Đề thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh năm học 2009 - 2010 môn thi : Lịch sử – Lớp 9 – thcs thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian giao đề)

Giới thiệu về cụm bài văn bản nghị luận gồm 4 bài: Nghị luận xã hội: Bàn về đọc sách, chuẩn bị hành trang… Nghị luận văn học: Tiếng nói của văn nghệ, Sói và cừu... là nhà mỹ học, lý luận[r]

Trang 1

Tuần 20

Lớp dạy: 9 Tiết theo TKB: …… Ngày dạy: ……… Sĩ số: 31Vắng: ………

Tiết 91: Văn bản

BÀN VỀ ĐỌC SÁCH

( Tiết 1) Chu Quang Tiềm.

I Mục tiêu cần đạt:

Giúp học sinh nắm được:

1 Về kiến thức:

- Ý nghĩa, tầm quan trọng của việc đọc sách và phương pháp đọc sách

- Phương pháp đọc sách cho có hiệu quả

2 Về kĩ năng:

- Biết cách đọc – hiểu một văn bản dịch

- Nhận ra bố cục chặt chẽ, hệ thống luận điểm rõ ràng trong một văn bản nghị luận

- Rèn luyện thêm cách viết một bài văn nghị luận

3 Về thái độ:

Giáo dục cho học sinh ý thức chủ động, tích cực trong học tập

II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

1 Chuẩn bị của giáo viên:

Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, tài liệu chuẩn kiến thức kĩ năng, bảng phụ, chân dung: Chu Quang Tiềm; Phương pháp: Nêu vấn đề, thuyết trình, thảo luận

nhóm

2 Chuẩn bị của học sinh:

Đọc trước bài, tìm hiểu trước nội dung bài học

III Tiến trình bài dậy:

1 Kiểm tra bài cũ:

Kiểm tra việc soạn bài của Hs

2 Bài mới:

HĐ1: Hướng dẫn học sinh

tìm hiểu về tác giả, tác

phẩm.

Giới thiệu về cụm bài văn

bản nghị luận gồm 4 bài:

Nghị luận xã hội: Bàn về

đọc sách, chuẩn bị hành

trang…

Nghị luận văn học: Tiếng

nói của văn nghệ, Sói và

cừu

HS ghi chép:

1897-1986 là nhà mỹ học, lý luận văn học nổi tiếng của Trung Quốc

Ông bàn về đọc sách lần này không phải là lần đầu Bài viết này là kết quả của quá trình tích luỹ kinh nghiệm, dày công suy nghĩ, là

I/ G.thiệu về tác giả, tác phẩm:

1/ Tác giả:

- Chu Quang Tiềm 1897-1986 là nhà

mỹ học, lý luận văn học nổi tiếng của Trung Quốc

- Ông bàn về đọc sách lần này không phải là lần đầu Bài viết này là kết quả của quá trình tích luỹ

Trang 2

Gọi Hs đọc chú thích.

GV tóm tắt những nét cơ

bản về tác giả ?

H? Nêu vài nét về tác

phẩm?

HĐ2: Hướng dẫn học sinh

đọc, tìm hiểu chú thích

Giáo viên gọi hs đọc

H? Hãy tóm tắt ý kiến của

tác giả dựa theo bố cục bài

viết?

Gọi Hs đọc phần I của văn

bản

H? Qua lời bàn của tác giả,

ta thấy sách có vai trò và ý

nghĩa gì trên con đường

phát triển của nhân loại?

H? Em hiểu “ học thuật” có

nghĩa là gì?

H? Từ vai trò, tác dụng của

sách đối với con người, tác

những lời bàn tâm huyết của người đi trước muốn truyền lại cho thế hệ sau

- Dựa vào sgk trả lời

Bài văn được trích từ sách “Danh nhân TQ bàn về niềm vui, nỗi buồn của công việc đọc sách”

3 phần:

Từ đầu…phát hiện thế giới mới

Khẳng định tầm quan trọng, ý nghĩa của việc đọc sách

Tiếp tự tiêu hao lực lượng: Các khó khăn, nguy hại dễ gặp cuảviệc đọc sách trong tình hình hiện nay

Còn lại: Bàn về p/pháp đọc sách

Hs đọc

- Sách đã ghi chép, cô đúc, lưu truyền mọi tri thức, mọi thành tựu mà loài  tìm tòi, tích luỹ qua từng thời kỳ

Những cuốn sách có giá trị có thể xem là những cột mốc trên con đường học thuật của nhân loại

