Về nội dung và hình thức cơ bản nhằm nâng cao năng lực nhận thức về công tác giáo dục đạo đức và quản lý giáo dục đạo đức học sinh: - Triển khai các văn bản của cấp trên một cách đầy đủ,[r]
Trang 1PHẦN A - MỞ ĐẦU:
I- Lí do chọn đề tài.
Lịch sử phát triển của loài người gắn liền với giáo dục, sự tồn tại và phát triển của giáo dục luôn chịu sự chi phối của kinh tế xã hội và ngược lại giáo dục có vai trò
to lớn trong việc phát triển kinh tế xã hội; giáo dục là công cụ, là phương tiện để cải tiến xã hội Khi xã hội phát triển, giáo dục được coi là động lực vừa là mục tiêu cho cho việc phát triển tiếp theo của xã hội
1.1 Nhận thức tầm quan trọng của giáo dục Đảng ta xem: Giáo dục là quốc
sách hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Nghị
quyết TW 2 (khoá 8) Đảng ta khẳng định: "Giáo dục học sinh trong giai đoạn hiện nay
phải giáo dục toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể dục và mỹ dục" Nhiệm vụ chủ yếu của
giáo dục là đào tạo nguồn lực con người có nhân cách phát triển toàn diện cho xã hội, trong đó đạo đức đóng vai trò then chốt trong việc đào tạo con người mới, con người phát triển toàn diện
Điều này cũng thể hiện rõ trong Điều 2 của Luật giáo dục 2005: Mục tiêu giáo
dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Giáo dục đạo đức trong trường THCS nhằm mục đích hình thành nhân cách cho học sinh, cung cấp cho các em những tri thức cơ bản về các phẩm chất đạo đức và chuẩn mực đạo đức, trên cơ sở đó giúp các em hình thành niềm tin vào lẽ phải, vào chân, thiện, mỹ theo quan điểm truyền thống, trên cơ sở đó tiếp cận và rèn luyện phẩm chất theo chuẩn đạo đức mới phù hợp với nhu cầu đất nước thời hội nhập kinh tế quốc
tế Đức và tài là hai mặt cơ bản hợp thành trong một cá nhân Nhiều quan điểm cho
rằng đạo đức là gốc của nhân cách, vì thế Tiên học lễ, hậu học văn hoặc như một phương ngữ phương tây Người thành đạt trong học thức mà không thành đạt trong đạo
đức coi như không thành đạt Giáo dục đạo đức là một phần quan trọng không thể thiếu
trong hoạt động giáo dục, như Bác Hồ đã nói "Có tài mà không có đức thì tài đó cũng
vô dụng và nhiều nhà hiền triết đã nhấn mạnh con người muốn trở thành con người cần phải có giáo dục
Tuy vậy, hiện nay, trong giai đoạn chuyển mình của nền kinh tế nước nhà, cơ cấu kinh tế chuyển sang nền kinh tế theo cơ chế thị trường, thành quả của nó đem lại là
to lớn, không thể phủ nhận, song hệ lụy của nó mang lại không phải là nhỏ, cơ chế thị trường đã làm thay đổi đi phần nào thuần phong, mỹ tục của một bộ phận không nhỏ trong nhân dân; và hiển nhiên nó đã len lỏi vào lối sống, phong cách, quan điểm và tư tưởng của thế hệ trẻ, làm cho đạo đức của nhiều trẻ bị sa sút nghiêm trọng
1.3 Trường THCS Phương Trà, một đơn vị thuộc vùng sâu của huyện Cao Lãnh, nhiều năm liền có những thành tựu đáng khích lệ Dù công tác giáo dục đạo đức được các cấp chính quyền, các tổ chức đoàn thể và nhà trường quan tâm nhưng vẫn có
đó những bất cập Đội ngũ giáo viên lên lớp còn nặng dạy chữ, chưa chú trọng đến vấn
Trang 2xem nó là “môn phụ”, nặng lí luận, thiếu sự đầu tư nâng cao chất lượng giảng dạy môn
giáo dục công dân trong cán bộ và giáo viên Các hoạt động giáo dục đạo đức trong nhà trường chưa được hiệu trưởng quan tâm đúng mức từ khâu xử lý thông tin, lên kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra thiếu đồng bộ, sự phối hợp giáo dục giữa nhà trường, gia đình, xã hội chưa được chặt chẽ, hiệu quả chưa cao
Để đáp ứng yêu cầu của đất nước trong thời kỳ mới là đào tạo nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá ở địa phương, người hiệu trưởng bên cạnh việc tổ chức, chỉ đạo công tác chuyên môn cần tập trung chỉ đạo và quản lý tốt nhiệm vụ giáo dục đạo đức học sinh, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong trường học
Chính vì vậy, việc nghiên cứu để tìm ra các biện pháp quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh ở trường chúng tôi là việc làm hết sức cần thiết và cấp bách Xuất phát từ
những lí do nói trên, tôi xin đề xuất "Các biện pháp quản lý công tác giáo dục đạo
đức cho học sinh của hiệu trưởng trường THCS Phương Trà, huyện Cao Lãnh"
II- Mục đích và phương pháp nghiên cứu.
