2.Tìm hiểu đoạn viết về thơ văn yêu nước của NĐC: - Tác giả tái hiện hoàn cảnh lịch sử nước ta trong suốt hai mươi năm trời sau thời điểm 1860 vì: + Thơ văn NĐC đã làm sống lại phong trà[r]
Trang 1Soạn: 21/8/2008
Giảng: 22/8/2008
tám năm 1945 đến hết thế kỉ XX
a Mục tiêu bài học: Giúp học sinh
1, Về kiến thức:
- Học sinh nắm !"# một số nét tổng quát về các chặng !". phát triển, những thàNh tựu chủ yếu và những đặc điểm cơ bản của văn học Việt nam từ cách mạng tháng tám 1945 đến
1975 và " đổi mới 8"A đầu của văn học Việt nam giai đoạn từ 1975 nhất là từ 1986
đến hết thế kỉ XX
* Trọng tâm :
- qúa trình phát triển và những thành tựu chủ yếu của văn học việt nam từ cách mạng tháng 8- 1945 đến 1975
- Những đặc điểm cơ bản của văn học việt nam từ 1945- 1975
- Những đổi mới ban đầu trong văn học việt nam từ 1975 đến hết thế kỉ XX
2, Kĩ năng : Biết cách nắm !"# nội dung kiểu bài khái quát
B: Tiến trình giờ dạy :
1, Ôn định
2, bài mới:
Công việc của thầy và trò Kiến thức cơ bản
HĐ1: Khởi động: Trải qua hơn nửa
thế kỉ, nền văn học VN đã đạt #$ những
thành tựu lớn Để nhìn nhận và đánh giá
lại quá trình đó, hôm nay chúng ta cùng
tìm hiểu bài văn học sử khái
quát
HĐ2: Hướng dẫn hs tìm hiểu
sgk
GV: "A dẫn học sinh tìm hiểu sách
giáo khoa và trả lời câu hỏi
- Những yếu tố nào về lịch sử, xã hội, văn
hoá đã tác động đến nền văn học?
I: Khái quát văn hoá việt nam từ cách mạng tháng
8 1945 đến năm 1975.
1, Vài nét về hoàn cảnh lịch sử, văn hoá, xã hội
- V". lối lãnh đạo của đảng đã đặt ra những yêu cầu, nhiệm vụ cụ thể cho một nền văn hoá mới: Văn hoá phục vụ cách mạng, phục vụ nhân dân
- Từ 1945 đến 1975, đất "A ta phải qua sự kiện lớn lao
+ Cuộc kháng chiến chống pháp, chống mĩ gian khổ ác liệt
Trang 2Câu hỏi thảo luận;
- Thời gian; 5phút
- Hình thức: theo tổ
Hãy cho biết các chặng #@& phát triển
của văn học VN và những thành tựu chủ
yếu
- Các tổ cử đại diện trình bày, giáo viên
nhận xét bổ sung và "A dẫn cách ghi
Nhận xét gì về tác động của văn học đối
với những nhiệm vụ chính trị của đất
"AT
+ Xây dựng "A cộng hoà xã hội chủ nghĩa Tóm lại, tác động trực tiếp đến nền văn hoá
- Nền kinh tế nghèo nàn chậm phát triển, điều kiện giao D") với "A ngoài còn hạn chế
2, qúa trình phát triển và những thành tựu chủ yếu.
a, Chặng !". từ 1945đến 1954
* qúa trình phát triển.
- Phản ánh không khí hồ hởi vui "A của nhân dân ta sau khi đất "A độc lập (t8- 1945)
- Từ cuối năm 1946, văn hoá tập trung phản ánh cuộc kháng chiến chống pháp gian khổ Ca ngợi sức mạnh quần chúng, tin "g vào "7 lai của cuộc kháng chiến
* Thành tựu.
- Truyện kí phát triển nhanh và mạnh
- Thơ ca: Đạt nhiều thành tựu Ca hgợi nhân dân
đất "A anh hùng thơ ca kháng chiến trong hồ chí minh bên kia sông Đuống – Hoàng Cầm
- Kịch: Bắt đầu phát triển và gây !"# sự chú ý
" vở kich Bắc Sơn
b, Chặng !". từ 1955 đến 1964
- Văn hoá tập trung ca ngợi công cuộc lao động xây dựng chủ nghĩa xã hội
- Văn xuôi mở rộng đề tài khám phá con ". cuộc sống mới xã hội chủ nghĩa Nhiều tác phẩm thể hiện khả năng phản ánh sâu sắc " 3". lái đò sông đà, mùa lạc
- Thơ ca phát triển mạnh mẽ "A tới công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội với một niềm tin hồ hởi lãng mạng Đồng thời bộc lộ nỗi xúc
động "7 nhớ miền núi
c, Từ 1965 đến 1975.
