Giáo án Sinh học 12 nâng cao trọn bộ

Mục tiêu bài học Kiến thức Học sinh xác định đựơc dạng đột biến gen khi cấu trúc gen thay đổi Giải bài tập về nguyên phân để xác định dạng lệch bội Xác điịnh được các dạng đột biến cấu t[r]

Bài 1: GEN, MÃ DI  VÀ QUÁ TRÌNH NHÂN %& '
ADN

I )* tiêu.

Qua bài

1

-

-

- HS mô

nhân 9*

2  

- Phát ; <! &6 quan sát, phân tích, so sánh, khái quát hoá

- Rèn ? <! làm $ @ &A $B sách giáo khoa

3 Thái 

- Nâng cao

- Hình thành thái

II . +/ 012 3*(

Tranh

III . pháp 012 3*(

J  tìm tòi

IV 6 trình +6+ 3*(

1

2  tra bài %

Thay

3 Bài 

- Em ;  I nào là gen ?

+ P k/n gen

- Yêu S h/s q/s hình 1.1và nghiên C

sgk  &T câu U :

- V trúc " gen?

- JW trí   $X Y! vùng ?

- F &T câu U

I Khái /? và *A- trúc *CD gen.

1 Khái /?(

Gen là @ '( ADN mang thông tin mã hoá cho

polipeptit hay ARN

2 A- trúc *CD gen

a A- trúc chung *CD gen *A- trúc

]\ gen !^ 3 vùng trình 6 nucleotit:

- Vùng - hoà: Mang mã !` " gen, mang tín   4 @! ; soát quá trình phiên mã

- Vùng mã hoá: Mang thông tin mã hoá các

+ HS tìm

gen

HS +7H IJ :

- GV  thêm thông tin $- exon và

intron

- Có  7! &'( gen nào ?

- Vai trò " Y! &'( ?

-VD?

+HS :  &T

- Y/c h/s tìm ; ( sao mã di - &(

có 3 nucleotit mã hoá 1 aa?(cho h/s xây

,6! $- mã di - )

+

- Chia nhóm yêu S h/s 6  ra H

- Treo

'H máy tính  quá trình nhân /

ADN I cho h/s quan sát

- P ra nguyên D nhân / ADN

- Chia nhóm

&A và lên trình bày qt nhân / ADN 4

SV nhân

- Hai ( " ADN có - !

nhau mà ezim ADN polimeraza e xúc

tác theo - 5’ – 3’ , $A quá trình liên

I các nuclêôtit ,i ra trên 2 ( "

axit amin

- Vùng I thúc: Mang tín  I thúc phiên mã

b A- trúc không phân ?H và phân

?H *CD gen

- liên

- j sinh $A nhân  6 S I các gen có vùng mã hoá không liên X (các '( êxon xen

1 Các I91 gen:

Có nhi-u lo(i nh gen cu trúc, gen i-u hoà

II Mã di +7-2P

Mã di - là trình 6 các nuclêôtit trong gen quy W trình 6 các aa trong phân k prôtêin Mã di

mARN và ADN Mã di - là mã @ ba

Có   43 = 64 @ ba, trong a có 61 @ ba

mã hoá cho 20 &'( axit amin

* %R* :S? *CD mã di +7-2P

- Mã di - là mã @ ba, C 3 nu C! I

I nhau mã hoá @ axit amin

- Có tính H  tính thoái hoá, tính  p

I*

- Trong 64 @ ba có 3 @ ba I thúc (UAA, UAG, UGA) và @ @ ba 4 S (AUG) mã hoá aa mêtiônin

là foocmin mêtionin)

III Quá trình nhân :M *CD ADN

1 Nguyên +, ADN có   <! nhân / ;

(' thành 2 phân k ADN con !`! nhau và

!`! ADN s theo nguyên D p sung và bán ' toàn

2 Quá trình nhân 0 1" ADN

a Nhân 0 ADN 3 sinh 56 nhân 47 (VK E coli).

