Giáo án Ngữ văn 8 tuần 6 - Trường THCS Phúc Sơn

Sự kết hợp các yếu tố kể, miêu tả và biểu lộ tình cảm trong văn bản tự sự 1.. - Mẹ lấy vạt áo thấm nước mắt cho tôi rồi xốc nách tôi.[r]

Tiết 22

CÔ BÉ BÁN DIÊM

(An-đec-xen)

I MỤC TIÊU BÀI HỌC.

1.Kiên thức:

- Những hiểu biết bước đầu về “ người kể chuyện cổ tích” An- đéc- xen

- Nghệ thuật kể chuyện, cách tổ chức các yếu tố hiện thực và mộng tưởng trong tác phẩm

- Lòng thương cảm cuẩ tác giả đối với em bé bất hạnh

2.Tư tưởng:

- Giáo dục học sinh lòng thương yêu ,đồng cảm

3.Kĩ năng:

- Đọc diễn cảm, hiểu, tóm tắt dược tác phẩm

- Phân tích được một số hình ảnh tương phản ( đối lập , đặt gần nhau, làm nổi bật lẫn nhau

- Phát biểu cảm nghĩ về mộy đoạn truyện

II CHUẨN BỊ:

- Giáo viên:Tập truyện An-đec-xen,ảnh chân dung An-đec-xen,

- Học sinh: Đọc thêm một số truyện cổ tích của An-đec-xen, đọc toàn văn truyện

Cô bé bán diêm

III.TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC.

1 Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ

- G/v treo bảng phụ cho học sinh lên bảng làm bài

? Khoanh tròn vào chữ cái đầu ý trả lời đúng nhất

Câu 1: Tác phẩm ''Lão Hạc'' được viết theo thể loại nào?

A Truyện dài

B Truyện ngắn

C Truyện vừa

D Tiểu thuyết Câu 2: Tác phẩm ''Lão Hạc'' có sự kết hợp giữa các phương thức biểu đạt nào ?

A Tự sự, miêu tả và biểu cảm

B Tự sự, biểu cảm và nghị luận

C Miêu tả, biểu cảm và nghị luận

D Tự sự, miêu tả và nghị luận

Câu 3: Nguyên nhân sâu xa khiến lão Hạc phải lựa chọn cái chết ?

A Lão Hạc ăn phải bả chó

B Lão Hạc ân hận vì trót lừa cậu Vàng

C Lão Hạc rất thương con

D Lão Hạc không muốn làm liên luỵ đến mọi người

Câu 4: Nhân vật ông giáo trong tác phẩm:

Ngày giảng:

8a / /2012 8b / /2012 8c / /2012

-G/v cho học sinh nhận xột bài làm của bạn

-G/v nhận xột, cho điểm

3.Bài mới:

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRề NỘI DUNG

Hoạt động 1 :

- Hãy tóm tắt VB?

Hoạt động 2 :

- Nếu chia VB này ra thành 3 phần thì

em sẽ xác định các phần ntn và ND

từng phần ?

- Đoạn thứ 2 chia thành mấy đoạn

nhỏ? Căn cứ vào đâu? (5 đoạn)

- Em có nhận xét gì về bố cục truyện?

(Mạch lạc, hợp lý)

Hoạt động 3 :

- Gia cảnh của cô bé có gì đặc biệt?

- Gia cảnh ấy đã đẩy em bé đến tình

trạng ntn?

- Cô bé cùng những bao diêm xuất hiện

trong thời điểm đặc biệt nào? Thời

điểm ấy tác động ntn đến con người?

(thường nghĩ đến gia đình sum họp,

đầm ấm…)

- Cảnh tượng ở trong từng ngôi nhà, ở

ngoài đường phố hiện ra ntn trong đêm

giao thừa?

- NT kể chuyện của tác giả có gì đặc

sắc? Tác dụng của NT ấy?

