a - TuyÕn néi tiÕt: Lµ nh÷ng tuyÕn tiÕt ra hoãc m«n ngÊm th¼ng vµo m¸u nhê m¸u dẫn đến các tế bào và cơ quan để điều hoà hoạt động của các cơ quan đó như: TuyÕn yªn, tuyÕn gi¸p.... - C¸c[r]
Trang 1Phòng GD - ĐT Đề thi khảo sát chất lượng học sinh giỏi
Lập Thạch Môn : Sinh Học
Năm học 2009 - 2010 (Thời gian làm bài 150 phút không kể thời gian giao đề)
I Phần trắc nghiệm khách quan
Chọn các chữ cái A hoặc (B,C,D) đứng trước phương án trả lời đúng trong các câu sau:
Câu 1: Chất nào sau đây bị biến đổi bởi Enzim Lipaza của dịch ruột ?
Câu 2: Hoóc môn nào có tác dụng giữ ion Na+, thải ion K+, giúp điều hoà huyết áp?
A Tirôxin B Adrênalin C.Aldostêron D Cooctêzon.
Câu 3: Khi cơ thể bị tiêu chảy mất nhiều nước thì :
A Tỉ lệ các tế bào máu giảm B Sự lưu thông máu trong mạch khó khăn hơn
C Tỉ lệ các tế bào máu tăng D Tốc độ máu lưu thông tăng
Câu 4: Vitamin A là nguyên liệu để tổng hợp rôđôpxin Nếu thiếu Vitamin A người sẽ bị:
A Cận thị B Viễn thị C Quáng gà D Loạn thị
II Phần tự luận:
Câu 1:
a Phân biệt tuyến nội tiết với tuyến ngoại tiết.
b Hãy kể tên các tuyến nội tiết chính của cơ thể? Trong đó tuyến nào vừa là tuyến nội tiết vừa
là tuyến ngoại tiết? Sản phẩm tiết và chức năng của chúng?
Câu 2:
a Cho bảng sau:
- Hãy nhận xét và giải thích nguyên nhân về sự thay đổi thành phần khí?
b Tại sao khi nuốt ta sờ tay vào cổ thấy sụn giáp chuyển lên trên?
Câu 3:
a Phân biệt hiện tượng đông máu và ngưng máu?
b Sau khi nín thở vài phút nhịp tim biến đổi như thế nào? Giải thích?
Câu 4:
a Một nhóm học sinh tiến hành thí nghiệm mổ cung đốt sống của ếch để tìm rễ tuỷ Sau đó
tiến hành cắt các rễ trước liên quan đến dây thần kinh đi đến chi sau bên phải và cắt các rễ sau liên quan đến chi sau phía bên trái Đợi ếch hết choáng, lần lượt kích thích các chi sau bên phải rồi bên trái bằng axít clohiđric (HCl 1%)
Em hãy cho biết kết quả, giải thích và nêu mục đích của thí nghiệm?
b Tại sao nói dây thần kinh tuỷ là dây pha?
Câu 5:
a Trong mật không có một loại enzim tiêu hoá nào nhưng nó lại có vai trò quan trọng trong sự
tiêu hoá? Tại sao vậy?
b Phân biệt sự trao đổi chất ở cấp độ cơ thể và sự trao đổi chất ở cấp độ tế bào Nêu mối quan
hệ về sự trao đổi chất ở hai cấp độ này?
