Giáo án Ngữ văn 8 - Từ tuần 10 đến tuần 12

- Thấy được tính thuyết phục tong cách thuyết minh về tác hại của việc sử dụng bao bì ni lông cùng như tính hợp lí của những kiến nghị mà văn bản đề xuất - Từ việc sử dụng bao bì ni lông[r]

TUẦN 10

Ngày soạn:…./…./2010

Ngày dạy: … /…./2010

Tiết 37: Nói quá

I Mục tiêu cần đạt

Giúp học sinh: Hiểu thế nào là nói quá và tác dụng của nói quá trong văn chương cũng như trong cuộc sống

II Chuẩn bị

- Giáo viên: Soạn bài

- Học sinh: Xem trước bài ở nhà

III Tiến trình dạy học

1 Kiểm tra bài cũ:

2.Bài mới:

HS đọc

Giải thích ý nghĩa của các câu tục ngữ, ca

dao trên?

Đối chiếu nội dung các câu tục ngữ, ca

dao trên với thực tế và cho nhận xét?

So sánh các câu dùng biện pháp nói quá

với các câu đồng nghĩa không dùng biện

pháp nói quá và cho nhận xét?

Qua phân tích ví dụ em hiểu gì về nói

quá?

Nói quá được sử dụng nhiều trong thành

ngữ và trở thành những khuôn mẫu cố định

như: Thét ra lửa, Lớn như thổi

Biện pháp để nhận biết nói quá là đối chiếu

với thực tế Trong nhận thức về nói quá

điều quan trọng là phải hiểu được ý nghĩa

hàm ẩn của lời nói

HS phát hiện và giải thích ý nghĩa của biện

pháp nói quá trong từng câu

I Nói quá và tác dụng của nói quá

1 Ví dụ

- Chưa nằm đã sáng: Đêm thánh năm rất ngắn

- Chưa cười đã tối: Ngày tháng mười rất ngắn

- Thánh thót như mưa ruộng cày: Mồ hôi ướt đẫm, sự lao động vô cùng vất vả của người nông dân

-> phóng đại mức độ, tính chất của sự vật,

sự việc

=> nói quá

- Tác dụng: nhấn mạnh, làm cho lời nói sinh động, gây ấn tượng hơn

2 Kết luận

- Nói quá là một BP tu từ phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, sự việc được nói đến trong câu

- Tác dụng: nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức gợi hình, gợi cảm

II Luyện tập

Bài 1

- Sỏi đá cũng thành cơm-> niềm tin vào bàn tay lao động của con người

Ngữ văn 8 Bùi Thanh Hải – THCS Tuân Đạo

HS lựa chọn những câu thành ngữ phù hợp

để điền vò chỗ trống

GV hướng dẫn HS đặt câu có dùng biện

pháp nói quá đã cho sao cho đúng cả về ngữ

pháp và về ý nghĩa

HS làm bài theo nhóm

- đi lên đến tận trời được -> vết thương không có nghĩa lí gì, không phải bận tâm

- Thét ra lửa -> kẻ có quyền sinh sát đối với người khác

Bài 2

a Chó ăn đá gà ăn sỏi

b Bầm gan tím ruột c.Ruột để ngoài ra

d Nở từng khúc ruột

e Vắt chân lên cổ mà chạy

Bài 3

- Nàng có vẻ đẹp nghiêng nước nghiêng thành

- Mình nghĩ nát óc mà vẫn chưa giải được bài toán này

- Đoàn kết là sức mạnh dời non lấp biển

- Công việc lấp biển vá trời ấy là công việc của nhiều đời, nhiều thế hệ mới có thể làm xong

- Những chiến sĩ mình đồng da sắt đã chiến thắng

Bài 4

- Ngáy như sấm

- Trơn như mỡ

- Nhanh như cắt

- Lừ đừ như ông từ vào đền

- Lúng túng như gà mắc tóc

D Củng cố và hướng dẫn về nhà

1 Củng cố

- Nắm được vai trò và tác dụng của nói quá

- Biết sử dụng nói quá cho phù hợp

2 Huớng dẫn về nhà

- Học thuộc phần ghi nhớ

- BTVN: 5,6 tr.103

+ Bài 5: chọn chủ đề cho đoạn văn, rồi viết ĐV, khi viết chú ý sử dụng biện pháp nói qua nhưng phải phù hợp

+ Bài 6: dựa vào mục đích, ý nghĩa của nói quá và nói phét để phân biệt cho chính xác