1 Mục đích:
Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực tiễn của vấn đề đạo đức và quản lý giáo dục đạo đức, tôi muốn đề xuất các biện pháp, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh ở trường chúng tôi, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của xã nhà
2 Phương pháp nghiên cứu.
2.1 Các phương pháp nghiên cứu lý thuyết
Đọc, tập hợp tài liệu, nghiên cứu các tri thức khoa học có trong các văn bản, Nghị quyết của Đảng, nhà nước; nghiên cứu các tài liệu về giáo dục học, về tâm lý học, sinh lý học lứa tuổi THCS, về quản lý giáo dục nhằm mục đích xác định cơ sở lý luận cho vấn đề nghiên cứu
2.2 Phương pháp điều tra, nghiên cứu thực tiễn.
Điều tra, tổng kết đúc rút kinh nghiệm, lấy ý kiến đồng nghiệp nhằm khảo sát thực trạng quản lý công tác giáo dục đạo đức cho học sinh của Hiệu trưởng trường THCS Phương Trà ở các năm học qua
III Giới hạn của đề tài
1 Khách thể nghiên cứu
Công tác quản lý ở trường THCS Phương Trà thuộc huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp
2 Đối tượng nghiên cứu.
Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh của hiệu trưởng trường THCS Phương Trà
3 Phạm vi nghiên cứu.
Tập trung nghiên cứu các biện pháp quản lý công tác giáo dục đạo đức học sinh THCS ở trường THCS Phương Trà, huyện Cao Lãnh
IV Kế hoạch thực hiện
Trang 31 Xác định cơ sở lý luận của việc quản lý công tác giáo dục đạo đức cho học sinh trường THCS Phương Trà
2 Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý công tác giáo dục đạo đức cho học sinh của đơn vị trường THCS Phương Trà
3 Đề xuất các biện pháp quản lý công tác giáo dục đạo đức cho học sinh của hiệu trưởng trường THCS Phương Trà, huyện Cao Lãnh
PHẦN B - NỘI DUNG:
I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH TRƯỜNG THCS.
1 1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề quản lý công tác giáo dục đạo đức.
Đạo đức là một phạm trù lịch sử, mỗi hình thái kinh tế xã hội đều có những chuẩn mực đạo đức phù hợp Khi hình thái kinh tế xã hội thay đổi thì những chuẩn mực đạo đức cũ cũng dần dần mất đi nhường chỗ cho những chuẩn mực đạo mức mới, như hình thái kinh tế, xã hội công xã nguyên thủy thì có đạo đức của xã hội công xã nguyên thủy, tương tự theo trình tự thời gian ta có đạo đức của xã hội chiếm hữu nô lệ, phong kiến, tư bản và trong thời đại ngày nay, đạo đức mới là đạo đức của xã hội xã hội chủ nghĩa một nền đạo đức được xem là tiên tiến nhất
Xác định được vai trò và động lực tinh thần to lớn của đạo đức đối với sự phát triển xã hội, các nhà khoa học, các nhà chính trị, xã hội tập trung nghiên cứu, vận dụng
lý luận về đạo đức và giáo dục đạo đức vào cuộc sống
Các tác giả đã đề cập đến mục tiêu, nội dung, phương pháp giáo dục đạo đức và một số vấn đề về quản lý công tác giáo dục đạo đức
Như các nhà nghiên cứu khoa học, các nhà chính trị, xã hội cũng quan tâm đến vấn đề giáo dục cho thế hệ trẻ xem nó như là cứu cánh để cải tiến xã hội
Chủ tịch Hồ Chí Minh coi đạo đức là nền tảng của người cách mạng Nội dung
cơ bản trong quan điểm đạo đức cách mạng là: Trung với nước, hiếu với dân; cần,
kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư; yêu thương con người; tinh thần quốc tế trong sáng.