- Tập trung "A tới cuộc kháng chiến chống mĩ
+Văn xuôi: Khắc hoạ thành công con ". việt nam anh hùng, kiên ". bất khuất
+Thơ ca: Thể hiện cuộc ra quân vĩ đại của toàn thể dân tộc Những tập thơ có tiếng vang lớn
" Ra trận, máu và hoa …
+Kịch: Phát triển mạnh, lí luận phê bình
d, Văn học vùng định tạm chiến
- Phủ định chế độ bất công, lên án bọn "A
"A
- Kêu gọi cổ vũ tinh thần đấu tranh thống nhất
đất "A
Trang 3Dựa và sgk, hãy nêu những đặc điểm cơ
bản của văn học việt nam trong giai đoạn
này
- Hiểu " thế nào về tính sử thi và cảm
hứng lãng mạn?
*Tl: Các chặng #@& phát triển trong văn học việt nam đã tạo nên diện mạo nền văn học mới; một nền văn học phục vụ cách mạng, phục vụ nhân dân.
Tiết 2
3, Những đặc điểm cơ bản của văn học việt nam từ 1945đến 1975
a, Nền văn học chủ yếu vận động theo "A cách mạng hoá, gắn bó sâu sắc với vận mệnh chung của đất "A
- qúa trình phát triển của văn họcđã theo sát những nhiệm vụ chính trị trọng đại của đất "A
=> Văn học là tấm "7 phản chiếu những nhiệm vụ cách mạng, đấu tranh chống ngoại xâm và xây dựng chủ nghĩa xã hội
b, Nền văn hoá "A về đại chúng nên mang tính nhân dân sâu sắc
c, Tính sử thi và cảm hứng lãng mạn
*Tính sử thi:
- Đề cập đến những vấn đề trọng đại của đất
"A
- Nhân vật chính tiêu biểu kết tinh cho vẻ đẹp cuả cộng đồng
- Lời văn sử thi trang trọng hào hùng
* Cảm hứng lãng mạn:
- Cảm hứng trong cái tôi tràn đầy cãm xúc
"A tới lí "g với một niềm lạc quan phơi phới về "7 lai
Tóm lại, ba đặc điểm trên đã thấm nhuần trong các sáng tác của văn học.
Trang 4Những yếu tố nào về lịch sử, xã hội, văn
hoá tác động đến văn học ?
Dựa vào sgk, tóm tắt một số thành tựu của
văn học?
II Văn học việt nam từ 1975 đến hết thế kỉ XX
1, Hoàn cảnh lịch sử, xã hội, văn hoá:
- sau đại thắng mùa xuân 1975, đất "A thông snhất, non sông liền một dải
- Từ 1975 đến 1985, đất "A ta lại đứng /"A những khó khăn khủng hoảng về kinh tế
- Từ 1986, đại hội Đảng đã khẳng định đổi mới
là nhu cầu của dân tộc
Tóm lại nền văn hoá cũng phải đổi mới để đáp ứng nguyện vọng của nhân dân trong thời đại mới
2, Những chuyển biến và một số thành tựu ban
đầu
a, Thơ ca:
- Không tạo !"# sự lôi cuốn " ở giai đoạn
" một số ít tác phẩm vẫn tạo !"# " chú ý của ". đọc
- Nội dung: Thiên về tổng kết đánh giá chiến tranh qua sự trải nghiệm của cá nhân
Vd: Xuân quỳnh,Thanh Thảo, Hữu Thỉnh, Chế Lan Viên……
b, Văn xuôi
- Có nhiều khởi sắc:
+ Đổi mới cách nhìn về chiến tranh
+ Chú ý khai thác vấn đề bức xúccập nhật trong
đời ". đến quan tâm
VD: Tiểu thuyết mảnh đất lắm ". nhiều ma, mùa lá rụng…
c, Kịch phát triển mạnh:
Tóm lại: Từ sau 1945 văn học việt nam mang đậm tính nhân văn.
III: Tổng kết
"A dẫn học sinh học tổng kết và ghi nhớ
HĐ 4 Củng cố, luyện tập
1, Các chặng #@& phát triển của vănhọc VN từ 1945 đến 1975?
2, Những đặc điểm cơ bản của văn học VN từ năm 1945 đến năm 1975?
3, Một số thành tựu ban đầu của văn học VN từ năm 1975 đến hết thế kỉ XX?