- Hệ thống kiến thức khoa học

- Đọc sách là con đường tích luỹ, nâng cao vốn

kinh nghiệm, dày công suy nghĩ, là những lời bàn tâm huyết của người đi trước muốn truyền lại cho thế hệ sau

2/ Tác phẩm:

Bài văn được trích từ sách “Danh nhân TQ bàn về niềm vui, nỗi buồn của công việc đọc sách”

II/ Đọc, chú thích

1 Đọc

2 Chú thích

3 Bố cục

III/ Tìm hiểu văn bản:

1/ Tầm quan trọng và

ý nghĩa của việc đọc sách:

- Sách đã ghi chép,

cô đúc, lưu truyền mọi tri thức, mọi thành tựu mà loài  tìm tòi, tích luỹ qua từng thời kỳ

- Những cuốn sách

có giá trị có thể xem

là những cột mốc trên con đường học thuật của nhân loại

Trang 3

giả đã cho thấy đọc sách có

tầm quan trọng và ý nghĩa

ntn?

H? Từ: trường chinh ở đây

được hiểu theo nghĩa ntn?

Trong tình hình hiện nay,

sáchvở tích luỹ nhiều thì

việc đọc sách cũng ngày

càng không dễ

H? Tại sao cần phải lựa

chọn sách khi đọc?

tri thức

- Đọc sách là sự chuẩn

bị để có thể làm cuộc trường chinh vạn dặm trên con đường học vấn,

đi phát hiện thế giới mới Không thể tiến lên thu được các thành tựu mới trên con đường văn hoá học thuật nếu như không biết kế thừa, xuất phát từ những thành tựu

đã qua

- Lựa chọn sách thì việc đọc sách mới đạt hiệu quả

- Hệ thống kiến thức khoa học

- Đọc sách là con đường tích luỹ, nâng cao vốn tri thức

- Đọc sách là sự chuẩn bị để có thể làm cuộc trường chinh vạn dặm trên con đường học vấn,

đi phát hiện thế giới mới Không thể tiến lên thu được các thành tựu mới trên con đường văn hoá học thuật nếu như không biết kế thừa, xuất phát từ những thành tựu đã qua

3 Củng cố, luyện tập:

Giáo viên khái quát kiến thức bài học

4 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà:

- Đọc, tóm tắt tác phẩm

- Trả lời các câu hỏi phần đọc – hiểu văn bản

-Lớp dạy: 9 Tiết theo TKB: …… Ngày dạy: ……… Sĩ số: 31 Vắng: ………

Tiết 92: Văn bản

BÀN VỀ ĐỌC SÁCH

( Tiết 2) Chu Quang Tiềm.

- Ý nghĩa, tầm quan trọng của việc đọc sách và phương pháp đọc sách

- Phương pháp đọc sách cho có hiệu quả

- Biết cách đọc – hiểu một văn bản dịch

- Nhận ra bố cục chặt chẽ, hệ thống luận điểm rõ ràng trong một văn bản nghị luận

- Rèn luyện thêm cách viết một bài văn nghị luận

Trang 4

Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, tài liệu chuẩn kiến thức kĩ năng, bảng phụ, chân dung: Chu Quang Tiềm; Phương pháp: Nêu vấn đề, thuyết trình, thảo luận

nhóm

Kiểm tra việc soạn bài của Hs

2 Bài mới:

HĐ CỦA THẦY HĐ CỦA TRÒ ND GHI BẢNG

H? Tác giả chỉ ra những

nguy hại của việc đọc

sách ntn?

H? Nhận xét gì về nội

dung và cách trình bày

từng nhận xét, đánh giá

của tác giả?

H? Tác giả đã trình bày

lời bàn của mình bằng

cách nào?

H? Đặc biệt bài văn còn

giàu sức thuyết phục

người đọc bởi cách viết

ntn?

Mỗi nguy hại tác giả đưa

ra những dẫn chứng cụ

thể và phân tích Tác giả

phê phán lối đọc sách

- 2 nguy hại thường gặp:

Sách nhiều khiến ta ko chuyên sâu, dễ sa vào lối

“ăn tươi nuốt sống”, chưa kịp tiêu hoá, không biết nghiền ngẫm

Sách nhiều khiến người đọc lạc hướng, lãng phí thời gian và sức lực trên những cuốn sách không thật có ích

- Nội dung các lời bàn và cách trình bày của tg’ thấu tình, đạt lý: cácý kiến đưa

ra xác đáng, có lý lẽ từu tư cách 1 học giả có uy tín, từng trải qua quá trình nghiên cứu, tích luỹ, nghiền ngẫm lâu dài

