các tế bào huỷ xương ,
tiêu huỷ thành trong của ống xương
làm cho khoang xương ngày càng
rộng ra
- Mô xương cứng chịu lực đảm bảo vững chắc trong khoang xương chứa tuỷ đỏ ơ ûtrẻ
em , tuỷ vàng ở người lớn
- Học sinh quan sát hình 8.3 /sgk - Đọc thông tin / 29 /sgk
- Xương ngắn và xương dẹt cấu tạo không có hình ống
- Học sinh đọc thông /29 /sgk _ Các tế bào màng xương phân chia
- Là do sự phân hoá của sụn tăng trưởng ở hai đầu thân xương
- Chú ý B ,C , nằm phía trong sụn tăng trưỏng
- A,D phía ngoài sụn tăng trưởng
II) SỰ TO RA VÀ DÀI RA CỦA XƯƠNG :
- Xương to bề ngang nhờ sự phân chia của các tế bào xương
- Xương dài ra nhờ sự phân chia các tế bào lớp sụn tăng trưởng
HĐ 3: Tìm hiểu thành phần hoá
học và tính chất của xương
_ Giáo viên có thể biểu diễn thí
nghiệm Thả thêm 1 xương đùi ếch
vào cốc đựng axit HCl 10 %
? Yêu cầu học sinh quan sát có hiện
tượng gì xảy ra
_ bọt khí đó chính là khí cacbonic
điều đó chứng tỏ trong thành phần
của xương có muối cacbonat , khi tác
dụng với axit sẽ giải phóng khí
cacbonic
Sau đó rửa xương trong cốc
nước lả đưa cho học sinh kiểm
tra độ mềm dẻo của xương
Đốt xương trên ngọn lửa đèn cồn ,
khi hết khói đưa cho học sinh bóp rồi
_học sinh quan sát và theo dõi thí nghiệm
_ có bọt khí nổi lên
_ xương mềm và dẻo
- xương dòn và gãy vụn
III) THÀNH PHẦN HOÁ HỌC VÀ TÍNH CHẤT CỦA XƯƠNG :
_ Xương gồm 2 thành phần chính là cốt giao ( xương mềm , dẻo ) và muối khoáng ( xương cứng , rắn ) _ Thành phần hoá học của xương thay đổi theo tuổi
Trang 3thả vào axit HCl
? Quan sát có hiện tương gì xảy ra
? Nhận xét và giải thích
? Ngâm xương trong axit để làm gì
? Đốt xương thì phần nào bị cháy
? Tại sao người già xương dễ gãy và
giòn
TIỂU KẾT : Thành phần hoá học
của xương gồm có chất hữu cơ và
chất vô cơ
_ không có bọt khí nổi lên
- làm tan lượng muối khoáng có trong xương
- cốt giao cháy hết
- Xương người già nhiều muối khoáng nhưng ít cốt giao
CỦNG CỐ :
1) Xương dài có cấu tạo như thế nào ?
2) Hãy phân tích cấu tạo cũa xương dài phù hợp với chức năng của nó ?
3) Nhờ đâu xương dài ra và lớn lên bề ngang ?
DẶN DOØ :
Học bài , làm bài tập trong sgk , soạn bài 9
Trả lời câu hỏi trong sgk:
1) 1B , 2G , 3D , 4E , 5A
2) Thành phần hữu cơ là chất kết dính và đảm bảo tính đàn hồi Thành phần vô cơ : canxi và phôtpho làm tăng độ cứng rắn của xương Nhờ vậy xương vững chắc là cột trụ của cơ thể 3) Khi hầm xương bò , lợn … Chất cốt giao bị phân huỷ , vì vậy nước hầm xương sánh và ngọt, phần xương còn lại là chất vô cơ không còn được liên kết bởi cốt giao nên xương bở