Để nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức trong thời kỳ đổi mới đã có nhiều nhà nghiên cứu về quản lý giáo dục, song riêng về quản lý công tác giáo dục đạo đức còn được rất ít tác giả đề cập đến Đặt biệt, ở địa bàn huyện Cao Lãnh tỉnh Đồng Tháp nói
chung và trường THCS Phương Trà nói riêng Vì vậy, việc lựa chọn đề tài Các biện
pháp quản lý công tác giáo dục đạo đức cho học sinh của hiệu trưởng trường THCS Phương Trà là việc làm thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả đào tạo, nâng cao chất
lượng của sự nghiệp giáo dục ở địa phương trong thời gian tới
1.2 Các khái niệm cơ bản.
1.2.1 Quản lý và quản lý giáo dục.
1.2.1.1: Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể
quản lý lên đối tượng quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội
Trang 41.2.1.2 Quản lý giáo dục: Quản lý giáo dục là hệ thống sự tác động có ý
thức của chủ thể quản lý tới tập thể giáo viên, công nhân viên, tập thể học sinh, cha mẹ học sinh và các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu giáo dục của nhà trường
1.2.2 Đạo đức và giáo dục đạo đức:
1.2.2.1 Đạo đức
Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, là tổng hợp những nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực xã hội, nhờ đó con người tự giác điều chỉnh hành vi của mình sao cho phù hợp với lợi ích hạnh phúc của con người và tiến bộ xã hội
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh thì đạo đức là Nhân, Nghĩa, Trí, Dũng, Liêm Đó là những chuẩn mực vì lợi ích chung của Đảng, của dân tộc, của nhân dân Và Bác cũng
chỉ rõ: “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội trước hết cần có con người xã hội chủ
nghĩa” Muốn có con người xã hội chủ nghĩa thì phải chăm lo giáo dục, đạo đức mới
không là sản phẩm tự phát mà được hình thành một cách tự giác, là kết quả của giáo dục và tự giáo dục
1.2.2.2 Giáo dục đạo đức.
Giáo dục đạo đức là quá trình tác động tới người học để hình thành cho họ ý thức tình cảm và niềm tin đạo đức, đích đến cuối cùng quan trọng nhất là tạo lập được những thói quen hành vi đạo đức
Thông qua quá trình giáo dục đạo đức những yêu cầu, chuẩn mực của xã hội biến thành nhu cầu thái độ bên trong, những hành vi, phẩm chất đạo đức của nhân cách
1.2.2.3 Giáo dục đạo đức trong nhà trường.
Giáo dục đạo đức cho học sinh là công việc của toàn xã hội, trong đó giáo dục nhà trường giữ vai trò định hướng
Giáo dục đạo đức cũng là một trong những vấn đề nổi bật trong tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh Người đặc biệt nhấn mạnh vai trò của đạo đức và luôn quan tâm đến việc giáo dục đạo đức trong sự nghiệp trồng người Công cuộc đổi mới ở nước ta hiện nay đang cần những thế hệ công dân tốt và đội ngũ cán bộ có đủ cả đức lẫn tài Cho nên, việc tăng cường công tác giáo dục đạo đức là một trong những yêu cầu của công cuộc đổi mới kinh tế - xã hội, là đòi hỏi cấp thiết của sự nghiệp phát triển con người trong giai đoạn mới ở nước ta Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến giáo dục và đào tạo
con người Người đã phân tích một cách đơn giản và dễ hiểu rằng, “không có giáo dục,
không có cán bộ thì cũng không nói gì đến kinh tế, văn hóa” Người đặc biệt nhấn
mạnh vai trò của đạo đức và luôn quan tâm đến việc giáo dục đạo đức trong hoạt động giáo dục và đào tạo
