- HS nêu được các điều kiện cần thiết để 1 quần thể sinh vật đạt được trạng thái cân bằng di truyền về thành phần kiểu gen đối với 1 gen nào đó.. - HS nêu được ý nghĩa của định luật Hacđ[r]
Trang 1Trường THPT Văn Quán – Vĩnh Phúc Sinh học 12 - Nguyễn Thị Thu Hằng
- -Ngày soạn: 21/10/2009
Ngày giảng: 30/10/2009
Tiết 18: CẤU TRÚC DI TRUYỀN CỦA QUẦN THỂ (TIẾP THEO)
I Mục tiờu
1 Kiến thức
- Học sinh hiểu thế nào là quần thể ngẫu phối
- HS giải thớch được trạng thỏi cõn bằng di truyền của 1 quần thể
- HS nờu được cỏc điều kiện cần thiết để 1 quần thể sinh vật đạt được trạng thỏi cõn bằng di truyền
về thành phần kiểu gen đối với 1 gen nào đú
- HS nờu được ý nghĩa của định luật Hacđi- Vanbec
2 Kĩ năng
- Phõn tớch, suy luận giải quyết vấn đề
- Tớnh toỏn xỏc suất
- Vận dụng lớ thuyết vào thực tiễn
3 Thỏi độ
- Vận dụng kiến thức vào thực tế sản xuất trồng trọt, chăn nuụi
II Thiết bị dạy học
- Một số hỡnh ảnh về cỏc quần thể sưu tầm từ Internet
- Bảng 16 - SGK: Sự biến đổi thành phần kiểu gen của quần thể tự thụ phấn qua cỏc thế hệ
- Mỏy chiếu, mỏy tớnh và phiếu học tập
III Phương phỏp
- Dạy học nờu vấn đề kết hợp phương tiện trực quan với hỏi đỏp tỡm tũi và hoạt động nhúm
IV Tiến trỡnh tổ chức dạy học
1 Ổn định tổ chức lớp
2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra 3 học sinh
- Những đặc trưng di truyền của quần thể
- Đặc điểm cấu trỳc di truyền của quần thể tự thụ phấn và giao phối cận huyết
- Cỏch tớnh tần số alen và tần số kiểu gen của quần thể tự thụ phấn và giao phối cận huyết
3 Bài mới
HS: Đọc mục III.1 - SGK Thảo luận
- Quần thể ngẫu phối là gỡ?
- Những dấu hiệu cơ bản của quần thể ngẫu
phối?
+ Cỏc cỏ thể/quần thể thường xuyờn ngẫu phối
+ Cỏc quần thể cựng loài trong tự nhiờn được
cỏch li ở một mức độ nhất định
- Nghiờn cứu SGK về quần thể ngẫu phối ở
người, cho biết sự khỏc nhau quần thể ngẫu phối
ở người và ở động vật
HS: Phõn tớch sự đa dạng nhúm mỏu ở người (4
nhúm mỏu A, B, AB, O)
→ Đặc điểm di truyền của quần thể ngẫu phối?
HS: Nhắc lại khỏi niệm quần thể tự phối và dấu
hiệu cơ bản của quần thể tự phối
GV: Bài toỏn.
- Xỏc định cỏc kiểu gen cú thể cú?
- Giả sử thành phần gen của quần thể (I) là:
0.49 AA : 0.42 Aa : 0.09 aa Xỏc định tần số alen
III Cấu trỳc di truyền quần thể ngẫu phối
1 Quần thể ngẫu phối 1.1 - Khỏi niệm
- Quần thể được gọi là ngẫu phối khi cỏc cỏ thể trong quần thể lựa chọn bạn tỡnh để giao phối một cỏch hoàn toàn ngẫu nhiờn
→ Ngẫu phối ở quần thể người dựa trờn những tiờu chớ do con người đưa ra mang tớnh nhõn văn cũn ngẫu phối ở quần thể động vật mang tớnh bản năng
1.2 - Đặc điểm di truyền của QT ngẫu phối
- Lượng biến dị di truyền lớn: Nguyờn liệu cho tiến hoỏ và chọn giống
- Điều kiện nhất định, TSTĐ cỏc kiểu gen được duy trỡ Duy trỡ sự đa dạng di truyền của QT
2 Trạng thỏi cõn bằng di truyền 2.1 - Bài toỏn: Xột 1 quần thể giao phối, một gen
cú 2 alen A, a nằm trờn NST thường Gọi tần số
Lop12.net
Trang 2Trường THPT Văn Quán – Vĩnh Phúc Sinh học 12 - Nguyễn Thị Thu Hằng
- -A, a?
- Cụng thức tổng quỏt về thành phần kiểu gen
của quần thể giao phối:
- Xỏc định thành phần kiểu gen của quần thể (I)
ở thế hệ kế tiếp?
Trạng thỏi cõn bằng di truyền của quần thể?
HS: Nghiờn cứu mục III.2 SGK
- Nội dung định luật Hardi - Valberg?
- Điều kiện nghiệm đỳng của Hardi - Valberg?
Tại sao phải cú điều kiện này?
- í nghĩa của định luật Hardi - Valberg?
alen A là p, a là q (p + q = 1)
- Cỏc kiểu gen cú thể cú: Aa, AA, aa
- Tần số alen A/a = 0.7/0.3
→ CTTQ về thành phần kiểu gen của quần thể giao phối: p2AA + 2pqAa + q2aa = 1
- Quần thể ở trạng thỏi cõn bằng di truyền khi tỉ
lệ cỏc kiểu gen của quần thể tuõn theo cụng thức:
p2 + 2pq + q2 = 1
2.2 - Định luật Hardi - Valberg
* Nội dung: Trong 1 quần thể lớn, ngẫu phối,
nếu khụng cú cỏc yếu tố làm thay đổi tần số alen thỡ thành phần kiểu gen của quần thể sẽ duy trỡ khụng đổi từ thế hệ này sang thế hệ khỏc theo cụng thức: p2 + 2pq + q2 = 1
* Điều kiện nghiệm đỳng:
+ Quần thể: kớch thước lớn
+ Sức sống, khả năng sinh sản của cỏc cỏ thể trong quần thể ngang nhau
+ Khụng xảy ra đột biến, nếu cú thỡ tần số đột biến thuận bằng tần số đột biến nghịch
+ Khụng cú sự di - nhập gen
* í nghĩa của định luật Hardi - Valberg:
- í nghĩa thực tiễn:
+ Từ tần số cỏc cỏ thể cú kiểu hỡnh lặn tần số alen lặn, alen trội tần số cỏc loại kiểu gen trong quần thể
- í nghĩa lớ luận:
+ Phản ỏnh được trạng thỏi cõn bằng di truyền trong quần thể
+ Giải thớch được tại sao trong tự nhiờn cú những quần thể tồn tại được thời gian dài
4 Củng cố
- Một quần thể người ở trạng thỏi cõn bằng di truyền cú tần số người bị bạch tạng là 1/10000 Tớnh tần số cỏc alen, thành phần cỏc kiểu gen của quần thể Tớnh xỏc suất để 2 người bỡnh thường lấy nhau sinh ra người con bị bạch tạng Biết bệnh bạch tạng do gen lặn/NST thường quy định
5 Dặn dũ
- Đọc phần in nghiờng cuối bài Trả lời cõu hỏi và làm bài tập SGK
- Tỡm hiểu cụng tỏc chọn giống vật nuụi, cõy trồng dựa trờn nguồn BDTH
í kiến của tổ trưởng
Lop12.net