- Những băn khoăn thể hiện qua triết lí về con người của lão Hạc : "Nếu kiếp chó là kiếp khổ....may ra có sướng hơn kiếp người như kiếp tôi chẳng hạn" - Triết lí của ông giáo : Cuộc đời [r]
Trang 1ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI
CẤP HUYỆN NĂM HỌC: 2011-2012 MÔN: NGỮ VĂN KHỐI LỚP 8 (Thời gian làm bài: 150 phút)
Câu 1: (6 điểm)
a Tìm ba động từ cùng thuộc một phạm vi nghĩa, trong đó một từ có nghĩa rộng và hai từ có nghĩa hẹp hơn trong đoạn trích sau:
“Xe chạy, chầm chậm… Mẹ tôi cầm nón vẫy tôi, vài giây sau, tôi đuổi kịp Tôi thở hồng hộc, trán đẫm mồ hôi, và khi trèo lên xe, tôi ríu cả chân lại Mẹ tôi vừa kéo tay tôi, xoa đầu tôi hỏi, thì tôi òa lên khóc rồi cứ thế nức nở Mẹ tôi cũng sụt sùi theo […].”
(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)
b Trong đoạn thơ sau, tác giả đã chuyển các từ in đậm từ trường từ vựng nào sang trường từ vựng nào?
“Ruộng rẫy là chiến trường,
Cuốc cày là vũ khí,
Nhà nông là chiến sĩ,
Hậu phương thi đua với tiền phương.”
(Hồ Chí Minh)
c Phân biệt biện pháp tu từ nói quá với nói khoác.
Câu 2: (14 điểm)
Có ý kiến cho rằng: “Đọc một tác phẩm văn chương, sau mỗi trang sách, ta đọc được cả nỗi niềm băn khoăn, trăn trở của tác giả về số phận con người.”
Dựa vào hai văn bản: Lão Hạc (Nam Cao) và Cô bé bán diêm (An – đéc – xen), em hãy làm sáng tỏ nỗi niềm đó.
Trang 2
Hướng dẫn chấm
Cõu 1: (6 điểm):
a Tỡm ba động từ cựng thuộc một phạm vi nghĩa: (1,5 đ)
-Động từ cú nghĩa rộng: khúc (0,5 đ)
-Động từ cú nghĩa hẹp: nức nở (0,5 đ)
sụt sựi (0,5 đ)
b Chuyển trường từ vựng: (2,0 đ)
- Ruộng rẫy (nụng nghiệp) Chiến trường (quõn sự) (0,5 đ)
- Cuốc cày (nụng nghiệp) Vũ khớ (quõn sự) (0,5 đ)
- Nhà nụng (nụng nghiệp) Chiến sĩ (quõn sự) (0,5 đ)
Tỏc giả chuyển từ trường “quõn sự” sang trường “nụng nghiệp” (0,5 đ)
c Phõn biệt biện phỏp tu từ núi quỏ với núi khoỏc: (2,5 đ)
*Giống nhau: (1,0 đ)
-Núi quỏ và núi khoỏc đều là phúng đại mức độ, quy mụ, tớnh chất của sự vật, hiện tượng
*Khỏc nhau: (1,5 đ)
-Núi quỏ: Là biện phỏp tu từ nhằm mục đớch nhấn mạnh, gõy ấn tượng, tăng sức biểu cảm (0,75 đ)
-Núi khoỏc: Nhằm làm cho người nghe tin vào những điều khụng cú thực Núi khoỏc là hành động cú tỏc động tiờu cực (0,75 đ)
Cõu 2: (14 điểm)
A.Yêu cầu chung :
- Kiểu bài : Nghị luận chứng minh
- Vấn đề cần chứng minh : Nỗi niềm băn khoăn, trăn trở của tác giả về số phận con người
- Phạm vi dẫn chứng : Hai văn bản: Lão Hạc (Nam Cao) và Cô bé bán diêm ( An-đéc-xen)
B.Yêu cầu cụ thể :
I Mở bài : (2,0 điểm)
- Dẫn dắt vấn đề : Vai trò, nhiệm vụ của văn chương : Phản ánh cuộc sống thông qua cách nhìn,cách cảm của mỗi nhà văn về cuộc đời, con người
- Nêu vấn đề : trích ý kiến
- Giới hạn phạm vi dẫn chứng : Hai văn bản Lão Hạc (Nam Cao) và Cô bé bán diêm (An-đéc-xen)
II Thân bài : (10 điểm)
Thí sinh lần lượt chứng minh các luận điểm sau:
1 Những băn khoăn trăn trở của Nam Cao về số phận những người nông dân qua truyện ngắn Lão Hạc: (4,0 điểm)
a.Nhân vật lão Hạc:
- Sống lương thiện, trung thực, có nhân cách cao quí nhưng số phận lại nghèo khổ, bất hạnh
+ Sống mòn mỏi, cơ cực : D/C
+ Chết thê thảm, dữ dội, đau đớn : D/C
Trang 3- Những băn khoăn thể hiện qua triết lí về con người của lão Hạc : "Nếu kiếp chó
là kiếp khổ may ra có sướng hơn kiếp người như kiếp tôi chẳng hạn"
- Triết lí của ông giáo : Cuộc đời chưa hẳn theo một nghĩa khác
b Nhân vật con trai lão Hạc : Điển hình cho số phận không lối thoát của tầng lớp thanh niên nông thôn D/C
2 Những băn khoăn trăn trở của Nam Cao về số phận của những trí thức nghèo trong xã hội: (2,0 điểm)
- Ông giáo là người có nhiều chữ nghĩa, có nhân cách đáng trọng nhưng phải sống trong cảnh nghèo túng : bán những cuốn sách
3 Những băn khoăn cuae An-đéc-xen về số phận của những trẻ em nghèo trong xã hội: (2,0 điểm)
- Cô bé bán diêm khổ về vật chất : D/C
- Cô bé bán diêm khổ về tinh thần, thiếu tình thương, sự quan tâm của gia đình
và xã hội : D/C
4 Đánh giá chung : (2,0 điểm)
- Khắc họa những số phận bi kịch giá trị hiện thực sâu sắc
- Đồng cảm, chia sẻ, cất lên tiếng nói đòi quyền sống cho con người tinh thần nhân đạo cao cả
III Kết bài : ( 2,0 điểm)
- Khẳng định lại vấn đề
- Liên hệ