HĐ5 Hướng dẫn chuẩn bị bài ở nhà; Nghị luận về một # #Z& đạo lí
Trang 5Giảng:
Chủ đề 3: Tiết7:
Các thao tác của bài văn nghị luận về một 4 45 đạo lí
A, Mục tiêu bài học:
1, Kiến thức: Giúp học sinh.
- Củng cố !"# cách viết bài nghị luận về một " "g đạo lí
- Kĩ năng tìm hiểu đề và lập dàn ý
2, Kĩ năng:
- Có ý thức và kĩ năng tiếp thunhững quan điểm đúng đắn và phê phán những quan niệm sai lầm về " "g đạo lí
3, Thái độ:
- Thích ") tầm những tác phẩm nghị luận về một vấn đề " "g đạo lí
B, Tiến trình giờ dạy:
1 ổn định: Sĩ số 12A1
2 Kiểm tra: ghi nhớ
3 Bài mới
Công việc của thầy và trò Kiến thức cần đạt
"A dẫn hs thảo luận theo câu
hỏi sách giáo khoa
- Đọc đề bài và xác định
+ Vấn đề nghị luận.
+ Nội dung nghị luận.
+ Phạm vi kiến thức.
+ Các thao tác nghị luận
Nêu "A làm mở bài, tập viết
mở bài, giáo viên đọc mẫu
I- Khái quát kiến thức đã học:
1, Tìm hiểu đề và lập dàn ý.
Đề bài:
Hãy trả lời câu hỏi sau của nhà thơ Tố Hữu: Ôi sống đẹp
là thế nào hỡi bạn.
a, Tìm hiểu đề:
- Vấn đề cần nghị luận: sống đẹp => Trình bày quan điểm
về lối sống
- quan niệm sống đẹp là " thế nào? Cần rèn luyện những phẩm chất gì để sống đẹp?
- Thao tác lập luận :Phân tích, so sánh, biểu cảm
- Phạm vi kiến thức:
Y" liệu thực tế + Dẫn chứng thơ văn
b, Lập dàn ý:
* Mở bài:
- Giới thiệu vấn đề
- Nêu luận đề
VD; Tố Hữu, nhà thơ của lí #Z& cộng sản, &#@ luôn chủ #& sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình đã viết
ÔI sống đẹp là thế nào hỡi bạn? Câu thơ trên đã đặt ra cho chúng ta một vấn đề; sống đẹp là gì, thanh niên phải sống # thế nào để mai sau không khỏi ân hận mình đã sống hoài, sống phí
* Thân bài:
Trang 6"A dẫn học sinh triển khai theo
từng ý trong phần tìm hiêủ đề
Hình thức thảo luận nhóm, các
nhóm cử đại diện trình bày sau 5
phút
Gọi hs đọc to phần ghi nhớ
"A dẫn hs làm bài tập 1, gọi
trình bày, giáo viên nhận xét đánh
giá và sửa chữa
- Giải thích: sống đẹp là gì?
- Phân tích những biểu hiện của sống đẹp + Lí "g đúng đắn
+ Tâm hồn lành mạnh "A tới cái đẹp, cái thiện, dung cảm…
+ Trí tuệ sáng suốt tình cảm phong phú và nhân hậu … + Hoạt động tích cực mạnh mẽ
Dẫn chứng:
- Trong qúa khứ; Các cô gái thanh niên xung phong, những tấm "7 hi sinh quên mình…
- Ngày nay; tấm "7 quên mình cứu bạn " Trần Văn Thơ, các thủ khoa trong kì thi đại học " Chu Thị kim liên ….đã nêu cao tinh thần +"# khó
- Phê phán những quan niệm và lối sống không đẹp, không có lí "g chậm tiến bộ, ỉch kỉ, thạm lam, sa ngã vào các tệ nạn xã hội
- xây dựng "7 "A và những và những biện pháp phấn đấu để có thể sống đẹp
2, Kết luận:
"A dẫn học sinh đọc ghi nhớ
II- phần luyện tập
Bài tập 1: Đọc văn bản và thực hiện yêu cầu sau:
a, Vấn đề: Phẩm chất văn hoá trong nhân cách của mỗi con ".
b, Tên văn bản: Một trí tuệ có văn hoá
c, Các thao tác nghị luận:
Đoạn1: Văn hoá… văn hoá: Thao tác giải thích.