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả, tác phẩm

2 Tóm tắt

II Phân tích

1 Bố cục của truyện

a Từ đầu…đổ ra” : Hình ảnh của cô bé bán diêm

b Tiếp…thượng đế : Các lần quẹt diêm

và những mộng tưởng

c Còn lại : Cái chết thương tâm của em bé

2 Em bé đêm giao thừa

- Gia cảnh : + Mẹ chết, sống với bố, bà nội (đã qua

đời)

+ Nhà nghèo, nơi ở tối tăm

+ Luôn bị bố mắng

+ Phải đi bán diêm để kiếm sống

- Đêm giao thừa

- Mọi nhà đều sáng sủa

- …sực nức mùi ngỗng

- …Ngoài đường lạnh buốt, tối đen, em

bé bụng đói cả ngày

 biện pháp tương phản, đối lập

 Nêu bật nỗi cực khổ của cô bé bán diêm, gợi niềm thương cảm cho người

đọc

4 Củng cố:

? Em hãy nêu những nét chính về tác giả An- đéc- xen và tác phẩm Cô bán diêm

? Em hãy phân tích tình cảnh của cô bán diêm trong đêm giao thừa

5 Hướng dẫn học ở nhà:

- Học lại bài cũ

- Tóm tắt truyện Cô bán diêm

- Soạn tiếp phần bài qua câu hỏi phần Đọc - Hiểu văn bản

Tiết 23

Cễ Bẫ BÁN DIấM (Tiếp)

(An-đec-xen)

I MỤC TIấU BÀI HỌC

1.Kiờn thức:

- Những hiểu biết bước đầu về “ người kể chuyện cổ tớch” An- độc- xen

- Nghệ thuật kể chuyện, cỏch tổ chức cỏc yếu tố hiện thực và mộng tưởng trong tỏc phẩm

- Lũng thương cảm cuẩ tỏc giả đối với em bộ bất hạnh

2.Tư tưởng:

- Giỏo dục học sinh lũng thương yờu ,đồng cảm

3.Kĩ năng:

- Đọc diễn cảm, hiểu, túm tắt dược tỏc phẩm

- Phõn tớch được một số hỡnh ảnh tương phản ( đối lập , đặt gần nhau, làm nổi bật lẫn nhau

- Phỏt biểu cảm nghĩ về mộy đoạn truyện

II CHUẨN BỊ.

- Giỏo viờn: Soạn giỏo ỏn

- Học sinh: Đọc thờm một số truyện cổ tớch của An-đec-xen, soạn bài trước ở nhà

III.TIẾN TRèNH BÀI DẠY.

1.Ổn định lớp

2.Kiểm tra bài cũ.

? Hóy nờu vài nột chớnh về tỏc giả An- độc- xen và tỏc phẩm Cụ bỏn diờm

? Hóy phõn tớch tỡnh cảnh của cụ bỏn diờm trong đờm giao thừa và núi lờn cảm xỳc của em khi đọc đoạn văn này

3.Bài mới.

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRề NỘI DUNG

Hoạt động 1 :

- Những lần quẹt diêm, cô bé đã thấy

gì? Đó là một cảnh tượng ntn? Nói lên

mong ước gì của cô bé? (được sưởi ấm,

ăn ngon, đón Nô - en, được che chở

yêu thương, chết để giải thoát bất

hạnh)

- CMR các mộng tưởng diễn ra theo

trình tự hợp lý?

- Sự sắp đặt song song cảnh mộng

tưởng và cảnh thực tế đó có ý nghĩa gì?

- Trong số các mộng tưởng ấy, điều

3.Thực tế và mộng tưởng của cô bé bán diêm

Mộng tưởng Thực tại (quẹt diêm) (diêm tắt)

- Lò sưởi

- Bàn ăn

- Cây thông - Mọi thứ

- Bà nội hiện về biến mất

- Hai bà chúa bay lên

 Mong ước hạnh phúc chính đáng và thân phận bất hạnh của em

Ngày giảng:

8a / /2012 8b / /2012 8c / /2012

truyện nói riêng?

- Hình ảnh “ một em gái có đôi má

hồng và đôi môi đang mỉm cười ” có ý

nghĩa gì? (niềm thông cảm, thương yêu

của nhà văn)

Hoạt động 3:

- Nét đặc sắc về NT của truyện là gì?

- Từ đó, em hiểu gì về tấm lòng nhà

văn dành cho thế giới NV tuổi thơ của

ông?

người nghèo

III Tổng kết

1 NT Cách kể chuyện hấp dẫn đan xen giữa hiện thực và mộng tưởng

- Sắp xếp các tình tiết hợp lí

- Kết hợp tự sự, miêu tả và biểu cảm (lần quẹt diêm lần 2, kết )

- Kết cấu đối lập, tương phản

- Trí tưởng tượng bay bổng

2 ND Truyện để lại cho ta lòng thương cảm sâu sắc đối với 1 em bé bất hạnh

 Ghi nhớ (SGK)

4 Củng cố:

? Nhắc lại nội dung và nghệ thuật của văn bản

? Phát biểu cảm nghĩ về nhân vật ''cô bé'' trong truyện

5 Hướng dẫn học ở nhà:

- Nắm được nội dung và nghệ thuật của truyện; viết bài phát biểu cảm nghĩ về thái độ của tác giả

- Soạn ''Đánh nhau với cối xay gió''

Tiết 24

TRẢ BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 1

I MỤC TIÊU BÀI HỌC.