- Trình bày lời bàn bằng cách phân tích cụ thể, bằng giọng chuyện trò tâm tình, thân ái để chia sẻ kinh nghiệm, thành công, thất bại trong thực tế

- Cách viết giàu hình ảnh, nhiều chỗ tác giả ví von cụ thể và thú vị

VD: Liếc qua thì thấy rất nhiều…

Làm học vấn giống như…

2/ Những khó khăn, nguy hại dễ gặp phải khi đọc sách trong tình hình hiện nay:

- Sách nhiều khiến ta

ko chuyên sâu, dễ sa vào lối “ăn tươi nuốt sống”, chưa kịp tiêu hoá, không biết nghiền ngẫm

- Sách nhiều khiến người đọc lạc hướng, lãng phí thời gian và sức lực trên những cuốn sách không thật

có ích

3/ Bàn về phương pháp đọc sách:

a/ Cần lựa chọn sách khi đọc

- Không tham đọc nhiều mà phải chọn cho tinh, đọc cho kỹ những quyển sách nào

Trang 5

thiếu chọn lọc.

H? Theo tác giả, muốn

tích luỹ học vấn, đọc

sách hiệu quả cần lựa

chọn sách ntn?

H? TG đã dùng cách nói

ví von nhưng rất cụ thể

cách đọc sách không có

suy nghĩ, nghiền ngẫm

ntn? ý nghĩa của hình

thức so sánh đó?

H? Tại sao các học giả

chuyên môn vẫn cần phải

đọc sách thường thức?

H? ý kiến của trên đã cho

em thấy điều gì trong

việc lựa chọn sách của

tác giả?

H? Em hãy tóm tắt các ý

kiến của Chu Quang

Tiềm về cách đọc sách?

H? Bài viết có lý, có

tình, có sức thuyết phục

cao Điều đó được tạo

nên bởi yếu tố nào?

H? Qua bài văn, em học

tập được gì ở lối viết văn

nghị luận của tác giả?

- Không tham đọc nhiều mà phải chọn cho tinh, đọc cho

kỹ những quyển sách nào thực sự có giá trị, có lợi ích cho mình

- Đọc nhiều mà không chịu nghĩ sâu như cười ngựa qua chợ…

- Không thể xem thường đọc sách thường thức, loại sách ở lình vực gần gũi kế cận với chuyên ngành, chuyên sâu của mình

- TG đã khẳng định: trên đời có học vấn nào là cô lập, không có liên hệ kế cận

vì thế không biết thông thì không thể chuyên sâu, không biết rộng thì không thể nắm gọn

ý kiến đó chứng tỏ kinh nghiệm, sự từng trải của một học giả lớn

- Tg đưa ra 2 ý kiến đáng để mọi người suy nghĩ, học tập:

Ko nên đọc lướt qua, đọc chỉ để trang trí bộ mặt mà phải vừa đọc, vừa suy nghĩ nhất là đối với các sách có giá trị

Không nên đọc một cách tràn lan mà cần đọc có kế hoạch

- Lý lẽ, dẫn chứng sinh động

- Cách viết văn giàu hình ảnh, giàu cách ví von

Các nhóm thảo luận

thực sự có giá trị, có lợi ích cho mình

Đọc nhiều mà không chịu nghĩ sâu như cười ngựa qua chợ…

thường đọc sách thường thức, loại sách

ở lình vực gần gũi kế cận với chuyên ngành, chuyên sâu của mình

B/ Cách đọc sách có hiệu quả:

- Không nên đọc một cách tràn lan mà cần đọc có kế hoạch

- Lý lẽ, dẫn chứng sinh động

IV/ Tổng kết:

Ghi nhớ (SGK) V/ Luyện tập

Trang 6

- Về nhà học bài

- Soạn bài: Đề ngữ

-Lớp dạy: 9 Tiết theo TKB: …… Ngày dạy: ……… Sĩ số: 31Vắng: ………

Tiết 93: Tiếng Việt

KHỞI NGỮ

- Đặc điểm của khởi ngữ

- Công dụng của khởi ngữ

- Nhận diện khởi ngữ ở trong câu

- Đặt câu có khởi ngữ

Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, tài liệu chuẩn kiến thức kĩ năng, bảng phụ; Phương pháp: Nêu vấn đề, thuyết trình, thảo luận nhóm

H? : Nhắc lại các thành phần câu đã học?

2 Bài mới:

tìm hiểu đặc điểm và công

dụng của Khởi Ngữ.