Đoạn2: Một trí tuệ vấn đề gì:Thao tác phân tích
Đoạn3:Còn lại: Thao tác bình luận
4, Củng cố:
5, "A dẫn chủân bị chủ đề 4
Soạn;
Giảng;
Trang 7Chủ đề 2; Tiết 3, 4, 5 Những nét chính về tác gia nguyễn ái quốc
- hồ chí minh
a mục tiêu bài học;
- Hiểu !"# những nét khái quát về sự nghiệp văn học, quan điểm sáng tác và những đặc
điểm cơ bản của phong cách nghệ thuật HCM
- Thấy !"# ý nghĩa to lớn và giá trị nhiều mặt của tác phẩm và vẻ đẹp " "g tâm hồn tác giả
- Có ý thức ") tầm tìm đọc những tác phẩm của 3".
B tiến trình giờ dạy;
1, ôn định; sĩ số 12A1:
2, kiểm tra;
3, Bài mới;
Công việc của thầy và trò Nội dung cần đạt
- Trình bày ngắn gọn quan điểm sáng
tác của Bác? Nhận xét?
Thống kê nhứng di sản văn học của
3".T
Gợi ý; mỗi thể loại cần nêu theo
"A sau
- Mục đích sáng tác?
- Đặc điểm
- Ví dụ?
Thảo luận nhóm theo gợi ý trên, đại
diện nhóm trình bày, giáo viên nhận
i- Sự nghiệp văn học
1, quan điểm sáng tác
a, Hồ Chí Minh coi văn học là một vũ khí chiến
đấu phục vụ có hiệu quả cho sự nghiệp cách mạng
Văn hoá văn nghệ cũng là một mặt trận, anh chị
em là chiến sĩ trên mặt trận ấy.
b, 3". luôn chú trọng tính chân thật và tính dân tộc, đồng thời đề cao sự sáng tạo của ". nghệ sĩ
c, Khi cầm bút, 3". luôn đặt và trả lời các câu hỏi;
- Viết cho ai?( đối "#i
- Viết cái gì? ( Nội dung)
- Viết để làm gì? (mục đích)
- Viết " thế nào? ( Hình thức)
=> quan điểm trên thấm đẫm trong mọi sáng tác của &#@ )
2, di sản văn học; HCM để lại một di sản văn học
lớn lao về " "g phong phú về thể loại, đa dạng
về phong cách
*Văn chính luận
- Mục đích;
Lên án chế độ tàn bạo của TDP và kêu gọi tinh thần đoàn kết
- Đặc điểm;
Lập luận đanh thép chặt chẽ, dẫn chứng chính xác giàu thuyết phục
VD; Tuyên ngôn độc lập, Lời kêu gọi toàn quốc
Trang 8Nhận xét gì về phong cách nghệ
thuật? Trình bày những nét riêng của
từng thể loại?
"A dẫn hs làm bài tập
kháng chiến.
*Truyện kí;
- Mục đích; tố cáo bản chất dã man vô nhân đạo của TDP và nêu cao những tấm "7 yêu "A
- Đặc điểm; Tình huống truyện độc đáo, hình
"# sinh động mang đậm tính chiến đấu
VD; Vi hành, Những trò lố hay là Va ren và PBC.
*Thơ ca;
- Nhật kí trong tù phê phán chế độ nhà tù tàn ác
bất công vô nhân đạo và khắc hoạ bức chân dung
về ý chí nghị lực phi ". của ". tù cộng sản
- Tập thơ chữ Hán của HCM có sự hoà hợp giữa
yếu tố cổ điển và hiện đại
=>Thơ HCM bộc lộ một tâm hồn nhạy cảm của một bậc đại nhân, đại trí đại dũng.
3, Phong cách nghệ thuật đa dạng độc đáo, mỗi
thể loại đều có nét riêng hấp dẫn
*Văn chính luận ngắn gọn súc tích, lập luận sắc
sảo chặt chẽ, dẫn chứng giàu tính thuyết phục và
đa dạng về bút pháp
*Truyện kí rất hiện đại, có tính chiến đấu và nghệ
thuật trào phúng sắc bén
*Thơ ca; có sự hoà hợp giữa bút pháp cổ điển và
hiện đại, giữa chất trữ tình và chất thép, giữa sự trong sáng giản dị và sự hàm súc sâu lắng
Ghi nhớ Phần luyện tập
Bài 2-tr29; Những bài học thấm thía nhất sau khi học xong tập Nhật kí trong tù
Soạn:
Giảng:
Chủ đề 5: Tiết 9, 10:
Tầm quan trọng của việc giữ gìn sự trong sáng của tiếng việt
Trang 9a mục tiêu bài học: giúp học sinh củng cố
1 Về kiến thức: Nhận thức !"# sự trong sáng là một trong những phẩm chất của tiếng
Việt và là kết qủa phấn đấu lâu dài của cha ông ta phẩm chất đó thể hiện ở nhiều
"7 diện khác nhau
2 Về kĩ năng: Có thói quen rèn kĩ năng nói và viết nhằm đạt !"# sự trong sáng, đồng
thời biết phê phán và khắc phục " xhiện "# làm vẩn đục tiếng việt
3 Thái độ: Trân trọng giữ gìn phát huy sự trong sáng của tiếng việt.
b.phương tiện thực hiện; sgk, giáo án, bảng phụ
c Tiến trình giờ dạy:
1 ổn định
2 kiểm tra: Nêu đặc điểm phong cách nghệ thuật của Bác?