- Học sinh được ôn lại kiến thức về kiểu văn tự sự kết hợp với việc tóm tắt tác phẩm tự sự , tích hợp với các văn bản tự sự đã học

- Rèn luyện kỹ năng về ngôn ngữ và kỹ năng xây dựng văn bản

II CHUẨN BỊ.

- Giáo viên: chấm bài, đánh giá ưu, khuyết điểm bài viết của học sinh

- Học sinh : xem lại cách làm bài văn tự sự

III.TIẾN TRÌNH BÀI DẠY

1 Ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ:

? thế nào là tóm tắt văn bản tự sự

? cách tóm tắt văn bản tự sự? giải bài tập 3 tiết ''Luyện tập tóm tắt văn bản

tự sự ''

3 Trả bài-nhận xét.

1 Đề bài (1')

2 Dàn ý: (5') Như viết bài (tiết 11; 12)

3 Nhận xét (10')

a Ưu điểm :

- Biết viết bài văn tự sự xen yếu tố miêu tả và biểu cảm

- Đa số học sinh đã viết đúng chủ đề của bài: Tôi đi học

- Bố cục của bài có đủ 3 phần: MB, TB, KB Trong kết cấu 3 phần đã thể hiện rõ tính thống nhất về chủ đề của văn bản , các phần có mối quan hệ chặt chẽ làm rõ chủ đề'' Tôi đi học'' Các sự việc, chi tiết hướng vào chủ đề

- Cách xây dựng đoạn văn khá tốt: mỗi đoạn trình bày 1 ý hoàn chỉnh

- Cách diễn đạt mạch lạc

- Các bài làm tốt:

b Nhược điểm :

* Chủ đề: có bài lạc sang kể việc làm tốt, kể lại một kỉ niệm,

* Bố cục: có bài bố cục chưa hợp lý, gắn 1 phần của TB sang phần MB: Yếu tố biểu cảm chưa rõ, kể lan mam không rõ chủ đề, không nêu được chủ đề ở

mở bài:

* Xây dựng đoạn văn : Phần TB tách đoạn chưa hợp lý, thường gộp cả vào thành một đoạn, có thể phân ra:

-Trên đường đến trường

-Khi ở trên sân trường

-Khi nghe gọi tên, vào lớp

Ngày giảng:

8a / /2012 8b / /2012 8c / /2012

Lỗi sai Sửa lại

5 Đọc một số bài văn hay

- Đọc bài của :

- Yêu cầu học sinh bình bài của bạn

? Bài của bạn đã thành công ở những điểm nào? Điểm nào em cho là thành công nhất? Hãy giải thích rõ cho cả lớp nghe

6 Kết quả kiểm tra

- Điểm 8-10:

- Điểm 5-7:

- Điểm dưới 5:

4 Củng cố:

? Nhắc lại yêu cầu của bài văn tự sự (có sự việc, chi tiết nhân vật chính;

có mở đầu, diễn biến và kết thúc thể hiện một chủ đề nhất định)

? Cách tổ chức một văn bản (thống nhất về chủ đề, các đoạn có sự liên kết )

5 Hướng dẫn học ở nhà:

- Xem lại cách viết văn bản tự sự, học tập cách viết văn bản tự sự qua các văn bản tự sự đã học

- Tiếp tục chữa lỗi trong bài

- Xem trước bài "Miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự ''

TiÕt 25

MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

I MỤC TIÊU BÀI HỌC.

1 Kiến thức:

- Vai trò của yếu tố kể trong văn bản tự sự

- Vai trò của yếu tố miêu tả, biểu cảm trong văn bản tự sự

- Sự kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu lộ tình cảm trong văn bản

2 Kĩ năng:

- Nhận ra và phân tích được tác dụng của các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự

- Sử dụng kết hợp các yếu tố tả và biểu cảm trong văn bản tự sự

3 Thái độ:

- Nắm được cách thức vận dụng các yếu tố này trong một bài văn tự sự

II CHUẨN BỊ.

- Giáo viên: Tham khảo, lựa chọn các đoạn văn tiêu biểu có sự kết hợp miêu tả, biểu cảm

- Học sinh: Xem trước nội dung của bài

III.TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC.