1.2.2.4 Giáo dục đạo đức cho học sinh THCS.
Dựa vào mục tiêu, nhiệm vụ môn Giáo dục công dân bậc THCS, dựa vào quy chế đánh giá xếp loại học sinh THCS và học sinh THPT, ban hành theo Quyết định số 40/2006/QĐ-BGD-ĐT ngày 05/10/2006 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục - Đào tạo; dựa vào nội quy của trường THCS, nhà trường tổ chức các hoạt động giáo dục đạo đức cụ thể Thông qua các hoạt động đó, nhà trường giúp học sinh THCS hình thành những
Trang 5hiểu biết về những chuẩn mực đạo đức và pháp luật cơ bản, phổ thông thiết thực, phù hợp với lứa tuổi học sinh THCS trong các mối quan hệ với bản thân, với người khác, với công việc và với môi trường sống Hiểu được ý nghĩa của các chuẩn mực đối với
sự phát triển của cá nhân, xã hội và cách thức rèn luyện để đạt được các chuẩn mực đó Đồng thời, hình thành cho học sinh các kỹ năng như: Biết đánh giá hành vi của bản thân và mọi người xung quanh theo các chuẩn mực đã học; biết lựa chọn và thực hiện cách ứng xử phù hợp với các chuẩn mực đạo đức, pháp luật trong hoạt động và giao tiếp hàng ngày; biết tự tổ chức việc học tập và rèn luyện của bản thân theo yêu cầu các chuẩn mực đã học Từ đó hình thành cho học sinh thái độ đúng đắn, rõ ràng trước các hiện tượng, sự kiện đạo đức, pháp luật trong đời sống hàng ngày; có tình cảm trong sáng, lành mạnh đối với mọi người, đối với gia đình, nhà trường, quê hương đất nước;
có niềm tin vào tính đúng đắn của các chuẩn mực đã học và hướng tới những giá trị xã hội tốt đẹp; có trách nhiệm đối với bản thân; có nhu cầu tự điều chỉnh, tự hoàn thiện để trở thành một chủ thể xã hội tích cực
1.2.3 Quản lý công tác giáo dục đạo đức.
Quản lý công tác giáo dục đạo đức là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý nhằm đưa công tác giáo dục đạo đức đạt kết quả mong muốn
Quản lý công tác giáo dục đạo đức là phải hướng đến việc làm cho mọi lực lượng giáo dục nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của công tác giáo dục đạo đức, tích cự tham gia vào quá trình giáo dục đạo đức
Quản lý công tác giáo dục đạo đức là quản lý cả mục tiêu, nội dung, hình thức, phương pháp giáo dục đạo đức, là huy động sự đồng thuận của các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường thực hiện tốt nhiệm vụ giáo dục đạo đức, phát huy năng lực
tự giáo dục của học sinh
1.2.3.1 Mục tiêu quản lý công tác giáo dục đạo đức cho học sinh.
Quản lý công tác giáo dục đạo đức là hướng tới việc phát triển toàn diện nhân các cho người học
Mục tiêu của quản lý công tác giáo dục đạo đức cho học sinh THCS là làm cho quá trình giáo dục đạo đức vận hành đồng bộ, hiệu quả để nâng cao chất lượng đạo đức Mục tiêu này bao gồm:
Về nhận thức: Giúp cho mọi người, mọi ngành, mọi cấp, mọi tổ chức xã hội có
nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của hoạt động quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh, nắm vững quan điểm chủ nghĩa Mác - Lê nin , tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề phát triển con người toàn diện
Về thái độ tình cảm: Giúp mọi người biết ủng hộ những việc làm đúng, đấu
tranh với những việc làm sai trái pháp luật, có thái độ đúng đắn với hành vi của bản thân, với hoạt động quản lý giáo dục đạo đức
Về hành vi: Giúp mọi người tích cực tham gia công tác giáo dục đạo đức, hoạt
động tập thể, hoạt động xã hội, tự rèn luyện tu dưỡng theo chuẩn mực đạo đức chung của xã hội