- 3 T các enzim tháo ['D phân k ADN

 tách làm 2 ( (' ra ( 7 Y b@

( có S 3’- OH, @ ( có S 5’- P) Enzim ADN pôlimeraza p sung Nu vào nhóm 3’- OH

( có S 3

ADN là !`! nhau hay khác nhau ?

Nguyên D bán ' toàn  ;     I

nào trong quá trình p!  ADN ?

- Hãy nghiên cúu hình $G và @ dung

trong SGK

nhau trong 8 I 6 nhân / " ADN 4

sv nhân

liên I các nuclêôtit theo nguyên D p sung

- Trên ( có S 5’- P b( p sung), $ liên I các nuclêôtit   6  gián

'( theo Y! '( Okazaki b4 I bào vi

 9 dài 1000 – 2000Nu) Sau a enzim ligaza

(' thành ( B*

- Hai phân k ADN  (' thành Trong

\ phân k ADN  (' thành thì @

( là B  p!  còn ( kia là " ADN s ban S (bán ' toàn)

b Nhân

-

+ Nhân / 4 sv nhân  6 có  - 8 $W nhân

+ Nhân / 4 sv nhân  6 có  - enzim tham gia

V C *T(

- Gen là gì ? V trúc    I nào ? Có  7! &'( gen nào ?

- Trình bày H tính " mã di - ?

- Tóm tDt quá trình t6 nhân ôi 4 sv nhân s8 ? So sánh vBi quá trình ó 4 sv nhân th6c ?

VI U 0V @P nhà.

-

- Xem ! mã di -*

- '( B bài 2: Phiên mã và ,W mã

Ngày

Bài 2: PHIÊN MÃ VÀ  MÃ

I )* tiêu.

Qua bài

1

-

-

- HS mô  quá trình ,W mã

2  

- Phát ; <! &6 quan sát, phân tích, so sánh, khái quát hoá

- Rèn ? <! làm $ @ &A $B sách giáo khoa

3 Thái 

- Nâng cao

- Hình thành thái

II . +/ 012 3*(

Tranh

III . pháp 012 3*(

J  tìm tòi

IV 6 trình +6+ 3*(

1

2  tra bài %

a Gen là gì ? Trình bày  trúc chung " gen mã hoá prôtêin ?

b Trình bày quá trình

3 Bài 

- Quá trình phiên mã hay sao mã là quá

trình - thông tin Y 1 I 1 ?

Quá trình a [ ra 4 1 và vào  T

; nào ?

Enzim nào tham gia vào quá trình phiên

mã ?

- P;  4 S C! B gen phía S

3’ " ( khuôn, '( ARN

polimeraza '( @! 8! C! $B 1

gen

Quá trình p!  mARN ,i ra theo

nguyên D nào ?

- F I nào là quá trình ,W mã ?

I  *6 phiên mã:

1 Khái

.6 - thông tin di - Y phân k ADN

( kép sang phân k ARN ( 8 là quá trình phiên mã (còn

- Quá trình phiên mã ,i ra trong nhân tb , 4

kì trung gian !7 2 &S phân bào, lúc NST

! giãn ['D*

2 _ K6 *CD * *6 phiên mã

L^ 3 giai '(  4 S kéo dài và I thúc

- Phiên mã khai !^ các exon và intron Sau a các intron W &'( U e còn &( các exon (' thành mARN 4! thành

II  *6 0`* mã.

1 Khái

- Là quá trình ; mã di - C trong mARN thành trình 6 các aa trong \

" prôtêin

- Trong quá trình ,W mã có  7! thành

 S nào tham gia ?

- Hãy nghiên C SGK và tóm D ,i

I quá trình ,W mã ?

