Con người giữa cảnh vËt C«n S¬n: §éng tõ: Nghe, ngåi, n»m để cảm nhận vẻ đẹp của thiên nhiên từ đó bật lên lêi ng©m th¬ hoµ cñng thiªn nhiªn... mµ c¸i nhµn ë ®©y lµ nhàn bất đắc dĩ trong[r]
Trang 1NS: / /
Côn sơn ca
( Bài ca Côn Sơn )- Nguyễn Trãi
A Mục tiêu:
1 Kiến thức:
+ Giúp HS: cảm nhận được hồn thơ và sự hoà nhập nên thơ, thanh cao của Nguyễn Trãi với cảnh trí Côn Sơn qua đoạn thơ trong Bài ca Côn Sơn.
2 Kĩ năng:
+ Củng cố hiểu biết về thể thơ lục bát
3 Thái độ:
+ Thêm yêu văn học nước nhà, danh nhân văn hoá dân tộc, cảnh thiên nhiên VN
B chuẩn bị:
GV:Một bức tranh về phong cảnh Côn Sơn, Chân dung Nguyễn Trãi
HS: Vở soạn, vở bài tập
C phương pháp:
- Phương pháp: giảng bình, vấn đáp, phân tích, kích thích tư duy
D Tiến trình giờ dạy
I ổn định: KTSS: - 7B
II Kiểm tra bài cũ:
Đọc thuộc lòng phần phiên âm và dịch thơ bài: Sông núi nước Nam ? Cho biết nội dung của bài
* Đáp án:
+ Đọc thuộc lòng chính xác, diễn cảm bài thơ
+ Nội dung: Bài thơ là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên khẳng định chủ quyền về lãnh thổ của đất nước và nêu cao ý chí quyết tâm bảo vệ chủ quyền đó trước mọi kẻ thù xâm lược
III Bài mới:
G: Đã bao lần bạn hành hương về Sôn Sơn- Kiếp Bạc?Chắc phong cảnh nơi ấy giờ đã khác
xa nhiều với dăm bảy thế kỉ xưa nhiều lắm Hôm nay chúng ta cùng quay lại để chiêm ngưỡng cảnh Côn Sơn trong cách cảm nhận của một ông quan anh hùng thời ấy như thế nào.
? Hãy giới thiệu một vài nét về
tác giả?
G:Nguyễn Trãi là vị anh hùng
dân tộc vĩ đại, văn võ song toàn,
có công lớn với dân với nước với
nhà Lê nhưng cuộc đời lại kết
thúc m ột cách thảm khốc trong
vụ án Lệ Chi Viên
H: sáng tác khi Nguyễn Trãi
về ở ẩn ở Côn Sơn
I Tìm hiểu tác giả và tác phẩm
1 Tác giả:
- SGK
2 Tác phẩm:
sáng tác khi Nguyễn Trãi
về ở ẩn ở Côn Sơn
3.Đọc- chú thích
Trang 2? Hoàn cảnh sáng tác bài thơ?
Yêu cầu đọc: giọng êm ái, ung
dung, chậm rãi
G: Hướng dẫn H tìm hiểu chú
thích?
? Bài thơ được viết theo thể thơ
gì?
? Nêu những hiểu biết của em về
thể thơ này?
G:Thơ lục bát(6-8), nhịp 2/2
hoặc 4/4; vần bằng các tiếng
thứ 6 câu 6 vần với tiếng thứ 6
câu 8 tiếp theo Tiếng thứ 8 câu
8 lại vần với tiếng thứ 6 của câu
6 tiếp theo Cứ 2 câu: 6-8 đi với
nhau thành một cặp Vì thế gọi
là thơ lục bát.
? Cảnh đẹp Côn Sơn hiện lên
qua những chi tiết nào?
? Em nhận thấy có gì độc đáo
trong cách tả suối tả cảnh đó? (
Thông qua hình ảnh gì để tả
Suối, đá )?
? Theo em ở đây tác giả đã dùng
biện pháp nghệ thuật gì?
? Qua cách miêu tả như vậy em
cảm nhận được đây là một cảnh
vật thiên nhiên như thế nào?(
Cảnh rừng núi mới tái sinh hay
có từ lâu đời rồi)?
? Hình ảnh Thông mọc như
nêm, và bóng Trúc râm gợi lên
cảnh rừng Côn Sơn ntn?
? Để có những câu thơ hay như
vậy về Côn Sơn, theo em tác
phải có tình cảm ntn đối với Côn
Sơn?
? Đại từ “Ta” có mặt trong lời
thơ mấy lần? Ta là ai?
? Nhân vật ta làm gì ở Côn Sơn?
? Qua những hoạt động trên của
nhân vật “ Ta” chúng ta thấy
H: Lục bát
H: Câu trên 6, câu dưới 8
H: - Suối chảy rì rầm
- Có đá rêu phơi
- Thông mọc như nêm
- Bóng Trúc râm H: tả Suối = âm thanh, tả đá
= màu rêu
H: NT: So sánh
H:Thiên nhiên lâu đời nguyên thuỷ
H: Nhiều Thông, nhiều Trúc
H: - Yêu quý và hiểu biết về thiên nhiên Côn Sơn là người quý trọng những giá trị của thiên nhiên
H: 5 lần, Ta là thi sĩ Nguyễn
Trãi
H: - Ta nghe tiếng suối mà
nhưn tiếng đàn
- Ta ngồi trên đá tưởng ngồi
chiếu êm
- Ta nằm bóng mát, ta ngâm thơ nhàn
H: sống cuộc sống ung dung
tự tại, phóng khoáng và sảng khoái, nhàn tản như chẳng hề
II Phân tích:
1 Thể loại- bố cục Thể loại: Lục bát
Bố cục: 2 phần
2 Phân tích:
a/ Cảnh vật Côn Sơn:
- Suối chảy rì rầm
- Có đá rêu phơi
- Thông mọc như nêm
- Bóng Trúc râm
- Thiên nhiên thanh cao, mát mẻ, trong lành, và yên tĩnh
Yêu quý và hiểu biết về thiên nhiên Côn Sơn
b/ Con người giữa cảnh vật Côn Sơn:
Động từ: Nghe, ngồi, nằm
để cảm nhận vẻ đẹp của thiên nhiên từ đó bật lên lời ngâm thơ hoà củng
thiên nhiên
Trang 3nhân vật này đang sống một
cuộc sống ntn?
G: Nói như vậy không có
nghĩa là lúc ày ông buông xuôi
tất cả mà cái nhàn ở đây là
nhàn bất đắc dĩ trong hoàn cảnh
quần thần lộng hành, vua còn
nhỏ, không thể làm gì hơn đành
ở ẩn Thực tế trong lòng NT vẫn
đau đáu 1 niềm tin, nỗi lo và
thấp thoáng niềm hi vọng sẽ có
ngày trở lại phò vua giúp nước.
? Đến đây em hiểu ý nghĩa của
bài ca Côn Sơn là gì? có những
nét đặc trưng nào về nội dung và
nghệ thuật
H: đọc ghi nhớ: SGK
G Hướng dẫn học sinh luyện
tập
lo nghĩ gì
H: là bài ca về cách sống thanh cao hoà hợp giữa con người với thiên nhiên đẹp trong lành 3 Tổng kết a/ Nghệ thuật - Miêu tả, dùng nhiều động từ, so sánh b/ Nội dung:Là bài ca về cách sống thanh cao hoà hợp giữa con người với thiên nhiên đẹp trong lành * Ghi nhớ: SGK IV Luyện tập: Bài tập 1 - Giống nhau: + Cùng so sánh tiếng suối trong rừng với tiếng đàn, tiếng hát, những âm thanh do con người tạo ra - Khác nhau: + Tiếng hát vang lên từ miệng con người + Tiếng đàn được gẩy lên bằng ngón tay hay miếng gảy IV Củng cố: G: hệ thống lại nội dung kiến thức cần ghi nhớ của bài học - Đọc diễn cảm 2 bài thơ và nêu nội dung chính của từng bài V Hướng dẫn: - Về nhà học thuộc lòng 2 bài thơ, nắm được ND, NT của 2 bài thơ - Làm bài tập còn lại, soạn bài “ Từ Hán Việt “ ( tiếp ) E Rút kinh nghiệm:
/