1.2.3.2 Chức năng quản lý công tác giáo dục đạo đức.
Trang 6Quản lý công tác giáo dục đạo đức có các chức năng: Lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra
- Kế hoạch hóa:
Kế hoạch hóa công tác quản lý giáo dục đạo đức là đưa mọi hoạt động giáo dục đạo đức vào công tác kế hoạch với mục tiêu biện pháp rõ ràng, có bước đi cụ thể với các điều kiện cần thiết cho việc thực hiện mục tiêu giáo dục đạo đức cho học sinh Để làm được việc đó, người lãnh đạo cần xác định rõ các mục tiêu cần đạt tới, lựa chọn các biện pháp, lập chương trình hoạt động, thông qua tập thể sư phạm, trình duyệt cấp trên, điều chỉnh và hoàn thiện kế hoạch
- Tổ chức thực hiện kế hoạch:
Là giai đoạn hiện thực hóa những ý tưởng đã kế hoạch hóa, sự sắp đặt những con người, những công việc một cách khoa học hợp lý, là sự phối hợp các tác động bộ phận để tạo ra tác động tích hợp mà hiệu quả của nó lớn hơn nhiều so với tổng số các hiệu quả của các tác động thành phần
Ở giai đoạn này cần phải thực hiện các hoạt động sau: Thông báo kế hoạch, chương trình hành động đến các thành viên trong trường làm cho mỗi thành viên tự giác chấp nhận kế hoạch và tự nguyện hoạt động theo kế hoạch; xác định cơ cấu bộ máy, bố trí các bộ phận và các cá nhân cho đúng người, đúng việc; quy định chức năng quyền hạn cho từng người, từng bộ phận có tính đến năng lực của từng người cũng như khó khăn mà họ có thể có; tiếp nhận và phân phối các nguồn lực (người, kinh phí, cơ
sở vật chất và các trang thiết bị…) theo cấu trúc bộ máy; xác lập cơ chế phối hợp giữa các bộ phận và các thành viên
- Chỉ đạo:
Chỉ đạo công tác giáo dục đạo đức là những hành động xác lập quyền chỉ huy và
sự can thiệp của người lãnh đạo trong toàn bộ quá trình quản lý công tác giáo dục đạo đức, là huy động mọi lực lượng vào việc thực hiện kế hoạch và điều hành nhằm đảm bảo cho hoạt động giáo dục đạo đức diễn ra trong kỷ cương, trật tự
Nội dung của việc chỉ đạo bao gồm: Chỉ huy, ra lệnh (quyết định bằng lời) làm cho các bộ phận cũng như hoạt động giáo dục đạo đức của nhà trường diễn ra thuận lợi theo đúng chương trình và cuối cùng đạt được mục tiêu như mong muốn; động viên khích thích thường xuyên và kịp thời bằng những lời khen, những câu khích lệ những khi họ gặp khó khăn, cần thiết có sự khen thưởng bằng vật chất; theo dõi giám sát; uốn nắn, sửa chữa, chỉnh lý bổ sung
- Kiểm tra:
Chức năng này diễn ra trong mọi giai đoạn của quá trình quản lý nhưng tập trung cao nhất vào giai đoạn cuối của thời hạn hoàn thành thành kế hoạch quản lý
Nội dung của việc kiểm tra công tác giáo dục đạo đức bao gồm: Đánh giá tiến
độ, tốc độ thực hiện so với kế hoạch; xác định mức độ đạt được so với mục tiêu đặt ra; phát hiện những lệch lạc, sai sót, kể cả bất cập cũng như nguyên nhân của chúng; phát hiện những vấn đề mới nảy sinh trong thực tiễn cần tiếp tục giải quyết, rút ra những bài học kinh nghiệm cho việc quản lý tiếp theo
1.2.3.3 Nội dung quản lý công tác giáo dục đạo đức.
Trang 7- Quản lý việc xây dựng nội dung, chương trình, hình thức, biện pháp giáo dục đạo đức.