* Rút kinh nghiệm giờ dạy: ………

………

………

Ngày soạn:…./…./2010

Ngày dạy: … /…./2010

I Mục tiêu cần đạt

Giúp học sinh củng cố, hệ thống hoá kiến thức phần truyện kí hiện đại Việt nam học

ở lớp 8

II Chuẩn bị

- Giáo viên: Soạn bài, Bảng phụ (BP)

- Học sinh: Soạn bài ở nhà

III Tiến trình dạy học

1 Kiểm tra bài cũ: Qua VB: “Hai cây phong” người kể chuyện muốn thể hiện điều gì? 2.Bài mới:

1 Bảng thông kê các văn bản truyện kí VN đã học

giả

Năm T/P

ra đời

Thể

Tôi đi học

Th.Tịnh (1911- 1988)

1941 Truyện ngắn

Những kỉ niệm trong sáng về buổi tựu trường đầu tiên trong đời

- Hình ảnh so sánh mới mẻ, độc đáo

- TS- MT- BC- Bình luận

Trong lòng

mẹ

(Trích Những

ngày thơ ấu) N.Hồng

(1918- 1982)

1940 Hồi kí

tự thuật

- Nỗi cay đắng tủi cực và tình yêu, niềm tin mãnh liệt của bé Hồng khi xa mẹ

- Niềm hạnh phúc cực độ của bé H khi được ở trong lòng mẹ

- TS-MT-BC

- So sánh, liên tưởng , độc đáo

- MT diễn biến tâm

lí chân thực, sinh động

Tức nước vỡ

bờ(Trích Tắt

Đèn) Ngô Tất Tố

(1983-1954)

1939 thuyếtTiểu

- Vạch trần bộ mặt tàn ác, bất nhân của chế độ TD nửa PK

- Ca ngợi phẩm chất cao qúi và sức mạnh quật khởi tiềm tàng của chị Dậu

- Khắc hoạ NV chủ yếu qua ngôn ngữ, hành động

Lão

Hạc(Trích

Nam Cao (1915- 1943

Truyện ngắn

- Số phận đau thương và phẩm chất

- MT, phân tích diễn biến tâm lí

Ngữ văn 8 Bùi Thanh Hải – THCS Tuân Đạo

Lão Hạc) 1951) sống cao qíu của LH

- Thái độ trân trọng của tác giả đối với những người ND như LH

sống động

- Cách kể truyện mới mẻ, linh hoạt

- Ngôn ngữ chân thực nhưng đậm tính triết lí

Hãy nêu điểm giống chủ yếu về ND- NT

của ba VB trong các bài 2,3,4?

Chú ý về mặt thể loại, PTBĐ, đề tài

Có thể nói những điểm giống nhau của ba

VB trên đều là những đặc điểm chung nhất

của dòng văn xuôi hiện thực trước CMTT,

dòng VH khơi nguồn vào những năm 20

phát triển mạnh mẽ vào những năm 30 và

đầu những năm 40 của TK XX, đem lại cho

nền VH hiện đại VN những tên tuổi lớn

cùng những tác phẩm suất sắc: Phạm Duy

Tốn, Nguyễn Công Hoan, NTT, Vũ Trọng

Phụng, Nam Cao, Tô Hoài

Hãy chỉ ra sự khác nhau giữa các VB đó?

2 So sánh các văn bản trong các bài 2,3,4

a Sự giống nhau:

- Đều là kiểu văn bản tự sự, là truyện kí hiện đại(Sáng tác vào thời kí 1930-1945)

- Đều lấy đề tài về con người và cuộc sống

xã hội đương thời, đều đi sâu miêu tả số phận cực khổ của những con người bị vùi dập

- Đều chan chứ tinh thần nhân đạo: yêu thương, trân trọng những tình cảm, phẩm chất đẹp đẽ của con người, tố cáo những điều xấu xa, độc ác

- Sử dụng bút pháp hiện thực(Lối viết chân thực, gần gũi đời sống)