- Trong tb   T các en H  và

<! &! ATP, các aa 6' '( hoá

và !D $B

tARN (' nên  C  aa-

tARN

- Hoàn   I  C*

Và

- Các

- z@ ba trên t ARN là các anticodon

- Lk

thành do enzim xúc tác

- Rib ,W ; trên m ARN theo -

5’-3’ theo Y!  , \  C! $B 1

codon

- Các codon I thúc là UAG, UGA,

UAA

Qua 8 I phiên mã và ,W mã em hãy

cho I ` quan  !7 ADN – mARN

– tính (!*

2

a 91+ hoá aa:

- Trong tb   T các enzim H  và

<! &! ATP, các aa 68 '( hoá và !D

$B tARN (' nên  C  aa - tARN

b `* mã và hình thành *-a polipeptit: Giai :91 ?b

:W tARN mang aa 4 S I vào $W trí codon

4 S sao cho anticodon trên tARN " nó

 B p sung $B codon 4 S trên mARN

Giai :91 kéo dài *-a pôlipeptit

- tARN mang aa  C   I codon  C   sao cho anticodon " nó  B p sung $B codon  C   trên mARN Enzim xúc tác

(' liên I péptit !7 aa 1 và aa 4 S

- Ribôxôm ,W ;  1 @ ba ^!  T

tARN mang aa 4 S T  U RBX

- tARN mang aa  C hai I codon  C hai sao cho anticodon " nó  B p sung $B codon

 C hai trên mARN Enzim xúc tác (' liên

I péptit !7 aa 2 và aa 1

- 6 ,W ; " RBX &( I X theo

Y! @ ba trên mARN

Giai :91 L6+ thúc *-a pôlipeptit

- Quá trình ,W mã I ,i cho I khi RBX !H codon I thúc trên mARN thì quá trình ,W mã ,Y! &(*

- RBX tách  U mARN và \ polipeptit

 ! phóng, aa 4 S {! T  U \ polipeptit ; 4 thành prôtêin hoàn e *

3 Poliriboxom:

- Trên RBX cùng poliriboxom 3  $A \ @ phân k mARN có  ; p!   Y 1 I  - \ polipeptit cùng &'( ^ 6 |*

- RBX có

4

V8 I "  ! di - 4  @ phân k

ADN m ARN Prôtêin

tính (!*

V C *T(

- Bài A :

A JB các codon sau trên mARN, hãy xác W các @ ba ` mã " các tARN $A ;

aa 8! C!

Các codon trên mARN : AUG UAX XXG XGA UUU

Các @ ba ` mã trên tARN:

B JB các nuclêôtit sau trên ( khuôn " gen, hãy xác W các codon trên mARN, các

@ ba ` mã trên tARN và các aa 8! C! trong prôtêin 6' p! 

Các @ ba trên ADN : TAX GTA XGG AAT AAG

Các codon trên mARN :

Các anticodon trên tARN:

Các aa:

VI U 0V @P nhà.

Ngày

Bài 3 %  HÒA lm %n '
GEN

I )* tiêu.

Qua bài

1

- Nêu  khái  và các  @ - hòa '( @! " gen

-

- Ý

- L thích  ( sao trong I bào &( e p!  prôtêin khi S  I*

2  

- Phát ;  duy phân tích logic và   <! khái quát hoá

- Rèn ? <! làm $ @ &A $B sách giáo khoa

3 Thái 

- Nâng cao

- Hình thành thái

II . +/ 012 3*(

Tranh $G 'H máy I*

III . pháp 012 3*(

J  tìm tòi

IV 6 trình +6+ 3*(

2  tra bài %

Trong

3 Bài 

Làm thI nào ; tI bào có th; i-u khi;n cho gen ho(t @ng úng vào thTi i;m cSn thiIt ?

Ví ,X $- - hòa '( @! " gen

- j @! $A có vú các gen p!  prôtêin

- j VK E.coli các gen p!   7!

enzim ; hóa T! &'d8 e '(

@! khi môi T! có &'d8*

- JA khi nào thì - hòa '( @! gen ?