Lãnh đạo nhà trường phải xác định rõ nội dung giáo dục đạo đức cho học sinh làm cơ sở cho các bộ phận, xác định nội dung công tác giáo dục đạo đức của bộ phận mình Nội dung giáo dục đạo đức bao gồm những nhóm chuẩn mực:
+ Nhóm chuẩn mực đạo đức thể hiện nhận thức chính trị tư tưởng: Có lý tưởng xã hội chủ nghĩa yêu quê hương, đất nước, tự cường, tự hào dân tộc, tin tưởng và Đảng và Nhà nước
+ Nhóm chuẩn mực hướng vào sự tự hoàn thiện bản thân như: Tự trọng,
tự tin, tự lập, giản dị, tiết kiệm, trung thành, siêng năng, hướng thiện, biết kiềm chế, biết hối hận
+ Nhóm chuẩn mực đạo đức thể hiện quan hệ với mọi người: Nhân nghĩa, hiếu lễ, khoan dung, vị tha, hợp tác, bình đẳng, lễ độ, tôn trọng mọi người, thủy chung, giữ chữ tín
+ Nhóm chuẩn mực đạo đức thể hiện quan hệ với công việc: Trách nhiệm, lương tâm, tôn trọng pháp luật, lẽ phải, dũng cảm, liêm khiết
+ Nhóm chuẩn mực đạo đức liên quan đến giữ và xây môi trường sống bao gồm cả môi trường văn hóa xã hội và môi trường tự nhiên: Gia đình, bình đẳng giới, hòa bình, phát huy truyền thống di sản văn hóa, giữ gìn bảo vệ khai thác tài nguyên, môi trường sống thân thiện
Ngoài việc xây dựng nội dung giáo dục đạo đức thống nhất trong nhà trường, Hiệu trưởng thông qua các Phó hiệu trưởng, các tổ trưởng xây dựng chương trình giáo dục đạo đức của nhà trường bao gồm: Chương trình giáo dục đạo đức thông qua hoạt động giảng dạy, chương trình giáo dục đạo đức thông qua hoạt động chủ nhiệm, chương trình giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp, chương trình giáo dục đạo đức thông qua hoạt động sinh hoạt chào cờ đầu tuần Trên cơ sở đó, hiệu trưởng yêu cầu các tổ bộ môn, tổ chủ nhiệm và cán bộ giáo viên của các tổ liên quan lập chương trình giáo dục đạo đức, phải nêu rõ hình thức và biện pháp giáo dục đạo đức thể hiện rõ sự phân công cho từng cá nhân đối với từng nội dung của chương trình
- Quản lý công tác giáo dục đạo đức cho học sinh của đội ngũ cán bộ, giáo viên.
Nội dung quản lý công tác giáo dục đạo đức cho học sinh của đội ngũ cán bộ giáo viên bao gồm: Lập kế hoạch phân công sắp xếp bộ máy làm công tác giáo dục đạo đức, chỉ đạo, kiểm tra, đánh giá, khen thưởng các tập thể và cá nhân có thành tích trong công tác giáo dục đạo đức
Trước hết Hiệu trưởng phải xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức của nhà trường, chỉ đạo các tổ chuyên môn, tổ chủ nhiệm và từng giáo viên xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức của tổ và cá nhân mình Để tổ chức thực hiện tốt kế hoạch giáo dục đạo đức của nhà trường và của đội ngũ cán bộ giáo viên, Hiệu trưởng phải có sự phân công trách nhiệm rõ ràng trong Ban Giám hiệu, bố trí sắp xếp cán bộ giáo viên phù hợp với khả năng và nguyện vọng của họ Công việc này đòi hỏi Hiệu trưởng phải hiểu biết
Trang 8sâu sắc từng cán bộ, giáo viên, nắm bắt được tâm tư, tình cảm, nguyện vọng và xác định rõ những vị trí thích hợp mà họ có thể đảm đương
Việc chỉ đạo thực hiện công tác giáo dục đạo đức của đội ngũ cán bộ, giáo viên phải được cụ thể hóa và phân chia thành từng nội dung như: Chỉ đạo công tác giáo dục đạo đức của tổ chủ nhiệm, giáo viên chủ nhiệm; chỉ đạo công tác giáo dục đạo đức của
tổ bộ môn và giáo viên bộ môn; chỉ đạo công tác giáo dục đạo đức của các bộ phận được phân công thực hiện hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp và các thành viên; chỉ đạo công tác phục vụ của tổ hành chính
- Quản lý sự phối hợp với các lực lượng giáo dục ở ngoài nhà trường để thực hiện công tác giáo dục đạo đức cho học sinh.
Hiệu trưởng phải có kế hoạch phối hợp với các tổ chức đoàn thể ở ngoài nhà trường, giao trách nhiệm cho các bộ phận liên quan xây dựng kế hoạch phối hợp cụ thể
Căn cứ vào mục đích, yêu cầu nội dung giáo dục đạo đức Hiệu trưởng tiến hành phối hợp với các lực lượng giáo dục ở ngoài nhà trường Nội dung phối hợp bao gồm:
Đề nghị cung cấp tài liệu, cập nhật thông tin, bổ sung kiến thức; đề nghị điều động cán
bộ, nhân viên các cơ quan, ban ngành tham gia công tác giáo dục đạo đức; đề nghị giúp
đỡ kinh phí, hiện vật nhằm tăng cường nguồn tài chính, cơ sở vật chất phục vụ công tác giáo dục đạo đức; kết hợp với các ấp, cơ sở Đoàn để quản lý giáo dục học sinh; kết hợp với địa phương tổ chức cho học sinh tham gia các hoạt động văn hóa, xã hội, tham quan các di tích lịch sử, văn hóa…
- Quản lý các điều kiện hỗ trợ công tác giáo dục đạo đức.
