Hoạt động 2 20’ Tìm hiểu chức năng của dây thần kinh tuỷ Mục tiêu : Thông qua thí nghiệm, HS rút ra được kết luận về chức năng của dây thần kinh tuỷ.. - GV nhận xét, kết luận: Cung phản[r]
Trang 1Giáo sinh: Trần Thuý Hồng.
Ngày dạy: Lớp 8A
GIÁO ÁN SINH HỌC 8 Tiết 49 - Bài 45: Dây thần kinh tuỷ
I, Mục tiêu:
- Kiến thức:
+ Trình bày được cấu tạo và chức năng của dây thần kinh tuỷ
+ Giải thích được vì sao dây thần kinh tuỷ là dây pha
- Kỹ năng:
+ Phát triển kỹ năng quan sát và phân tích kênh hình
+ Rèn kỹ năng hoạt động nhóm
- Thái độ:
+ Học sinh có thái độ tích cực, sáng tạo, biết cách chăm sóc, luyện tập và bảo vệ hệ thần kinh
II, Nội dung:
1, Cấu tạo của dây thần kinh tuỷ:
- Có 31 đôi dây thần kinh tuỷ
- Mỗi dây thần kinh tuỷ gồm 2 rễ:
+ Rễ trước: Rễ vận động
+ Rễ sau: Rễ cảm giác
- Các rễ tuỷ đi ra khỏi lỗ gian đốt dây thần kinh tuỷ
2, Chức năng của dây thần kinh tuỷ:
- Rễ trước dẫn truyền xung vận động ( li tâm )
- Rễ sau dẫn truyền xung cảm giác ( hướng tâm )
- Dây thần kinh tuỷ do các bó sợi cảm giác và vận động nhập lại, nối với tuỷ sống qua rễ trước và rễ sau dây thần kinh tuỷ là dây pha
III, Phương pháp:
- Dùng lời, trực quan
- Giải thích – minh hoạ
- Vấn đáp – tìm tòi
- Thảo luận nhóm
IV, Phương tiện:
- Giáo án điện tử, máy chiếu
V, Kiến thức có liên quan:
- Bài 43: Giới thiệu chung hệ thần kinh
- Bài 44: Thực hành – Tìm hiểu chức năng của tuỷ sống
VI, Kiểm tra bài cũ: (5’)
Trang 2Trình bày cấu tạo và chức năng của tuỷ sống?
- Tuỷ sống gồm chất xám ở giữa và chất trắng bao quanh
- Chất xám là trung khu của các phản xạ không điều kiện
- Chất trắng là các đường dẫn truyền nối các căn cứ trong tuỷ sống với nhau
và với não bộ
VII, Bài mới:
Vào bài: Bài trước chúng ta đã được thực hành tìm hiểu về cấu tạo và
chức năng của tuỷ sống Hôm nay chúng ta sẽ được tiếp tục tìm hiểu bộ phận tiếp theo của hệ thần kinh đó là dây thần kinh tuỷ
Hoạt động 1 ( 15’ )
Tìm hiểu cấu tạo của dây thần kinh tuỷ Mục tiêu : HS tìm hiểu và trình bày được cấu tạo dây thần kinh tuỷ
Hoạt động giáo viên Hoạt động học sinh Nội dung ghi bảng
- Em hãy nghiên cứu
thông tin SGK, kết hợp
với quan sát hình 44.2,
45.1 và cho biết có bao
nhiêu đôi dây thần kinh
tuỷ? Cấu tạo của mỗi
dây thần kinh tuỷ như
thế nào?
- GV nhận xét, kết
luận
- Quan sát hình 45.1
trên slide, em hãy chỉ
ra tên gọi và vị trí của
các bộ phận thuộc dây
thần kinh tuỷ
- GV nhận xét, kết
- Nghiên cứu thông tin SGK, quan sát kỹ hình 44.2, 45.1, 1 HS trả lời câu hỏi
- Ý kiến khác, bổ sung
- HS quan sát hình 45.1 trên slide, 1 HS trả lời
- Ý kiến khác, bổ sung
I, Cấu tạo của dây thần kinh tuỷ:
- Có 31 đôi dây thần kinh tuỷ
- Mỗi dây thần kinh tuỷ gồm 2 rễ:
+ Rễ sau : Rễ cảm giác
+ Rễ trước : Rễ vận động
- Các rễ tuỷ đi ra khỏi lỗ gian đốt dây thần kinh tuỷ (dây pha )
Trang 3- Yêu cầu học sinh làm
bài tập II ( trang 118 –
SBT )
- GV nhận xét, kết
luận
- GV giải thích hình
45.2 SGK, thế nào là
tùng đuôi ngựa và liên
hệ thực tế : Tại sao các
bác sĩ lại phải đưa kim
hút dịch não vào khe
đốt sống phía dưới đốt
sống thắt lưng II để
chẩn đoán bệnh
- HS làm bài tập II (trang 118 – SBT ), 1
HS trả lời
- Ý kiến khác, bổ sung
Hoạt động 2 ( 20’)
Tìm hiểu chức năng của dây thần kinh tuỷ Mục tiêu : Thông qua thí nghiệm, HS rút ra được kết luận về chức năng của dây thần kinh tuỷ
Hoạt động giáo viên Hoạt động học sinh Nội dung ghi bảng
- Em hãy quan sát hình
6.2, xem lại kiến thức
bài 6: Phản xạ và cho
biết cung phản xạ là
gì?
