§èi víi v¨n b¶n nghÞ luËn: - Cũng cần bám sát nội dung và mục đích của mỗi văn bản: cái gì cần thuyết minh thì đọc rành mạch, rõ ràng, cái gì cần thuyết phục thì đọc giọng tha thiết, nhắ[r]
Trang 1Đọc diễn cảm văn bản
I Vai trò của việc đọc diễn cảm:
- Luyện thói quen đọc tốt tạo điều kiện thuận lợi cho nói tốt, tạo thái độ tự tin trong giao tiếp là yếu tố rất quan trọng cuộc sống sau này
- Tiếp xúc với một văn bản một cách nghiêm túc và 1+ đầu cảm nhận 1 nội
Việt
II Thế nào là đọc diễn cảm:
So sánh hai cách đọc sau:
Gv đọc văn bản “Cảnh khuya” bằng hai cách đọc khác nhau Cho HS so sánh, nhận xét
* Cách đọc nào em thấy hay hơn? Tại sao?
* Em hiểu thế nào là đọc diễn cảm?
- Là cách đọc dùng giọng điệu, ngữ điệu hợp lý để thể hiện tinh thần của văn bản và thái độ cảm nhận của 1: đọc đối với văn bản
III Cách đọc diễn cảm.
* TRước hết cần hiểu được sơ lược về nội dung, tư tưởng của văn bản để định hướng cho việc đọc tốt.
VD: Dòng hồi 14 bâng khuâng của nhà văn Thanh Tịnh cần đọc thong thả, trầm lắng và da diết; bài thơ Hoan hô chiến sỹ Điện Biên nói về chiến thắng Điện Biên Phủ, vậy
… Với mỗi loại văn bản cần có cách đọc khác nhau Có thể quy chung về một số kiểu văn bản
1 Đối với văn bản trữ tình:
Văn bản trữ tình lấy cảm xúc làm trung tâm, diễn biến của tác phẩm trữ tình thuận theo dòng cảm xúc của chủ thể trữ tình Vì vậy, khi đọc cần chú:
- Dù là thơ hay văn xuôi trữ tình đều cần chú ý đọc thầm văn bản 1+ sau đó cảm
day dứt, khổ đau, căm thù hay hào hùng, bi tráng… từ đó mà chọn lấy cách đọc hợp lý,
điều khiển ngữ điệu phù hợp
- Đặc biệt cần ngắt hơi cho đúng, tránh tình trạng ngắt nghỉ tuỳ tiện hoặc đọc cố mà
bị đứt hơi nửa chừng Muốn vậy, cần lấy bút chì đánh dấu bằng gạch chéo từng cụm từ,
chéo
- Những từ ngữ 1 xem là quan trọng cần 1 nhấn rõ hơn các từ khác, sẽ tạo ra
độ âm thanh cao thấp, trầm bổng trong khi đọc Tránh lối đọc đều đều mọi tiếng đều có độ
_ Phát âm chính xác theo luật chính tả, rõ dấu thanh, tròn vành rõ chữ
trạng thái:
VD: Trời xanh đây là của chúng ta
Núi rừng đây là của chúng ta
Những cánh đồng thơm mát
Trang 2Khi buồn lắng suy 1 hoặc hồi 14 tha thiết nên đọc giọng thấp xuống, âm điệu hơi kéo dài hơn, đặc biệt ở các tiếng trọng tâm, tạo 1 nhạc điệu trầm bổng trong câu thơ, câu văn:
Tôi nhớ những ngày thu đã xa
Sáng chớm lạnh trong lòng Hà Nội
Những phố dài xao xác hơi may
e 1: ra đi đầu không ngoảnh lại
Sau 1 thềm nắng lá rơi đầy
Đôi khi ngắt nhịp không đúng cũng dẫn tới cách cảm thụ khác nhau:
Câu thơ cuối đoạn trên ví dụ 2
Non còn nhớ 1+ 1+ mà quên non
2 Đối với văn bản tự sự:
nhiên vì là tự sự nên bên cạnh giọng của 1: dẫn truyện còn có lời thoại của nhân vật Vì vậy, cần chú ý làm nổi bật sự khác biệt của giọng nhân vật và giọng 1: kể, của nhân vật
+ Đối với nhân vật phản diện cần thể hiện 1 tính cách bằng giọng nói hoặc hách dịch, kiêu căng, hoặc giả dối, hoặc ý vị mỉa mai:
VD: Nhân vật 1: cô cuả bé Hồng, nhân vật Bà Nghị trong cảnh mua đàn chó và
đứa con của chị Dậu …
+ Đối với nhân vật chính diện cần chú ý dùng giọng điềm đạm hoặc chân chất, nhẹ nhàng, tha thiết, mạnh mẽ tự tin thuỳ từng tính cách
- Trong nhiều 1: hợp, cũng cần chú ý giọng điệu theo lứa tuổi hoặc vị trí xã hội…
3 Đối với văn bản nghị luận:
- Cũng cần bám sát nội dung và mục đích của mỗi văn bản: cái gì cần thuyết minh thì đọc rành mạch, rõ ràng, cái gì cần thuyết phục thì đọc giọng tha thiết, nhắn nhủ, nắhc nhở…cái gì cần kêu gọi thì đọc giọng sôi nổi, giục giã, cái gì cần khơi gợi căm thù thì đọc giọng mạnh mẽ, dứt khoát…
GV; Lấy ví dụ về đoạn văn bản: Tinh thần yêu 1+ của nhân dân ta hoặc đoạn văn nói về lòng căm thù giặc trong Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi
IV Luyện tập:
1 GV cho học sinh tìm cách đọc một số văn bản ' 1+ khi đọc, yêu cầu các em đọc thầm văn bản, nêu cảm nhận chung về mỗi văn bản, chỉ ra thể loại, tìm cách đọc
- Sử dụng bút chì gạch chéo để đánh dấu nhịp ngắt, gạch chân các tiếng cần nhấn giọng
- HS thực hành đọc
2 Bài tập về nhà: Tìm cách đọc diễn cảm đoạn văn trang đầu của bài Tôi đi học
Có thể sử dụng một giọng đọc thống nhất trong toàn bộ văn bản hay không?