_
(Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)
Trang 2Phòng GD-ĐT
Lập Thạch
Hướng dẫn chấm thi khảo sát Học sinh giỏi
Môn : Sinh học 8
I Phần trắc nghiệm khách quan (2đ):
II.Phần Tự luận (8đ):
1
(2đ)
a
- Tuyến ngoại tiết: Là những tuyến có ống dẫn đưa chất tiết đến cơ quan tác động
như : Tuyến nước bọt, tuyến tuỵ, tuyến nhờn, tuyến mồ hôi
- Tuyến nội tiết: Là những tuyến tiết ra hoóc môn ngấm thẳng vào máu nhờ máu
dẫn đến các tế bào và cơ quan để điều hoà hoạt động của các cơ quan đó như:
Tuyến yên, tuyến giáp
0.25
0.25
b
- Các tuyến nội tiết chính của cơ thể:
Tuyến yên, tuyến giáp, tuyến tuỵ, tuyến trên thận, tuyến ức, tuyến cận giáp, tuyến
sinh dục (nam, nữ)
- Trong các tuyến trên thì tuyến tuỵ và tuyến sinh dục vừa là tuyến nội tiết vừa là
tuyến ngoại tiết
- Sản phẩm tiết và chức năng của chúng:
+ Tuyến tuỵ:
Đóng vai trò ngoại tiết: tiết ra dịch tuỵ theo ống dẫn đổ vào tá tràng Trong
dịch tuỵ có các enzim tiêu hoá (amilaza, mantaza, tripsin, lipaza) biến đổi thức ăn
về mặt hoá học
Đóng vai trò nội tiết: Tiết ra hoóc môn insulin làm hạ đường huyết và glucagôn
làm tăng đường huyết
+ Tuyến sinh dục:
Ngoại tiết: - Tinh hoàn sản sinh ra tinh trùng
- Buồng trứng sản sinh ra trứng
Chức năng: Duy trì và phát triển nòi giống
Nội tiết: - Tinh hoàn tiết hoóc môn testôstêrôn
- Buồng trứng tiết hoóc môn ơstrôgen
Chức năng: Gây nên những biến đổi cơ thể ở tuổi dậy thì
0.25 0.25
0.25 0.25 0.25
0.25
2
(1,75
đ)
a
* Nhận xét:
- Khí oxi hít vào > thở ra
- Khí cacbonic hít vào < thở ra
- Khí Nitơ hít vào xấp xỉ bằng N2 thở ra
- Hơi nước hít vào ít, thở ra bão hoà
* Giải thích:
- Tỉ lệ % O2 hít vào > thở ra do O2 khuyếch tán từ phế nang vào mao mạch máu
- Tỉ lệ CO2 hít vào < thở ra do CO2 đã khuyếch tán từ mao mạch máu vào khí phế
nang
- Tỉ lệ N2 hít vào ít hơn thở ra một ít do tỉ lệ O2 bị hạ thấp hẳn Sự khác nhau này
không có ý nghĩa sinh học
0,25 0.25 0.25 0.25
Trang 3- Hơi nước bão hoà trong không khí thở ra do được làm ẩm bởi lớp niêm mạc tiết
b Khi nuốt ta sờ tay vào cổ thấy sụn giáp chuyển lên trên là do khi nâng lưỡi lên sẽ ấn
vào khẩu cái, đẩy viên thức ăn vào thực quản kéo toàn bộ sụn thanh thiệt chuyển
động lên trên đậy kín đường vào khí quản, không cho thức ăn lọt vào đường hô hấp 0.5
3
(1.5
đ)
a Phân biệt hiện tượng đông máu và ngưng máu:
Đặc
Khái
niệm
Là quá trình biến máu loãng thành cục máu
Là hiện tượng hồng cầu trong máu người cho bị huyết tương của người nhậnn làm kết dính lại gây nên sự tắc nghẽn mạch máu trong khi truyền
Nguyên
nhân
Do tiểu cầu va chạm vào bờ vết thương và bị vỡ ra giải phóng men (enzim) Men của tiểu cầu cùng với ion Ca++ biến Prôtêin huyết tương thành các sợi tơ
máu (fibin) Các sợi tơ máu giữ
kết các TB máu bịt kín vết thương
Do chất gây ngưng có trong huyết tương của người nhận kết hợp với chất
bị ngưng có trong hồng cầu người cho
