C¸c kÜ n¨ng sèng c¬ b¶n ®îc gi¸o dôc trong bµi 1- Giao tiếp: thể hiên được tâm trạng cảm thương, day dứt trước sự tàn tạ của ông đồ trước sự đổi thay của cuộc đời 2- Suy nghi s¸ng t¹o:P[r]
Trang 1Ngày soạn: 30/11/2011 Ngày giảng: 09/12/2011
Bài 18 Tiết 65: Văn bản: Ông Đồ
A Mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức:
- Sự đổi thay trong đời sống xã hội và sự tiếc nuối của nhà thơ đối với những giá trị văn hóa cổ truyền của dân tộc đang dần bị mai một
- Lối viết bình dị mà gợi cảm của nhà thơ trong bài thơ
2 Kỹ năng:
- Nhận biết ";- tác phẩm thơ lãng mạn
- Đọc diên cảm tác phẩm
- Phân tích ";- những chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm
3 Thái độ:
- Có ý thức trân trọng ngững gia trị văn hóa cổ truyền của dân tộc
B Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục trong bài
1- Giao tiếp: thể hiên ";- tâm trạng cảm $I day dứt $0- sự tàn tạ của
ông đồ $0- sự đổi thay của cuộc đời
2- Suy nghi sáng tạo:Phân tích, bình luận giá trị nội dungvà nghệ thuật của bài thơ , vẻ đẹp của hình ảnh thơ
3- Tự nhận thức: biết trân trọng những giá trị văn hóa tôt đẹp của dân tộc
C Các phương pháp dạy học tích cực có thể sử dụng
1- Học theo nhóm: thảo luận, trao đổi, phân tích giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ
2- Động não: Suy nghĩ ";- về tâm sự của nhà thơ $0- hình ảnh ông đồ
3- Liên $RI $R $; từ vẻ đẹp, hình ảnh thơ
D Tiến trình lên lớp
I ổn định (1phút)
II Kiểm tra bài cũ: (3phút)
Đọc thuộc lòng bài thơ “ Đạp đá ở Côn Lôn” của Phan Châu Trinh và trả lời câu hoi sau:
Nhận định nào nói đúng nhất vẻ đẹp của anh hùng ";- thể hiện qua bài thơ?
A Có $ thế ngạo nghễ, lẫm liệt
B Không chịu khuất phục $0- mọi hoàn cảnh
C Luôn giữ vững niềm tin và ý trí chiến đấu sắt son
D Cả ba ý A, B, C đều đúng
III Bài mới
Vào bài: Trong làng thơ mới, Vũ Đình Liên là một cũ Khi phong trào
thơ mới đã thấy thơ Vũ Đình Liên trên các báo Ông cũng ca tình yêu hầu hết mọi nhà thơ hồi bấy giờ hai nguồn thi cảm chính của ông là lòng
$ và tình hoài cổ Có một lần hai nguồn cảm ứng ấy gặp nhau và đã
để lại một bài thơ kiệt tác: Ông đồ
Bài 18 Tiết 65: Văn bản: Ông Đồ
Trang 2Thời
gian
Hoạt động của thầy và trò Nội dung
12’ - Gv: giới thiệu với các em đây là chân
dung Vũ Đình Liên (GV "% ảnh trên máy)
?GV : qua chuẩn bị bài ở nhà nêu ngắn gọn những hiểu biết của em về tác giả?
- Hs trả lời
- GV: điều các em trả lời đã ";- cô
khái quát lại trên máy tính Các em cùng quan sát Đây cũng là những
điều mà SGK nói rất rõ Các em về học theo SGK
- GV : Ngoài những điều trên cô bổ sung để các em hiểu thêm về tác giả :
- Vũ Đình Liên quê ở Hải c
sống chủ yếu ở Hà Nội Ngoài sáng tác thơ ông còn nghiên cứu dịch thuật giảng dạy văn học Từng là chủ nhiệm khoa tiếng Pháp $ ĐHSP ngoại ngữ ";- nhà 0- phong tặng
là nhà giáo nhân dân
?GV : Qua chú thích */SGK, em hiểu gì
về bài thơ ông đồ?
