Nó gồm nhiều thể loại do người LĐ s¸ng t¸c vµ truyÒn miÖng -> Gãp phÇn g×n gi÷, mµi giũa, phát triển ngôn ngữ DT; nuôi dưỡng tâm hồn ND - > Tác động không nhỏ đối với sự hình thành và ph[r]
Trang 1Ngày soạn: 04/ 09/2007
Tiết theo PPCT: 01
Ký duyệt: Văn học:
Tổng quan nền văn học Việt nam
qua các thời kì lịch sử
A Mục tiêu bài học:
Giúp học sinh:
+ Các bộ phận, thành phần của nền VH
+ Các thời kì phát triển của VHVN
- Hình thành cơ sở để tìm hiểu và hệ thống hoá những tác phẩm sẽ học trong
B phương tiện thực hiện
- SGK, SGV
- Thiết kế bài học
- Tài liệu thma khảo
C CáCH THứC TIếN HàNH
tìm, kết hợp với các hình thức trao đổi thảo luận, trả lời các câu hỏi
D tiến trình dạy học
1 Kiểm tra bài cũ:
Hỏi: Trong chương trình VH ở bậc THCS, các em đã học những tác phẩm thuộc
phần VHVN nào? Hãy kể tên một số tác phẩm tiêu biểu?
Đ.A: VHDG - Tục ngữ, truyện cổ tích
VHV - Truyện Kiều, Bài thơ về Tiểu đội xe không kính
2 Giới thiệu bài mới:
Lịch sử VH của bất cứ Dân tộc nào trên hành tinh này đều là lịch sử tâm hồn
của DT ấy Để giúp các em nhận thức $%&# những nét lớn về VHVN, chúng ta cùng
tìm hiểu Tổng quan nền VHVN qua các thời kì lịch sử.
Trang 2* Khái quát chung
( Cho HS đọc - hiểu phần mở
đầu)
Hãy cho biết nội dung của
phần vừa đọc?
Qua nội dung trên, em rút ra
nhận xét gì về nền VHVN?
Theo em, đoạn vừa nêu trên
thuộc phần gì trong bài học
Tổng quan ?
I Các bộ phận, thành phần
của nền VH.
1 Cấu tạo của nền VH.
VHVN gồm những bộ phận,
thành phần nào? Chúng có
đặc điểm gì nổi bật?
( Có một số tác phẩm $%&#
viết băng tiếng Pháp, tuy
nhiên #%, đủ tạo nên một
thành phần VH )
2 Vị trí của nền VHVN.
VHDG và VHV' có vai trò, vị
trí như thế nào trong nền
VHDT?
- VHVN hình thành khá sớm, trải qua nhiều thử thách
ác liệt của lịch sử chống ngoại xâm
- VH phát triển không ngừng, xứng đáng "đứng vào
hàng ngũ tiên phong của nền VH chống đế quốc trong thời đại ngày nay ".
=> VHVN có sức sống bền bỉ, mãnh liệt
( Đây là phần mở đầu, phần đặt vấn đề của bài Tổng
quan )
- Nền VHVN gồm 2 bộ phận phát triển song song là:
VHDG
[
VHV'
+ VHDG ra đời từ thời xa Q%, và tiếp tục phát triển sáng tác và truyền miệng -> Góp phần gìn giữ, mài
- > Tác động không nhỏ đối với sự hình thành và phát triển của VHV'
+ VHV' ra đời từ thế kỉ X đến nay, do tầng lớp trí thức sáng tạo nên, thể hiện những nét chính của diện mạo VHDT; Bao gồm các thành phần VH chữ
Hán ( thơ, văn, chiếu, biểu, cáo, hịch ) Nôm ( thơ, phú)
Quốc ngữ ( đầu thế kỉ XX)
- Hai bộ phận VHDG và VHV' luôn có tác động qua
tinh của VHDG và VHV' qua cá tính sáng tạo của nhà văn - > Tạo nên những áng văn bất hủ
Ví dụ:
Cao dao nói:
Ai đi muôn dặm non sông
Để ai chứa chất sầu đong vơi đầy
Lop11.com
Trang 3II Các thời kì phát triển
của nền VH.
Đối tượng nghiên cứu của
lịch sử VH khác đối tượng
nghiên cứu của lịch sử XH ở
chỗ nào? Cho VD.
(Giảng )%*_
Có thể đồng nhất 2 loại đối
tượng nghiên cứu nói trên
không?
1 Thời kì từ TK X đến hết
TK XIX
VHVN được chia làm mấy
thời kì lớn? Dựa vào những
tác phẩm đã học ơ THCS,
hãy chọn cho mỗi thời kì một
số tác phẩm tiêu biểu?
Nguyễn Du viết:
Sầu đong càng lắc càng đầy
Ba thu dọn lại một ngày dài ghê.
( Truyện Kiều)
* Phân biệt lịch sử VH với các môn lịch sử khác ở
đối tượng nghiên cứu.
những sự kiện chính trị - XH
VD: Cuộc khởi nghĩa CM.8.1945.
Các cuộc khủng bố trên thế giới ( Tình hình bắt cóc con tin Hàn Quốc )
VH - Tức là những áng văn, những bài văn, những trào
VD: Bút pháp của từng nhà văn.
[
Trào )% VHHT phê phán 30 - 45 ( Chế độ thực dân nửa phong kiến -> Chà đạp, áp bức -> Tố cáo)
=> Các sự kiện XH, Ctrị có tác động to lớn và sâu săc
nhau Chính hoàn cảnh lịch sử đã tạo tiền đề cho sáng tác; lịch sử và hiện thực nhà văn sống, chứng kiến và bày tỏ thái độ
- Hai dòng VHDG và VHV' phát triển song song, bao gồm 2 thành phần chữ Hán và chữ Nôm Trong quá trình phát triển 2 dòng VH này có sự chuyển biến theo quy luật: Chữ Nôm ngày càng có vị trí quan trọng hơn
VD: + Thơ chữ Hán ( Nam quốc sơn hà, Thơ chữ Hán
của N.Trãi ) + Thơ chữ Nôm: Phát triển mạnh ( Quốc âm thi tập - N.Trãi; Truyện Kiều - N.Du; Lục Vân Tiên - N.Đ.Chiểu )
Phật - Đạo giáo của VHTĐại ( chủ yếu là VH THoa)
Trang 42 Thời kì từ đầu thế kỉ XX
đến CM.8.1945.
Từ đầu TK XX đến
CM.8.1945 VHVN có diện
mạo như thế nào? Nêu
những tác giả tiêu biểu?
3 Thời kì từ CM.8.1945 đến
hết TK XX
VH giai đoạn này có điểm gì
nổi bật?
Em hãy chọn một số t/p
VHVN đã học ở THCS thuộc
các thời kì khác nhau?
5 Điều chỉnh, bổ sung:
VD: % nhàn , Ngôn hoài - Không lộ Thiền %
- Từ đầu TK XX về sau này, VHVN chỉ có một thành phần: VHV' bằng chữ Quốc ngữ
về quần chúng ND mà sáng tác
VD:
[
Lão Hạc, Chị Dậu, Huấn Cao )
Đảng VH phải đặt lên hàng đầu nhiệm vụ tuyên
quốc -> Văn học gặt hái $%&# nhiều thành tựu với những tên tuổi: Tố Hữu, N.Đ.Thi, P.T.Duật, Thanh Hải, Trần
Đăng Khoa, Hữu Thỉnh
Lop11.com