=> đặc điểm chung nhất của dòng văn xuôi hiện thực VN trước CMTT

b Sự khác nhau

Trong

lòng mẹ Hồi kí

TS- BC-MT

- Nỗi cay đắng tủi cực và tình yêu, niềm tin mãnh liệt của

bé Hồng khi xa mẹ

- Niềm hạnh phúc cực độ của

bé H khi được ở trong lòng mẹ

- So sánh, liên tưởng , độc đáo

- MT diễn biến tâm lí chân thực, sinh động

Tức nước

vỡ bờ

Tiểu thuyết Tự sự

- Vạch trần bộ mặt tàn ác, bất nhân của chế độ TD nửa PK

- Ca ngợi phẩm chất cao qúi

và sức mạnh quật khởi tiềm tàng của chị Dậu

- Khắc hoạ NV chủ yếu qua ngôn ngữ, hành động

Lão Hạc Truyện ngắn TS-BC

- Số phận đau thương và phẩm chất sống cao qíu của LH

- Thái độ trân trọng của tác

- MT, phân tích diễn biến tâm lí sống động

- Cách kể truyện mới mẻ, linh hoạt

giả đối với những người ND như LH

- Ngôn ngữ chân thực nhưng đậm tính triết lí

Trong mỗi văn bản của các bài 2,3,4 em

thích nhất NV nào? Vì sao?

HS lần lượt nêu ý kiến của mình và giải

thích lí do vì sao mình yêu thích NV đó

3 Nhân vật em yêu thích

D Củng cố và hướng dẫn về nhà

1 Củng cố

- Nắm được những nét cơ bản về nhất của các tác phẩm truyện kí Vn hiện đại: Tác giả, thể loại, ND, NT

- Nhận biết được sự giống và khác nhau giữa các VB đó

2 Huớng dẫn về nhà

- Ôn lại nội dung bài ôn tập này

- Chuẩn bị kiểm tra 1 tiết VH

* Rút kinh nghiệm giờ dạy: ………

………

………

================

Ngày soạn:…./…./2010

Ngày dạy: … /…./2010

Tiết 39:

Văn bản: Thông tin về ngày trái đất năm 2000

I Mục tiêu cần đạt

Giúp học:

- Thấy được tác hại của việc sử dụng bao bì ni lông, tự mình hạn chế sử dụng bao bì

ni lông và vận động mọi người cùng thực hiện khi có điều kiện

- Thấy được tính thuyết phục tong cách thuyết minh về tác hại của việc sử dụng bao

bì ni lông cùng như tính hợp lí của những kiến nghị mà văn bản đề xuất

- Từ việc sử dụng bao bì ni lông, có những suy nghĩ tích cực về các việc tương tự trong vấn đề xử lí rác thải sinh hoạt, một vấn đề vào loại khó giải quyết nhất trong nhiệm vụ bảo vệ môi tường

II Chuẩn bị

- Giáo viên: Soạn bài, các tài liệu về vấn đề sử dụng bao bì ni lông

- Học sinh: Soạn bài ở nhà

III Tiến trình dạy học

1 Kiểm tra bài cũ

2.Bài mới:

Ngữ văn 8 Bùi Thanh Hải – THCS Tuân Đạo

GV giới thiệu Đây là lời kêu gọi nhưng thực chất là một

văn bản thuyết minh về một vấn đề khoa

học

Nội dung đề cập trong VB thuộc lĩnh vực

nào?(VH hay trong đời sống XH)?

Tính nhật dụng của VB này thể hiện ở ntn?

Thể hiện ở vấn đề XH mà nó muốn đề cập

tới VB đề cập đến vấn đề bảo vệ môi

trường Trái đất, một vấn đề thời sự nóng

hổi đang được dư luận XH hết sức quan

tâm

Giải thích các chú thích 1,2,4,6?

Phân tích bố cục của VB?

GV hướng dẫn đọc: Đọc rõ ràng, mạch lạc,

chú ý đến các thuật ngữ chuyên môn cần

phát âm chính xác

GV đọc mẫu-> HS đọc tiếp

Trong phần mở đầu, VB đã thông báo

những sự kiện nào?

Qua đây em có nhận xét gì về sự quan tâm

của thế giới đối với môi trường? VN có

thái độ ntn trước VĐ này?

I Giới thiệu chung

1 Giới thiệu chung về văn bản

- VB được soạn thảo dựa trên bức thông điệp của 13 cơ quan nhà nước và tổ chức phi chính phủ, phát đi ngày 22/4/2000, nhân sự vịêc lần đầu tiên VN tham gia ngày trái đất

- Là VB nhật dụng

- Thể loại: thuyết minh về một vấn đề khoa học

2 Chú thích

3 Bố cục

- Mở bài: từ đầu bao bì ni lông -> Nguyên nhân ra đời của bức thông điệp ngày trái đất

- Thân bài: tiếp nghiêm trọng đối với môi trường

-> nêu tác hại của việc dùng bao bì ni lông

và biện pháp hạn chế sử dụng chúng

- Kết bài: còn lại -> Kiến nghị về việc bảo vệ môi trường Trái đất

II Đọc - Hiểu văn bản

1 Đọc

2 Tìm hiểu văn bản

a Thông báo về ngày trái đất

- Ngày 22/4 hàng năm được gọi là ngày trái đất, mang chủ đề bảo vệ môi trường

- Có 141 nước tham dự

- Năm 2000, VN tham gia với chủ đề: “Một ngày không sử dụng bao bì ni lông”

=> Thế giới rất quan tâm đến vấn đề bảo vệ môi trường.VN cũng hành động để thể hiện

rõ sự quan tâm chung với thế giới

Em hãy nhận xét về cách trình bày các sự

kiện trên?

