Bµi v¨n: CÇn t¹o ra thãi H: Đây là văn bản nghị quen tốt trong đời sống xã luận vì vấn đề nêu ra và hội.. giải quyết là một vấn đề xã hội.[r]
Trang 1NG:15/01/2009
Tiết: 75-76
Tìm hiểu chung về văn nghị luận
A Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Bước đầu làm quen với kiểu văn nghị luận
- Hiểu rõ nhu cầu nghị luận trong đời sống
- Nắm được đặc điểm chung của văn bản nghị luận
2 Kĩ năng: Nhận biết thể văn nghị luận qua các sách báo, thông tin đại chúng, chuẩn bị
để tiếp tục tìm hiểu sâu hơn về kiểu văn bản quan trọng này
3 Thái độ: Yêu thích kiểu văn nghị luận.
B chuẩn bị:
GV: Một số văn bản nghị luận trên sách báo
HS: Chuẩn bị bài ở nhà
C phương pháp:
- Phương pháp: Nêu vấn đề, phát vấn, quy nạp thực hành
D Tiến trình bài dạy.
I ổn định: KTSS: -7B
II Kiểm tra bài cũ:
- Kiểm tra sơ lược sự chuẩn bị của H
III Bài mới:
G: Văn bản nghị luận là một trong những kiểu văn bản quan trọng có vai trò rèn luyện tư duy, năng lực biểu đạt những quan niệm, tư tưởng sâu sắc trước đời sống Hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu những nét chung về thể loại này.
? Trong đời sống, em có
thường gặp các vấn đề và câu
hỏi kiểu như dưới đây không?
? Vì sao em đi học?
? Vì sao con người cần phải
có bạn bè?
G: cho H nêu thêm các câu
hỏi về vấn đề tương tự
? Tại sao lại phải học ngoại
ngữ?
? Làm thế nào để trở thành
con ngoan, trò giỏi?
? Tại sao phải chống tệ nạn
ma tuý?
G: Những câu hỏi như trên rất
hay, nó chính là những vấn đề
phát sinh trong cuộc sống
hằng ngày khiến người ta phải
bận tâm và phải tìm cách giải
quyết
? Gặp các vấn đề và câu hỏi
H: Thường xuyên gặp những câu hỏi như vậy
I Nhu cầu nghị luận và văn bản nghị luận:
1 Nhu cầu nghị luận:
a Vấn đề và câu hỏi thương gặp:
- Em học để làm gì?
- Vì sao con người cần phải
có bạn bè?
- Theo em thế nào là sống
đẹp
- Hút thuốc lá tốt hay xấu, lợi hay hại?
Trả lời bằng văn nghị luận
Lop7.net
Trang 2đó em có thể trả lời bằng các
kiểu văn bản đã học như kể
chuyện, miêu tả, biểu cảm
hay không? vì sao?
G: Những câu hỏi như trên thì
câu trả lời phải là văn nghị
luận Vì bản thân câu hỏi
buộc người ta phải trả lời
bằng lí lẽ, lập luận, phải dùng
khái niệm và dẫn chứng để
thuyết phục
VD:
? Để trả lời những câu hỏi
như thế, hàng ngày trên báo
chí, qua đài phát thanh,
truyền hình em thường gặp
những kiểu văn bản nào? Hãy
kể tên một vài kiểu văn bản
mà em biết?
? Như vậy trong cuộc sống ta
thường gặp văn nghị luận
dưới dạng nào?
? Như vậy bước đầu em hiểu
thế nào là văn nghị luận?
? Bác Hồ viết bài này nhằm
mục đích gì?
? Đối tượng mà văn bản
hướng tới là ai? Ai thực hiện?
? Để thực hiện mục đích trên,
bài viết nêu ra những luận
điểm nào? ý kiến gì?
? Những ý kiến ấy được diễn
đạt bằng những luận điểm
nào?
? Tìm các câu văn mang luận
điểm?
? Để ý kiến có sức thuyết
phục, bài viết đã nêu lên
những lí lẽ nào hãy liệt kê các
lí lẽ ấy?
G: Những lí lẽ này chính là để
trả lời câu hỏi mà bài viết đã
đặt ra: Vì sao dân ta ai cũng
H: Gặp những câu hỏi như
vậy không thể sử dụng văn Tự sự, miêu tả hay biểu cảm để trả lời được vì nó không làm sáng tỏ vấn đề
H: đọc to VB: “ chống nạn thất học”
H: Mục đích: Bác muốn mọi người VN phải biết chữ, có kiến thức mà XD nước nhà
H: Đối tượng là người dân
VN Đặc biệt là thế hệ trẻ thanh niên
H: Trả lời
H: a Một trong những công việc phải nâng cao dân trí
b Mọi người VN biết
đọc, biết viết chữ quốc ngữ
b Các văn bản nghị luận thường gặp:
- ý kiến nêu ra trong cuộc họp
- Các bài xã luận
- Các bài bình luận, bài phát biểu ý kiến báo chí
- Cương lĩnh, Tuyên ngôn
2 Thế nào là văn bản nghị luận:
a/ Bài tập:Văn bản: “ Chống nạn thất học”
b/ Nhận xét:
+ Mục đích: Chống giặc dốt- chống nạn thất học do chính sách ngu dân của chế
độ TDP + Luận điểm:
a Một trong những công việc phải nâng cao dân trí
b Mọi người VN biết
đọc, biết viết chữ quốc ngữ
+ Lí lẽ:
- Tình trạng thất học, lạc hậu trước CM T8
- Những điều kiện để người dân tham gia XD đất nước
- Những khả năng thực tế trong việc chống nạn thất
Lop7.net
Trang 3phải biết đọc, biết viết chữ
quốc ngữ?
