miền quê đều được “nàng” th«ng tá - Lời đối đáp đã làm hiện lªn mét giang san gÊm vãc rất đáng yêu mến tự hào, dân ca đã mượn hình thức đối đáp để thể hiện tình yêu quê hương đất nước và[r]
Trang 1Ngày soạn: …………
Ngày dạy: …………
Tiết 10:
Những câu hát về tình yêu quê hương đất nước, con người
A.Mục tiêu:
1.Kiến thức:
- Qua nghệ thuật, các câu ca dao đã ngợi ca vẻ đẹp của các danh lam, thắng cảnh đất
!" có tính chất tiêu biểu thể hiện thái độ trân trọng, tình cảm đối với quê !. đất
!"/
- Lối hát đối đáp, hát đố giao duyên, lối tả cảnh, tả !2 rất đậm đà màu sắc địa !.
và sống động
2 Rèn kĩ năng: Đọc ca dao trữ tình, phân tích hình ảnh, nhịp điệu, và các mô típ quen
thuộc trong ca dao dân ca
!2/
B.Chuẩn bị đồ dùng.
C F !. pháp: Vấn đáp, phân tích, nêu vấn đề
d.Các hoat động dạy và học:
1 ổn định
2 Kiểm tra: Em thuộc những câu ca dao nào nói về tình cảm gia đình? Em cảm nhận
! điều gì khi học những câu ca dao đó?
3 Bài mới:
* Giới thiệu: Bên cạnh những câu ca dao, dân ca khẳng định những giá trị về tình cảm gia đình là những câu ca ca ngợi về quê !. đất !"/G 1 những câu ca đó thể hiện cụ thể ntn chúng ta tìm hiểu trong bài hôm nay
Hoạt động của thầy
? Bài ca dao ! thể hiện !"
hình thức nào?
? Em hiểu thế nào về hình thức
đối đáp?
? Câu hỏi 1 (SGK)
? Vì sao chàng trai – cô gái lại
dùng những địa danh với những
đặc điểm ! vậy để hỏi đáp?
? Em có nhận xét gì về cách hỏi
của chàng trai?
VD: Núi nào thắt cổ bồng mà có
thánh sinh > hình dáng núi Núi
Hoạt động của trò
- Hát đối đáp là 1 loại dân
ca
-Đối đáp thể hiện trí tuệ và tình cảm dân gian về địa lý lịch sử văn hoá thể hiện cách ứng xử đẹp, sắc sảo của trai gái làng quê Z!
- (b) – (c)
- Đây là một hình thức để trai gái thử tài nhau về kiến thức địa lý, lịch sử
- Rất hóm hỉnh, bí hiểm
Nội dung I.Đọc và tìm hiểu văn bản.
1 Đọc
2 Chú thích :
Bài 1
- Lời hát đối đáp của những chàng trai – cô gái nói về những cảnh đẹp trên đất !" ta
> tình yêu quê !. đậm đà
Trang 2? Em có nhận xét gì về cách đáp
gọn, trả lời đúng câu đố của các
cô gái?
? Em hiểu biết thêm điều gì về
quê !. đất !" ta qua lời hát
đối đáp?
Phân tích nội dung và nghệ
thuật bài 2
? Bài ca dao có nội dung gì?
? Bài ca dao ! mở đầu bằng
một lời mời “rủ nhau .” Phân
tích cụm từ “rủ nhau”
? Khi nào thì !2 ta !2 “rủ
nhau”?
? Em biết những câu ca dao nào
cũng mở đầu bằng “rủ nhau”?
? ở bài ca dao này, !2 ta rủ
nhau làm gì? Từ nào ! lặp lại
nhiều lần? Thể hiện điều gì?
?Những địa danh ! nêu ra
trong bài là những địa danh ntn?
? Em có nhận xét gì về cách tả
cảnh trong bài ca dao này?
? Câu ca dao có gợi cho em nhớ
đến 1 câu chuyện truyền thuyết
nào không?
? Câu hỏi cuối bài ca dao có tác
Chàng trai đã chọn ! nét tiêu biểu của từng địa danh
để hỏi
- Rất sắc sảo, những nét
đẹp riệng về thành quách,
đền đài, sông núi của mỗi miền quê đều ! “nàng”
thông tỏ
- Lời đối đáp đã làm hiện lên một giang san gấm vóc rất đáng yêu mến tự hào, dân ca đã ! hình thức
đối đáp để thể hiện tình yêu quê !. đất !" và lòng
tự hào dân tộc
H - đọc bài ca dao
- “Rủ nhau”: gọi nhau cùng
đi, đông vui, hồ hởi
- Có niềm say mê chung, muốn chia sẻ tình cảm
- “Rủ nhau đi tắm hồ sen A!" trong bóng mát, !. chen cạnh mình”
- “Rủ nhau đi cấy đi cày Bây giờ khó nhọc có ngày phong !h
- Họ rủ nhau đi xem những cảnh đẹp đặc sắc, !
)! cho HN > họ rất yêu và say mê Hà Nội
- Điệp từ “xem” và liệt kê cảnh đẹp cho thấy sự háo hức và tự hào của !2 dân
- Tả từ cái bao quát “cảnh kiếm hồ” > cái cụ thể
“chùa, tháp, đền” > 1 trong những trình tự tả cảnh theo không gian rất tiêu biểu
Truyền thuyết Hồ T!. > Địa danh và cảnh trí gợi
Bài 2
- Niềm sung 4!" tự hào của nhân dân ta )!" những cảnh đẹp của Thăng Long
Trang 3dụng gì? “Hỏi ai gây dựng nên
non !" này?”? Em có biết 1 số
câu ca dao khác ca ngợi cảnh đẹp
của Hà Nội?