3 Bài mới:
Công việc của thầy và trò Kiến thức cơ bản cần đạt
Sự trong sáng của tiếng việt thể hiện ở
những khía cạnh nào?
Gợi ý; căn cứ vào đề mục sgk.
Giáo viên "A dẫn hs tìm hiểu, phân
tích ngữ liệu, sửa lại
sử dụng chuẩn mực tiếng việt giúp cho
ta thuận lợi về điều gì?
Khai /". đại hội, sinh viên…
( Bài tập 3tr-33)
A- Khái quát kiến thức đã học
I.sự trong sáng của tiếng việt:
1, Tính chuẩn mực, những quy tắc chung về ngữ
âm, chữ viết, dùng từ, đặt câu
*Các ngữ liệu:
- Ba câu văn trong sgk
(câu a sai, câu b, c đúng)
- Em đi học trên !"..( thừa từ)
- Trong đợt lũ vừa qua ở Lào cai đã khiến hàng trăm hộ dân lâm vào hoàn cảnh khó khăn –> Câu
không đúng ngữ pháp.
Sửa;
- trong ……….qua,/ hàng …dân/………khó khăn
Tr CN VN
- Đợt lũ vừa qua ở Lào Cai /đã khiến hàng trăm hộ
CN VN dân lâm vào hoàn cảnh khó khăn
* TL: Việc sử dụng đúng chuẩn mực tiếng Việt giúp
ta truyền đạt đầy đủ, chính xác nội dung, đồng thời
đảm bảo #$ sự trong sáng của lời nói
2, Không '4L lạm dụng các yếu tố ngôn ngữ khác:
- Vay "# tiếng "A ngoài để làm
phong phú vốn từ là cần thiết (từ hán việt)
- Không !"# lạm dụng tiếng địa "7 tiếng "A ngoài
Trang 10Giáo viên lấy vd
Gọi hs đọc to phần ghi nhớ
3, không nói thô tục để đảm bảo tính lịch sự của lời nói.
Yêu cầu thảo luận bài tập, cử đại diện
trình bày, giáo viên sửa chữa, cho điểm
Treo bảng phụ đoạn văn đúng sau khi
đã chữa
Treo bảng phụ câu văn đúng sau khi hs
đã sửa lỗi
b- Phần luyện tập.
Bài 1tr 33; phân tích tính chuẩn xác của cách
dùng từ ngữ;
- kim trọng: rất mực chung tình
- Thuý vân; cô em gái ngoan
- Hoạn th#= &#@ đàn bà bản lĩnh khác #@& tính tình cay nghiệt
- Thúc sinh; sợ vợ
- Từ hải; chợt hiện ra, chợt biến đi # một vì sao lạ …
- Tú Bà màu da nhờn nhợt
- Mã GiámSinh mày râu nhẵn nhụi.
- Sở Khanh chải chuốt dịu dàng.
- Bạc Bà, Bạc Hạnh : miệng thề xoen xoét
Bài 2 tr- 34; đoạn văn không trong sáng bởi
không sử dụng đúng dấu câu sửa lại;
Tôi có lấy ví dụ về một dòng sông dòng sông vừa trôi chảy, vừa phải tiếp nhận – dọc #@& đi của
vậy- một mặt nó phải giữ bản sắc cố hữu của dân tộc, #& nó không #$ phép gạt bỏ, từ chối những gì mà thời đại đem lại.
Bài 3 tr- 33;
Có hai từ "A ngoài nên dịch ra tiếng việt
Để giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt,
mỗi ". cần có những trách nhiệm
gì?
Bài 4- tr- 44:
Câu( a) không trong sáng vì không đảm bảo thành
phần câu ( Nhầm lẫn trạng ngữ với chủ ngữ)
Câu b, c, d trong sáng vì đã thể hiện rõ các thành
phần ngữ pháp và các quan hệ ý nghĩa trong câu
Bài5- tr- 45:
Có ba từ cùng biểu đạt một nội dung: ngày lễ tình nhân, ngày Valentine, ngày tình yêu.