HDHS LuyÖn tËp * Môc tiªu: - Xác định đối tượng cần giới thiệu trong mét bµi v¨n thuyÕt minh vÒ mét thÓ lo¹i v¨n häc - Quan s¸t, nhËn xÐt vÒ thÓ lo¹i v¨n häc đã học như thể thơ thất ngôn[r]
Trang 1Ngày soạn: 24/ 11/ 2012
Ngày giảng: 29/11/2012
Bài 15 Tiết 59, thuyết minh một thể loại văn học
I Mục tiêu bài học
1 Mục tiêu chung
- Nắm '() các kĩ năng và vận dụng để làm bài văn thuyết minh về một thể loại văn học
- Yêu thích tìm hiểu và khám phá để tìm ra những điểm mới hấp dẫn giúp
2 Trọng tâm kiến thức, kĩ năng
a Kiến thức
-
- Việc vận dụng kết quả quan sát, tìm hiểu về một số tác phẩm cùng thể loại
để làm bài văn thuyết minh về một thể loại văn học
b Kĩ năng
- Quan sát đặc điểm hình thức của một thể loại văn học
- Tìm ý, lập dàn ý cho bài văn thuyết minh về một thể loại văn học
- Hiểu và cảm thụ '() giá trị nghệ thuật của thể loại văn học đó
- Tạo lập '() một văn bản thuyết minh về một thể loại văn học có độ dài
300 chữ
II Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục trong bài
1 Kĩ năng xác định giá trị
2 Kĩ năng giao tiếp
3 Kĩ năng lắng nghe tích cực
4 Kĩ năng hợp tác
III Đồ dùng
Bảng phụ
IV Phương pháp/ kĩ thuật dạy học
Phân tích ngôn ngữ, thông báo, nêu vấn đề ( Động não, đặt câu hỏi); Thảo luận nhóm ( chia nhóm, giao nhiệm vụ)
IV Các bước lên lớp
1/ ổn định
2/ Kiểm tra đầu giờ (4’)
H Trình bày cách làm bài văn thuyết minh ?
TL:
- TB:
Lựa chọn trình tự hợp lý
Lựa chọn (a pháp hợp lý
3/ Tiến trình tổ chức các hoạt động
Trang 2HĐ 1 Khởi động ( 1’)
Gv nêu mục tiêu của tiết học…
HĐ2 Hình thành kiến thức mới
* Mục tiêu:
-
thiệu trong văn bản thuyết minh
- Việc vận dụng kết quả quan sát,
tìm hiểu về một số tác phẩm cùng thể
loại để làm bài văn thuyết minh về một
thể loại văn học
* Cách tiến hành
- HS đọc bài thơ: “ Vào nhà ngục Quảng
Đông cảm tác” và “Đập đá ở Côn Lôn”
H: Nêu xuất xứ của thể thơ thất ngôn
bát cú và giải thích ?
Thất ngôn bát cú ( 8 câu, 7 chữ), có từ
thời nhà W(i W(i luật
H: Mỗi bài thơ có mấy dòng? Mỗi dòng
có mấy tiếng? Số dòng, số chữ ấy có bắt
buộc không ? Có thể tuỳ ý thêm bớt
'() không ?
số dòng số chữ bắt buộc không thể
thêm bớt tuỳ ý
Gv giới thiệu kí hiệu bằng (B), trắc (T)
cho từng tiếng: Bằng ( `, không dấu)
Trắc ( ?, ~, /, )
Gv sử dụng bảng phụ
Hs lên bảng điền kí hiệu bằng, trắc
Hs khác nhận xét, bổ sung
Gv chốt
+ Bài " Vào nhà ngục QĐCT"
T B B T, T B B
T T B B T T B
T T B B B T T
T B T T T B B
T B B T B B T
T T B B T T T
B T T B B T T
B B B T T B B
+ Bài “Đập đá ở Côn Lôn”
20’
I.Từ quan sát đến mô tả, thuyết minh đặc điểmmột thể loại văn học.
Đề bài :Thuyết minh đặc điểm thơ
thất ngôn bát cú
1 Quan sát.
- Bài thơ có 8 dòng ( bát cú) mỗi dòng 7 chữ (thất ngôn)
Trang 3B B T T T B B
B T B B T T B
T T T B B T T
B B T T T B B
T B B T B B T
B T B B T T B
T T T B B T T
B B B T T B B
GV: Nếu dòng trên tiếng bằng ứng với
dòng -(9 tiếng trắc thì gọi là “đối”
nhau, nếu dòng trên tiếng bằng ứng với
dòng -(9 cũng tiếng bằng thì gọi là
“niêm” với nhau (dính nhau)
H: Dựa vào kết quả quan sát, hãy nêu
mối quan hệ bằng trắc giữa các dòng?
Mối quan hệ giữa các dòng: Theo luật:
Nhất, tam, ngũ bất luận, nhị, tứ, lục
phân minh (Nghĩa là: Không cần xét
các tiếng thứ nhất, thứ ba, thứ năm, chỉ
thứ sáu)
H: Xác định đối, niêm, giữa các dòng?
Nhận xét về phép đối ( ý đối ý, thanh
đối thanh, đối từ loại)
H: Hãy cho biết bài thơ có những tiếng
nào hiệp vần với nhau, nằm ở vị trí nào
trong câu và đó là vần bằng hay trắc ?
Hiệp vần ở cuối câu 2, 4, 6, 8 - vần
chân, vần bằng (cũng có thể là vần trắc)
- Tù…thù, châu…đâu: vần bằng
- Lôn …non…hòn…son…con vần
bằng
H: Hãy cho biết câu thơ trong bài ngắt
nhịp ( thế nào? Bố cục của thơ TN ?
* Bố cục: đề, thực, luận, kết
H: Mở bài nêu '() vấn đề gì ?
TNBC là một thể thơ thông dụng trong
các thể thơ W(i luật '() các nhà thơ
Việt Nam ( chuộng Các nhà thơ cổ
- Đối: câu 3-4; 5-6 (chữ 2, 4, 6) đối
ý, thanh, từ loại
- Niêm (dính), (khoá lại), câu 1-8, 2-3, 4-5, 6-7
(Đối, niêm ở tiếng thứ 2,4,6)
- Hiệp vần ở cuối câu 2, 4, 6, 8 - vần chân
2 Lập dàn bài.
a/ Mở bài
Nêu định nghĩa chung về thể thơ thất ngôn bát cú
Trang 4điển Việt Nam ai cũng làm thể thơ này
bằng chữ Hán và chữ Nôm
H: Thân bài cần trình bày những ý nào ?
H: Thể thơ này có (D () điểm gì ?
+ Ưu điểm: đẹp về sự tề chỉnh hài hoà
cân đối cổ điển, nhạc điệu trầm bổng,
đăng đối, nhịp nhàng
+ () điểm: gò bó vì có nhiều ràng
buộc, không '() phóng khoáng (
thơ tự do
H: Kết luận trình bày ý nào ?
Trình bày cảm nhận của em về vẻ đẹp
của thể thơ này và nêu vị trí của thể thơ
trong thơ Việt Nam : thể thơ quan trọng,
nhiều bài thơ hay '() làm theo thể thơ
này và ngày nay vẫn '() ( chuộng
H: Để thuyết minh một thể loại văn học
cần làm những gì ?
Hs trả lời, Gv chốt
Hs đọc và khái quát ghi nhớ
HĐ3 HDHS Luyện tập
* Mục tiêu:
trong một bài văn thuyết minh về một
thể loại văn học
- Quan sát, nhận xét về thể loại văn học
đã học ( thể thơ thất ngôn '(i luật,
truyện ngắn, kí
*Cách tiến hành
Hs đọc và xác định yêu cầu bài tập
Gv cho học sinh hoạt động nhóm 8(5’)
Thuyết minh đặc điểm truyện ngắn lão
Hạc.(Lập dàn bài)
Các nhóm nộp kết quả
Gv chữa và đánh giá
VD : + Sự việc chính : Lão Hạc giữ tài
sản cho con trai bằng mọi giá
18’
b/ Thân bài
Nêu các đặc điểm của thể thơ
+ Số câu, số chữ
+ Qui luật bằng trắc + Cách gieo vần + Cách ngắt nhịp
c/ Kết bài
Cảm nhận về vẻ đẹp, nhạc điệu của thể thơ
II Ghi nhớ.
Yêu cầu thuyết minh thể loại VH
III Luyện tập.
Bài tập
Thuyết minh đặc điểm truyện ngắn lão Hạc
Bước 1 : Định nghĩa truyện là gì ? Bước 2 : Giới thiệu các yếu tố của
truyện ngắn 1/ Tự sự :
- Là yếu tố chính, quy định sự tồn tại của truyện ngắn
- Gồm : Sự việc chính và nhân vật chính
Trang 5+ Nhân vật chính : Lão Hạc
+ Ngoài ra còn có các sự việc và
nhân vật phụ
VD : Sự việc phụ : Con trai lão bỏ đi,
lão Hạc đối thoại với con vàng, bán con
vàng, đối thoại với con chó, xin bả chó,
tự tử
Nhân vật phụ : Ông giáo, con trai
lão Hạc, vợ ông giáo
2/ Miêu tả và biểu cảm là các yếu
tố phụ giúp truyện ngắn sinh động, hấp dẫn (i đan xen vào các yếu tố tự sự
3/ Bố cục chặt chẽ hợp lý, lời văn trong sáng giàu hình ảnh Chi tiết bất ngờ, độc đáo
4/ Củng cố: (1’) Gv hệ thống kiến thức
5/ HDHT: (1’)Học bài và tập viết thành bài văn trên cơ sở dàn ý trên
Ôn lại các kiến thức TV đã học từ đầu năm, chuẩn bị kiểm tra 1 tiết
... tập* Mục tiêu:
trong văn thuyết minh
thể loại văn học
- Quan sát, nhận xét thể loại văn học
đã học ( thể thơ thất ngơn ''(i luật,
truyện... thuyết minh
- Việc vận dụng kết quan sát,
tìm hiểu số tác phẩm thể
loại để làm văn thuyết minh
thể loại văn học
* Cách tiến hành
- HS đọc thơ: “... thể thơ nêu vị trí thể thơ
trong thơ Việt Nam : thể thơ quan trọng,
nhiều thơ hay ''() làm theo thể thơ
này ngày ''() ( chuộng
H: Để thuyết minh thể loại văn học