GV đưa bảng phụ 3 Vd trong

SGK

H? Xác định chủ ngữ của

từng câu có chứa phần in

đậm ?

Quan sát trên bảng phụ:

a/ Còn anh, anh không

ghìm nổi

b/ Giàu, tôi cũng giàu

rồi

C/ Về các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ,

chúng ta có thể tin ở

I/ Đặc điểm và công dụng của khởi ngữ trong câu:

1/ VD:

Trang 7

Phân biệt các từ ngữ in đậm

với chủ ngữ

H? Nhận xét gì về vị trí của

các từ im đậm trong câu?

H?Những từ in đậm trong

câu có mối quan hệ ntn về ý

nghĩa với nòng cốt câu?

GV : Những từ ngữ như vậy

gọi là khởi ngữ của câu

H? Em hiểu thế nào là khởi

ngữ?

H? Qua các VD vừa tìm

hiểu, em thấy có những từ

ngữ nào có thể đứng trước

khởi ngữ?

H? Dấu hiệu để phân biệt

giữa CN và khởi ngữ của câu

là gì?

H? Sau khởi ngữ, có thể

thêm những từ nào?

GV hướng Hs tới nội dung

ghi nhớ

luyện tập.

Chia nhóm cho Hs thực hiện

bài tập

Gv hưóng dẫn hs làm

GV chia 2 nhóm, mỗi nhóm

làm 1 câu

- GV nhận xét bổ sung

tiếng ta, không sợ nó thiếu giàu và đẹp

Đứng trước chủ ngữ, có khi đứng sau CN, trước VN

Nêu lên đề tài liên quan tới việc được nói trong câu chứa nó

HS trả lời ý 1 ghi nhớ

Các từ : về, đối với đứng trước khởi ngữ

Trước khởi ngữ có thể có các từ :về, đối với, về phần…

Thêm trợ từ “ Thì” vào sau khởi ngữ

HS thảo luận

A/ Điều này

B/ Chúng mình C/ một mình

D/ Làm khí tượng

E/ Đối với cháu

VD: Đối với làng…

Các nhóm thảo luận

A/ Làm bài, anh ấy cẩn

thận lắm

B/ Hiểu thì tôi hiểu rồi, nhưng giải thì tôi chưa giải được

Thảo luận nhóm

Đại diện trinh bầy

Nghe

2/ Nhận xét:

- Đứng trước chủ ngữ, có khi đứng sau CN, trước VN

- Nêu lên đề tài liên quan tới việc được nói trong câu chứa nó

- Các từ : về, đối với đứng trước khởi ngữ

- Trước khởi ngữ có thể có các từ :về, đối với, về phần…

- Thêm trợ từ “ Thì” vào sau khởi ngữ

Ghi nhớ

II/ Luyện tập:

1/ Bài 1:

Tìm thành phần khởi ngữ:

A/ Làm bài, B/ Hiểu

được in đậm thành khởi ngữ:

- Học ghi nhớ

- Làm các bài tập còn lại

Trang 8

- Soạn: phép phân tích và tổng hợp.

Tiết 94 : Tập làm văn

PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP

- Đặc điểm của phép lập luận phân tích và tổng hợp

- Sự khác nhau giữa hai phép lập luận phân tích và tổng hợp

- Tác dụng của hai phép lập luận phân tích và tổng hợp trong các văn bản nghị luận

- Nhận diện được phép lập luận phân tích và tổng hợp

- Vận dụng hai phép lập luận này khi tạo lập và đọc – hiểu văn bản nghị luận

Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, tài liệu chuẩn kiến thức kĩ năng, bảng phụ; Phương pháp: Nêu vấn đề, thuyết trình, thảo luận nhóm

Kiểm tra việc soạn bài của HS

2 Bài mới:

HĐ1: Hướng dẫn học

sinh tìm hiểu phép lập

luận phân tích và tổng

hợp.

Gọi Hs đọc bài văn: Trang

phục

H? Bài văn bàn về vấn đề

gì?

H? Trước khi nêu trang

phục đẹp là ntn, bài văn đã

nêu những hiện tượng gì

về trang phục?

Hs đọc

- Vấn đề trang phục đẹp

- Các quy tắc ngầm của văn hoá khiến mọi người phải tuân theo Gồm các nguyên tắc:

I/Tìm hiểu phép lập luận phân tích và tổng hợp

1/ Bài văn: Trang phục

2/ Tìm hiểu:

a/ Phép phân tích:

Trình bày từng bộ phận của vấn đề để làm rõ nội dung sâu

Trang 9

H? Mỗi hiện tượng nêu lên

một nguyên tắc nào trong

ăn mặc của con người?