- Trong I bào có  7! &'( gen nào ? Vai

trò " gen  trúc, gen - hòa ? (gen cấu

phẩm tạo nên thành phần cấu trúc hay chức

năng của tế bào Gen điều hòa tạo ra sản

phẩm kiểm soát hoạt động cảu các gen

khác).

- Quan sát hình   &T Opêron là gì ?

-

" I 4 giai '( phiên mã j SV nhân

 6 - hòa '( @! gen ,i ra    I

nào ? (NST

,(! vòng, K 4 TBC, không có màng

nhân cách  gen không có  trúc phân

 *

I Khái /?

P- hòa '( @! " gen là -  ; gen có  phiên mã và ,W mã hay không, '  cho các gen '( @!

 !  T ; S  I trong quá trình phát ; cá  ;*

II  *6 :P- hoà 91+ :; *CD gen b sinh @o+ nhân Y(

1 Khái /? opêron.

Là X gen  trúc có liên quan $- C

<! có chung @ 8 I - hòa

a A- +19 *CD opêron Lac theo Jacôp và Mônô.

- Nhóm gen  trúc liên quan nhau $-

C <! K - nhau

- Vùng $A hành (O) K B gen  trúc là $W trí 8! tác $B  C I*

- Vùng  4 @! (P) K B vùng $A hành, a là $W trí '! tác " ARN polimeraza ;  4 S phiên mã

b  *6 91+ :; *CD opêron Lac b E.coli.

 ; " 1 gen - hoà K 4 phía B

opêron.

Bình  T! gen R p!  ra prôtêin C

I !D vào vùng $A hành, do a gen  trúc W C I nên không '( @! khi có   C! thì opêron ; sang (! thái '( @!*

* Khi môi

Prôtêin C I !D $B gen $A hành O làm

C I phiên mã " gen  trúc A, B, C

- Khi môi T! không có   C!

&/d8 thì gen - hoà (R) tác @!  

 I nào ; C I các gen  trúc không

phiên mã

- T( sao khi môi T! có   C!

&/d8 thì các gen  trúc '( /! phiên

mã

- P- hòa '( @! 4 sinh $A nhân  6

,i ra    I nào ?

(gen  trúc không '( @! c*

* Khi môi +7J có ID*+9s:

Prôtêin C I W &'d8  C! nên prôtêin C I W  '( không !D $B gen $A hành O nên gen $A hành '(

@! bình  T! và gen  trúc D S ,W mã

III %P- hoà 91+ :; *CD gen b sinh

@o+ nhân +t* (nhân *-vw(

- Che m@t phSn nhU ADN mã hóa các thông tin di truy-n, (i b@ phAn óng vai trò i-u hòa hoHc không ho(t @ng

- Pi-u hòa hòa @ng c"a gen 4 SV nhân

th6c qua nhi-u mCc i-u hòa, qua nhi-u giai

o(n

+ NST tháo xoDn

+ Phiên mã

+ BiIn pi sau phiên mã

+ DWch mã

+ BiIn pi sau dWch mã

- Có các gen gây t<ng cTng, gen gây bt

ho(t tác @ng lên gen i-u hòa gây t<ng cTng hoHc ngYng s6 phiên mã

V C *T(

- HS

-

VI U 0V @P nhà.

J- nhà làm bài A SGK và 9 W bài B*

Ngày

Ngày

Bài 4

I )* tiêu.

Qua bài

1

-

- Phân  6' các ,(! @ I*

- Nêu 68 nguyên nhân và 8 ché phát sinh @ I*

- Nêu  A 0 và ý ! ~ " @ I gen

- L thích tính  ;  " @ I gen

2  

- Phát ;  duy phân tích logic và   <! khái quát hoá

- Rèn ? <! làm $ @ &A $B sách giáo khoa

3 Thái 

- Nâng cao

- Hình thành thái

II . +/ 012 3*(

Tranh $G hình 4.1, 4.2

III . pháp 012 3*(

J  tìm tòi

IV 6 trình +6+ 3*(

1

2  tra bài %

Trình bày

nhân

3 Bài 

91+ :; 012 - 3* ; dung

- GV H $ -  I nào là @ I gen ?