- Hs trả lời
- GV nhận xét
- GV bổ sung thêm những điều về tác phẩm
GVchuyển ý
- GV "% bài thơ
- GV 0 dẫn đọc: chọn giọng đọc phù hợp với các khổ thơ $ ứng của bài thơ:
+ Khổ 1, 2: đọc giọng nhanh, vui + Khổ 3, 4, 5: đọc giọng chậm, buồn
- GV yêu cầu hs giải thích từ ông đồ, từ nghiên
- Những chú thích khác các em sẽ tìm hiểu tiếp ở phần sau
?GV: Bài thơ viêt theo thể thơ gì mà các
em đã học?
- HS trả lời: thơ ngũ ngôn
- GVbình
? GV: Theo em đâu là ? thức biểu
I Tìm hiểu chung
1 Tác giả, tác phẩm
- Tác giả : SGK
- Tác phẩm : viết 1936
2 Đọc, giải thích từ khó
3 Thể loại
Trang 3đạt của bài thơ?
A Tự sự
B Miêu tả
C Biểu cảm
D Biểu cảm kết hợp với tự sự và miêu tả
? GV: vì sao em lại xác định thế
- HS trả lời: vì bài thơ dựng lại hình
ảnh ông đồ )% và nay từ đó tác giả
bày tỏ niềm cảm $ chân thành của mình
?GV: bài thơ có thể chia làm mấy phần?
Nội dung của từng phần
- HS trả lời
- Gv nhận xét rồi "% trên máy
- GV : để hiểu rõ hơn giá trị của tác phẩm chúng ta chuyển sang phần :
- GV : "% khổ 1 lên máy và nói : khổ
1 đã giới thiệu về hình ảnh ông đồ
?GV : ông đồ xuất hiện vào thời điểm nào ?
- HS trả lời
- GV "% đáp án trên máy tính
? GV :Thời điểm đó gợi cảnh sắc, không khí thế nào ?
- Hs trả lời
? GV : Từ mỗi và từ lại đứng ở đầu câu thơ gợi ý nghĩa gì
- HS trả lời
- GV : trong không khí rộn rã, $
bừng của ngày tết trong sắc màu $
thắm của hoa đào hình ảnh ông đồ xuất hiện tạo nên nét riêng thiêng liêng của không gian văn hóa dân tộc Việt Nam
?GV : Ông đồ xuất hiện cùng với hành
động :
’’Bày mực tàu giấy đỏ Bên phố đông qua’’
là để làm gì ?
- Hs trả lời, gv nhận xét, chốt, ghi bảng
? GV : em biết gì về phong tục viết câu
đối trong ngày Tết )% ?
- Hs thảo luận, gv "% ảnh
- Gv bình
- ?GV: vậy trong đời sống văn hoá
4 Bố cục:
Ba phần
II Đọc - hiểu văn bản
1 Hình ảnh ông đồ thời hưng thịnh
- Xuất hiện vào dịp tết đến, xuân về
Trang 4xã hội của con Việt Nam thời bấy giờ hình ảnh ông đồ ý nghĩa
thế nào?
- Hs trả lời
- Gv nhận xét
- Gv bình g"% hình ảnh minh hoạ trên máy chiếu)
?GV:Thái độ của mọi đối với chữ
viết của ông thế nào?
- HS trả lời
?GV: Tài viết chữ của ông đồ ";- gợi tả
qua các chi tiết nào?
- Hs trả lời
?GV: Biện pháp nghệ thuật nào ";- sử dụng trong hai câu thơ:
“Hoa tay thảo những nét,
?; múa rồng bay”
- Hs trả lời
?GV: hình dung của em thế nào về nét chữ của ông đồ qua biện pháp nghệ thuật trên?
- HS: Nét chữ ấy mang vẻ đẹp phóng khoáng, bay bổng, sinh động và cao quý
?GV: Nét chữ ấy đã tạo cho ông đồ một
địa vị thế nào trong con mắt
đời
?GV: Hai đoạn thơ vừa đọc tạo thành một đoạn văn bản cho thấy ông đồ từng
";- R một cuộc sống thế nào?
- Hs trả lời
?GV: Đằng sau những lời thơ tái hiện hình ảnh ông đồ )% em đọc ";- cảm xúc nào của viết lời thơ nào?
- Hs trả lời
- Gv bình
Chuyển ý: Nhưng liệu niềm vui nho nhỏ
ấy có tồn tại mãi hay không chúng ta chuyển sang phần:
- GV: "% hai khổ thơ, gọi hs đọc
?GV: Ông đồ vẫn xuất hiện vào dịp nào?