? Bài ca dao ca ngợi cảnh đẹp gì?
? Trong câu thơ 1, cảnh đẹp !
gợi tả qua từ nào?
? Cách tả trong câu thứ 2 có gì
đặc biệt?
- Cảnh đẹp ! 1 bức tranh có
!2 nét, có màu sắc !. mát
> bức tranh sơn thuỷ hữu tình
Câu cuối là 1 lời mời, lời nhắn
gửi “Ai vô xứ Huế thì vô ”
? Phân tích đại từ “ai” và chỉ ra
những tình cảm ẩn chứa trong đó
? Qua đó bài ca dao còn thể hiện
nội dung tình cảm gì nữa ?
Gọi HS đọc bài ca dao.
? Hai dòng đầu có gì đặc biệt về
từ ngữ?Tác dụng, ý nghĩa?
? Trên cái bức tranh mênh mông,
bát ngát của cánh đồng, hiện lên
hình ảnh của ai?
? Tìm biện pháp nghệ thuật biểu
hiện?
? Em cảm nhận ! điều gì về
cô gái?
? Bài ca dao là lời của ai? Biểu
đẹp giàu truyền thống lịch
sử văn hoá > gợi tình yêu, niềm tự hào
- Câu hỏi tự nhiên, giàu âm
điệu, nhắn nhủ tâm tình
Đây cũng là dòng thơ xúc
động sâu lắng nhất trong bài ca trực tiếp tác động vào tình cảm !2 đọc Câu hỏi khẳng định nhắc nhở về công lao xây dựng non
!" của cha ông nhiều thế
hệ, khêu gợi lòng biết ơn, niềm tự hào dân tộc
H- Đọc bài 3
- Từ láy “quanh quanh” >
gập ghềnh xa xôi
- Sử dụng thành ngữ “non xanh !" biếc”, so sánh g ! tranh hoạ đồ”
> cảnh sắc thiên nhiên sông núi tráng lệ, hùng vĩ, hữu tình, nên thơ gợi lên trong lòng !2 đọc niềm
tự hoà về giang sơn gấm vóc, về quê !. xinh đẹp, mến yêu
- Ai - đại từ phiếm chỉ hàm chứa nhiều nghĩa, có thể là
số ít, số nhiều !" tới những !2 ! quen biết Bài ca dao kết thúc ở câu lục với dấu chấm lửng
là một hiện ! độc đáo ít thấy trong ca dao, là lời chào mời chân tình, ! một tiếng lòng vẫy gọi
H- Đọc bài ca dao
- Dòng thơ kéo dài 12 tiếng gợi sự dài rộng, to lớn, mênh mông của cánh đồng
Điệp từ, đảo ngữ và đối xứng ! sử dụng rất hay tạo cảm giác choáng ngợp )!" sự trải dài của cánh
Bài 3
- Ca ngợi cảnh đẹp trên !2 vào xứ Huế
> thể hiện tình yêu, lòng tự hào, ý tình kết bạn tinh tế và sâu sắc
Bài 4
- Vẻ đẹp trù phú, mênh mông của cánh
đồng lúa
Trang 4hiện tình cảm gì?
- Chàng trai ca ngợi cánh đồng,
ca ngợi vẻ đẹp cô gái > cách
bày tỏ tình cảm
Chốt: 4 bài ca dao đã làm hiện
lên )!" mắt chúng ta hình ảnh
!2 VN Qua đó ta thấy tình
yêu qh, đn đã thấm sâu vào tâm
hồn mỗi !2 dân dao
Gọi Hs đọc Ghi nhớ
.
BT1:Em có nhận xét gì về thể
thơ trong bốn bài ca?
BT2 :Tình cảm chung thể hiện
trong 4 bài ca là gì?
đồng
- Hình ảnh thiếu nữ trẻ
sống, làm chủ tự nhiên, làm chủ cuộc đời, rất đáng yêu > một sự hài hoà tuyệt đẹp giữa cảnh và !2/ Cảnh làm nền cho con !2 xuất hiện, cảnh lại thêm đẹp, thắm tình !2/
==> Đó cũng là một trong những tình cảm đẹp nhất, thiết tha nhất của nd ta
! nói thật hay trong ca H- Đọc ghi nhớ
Học sinh tự bộc lộ:BT1
HS tự bộc lộ 2 SGK
- Đọc thêm
- Bức tranh đẹp và đầy sức sống ca ngợi vẻ
đẹp của con !2 lao
động
* Ghi nhớ :Sgk
III Luyện tập
- BT1
- BT2 SGK
IV củng cố:
? Vai trò của những địa danh trong chùm ca dao- dân ca nói về tình cảm quê !. đất
!" ! thế nào? Đọc thêm những câu, bài về đề tài này?
V HDVN:
- Học thuộc thơ, ghi nhớ
- Soạn bài Những câu hát than thân
E Rút kinh nghiệm:
………
………
………
………
………
………
………
………
...- Hát đối đáp loại dân
ca
-? ?ối đáp thể trí tuệ tình cảm dân gian địa lý lịch sử văn hoá thể cách ứng xử đẹp, sắc sảo trai gái làng quê Z!
- (b) – (c)
- Đây... tỏ
- Lời đối đáp làm lên giang san gấm vóc đáng yêu mến tự hào, dân ca ! hình thức
đối đáp để thể tình yêu quê !. đất !" lòng
tự hào dân tộc
H - đọc ca dao...
Bài 3
- Ca ngợi cảnh đẹp !2 vào xứ Huế
> thể tình u, lịng tự hào, ý tình kết bạn tinh tế sâu sắc
Bài 4
- Vẻ đẹp trù phú, mênh mông