? Tác giả có thể thực hiện
mục đích của mình bằng văn
kể chuyện, miêu tả biểu cảm
được không? vì sao?
? Văn bản nghị luận thường
được sử dụng trong các
trường hợp nào?
? Yêu cầu của văn ghị luận là
gì?
GV: chốt lại những ý chính
G: hướng dẫn H luyện tập:
G: nhận xét, sửa lỗi đọc
? Đây có phải là bài văn nghị
luận không? vì sao?
? Tác giả đề xuất ý kiến gì?
? Những dòng nào, câu văn
nào thể hiện ý kiến đó?
? Để thuyết phục người đọc,
tác giả nêu ra những lí lẽ và
dẫn chứng nào?
? Bài nghị luận này có nhằm
giải quết vấn đề có trong thực
tế hay không?
? Em có tán thành ý kiến của
bài viết không? Vì sao?
? Bài văn trên gồm có mấy
phần?
? giới hạn của từng phần và
nhiệm vụ của nó?
G: kiểm tra đoạn văn nghị
luận do H sưu tầm G đọc
Đó có phải là văn bản nghị
luận không? vì sao?
? Vấn đề được tác giả nêu và
giải quyết là vấn đề gì?
? Có ý kiến cho rằng văn bản
trên từ nhan đề đến nội dung
H: Không thể thực hiện bằng văn tự sự, miêu tả…được vì nó thiếu tính thuyết phục, giải quyết vấn đề đặt ra không gọn, chặt chẽ , rõ ràng đầy đủ
được
H: 2 H đọc to, rõ mục ghi nhớ SGK
H đọc bài văn SGK – T9-10
H: Đây là văn bản nghị luận vì vấn đề nêu ra và giải quyết là một vấn đề xã hội Nhan đề bài nghị luận là một ý kiến, một luận điểm : MB là nghị luận, KB là nghị luận, TB trình bày những thói quen xấu cần loại bỏ Bài viết gọn
H: Cần tạo ra thói quen tốt trong đời sống xã hội
H: 3 phần
H: P1- MB ( Câu đầu tiên): nêu vấn đề
+ P2 – TB: nêu rõ, cụ thể những thói quen xấu
+ P3 – KB: Chốt lại vấn đề ( 3 câu cuối)
H: đọc bài văn “ Hai hồ biển”.
học
* Ghi nhớ: SGK
Tiết 76
II Luyện tập:
1 Bài văn: Cần tạo ra thói quen tốt trong đời sống xã hội
Đây là văn bản nghị luận
+ Vấn đề nêu ra để bàn luận
và giải quyết là một vấn đề xã hội
+ Để giải quyết vấn đề trên tác giả sử dụng nhiều lĩ lẽ, lập luận và dẫn chứng
- Lĩ lẽ: chủ yếu tập trung ở
3 câu cuối bài
- Dẫn chứng: Tiêu biểu, cụ thể thuyết phục
2 Bố cục của bài văn nghị luận:
- Gồm 3 phần
+ Mở bài: nêu vấn đề: ( Câu
đầu tiên) + Thân bài: chứng minh vấn
đề:
( Chủ yếu nêu rõ, cụ thể những thói quen xấu)
+ Kết bài: chốt lại vấn đề (
3 câu cuối)
3 HS sưu tầm 2 đoạn văn nghị luận:
4 Nhận diện và tìm hiểu văn bản: “Hai biển hồ”.
là văn bản nghị luận Bài
Lop7.net
Trang 4đều thuộc văn bản mtả, cụ thể
là mtả 2 biển hồ ở Pa –lex
– tin?
- Kể chuyện về hai biển hồ
- Biểu cảm về hai biển hồ
- Nghị luận về cuộc sống, về
cách sống qua việc kể chuyện
về 2 biển hồ
? Theo em ý kiến nào đúng?
Vì sao?
G: Kể chuyện để nghị luận,
hai cái hồ có ý nghĩa tượng
trưng, từ hai cái hồ mà nghĩ
tới 2 cách sống, bàn về 2 cách
sống của con người
H: ý kiến cuối đúng văn kể chuyện để nghị luận
Hai cái hồ có ý nghĩa tượng trưng, từ 2 cái hồ mà nghĩ tới 2 cách sống của con người
IV Củng cố:
G: hệ thống lại nội dung kiến thức qua 2 tiết học
? Thế nào là văn bản nghị luận? đặc điểm? Yêu cầu của văn bản nghị luận?
? Bố cục của một bài văn nghị luận gồm mấy phần? Nhiệm vụ của từng phần?
V Hướng dẫn về nhà:
- Học kĩ nội dung bài học, đọc lại và làm lại các bài tập SGK
- Sưu tầm và tìm đọc các văn bản nghị luận
- Chuẩn bị bài: Đặc điểm chung của văn bản nghị luận
- Soạn bài: Tục ngữ về con người và xã hội
E Rút kinh nghiệm:
………
………
Lop7.net