Hiệu trưởng quản lý kinh phí, cơ sở vật chất phục vụ công tác giáo dục đạo đức bao gồm các nội dung: Huy động các nguồn lực tăng cường nguồn lực hạn hẹp của nhà trường, xây dựng quy chế sử dụng, duy trì bảo quản cơ sở vật chất; thường xuyên kiểm tra điều chỉnh uốn nắn kịp thời các sai sót trong quá trình sử dụng kinh phí, cơ sở vật chất
Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng, phát động phong trào tự học, tự bồi dưỡng trong giáo viên; tổ chức các hình thức bồi dưỡng theo kế hoạch của ngành cấp trên và của nhà trường; phân công giáo viên có kinh nghiệm trực tiếp giúp đỡ giáo viên trẻ, tổ chức họp định kỳ rút kinh nghiệm, thường xuyên kiểm tra đánh giá kết quả thực hiện; phát hiện những nhân tố tích cực, hoặc chưa hoàn thành nhiệm vụ để có biện pháp khen thưởng hoặc giúp đỡ
II CƠ SỞ THỰC TIỄN
Từ cơ sở lý luận cho thấy con người là vốn quý giá nhất của xã hội, con người đã làm ra mọi sản phẩm từ nhỏ đến lớn, từ thô sơ đến hiện đại để phục vụ cho xã hội cũng chính con người có thể quyết định sự tồn vong hay suy thái của xã hội Vì vậy giáo dục không phải riêng của nhà trường mà toàn thể cộng đồng đều phải có trách nhiệm trong công tác giáo dục con người
Mục tiêu của giáo dục phổ thông được nói rõ ở điều 27 luật giáo dục năm 2005 đó là: (( Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản , phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây
Trang 9dựng tư cách và trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Giáo dục THCS nhằm giúp học sinh củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục tiểu học, có học vấn phổ thông ở trình độ cơ sở và những hiểu biết ban đầu về
kỹ thuật và hướng nghiệp để tiếp tục học trung học phổ thông, trung cấp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động
Xuất phát từ nhận thức trên bản thân tôi là một cán bộ quản lý trong ngành giáo dục đang trực tiếp chỉ đạo ở một trường THCS tôi đã vận dụng các nghị quyết TW kết hợp tốt các tổ chức đoàn thể trong và ngoài nhà trường nhằm làm tốt công tác giáo dục đạo đức cho học sinh ở trường THCS
III THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HỌC SINH CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG THCS PHƯƠNG TRÀ
2 1 Nhận thức của đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên chưa đáp ứng yêu
cầu thực tế đối với việc quản lý công tác giáo dục đạo đức cho học sinh.