- ;- mọi quý trọng và mến mộ
- Là trung tâm của mọi sự chú ý
2 Hình ảnh ông đồ thời suy tàn
Trang 5?GV: cảnh sắc và không khí ở khổ 3 và 4
có gì khác so với khổ 1 và 2
- Hs trả lời
?GV: Tâm trạng nào của ông đồ ";- gợi lên từ khổ thơ thứ ba
- Hs trả lời: Nỗi buồn của ông đồ vắng khách
- GV bình
?GV: Lời thơ nào buồn nhất
- Hs trả lời:
“Giấy đỏ buồn không thắm, Mực đọng trong nghiên sầu”
? GV: Chỉ ra biện pháp nghệ thuật trong hai câu thơ này và nêu tác dụng?
- HS trả lời
- Gv bình
? GV : Tại sao ông đồ lại thấy cô đơn, hiu hắt ?
- HS trả lời
?GV: Lý do gì đã khiến một ông đồ ";-
trọng vọng ở khổ 1 và 2 đến đây đã bị lãng
quên?
- HS trả lời
- GV bình
- GV: chiếu khổ 4
?GV: Khổ thơ này nói điều gì?
- Hs trả lời
? Qua " không ai hay ông đồ vẫn ngồi đấy ? theo em ông đồ còn ngồi
đó để làm gì trong 8% bụi ngày tết ?
- Hs trả lời
- GV bình
?GV : Hãy miêu tả theo trí $R $;
của em về dáng vẻ của ông đồ qua lời thơ :
“ ông đồ vẫn ngồi đấy, Qua " không ai hay ? ’’
- HS trả lời
?GV: Một hiện thực thế nào ";- gợi lên từ lời thơ:
“Lá vàng rơi trên giấy Ngoài trời 8% bụi bay”
- Hs trả lời: : + Lá vàng gợi sự tàn tạ, buồn bã
- Vẫn xuất hiện vào dịp tết đến, xuân về
- Bị mọi thờ
ơ, láng quên
Trang 6+ t% bụi gợi sự ảm đạm, lạnh lẽo
?GV: Hai câu thơ trên tả cảnh hay tả
tình?
- Hs trả lời : t; cảnh ngụ tình
- Gv bình
? Gv : Tình cảm nào của tác giả ";- gửi gắm qua hai khổ thơ này ?
- Hs trả lời
- Gv "% đáp án trên máy chiếu
?GV : Đọc hai khổ thơ này em có cảm nghĩ gì?
- HS trả lời
- Gv bình
?GV: Qua việc tìm hiểu bốn khổ thơ trên cô có câu hỏi thảo luận sau:
So sánh hình ảnh ông đồ trong khổ thơ 3
và 4 với khổ 1 và 2
- Hs làm theo nhóm (mỗi bàn là 1 nhóm)
?GV: Qua đây em hiểu thêm điều gì về nét đẹp văn hoá truyền thống? Theo em chúng ta phải có thái độ thế nào đối với những giá trị văn hoá tốt đẹp của dân tộc?
- Hs tự bộc lộ
- GV bình và chiếu hình ảnh cho hs quan sát
- Nỗi buồn của ông
đồ thấm vào cảnh vật
* Luyện tập
* Hướng dẫn về nhà : 3phút
- Nhúm 1 (tổ 1): Nờu cảm nhận của em về hỡnh ảnh ụng đồ thời hưng thịnh
- Nhúm 2 (tổ 2): Nờu cảm nhận của em về hỡnh ảnh ụng đồ thời suy tàn
- Nhúm 3 (tổ 3): Phõn tớch hai cõu thơ sau để thấy nỗi buồn của ụng đồ thấm
cả sang cảnh vật:
“Giấy đỏ buồn khụng thắm Mực đọng trong nghiờn sầu”
- Nhúm 4 (tổ 4): Cú người núi khổ thơ dưới đõy đó diễn tả cực điểm nỗi buồn của ụng đồ í kiến của em thế nào (trỡnh bày thành một đoạn văn)
“ễng đồ vẫn ngồi đấy Qua đường khụng ai hay
Lỏ vàng rơi trờn giấy Ngoài giời mưa bụi bay”