1 Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ

- Cách tóm tắt văn bản tự sự

- Kể tóm tắt 1 văn bản tự sự mà em đã học

3.Bài mới.

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG

Hoạt động 1 :

- HS đọc đoạn trích “ Những ngày thơ

ấu”

- GV lưu ý : biểu hiện của các yếu tố :

+ Kể : Nêu SV, hoạt động, NV

+ Miêu tả : Chỉ ra tính chất, màu sắc,

mức độ của SV, hoạt động, NV

+ Biểu cảm : Các chi tiết bày tỏ cảm

xúc, thái độ của người viết…

- Tìm các yếu tố miêu tả, biểu cảm

trong đoạn trích? (Chỉ ra từ ngữ, câu

văn, hình ảnh, chi tiết)

I Sự kết hợp các yếu tố kể, miêu tả

và biểu lộ tình cảm trong văn bản tự sự

1 VD : Đoạn trích “ Những ngày thơ ấu”

a Các yếu tố miêu tả :

- Tôi thở hồng hộc, trán đẫm mồ hôi, ríu cả chân lại

- Mẹ kéo tay tôi, xoa đầu tôi, tôi oà khóc, rồi nức nở, mẹ cũng sụt sùi

- Mẹ lấy vạt áo thấm nước mắt cho tôi rồi xốc nách tôi

- Gương mặt mẹ vẫn tươi sáng với đôi mắt trong và nước da đậm, làm nổi bật mầu hồng của hai gò má

b Các yếu tố biểu cảm

Ngày giảng:

8a / /2012 8b / /2012 8c / /2012

- Các yếu tố trên đứng riêng hay đan

xen với yếu tố tự sự? Tìm một VD

trong đoạn trích?

- Thử sơ kết các yếu tố miêu tả và biểu

cảm trong đoạn văn trên, em sẽ có một

đoạn văn kể người và việc ntn?

- So sánh với đoạn văn của Nguyên

Hồng?

- Em có nhận xét gì về vai trò của yếu

tố miêu tả, biểu cảm trong việc kể

chuyện?

- Nếu bỏ các yếu tố kể trong đoạn văn,

chỉ để lại các câu văn miêu tả thì đoạn

văn sẽ bị ảnh hưởng thế nào?

- Nhận xét về vai trò của các yếu tố kể

người và việc trong văn bản tự sự?

- yếu tố miêu tả và biểu cảm có vai trò

ntn trong VB tự sự? Cách thức vận

dụng các yếu tố này trong VB tự sự?

Hoạt động 2 :

- Thảo luận nhóm (3 nhóm)

- Đại diện trình bày

c Các yếu tố miêu tả và biểu cảm đan xen vào nhau : vừa kể, vừa tả và biểu cảm

d Bỏ các yếu tố miêu tả, biểu cảm

Mẹ tôi vẫy tôi Tôi chạy theo chiếc xe chở mẹ Mẹ kéo tôi lên xe Tôi oà khóc Mẹ tôi khóc theo Tôi ngồi bên

mẹ, đầu ngả vào cánh tay mẹ, quan sát gương mặt mẹ

 Đoạn văn chỉ kể lại SV hai mẹ con gặp nhau nhưng tình cảm giữa hai mẹ con chưa bộc lộ rõ

e Bỏ các yếu tố kể, chỉ để lại các câu miêu tả, biểu cảm thì không vì cốt truyện do SV, NV và hành động tạo nên

2 Ghi nhớ (SGK)

II Luyện tập

Bài 1 :Tìm đoạn văn tự sự có sử dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm trong :ư

- Tôi đi học

- Tức nước vỡ bờ

- Lão Hạc Bài 2 : Viết đoạn :

- Nên bắt đầu từ chỗ nào?

- Từ xa thấy người thân ntn?

- Lại gần thấy ra sao? Kể hành đọng của mình và người thân, tả chi tiết khuôn mặt, quần áo

- Những biểu hiện tình cảm của hai người sau khi đã gặp nhau(vui mừng, xúc động thể hiện bằng các chi tiết nào? Ngôn ngữ, hành động, lời nói, cử chỉ, nét mặt)

4 Củng cố:

? Nhắc lại nôi dung cần ghi nhớ của bài

5 Hướng dẫn học ở nhà:

- Học thuộc ghi nhớ, làm bài tập 2 trong SGK trang 74

- Xem trước bài''Luyện tập viết đoạn văn tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm''