Gióp häc sinh: - Hiểu được những nét khái quát nhất về tác giả và đặc diểm thơ Đỗ Phủ - Cảm nhận được lòng yêu nước thương nhà sâu lắng của Đỗ Phủ trước cảnh mmột chiều thu buồn trên đất[r]
Trang 1Ngày soạn: 18/12/2006
Tiết theo PPCT: 58
Ký duyệt: Đọc - văn:
( Thu hứng)
Đỗ Phủ
-A Mục tiêu bài học:
Giúp học sinh:
- Hiểu #$%& những nét khái quát nhất về tác giả và đặc diểm thơ Đỗ Phủ mmột chiều thu buồn trên đất khách
bài thơ: Kết cấu chặt chẽ và tính chất cô đọng, hàm súc của bài thơ
B phương tiện thực hiện
- SGK, SGV
- Thiết kế bài học
- Giáo án
C CáCH THứC TIếN HàNH
tìm , kết hợp với các hình thức trao đổi thảo luận, trả lời các câu hỏi
D tiến trình dạy học
1 Kiểm tra bài cũ:
2 Giới thiệu bài mới:
mang duyên nợ với những dòng thơ hiện thực gắn liền với cuộc sống đời 8 Tiếng thơ của ông mang âm ; của nỗi buồn ai oán, triền miên về những cảnh
đời đau khổ, bất hạnh mà chính ông đã từng nếm trải Bài thơ " Cảm xúc mùa thu"thể hiện một cách sâu lắng nỗi nhớ quê cùng cuộc sống cô đơn của
con xa xứ.
Trang 2Hoạt động của GV và HS Yêu cầu cần đạt
I Đọc - hiểu phần tiểu dẫn
( HS đọc SGK)
1 Tác giả.
Em hiểu gì về Đỗ Phủ qua
phần tiểu dẫn?
2 Hoàn cảnh ra đời của bài
thơ:
Bài thơ ra đời trong hoàn cảnh
nào?
3 Bố cục bài thơ:
( HS đọc bài thơ)
Bài thơ chia làm mấy phần?
II Đọc - hiểu VB
1 Bốn câu thơ trên
Cảnh thu / gợi lên thế
nào trong 2 câu thơ đầu?
- Đỗ Phủ ( 712 - 770), quê tỉnh Hà Nam - T.Quốc
- Xuất thân: Gia đình quan lại lâu dời ( Ông nội là một
- Làm thơ từ rất sớm - Mệnh danh là Thi thánh ( Bậc Thánh thơ)
thuỷ và làm thơ
- Sau sự biến An Lộc Sơn là thời kì sáng tác chủ yếu của ông
- 11 năm cuối đời ông #$= gia đình đi trôi dạt khắp nơi, chịu nhiều gian truân, nghèo khổ trong cảnh chiến tranh loạn lạc -> Chết trong cảnh đói rét, bệnh tật.( Trên chiếc thuyền rách nát vào mùa đông năm 770 )
khổ về cuộc sống riêng
- NT thơ Đ.Phủ đạt tới trình độ cao của những bài thơ
luật - Tạo ra #$%& những hình ảnh biểu hiện tâm trạng khác nhau
=> Là nhà thơ hiện thực lớn nhất không chỉ của đời
mà của cả lịch sử thơ ca cổ điển T.Quốc.
- Tháng 5.765, Đ.Phủ #$= gia đình phiêu bạt đến Vân Nam, đến năm 766 đến Quỳ Châu ( Tứ Xuyên ) -> Sáng tác chùm thơ " Thu hứng " nổi tiếng - gồm 8 bài -> Thể ( Bài thơ trích giảng là bài số 1 trong chùm thơ đó )
Bốn câu thơ trên
- Hai phần [ Bốn câu thơ $:
* Hai câu thơ đầu:
- Sương móc ( hạt móc sa): / > cho mùa thu,
cho sự lạnh lẽo phải "sa lác đác" , mà hẳn phải dày đặc mới có thể làm
Trang 3Cảnh sắc / gợi lên qua hai
địa danh " Vu Sơn - Vu
Giáp", địa danh đó có ý nghĩa
gì?
Qua cảnh sắc đó ta hiểu gì về
tâm trạng của nhà thơ?
Hai câu sau cảnh sắc có gì
khác với cảnh ở 2 câu đầu?
Nhận xét gì về NT miêu tả của
nhà thơ trong bốn câu thơ
đầu?
2 Bốn câu thơ dưới:
Câu thơ 5 gợi cho em suy nghĩ
gì?
phong.( Rừng phong không phải là DT làm trạng ngữ
một cách tàn nhẫn)
- Cây phong ( rừng phong ):
+ / > cho mùa thu - Thu về cả rừng phong
đỏ úa hoặc vàng úa
+ / > cho sự li biệt ( Rừng phong thu đã
nhuốm màu quan san - Truyện Kiều )
không gian lạnh lẽo, huyền ảo
- Vu Sơn - Vu Giáp: Gợi địa thế hiểm trở với những
dãy núi thẳng đứng - Mùa thu ít khi mặt trời chiếu #$%& xuống dòng sông, khí trời lại mù mịt
-> Khung cảnh này trở nên tiêu sơ, mịt mù, hoang vắng
và buồn hơn
=> Cảnh thu hiện lên thật tiêu điều, úa vàng, xơ xác, tàn tạ => Tâm trạng tác giả là tâm trạng buồn, u hoài
và nặng nề, trống vắng Buồn vẫn đẹp.
* Hai câu sau ( Đối lập hẳn ): Cảnh thu không đơn điệu
- Câu 3: Tả riêng cảnh sông Vu
- Câu 4: Tả riêng cảnh núi Vu ( Câu 2 tả chung cảnh
núi Vu, sông Vu ) {-> Tất cả #$%& sắp xếp chặt chẽ trong một chỉnh thể
vùng S.Vu, núi Vu thuộc vùng Quỳ Châu - T.Quốc: Âm
u nhưng hùng vĩ
=> Với bút pháp NT tả cảnh theo lối chấm phá, Đỗ Phủ đã phác hoạ lên một khung cảnh mùa thu bằng những nét vẽ tài hoa Bức tranh ấy có sức gợi cảm rất lớn - Đằng sau những câu thơ tả cảnh là nỗi lòng tê tái, nhớ QH da diết của nhà thơ
cánh hoa là một giọt lệ, và cả bông hoa là những giọt lệ tuôn trào:
Trang 4Hình ảnh "con thuyền buộc
chặt mối tình nhà"gợi cho em
suy nghĩ gì?
III Củng cố:
+ Giọt lệ khóc cho hiện tại + Giọt lệ khóc cho qúa khứ
- ẩn dụ - Hình ảnh con thuyền buộc ở bãi vắng kia
cũng chính là tấc lòng của nhà thơ đối với QH đất
-> Mối tình với Quê nhà luôn gắn chặt trong tâm hồn, tình cảm thi nhân
- Tiếng chày đập áo vang lên khắp nơi, gợi nhơ tới QH
=> Tâm trạng của nhà thơ cũng là tâm trạng của những dân T.Quốc trong cảnh loạn li
thời Tất cả đều yêu mến QH và mong muốn sớm / trở về với QH mình
biểu ) cho 8 bài thơ viết về mùa thu của Đỗ Phủ; Cũng
- Bài thơ tái hiện một cảnh thu buồn hiu hắt, xao động
Phủ
tiếp vẫn có ý nghĩa hiện thực rộng lớn
... T.Quốc- Xuất thân: Gia đình quan lại lâu dời ( Ông nội
- Làm thơ từ sớm - Mệnh danh Thi thánh ( Bậc Thánh thơ)
thu? ?? làm thơ
- Sau biến An Lộc Sơn thời kì sáng tác chủ... T.Quốc.
- Tháng 5.765, Đ.Phủ #$= gia đình phiêu bạt đến Vân Nam, đến năm 766 đến Quỳ Châu ( Tứ Xuyên ) -& gt; Sáng tác chùm thơ " Thu hứng " tiếng - gồm -& gt; Thể ( Bài thơ... Rừng phong khơng phải DT làm trạng ngữ
một cách tàn nhẫn)
- Cây phong ( rừng phong ):
+ / > cho mùa thu - Thu rừng phong
đỏ