Năng lực nhận thức về giáo dục đạo đức và quản lý giáo dục đạo đức học sinh của đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên có vai trò rất quan trọng Bởi, nó có ý nghĩa tiên quyết, tạo tiền đề để thực hiện có hiệu quả các hoạt động khác Thời gian qua, nhận thức của đội ngũ cán bộ, giáo viên và học sinh về đạo đức, giáo dục đạo đức và quản lý giáo dục đạo đức đã có bước chuyển biến đáng kể nhưng vẫn chưa đáp ứng yêu cầu
Tiến hành khảo sát nhận thức của đội ngũ cán bộ, giáo viên của trường năm học
2010 – 2011 (với 40 cán bộ, giáo viên của nhà trường) thì có 96,4 % cán bộ, giáo viên coi công tác giáo dục đạo đức cho học sinh là rất cần thiết, có 3,6% coi là cần thiết; 95,5% giáo viên cho rằng giáo dục đạo đức cho học sinh là trách nhiệm của tất cả giáo viên, cán bộ, nhân viên nhà trường; có 4,5 % giáo viên cho rằng công tác giáo dục đạo đức cho học sinh là trách nhiệm chủ yếu của giáo viên chủ nhiệm, giáo viên dạy môn Giáo dục công dân, còn giáo viên bộ môn chỉ tham gia khi thật sự cần thiết
Chúng tôi khảo sát bằng phiếu trắc nghiệm với câu hỏi Giáo viên chủ nhiệm cần
phải tham gia hoạt động giáo dục đạo đức nào sau đây ? cho tập thể giáo viên THCS
Phương Trà
Kết quả như sau:
TT Các hoạt động giáo dục đạo đức giáo viên chủ nhiệm
cần phải tham gia
Ý kiến tán thành (%)
Xếp thứ
1 Thực hiện bài giảng giáo dục đạo đức thông qua giờ
2 Tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cho
3 Theo dõi, đánh giá, động viên, biểu dương học sinh có
4
Tổ chức cho học sinh tự đánh giá hạnh kiểm, phối hợp
với giáo viên bộ môn và nhà trường để đánh giá hạnh
kiểm học sinh chính xác công bằng
5 Hướng dẫn các hoạt động tự quản cho học sinh 98,2 3
Trang 10trường để thống nhất các biện pháp giáo dục học sinh.
7 Phối hợp với chính quyền, đoàn thể các cấp để giáo
Như vậy việc giáo viên chủ nhiệm thực hiện bài giảng giáo dục đạo đức thông qua giờ sinh hoạt lớp và phối hợp với chính quyền, đoàn thể các cấp để giáo dục học sinh chưa được coi trọng Mặc dù hiện nay không có quy định chính thức nào bắt buộc giáo viên chủ nhiệm phải giảng dạy các bài giảng về đạo đức song giáo viên chủ nhiệm nên xem xét tùy theo khả năng của mình, tùy theo đặc điểm của lớp có thể tự tìm tòi, nghiên cứu và thực hiện ngắn gọn các bài giảng thiết thực về đạo đức cho học sinh lớp mình Điều này rất ít được giáo viên chủ nhiệm quan tâm, còn riêng với sự phối hợp với chính quyền, đoàn thể các cấp chủ yếu là do BGH nhà trường đảm nhận, giáo viên chủ nhiệm hầu như ít quan tâm
Thực tế, hiện nay trong nhà trường giáo dục đạo đức thông qua bài dạy được chú trọng nhiều ở các bộ môn Giáo dục công dân, Ngữ văn, Lịch sử, các bộ môn khác nội dung giáo dục đạo đức khó lồng ghép hơn nên giáo viên bộ môn vì áp lực truyền đạt thông tin và rèn luyện kỹ năng thực hành nên ít chú ý tìm cách lồng ghép nội dung giáo dục đạo đức vào bài giảng Hầu hết giáo viên bộ môn chưa thật sự nhiệt tình tham gia các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp vì ngại ảnh hưởng đến thời gian đầu
tư chuyên môn
Nhìn chung giáo viên bộ môn thấy được sự cần thiết tham gia các hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trong nhà trường nhưng lãnh đạo nhà trường chưa xây dựng được cơ chế phát huy tinh thần trách nhiệm của giáo viên bộ môn nên giáo viên
chủ yếu chăm lo dạy chữ hơn dạy người.
Qua trao đổi với một vài cán bộ quản lý và giáo viên cho rằng: Hiệu trưởng cần phải vừa chú trọng quản lý công tác giáo dục đạo đức vừa chú trọng quản lý hoạt động dạy học và các hoạt dộng giáo dục khác
Nhận thức giáo viên phụ thuộc vào trình độ năng lực của giáo viên và kế hoạch bồi dưỡng chất lượng đội ngũ giáo viên của nhà trường về công tác giáo dũ đạo đức Qua khảo sát trên tập thể sư phạm THCS Phương Trà về các hình thức bồi dưỡng đội ngũ cán bộ giáo viên, kết quả thể hiện ở bảng sau:
Số ý kiến
Thường xuyên
(3 điểm)
Thinh thoảng
( 2 điểm)
Không Thực hiện
(1 điểm)
Tổng điểm
Xếp thứ
1
Họp phổ biến, quán triệt chỉ thị,
văn bản của cấp trên về công
tác giáo dục đạo đức
2 Tổ chức bồi dưỡng kiến thức về