- GV nhận xét, kết
luận: Cung phản xạ là
con đường mà xung
thần kinh truyền từ cơ
quan thụ cảm ( da…)
qua trung ương thần
kinh thần kinh đến cơ
quan phản ứng ( cơ,
tuyến…)
- GV liên hệ với rễ
trước tương ứng cơ
- HS quan sát hình 6.2, xem lại kiến thức
cũ bài 6: Phản xạ, 1
HS trả lời
- Ý kiến khác, bổ sung
II, Chức năng của dây thần kinh tuỷ:
Trang 4quan phản ứng, rễ sau
tương ứng với cơ quan
thụ cảm, tuỷ sống là
thần kinh trung ương
- GV mô tả rõ con
đường dẫn truyền xung
thần kinh qua cung
phản xạ gồm những
khâu : Tiếp nhận kích
thích, truyền xung,
phân tích, dẫn ra, trả
lời
- GV yêu cầu HS đọc
kỹ thí nghiệm trong
SGK
- GV mô tả lại thí
nghiệm bằng hình ảnh
minh họa trên slide
- Yêu cầu HS tìm ra
điểm bất hợp lý trong
kết quả thí nghiệm
bảng 45 – SGK : khi
tìm hiểu chức năng của
rễ trước cần phải kích
thích HCl 3% thì mới
đủ nồng độ để co cả 3
chi còn lại
- Em hãy nghiên cứu
thí nghiệm và đọc kỹ
bảng 45 SGK, thảo
luận nhóm và trả lời
câu hỏi:
+ Chức năng của rễ
trước là gì ?
+ Chức năng của rễ
sau là gì ?
+ Chức năng của dây
thần kinh tuỷ là gì ?
- GV nhận xét, kết
luận
- HS đọc kỹ nội dung thí nghiệm và kết quả
ở bảng 45 SGK, thảo luận nhóm, rút ra kết luận về chức năng của các rễ tuỷ
- 1 HS đại diện nhóm trình bày, các nhóm khác bổ sung
- Rễ trước dẫn truyền xung vận
Trang 5- Chúng ta vừa tìm hiểu
chức năng của dây thần
kinh tuỷ, sau đây em
hãy hoàn thành chỗ
trống trong bài tập I
(trang 118 – SBT )
- GV nhận xét, kết
luận
- HS làm bài tập I (trang 118 – SGK ), 1
HS trả lời
- Ý kiến khác, bổ sung
động ( li tâm ) từ trung ương thần kinh đến cơ quan trả lời ( chi, cơ )
- Rễ sau dẫn truyền xung cảm giác (hướng tâm ) từ cơ quan thụ cảm về trung ương thần kinh
Dây thần kinh tuỷ có chức năng dẫn truyền xung thần kinh theo 2 chiều
VIII, Củng cố : ( 5’)
- Làm bài tập 1, phần III ( trang 118 – SBT) : Tại sao nói dây thần kinh tuỷ
là dây pha? Giải thích?
Trả lời : Dây thần kinh tuỷ do các bó sợi cảm giác và vận động nhập lại, nối với tuỷ sống qua rễ trước và rễ sau dây thần kinh tuỷ là dây pha
- Làm bài tập 2, phần III ( trang 118 – SBT) : Trên một con ếch đã mổ để nghiên cứu rễ tuỷ, em Quang đã vô ý thúc mũi kéo làm đứt một số rễ Bằng cách nào em có thể phát hiện được rễ nào còn, rễ nào mất?
Trả lời: Kích thích mạnh lần lượt các chi:
- Nếu không gây co chi nào rễ sau ( rễ cảm giác ) chi đó bị đứt
- Nếu chi nào co rễ trước ( rễ vận động ) vẫn còn
- Nếu chi đó không co; các chi khác co rễ trước ( rễ vận động) của chi đó
bị đứt
Câu hỏi củng cố :
Câu 1 : Số lượng dây thần kinh của tuỷ sống là ?
A, 25 đôi
B, 27 đôi
C, 30 đôi
D, 31 đôi
Câu 2: Đặc điểm hoạt động của các dây thần kinh tuỷ ?
A, Chỉ dẫn truyền xung vận động
Trang 6B, Dẫn truyền cả xung cảm giác và vận động
C, Chỉ dẫn truyền xung cảm giác
D, Không dẫn truyền
Kết luận chung :
- GV yêu cầu học sinh nêu nội dung kiến thức đã học trong bài
- GV chốt lại kiến thức trọng tâm
- GV yêu cầu học sinh đọc phần ghi nhớ SGK
IX, Dặn dò :
- Học thuộc phần ghi nhớ SGK và trả lời câu hỏi SGK ( trang 143 )
- Đọc trước bài 46 : Trụ não, tiểu não, não trung gian
- Sưu tầm một số tư liệu có liên quan đến não bộ