- Em hãy phân  @ I gen và  ; @

I*

HS  &T câu U*

GV yêu S h/s q/s hình 4.1 sgk và cho I

[ ra

- JA có  7! ,(! @ I nào ?

- A 0 " Y! &'( ?

HS  &T có 3 &'(*

- P@ I thay  I làm thay p 1 @ ba có

 ; thay p 1 aa

- P@ I thêm và  1 nuclêôtit gây ,W

khung nên ,€ I thay  I các aa Y $W trí

@ I*

- P@ I do  7! nguyên nhân nào ?

GV yêu S h/s q/s hình 4.2 SGK

HS trình bày 8 I gây @ I do 

5-BU gây nên

GV !! 8 I gây @ I " acrdin

I khái /? và các 01 :;+ K6 gen.

1 Khái  

Là  7! I p  U [ ra trong  trúc " gen 3 7! I p này liên quan I

- Nhân

@ I*

* F ; @ I là  7! cá  ; mang @

I gen + ;  ra ; hình

2 Các ?  # gen.

a P@ I thay  I*

]@ H nuclêôtit riêng &‚ trên ADN  thay  I K! @ H nuclêôtit khác

b

H nuclêôtit

II Nguyên nhân và * *6 phát sinh :;+ K6 gen.

1 Nguyên nhân.

- Sai sót !€ nhiên trong phân k ADN do

- Tác sinh

I @ I*

2

* 6 I H không  ! trong tái  ADN các d8 8 ^ ( ,(!  T! và ,(! I dang I có $W trí liên I hidrro thay

p làm chúng I H không  ! trong tái

 ,€ I phát sinh @ I gen

- P@ I gen  X  @ vào &'( tác nhân

&- &! T! @ và H ;  trúc " gen

- Tác nhân hóa thay  I A-T K! G-X (5-BU)

- V  acridin có  ; làm  'H xen thêm

@ H nuclêôtit trên ADN 3I acridin chèn vào

nên @ I  @ H nuclêôtit

-GV

(!    I nào ?

HS  ' &A và  &T

HS p xung

P@ I có ý ! ~ gì ?

HS cho VD $- thành 6 " gây @ I

GV !! $- @ I 6 nhiên hay gây ('

và  ra VD cho h/s

GV chia nhóm cho h/s 6 tìm ;  '

thành

%

giao +y

% +P

phôi

%

xôma

Phát sinh

u  <!

di -

F ; 

3 o- z-H và vai trò *CD :;+ K6 gen.

A 0 " @ I gen là làm ` &'( quá trình sinh p!  protein nên  - @

trung tính

* Ý }D *CD :;+ K6 gen.

- P` $8 I hoá: [  các alen B cung  cho I hoá

- cho quá trình (' !`!*

III Gt KS- / *CD :;+ K6 gen

- %;+ K6 giao +y: phát sinh trong quá trình

 vào  k*

gen

và  ;  khi có p  ^!  k &H*

- %;+ K6 +P phôi: [ ra 4 &S nguyên

phân S tiên "  k trong giai '( 2-8 phôi bào

sinh

- %;+ K6 xôma: [ ra trong nguyên phân

,„!*

V C *T(

3 D &( các ,(! @ I gen và & ví ,X*

VI U 0V @P nhà.

- HS

- J- nhà làm bài A SGK và 9 W bài B*

- Rèn ? <! làm $ @ &A $B sách giáo khoa

3 Thái 

- Nâng cao

- Hình thành thái

II . +/ 012 3*(... $B sách giáo khoa

3 Thái 

- Nâng cao

- Hình thành thái

II . +/ 012 3*(

Tranh $G ''H máy I*

III . pháp 012 3*(... sách giáo khoa

3 Thái 

- Nâng cao

- Hình thành thái

II . +/ 012 3*(

Tranh $G hình 4.1, 4.2

III . pháp 012 3*(