GV kết luận: Tác giả đã

tách ra từng trường hợp để

cho thấy quy luật ngầm

của vh chi phối cách ăn

mặc

Cách lập luận trên của tác

giả chình là lập luận phân

tích

H? Em hiểu phép lập luận

phân tích là gì?

H? Sau khi đã phân tích

tác giả đã viết câu văn nào

tổng hợp các ý đã phân

tích?

H? Từ tổng hợp quy tắc ăn

mặc nói trên, bài viết đã

mở rộng sang vấn đề ăn

mặc đẹp ntn?

GV: Cách viết trên của tác

giả là phép tổng hợp

H? Em hiểu thế nào là

phép tổng hợp?

H? Nếu chưa có sự phân

tích thì có phép tổng hợp

không?

H? Phép tổng hợp thường

diễn ra ở phần nào của bài

văn?

H? Phép phân tích và tổng

hợp có vai trò ntn trong

bài văn nghị luận?

Gọi h/s đọc ghi nhớ sgk

HĐ2: Hướng dẫn học

sinh luyện tập.

H? Đề bài yêu cầu chúng

* Không thể ăn mặc tử tế

mà đi chân đất hoặc đi giầy có bít tất mà hở bụng

* Ăn mặc phù hợp với hoàn cảnh chung và hoàn cảnh riêng: đi tát nước…

* Ăn mặc phù hợp với đạo đức, giản dị hoà mình vào cộng đồng

- Trình bày từng bộ phận của vấn đề để làm rõ nội dung sâu kín bên trong

- Ăn mặc ra sao cũng phải phù hợp với hoàn cảnh riêng của mình và hoàn cảnh chung nơi công cộng

- Đẹp tức là phải phù hợp với VH, dạo đức, môi trường

- Rút ra cái chung từ những điều đã phân tích

- Không

- ở phần cuối đoạn, cuối bài, phần kết luận

- Tìm hiểu kỹ năng phân tích

- Đọc, nghe

kín bên trong

b/ Phép tổng hợp Rút ra cái chung từ những điều đã phân tích

* Ghi nhớ

II/ Luyện tập:

1/ Bài 1: kỹ năng phân tích trong bài “ Bàn về đọc sách”

Trang 10

ta làm việc gì?

Hướng dẫn Hs quan sát

đoạn văn “ Học vấn không

chỉ là kẻ lạc hậu”

H? Xác định luận điểm

của đoạn văn?

H? Tác giả đã phân tích

ntn để làm sáng tỏ luận

điểm đó?

H? Tác giả đã phân tích tại

sao cần phải chọn sách khi

đoc?

- Luận điểm: Học vấn không chỉ là chuyện đọc sách nhưng đọc sách rốt cuộc là con đường quan trọng của học vấn

- Tác giả đã đưa ra lý lẽ trình bày từng khía cạnh của vấn đề

Học vấn là của nhân loại

Học vấn của nhân loại do sách truyền lại

Sách là kho tàng học vấn

Nếu chúng ta đọc thì mới mong tiến lên từ văn hoá học thuật

Nếu không đọc tự xoá bỏ hết các thành tựu Nếu xoá bỏ hết thì chúng ta tự lùi về điểm xuất phát

- 2 lý do:

+ Sách nhiều khiến người

ta không chuyên sâu

Sách nhiều khiến người đọc lạc hướng

+ Đọc sách là con đường nâng cao vốn kiến thức đọc sách để chuẩn bị làm cuộc trường chinh

2/ Tác giả đã phân tích những lý do phải chọn đọc sách:

- Sách là kho tàng học vấn

- Nếu chúng ta đọc thì mới mong tiến lên từ văn hoá học thuật

- Nếu không đọc tự xoá bỏ hết các thành tựu Nếu xoá bỏ hết thì chúng ta tự lùi về điểm xuất phát

3/ Tác giả đã phân tích tầm quan trọng của việc đọc sách ntn?

+ Sách nhiều khiến người ta không chuyên sâu

Sách nhiều khiến

hướng

+ Đọc sách là con đường nâng cao vốn kiến thức

đọc sách để chuẩn bị làm cuộc trường chinh

- Học ghi nhớ

- Hoàn thành bài tập

- Chuẩn bị bài: Luyện tập phân tích và tổng hợp

Tiết 95: Tập làm văn

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	298,58 KB