Trên thực tế chất gây ngưng kết hợp với chất bị ngưng A và chất gây ngưng kết hợp với chất bị ngưng B gây kết
dính hồng cầu và làm ngưng máu
ý
nghĩa
Giúp bịt kín vết thương, hạn chế
sự mất máu của cơ thể ứng dụng trong y học chế ra thuốc chống đông máu trên mặt vết thương và gây đông máu trước khi phẫu thuật cho bệnh nhân máu không đông
Phân chia được các nhóm máu ở người và đề ra nguyên tắc truyền máu
để tránh gây ngưng máu khi truyền máu
Hậu
0.25
0.25
0.25
0.25
b Sau khi nín thở vài phút thì nhịp tim sẽ biến đổi do tim đập nhanh hơn Vì nồng độ
O2 giảm, CO2 tăng sẽ kích thích lên thụ quan hoá học ở xoang động mạch cảnh và
cung động mạch chủ gây phản xạ điều hoà tim làm cho tim đập nhanh hơn
0.5
4
(1.2
5đ)
a * Kết quả thí nghiệm;
- Khi kích thích chi sau bên phải thì chi đó không co nhưng co chi sau bên trái và
cả hai chi trước vì rễ trước bên phải bị cắt nên xung thần kinh từ trung ương không
đến được các tế bào cơ ở chi đó Cơ không co nên chi không co
- Khi kích thích chi sau bên trái thì không chi nào co cả Vì rễ sau bên trái bị cắt
nên xung thần kinh cảm giác không dẫn truyền được lên trung ương do đó không
có xung thần kinh vận động đến các tế bào cơ ở các chi
* Mục đích thí nghiệm:
- Thí nghiệm này nhằm mục đích tìm hiểu chức năng của dây thần kinh tuỷ (rễ
trước và rễ sau)
0.25
0.25
0.25
b Dây thần kinh tuỷ là dây pha vì dây thần kinh tủy bao gồm các bó sợi cảm giác và
các bó sợi vận động được liên hệ với tuỷ sống qua rễ trước (vận động) và rễ sau
(cảm giác)
0.5
5
(1.5
a - Tác dụng của dịch mật: Dịch mật do gan tiết ra trữ trong túi mật, đổ vào tá tràng
Dịch mật không có các enzim tiêu hoá nhưng có tác dụng:
+ Phân nhỏ các giọt mỡ, tạo điều kiện cho enzim lipaza của dịch tuỵ và dịch ruột
Trang 4đ) hoạt động dễ dàng.
+ Trung hoà HCl của dịch vị tạo môi trường kiềm thích hợp cho các mem trong
dịch tuỵ và dịch ruột hoạt động
+ Làm thay đổi độ pH tạo điều kiện cho sự đóng mở cơ vòng hậu vị để thức ăn từ
dạ dày chuyển xuống ruột từng đợt
+ Giúp cơ thể hấp thụ các sản phẩm của sự tiêu hoá lipít, các vitamin tan trong mỡ
0.25 0.25
0.125 0.125
b - Trao đổi chất ở cấp độ cơ thể là sự trao đổi vật chất giữa hệ tiêu hoá, hô hấp, bài
tiết với môi trường ngoài Cơ thể lấy thức ăn, nước, muối khoáng, ôxi từ môi
trường, thải ra khí cacbônic và chất thải
- Trao đổi chất ở cấp độ tế bào là sự trao đổi vật chất giữa tế bào và môi trường
trong Máu cung cấp cho tế bào các chất dinh dưỡng và ôxi, TB thải vào máu khí
cacbônic và các sản phẩm bài tiết
- Mối quan hệ: Trao đổi chất ở cơ thể cung cấp chất dinh dưỡng và ôxi cho TB và
nhận từ TB các sản phẩm bài tiết, khí CO2 để thải ra môi trường Trao đổi chất ở TB
giải phóng năng lượng cung cấp cho các cơ quan trong cơ thể thực hiện các hoạt
động trao đổi chất Như vậy, hoạt động trao đổi chất ở hai cấp độ gắn bó mật thiết
với nhau không thể tách rời
0.25
0.25
0.25