Thực hành luyện tập trên lớp cần có sự góp ý cụ thể với các em
Chấm điểm, khuyến khích thi đua đọc to, biết làm chủ ngữ điệu
Trang 3Một số văn bản luyện tập.
Văn bản số 1:
Ngã ba Đồng Lộc
Con ơi, bố về thăm Hà Tĩnh quê ta
Bố kể con nghe về ngã ba Đồng Lộc
Trên mặt đất này có muôn triệu ngã ba
Và có nhiều ngã ba nổi tiếng…
Trên thân hình Trái đất
Trong đó mỗi con 1: là một hạt hồng cầu đỏ chói
Có những ngã ba, là nơi gặp gỡ của những dòng văn minh lớn đông, tây, kim, cổ Tất cả những ngã ba trên, con có thể học biết trong sách địa 31 trên những bản đồ Mai sau lớn lên con có thể đến thăm và chụp ảnh nữa
Xong rồi con có thể quên…
…
Nào có đắn đo do dự
Là ngã ba trên chặng 1: quyết liệt
Không phải cho một lần
Mà cho tất cả mọi lần
Không phải cho một 1:
J1+ về Nam, một nửa mình Tổ quốc…”
Văn bản 2: Bình Ngô đại cáo:
…Vừa rồi:
Nhân họ Hồ chính sự phiền hà
Để trong 1+ lòng dân oán hận
Quân cuồng Minh đã thừa cơ gây hoạ
Bọn gian tà còn bán 1+ cầu vinh
e1+ dân đen trên ngọn lửa hung tàn
Vùi con đỏ xuống 31+ hầm tai vạ
Dối trời lừa dân, đủ muôn nghìn kế,
Gây binh, kết oán trải hai ,1T năm
Bại nhân nghĩa nát cả đất trời,
Nặng thuế khoá sạch không đầm núi
e 1: bị ép xuống biển dòng 1 mò ngọc, ngán thay cá mập, thuồng luồng,
Kẻ bị đem vào núi đãi cát tìm vàng, khốn nỗi rừng thiêng 1+ độc…
Nay xây nhà, mai đắp đất, chân tay nào phục dịch cho vừa
Nặng nề những nỗi phu phen,
Tan tác cả nghề canh cửi
Độc ác thay, trúc Nam Sơn không ghi hết tội
Dơ bẩn thay, 1+ đông Hải không rửa hết mùi
Lẽ nào trời đất dung tha
Ai bảo thần dân chịu 1n…”
Trang 4Văn bản 3: Tức 1+ vỡ bờ:
… “Chị Dậu run run:
thế Chứ cháu có dám bỏ bê tiền %1 của nhà 1+ đâu? Hai ông làm phúc nói với ông lý cho cháu khất…
Cai lệ không để cho chị 1 nói hết câu, trợn 1 hai mắt, hắn quát:
- Mày định nói cho cha mày nghe đấy à? C1 của nhà 1+ mà dám mở mồm xin khất!
Chị Dậu vẫn thiết tha:
- Khốn nạn! Nhà cháu đã không có, dẫu ông chửi mắng cũng đến thế thôi Xin ông trông lại!
Cai lệ vẫn giọng hầm hè:
- Nừu không có tiền nộp %1 cho ông bây giờ, thì ông sẽ dỡ cả nhà mày đi, chửi mắng thôi à!
Rồi hắn quay sang bảo anh 1: nhà lý 14 D
- Không hơi đâu mà nói với nó, trói cổ thằng chồng nó lại, điệu ra đình kia!
ra cơ sự gì, hắn cứ lóng ngóng ngơ ngác, muốn nói mà không dám nói Đùng đùng, cai lệ giật phắt cái thừng trong tay anh này và chạy sầm sập đến chỗ anh Dậu
Chị Dậu xám mặt, vội vàng đặt con xuống đất, chậy đến đỡ lấy tay hắn:
- Cháu van ông, nhà cháu vừa mới tỉnh 1 một lúc, ông tha cho!
- Tha này! Tha này!
Vừa nói, hắn vừa bịch luôn vào chị Dậu mấy bịch rồi lại sấn tới để trói anh Dậu
- Chồng tôi đau ốm, ông không 1 phép hành hạ!
Cai lệ tát vào mặt chị một cái đánh bốp, rồi hắn cứ nhảy vào cạnh anh Dậu
Chị Dậu nghiến hai hàm răng:
_ Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem!
Rồi chị túm lấy cổ hắn, ấn dúi ra cửa Sức lẻo khỏeo của anh chàng nghiện chạy không kịp với sức xô của 1: đàn bà lực điền, hắn ngã chỏng quèo trên mặt đất, miệng vẫn nham nhảm thét trói vợ chồng kẻ thiếu %1…
( Tắt đèn – Ngô Tất Tố)
... Bài tập nhà: Tìm cách đọc diễn cảm đoạn văn trang đầu Tơi họcCó thể sử dụng giọng đọc thống tồn văn hay khơng?
Thực hành luyện tập lớp cần có góp ý cụ thể với em
Chấm điểm,... đọc văn
III Cách đọc diễn cảm.
* TRước hết cần hiểu sơ lược nội dung, tư tưởng văn để định... xanh
Núi rừng
Những cánh đồng thơm mát
Trang 2Khi buồn lắng suy hồi 14 tha thiết