Nguyên nhân nào khiến cho việc sử dụng

bao bì ni lông trở nên nguy hại?

Chính tính chất không phân huỷ đó đã tạo

ra hàng loạt tác hại

Tác hại của việc sử dụng bao bì ni lông

được thuyết minh ntn?

SGV tr 108

Ni lông thường bị vứt bừa bãi nơi công

cộng, có khi là những di tích, thắng cảnh,

làm mất mĩ quan của cả khu vực

Bản thân túi ni lông qua sử dụng đã là rác

thải, song cái đặc biệt của loại rác thải này

là thường dùng để dựng các loại rác thải

khác rác đựng trong những túi ni lông buộc

kín sẽ khó phân huỷ và sinh ra các chất gây

độc hại

Khi chế tạo ni lông đặc biệt là ni lông màu,

người ta còn đưa vào các chất liệu phụ gia

khác, trong đó có các chất độc hại nên dùng

đựng thực phẩm có tể gây nguy hại

Hiện nay chủ yếu có ba phương thức sử lí:

Chôn lấp, đốt, tái chế

Qua đây em có nhận thức gì về hiểm hoạ

của việc sử dụng bao bì ni lông?

ĐV đã dùng phương pháp gì để thuyết

minh?

Kết hợp liệt kê các tác hại của việc dùng

bao bì ni lông và phân tích trên cơ sở thực

tế và khoa học của những tác hại đó

VB đã nêu lên những giải pháp nào?

Em có nhận xét gì về những giải pháp đã

được đưa ra?

Các giải pháp trên chưa triệt để không chỉ vì

- >Phương pháp thuyết minh: từ khái quát đến cụ thể, trực tiếp, ngắn gọn, dễ hiểu

b Tác hại của việc sử dụng bao bì ni lông

và các biện pháp hạn chế

* Nguyên nhân: Do tính không phân huỷ

của Pla- xtic nên bao bì ni lông gây ra hàng loạt tác hại

* Tác hại:

- (Ni lông lẫn vào đất) làm cản trở quá trình sinh trưởng của các loài thực vật, dẫn tới xói mòn

- Làm tắc các đường dẫn nước thải, tăng khả năng ngập lụt của các đô thị, làm cho muỗi phát sinh, lây truyền dịch bệnh, làm chết các sinh vật khi nuốt phải

- Đặc biệt làm ô nhiễm thực phẩm, gây tác hại cho não và là nguyên nhân gây ung thư phổi

- Khí độc do đốt bao bì ni lông gây ngộ độc, giảm miễn dịch, rối loạn chức năng, gây ung thư

= > Dùng bao bì ni lông bừa bãi góp phần làm cho thế giới mất an toàn và gây hại cho sức khoẻ con người

- >Phương pháp thuyết minh: Kết hợp liệt

kê, phân tích trên cơ sở khoa học, thực tiễn,

có khả năng thuyết phục cao

* Một số giải pháp hạn chế dùng bao bì ni lông

- Hạn chế tối đa việc dùng bao bì ni lông

- Tuyên truyền về tác hại của bao bì ni lông

- Vận động mọi người tìm giải pháp cho vấn

đề này

- > đề xuất hợp lí, có tính khả thi nhưng chưa triệt để tận gốc vấn đề

Ngữ văn 8 Bùi Thanh Hải – THCS Tuân Đạo

xử lí bao bì ni lông rất khó mà còn vì dùng

bao bì ni lông có nhiều mặt lợi: rẻ, tiện lợi,

chi phí sản xuất rẻ hơn so với bao bì bằng

giấy 40%

Trong phần kết bài VB đã có những kiến

nghị gì?

VB đem lại cho em những hiểu biết gì?

VB sử dụng những phương pháp thuyết

minh nào?

Em sẽ có những hành động gì để bảo vệ

môi trường trái đất?

c Những kiến nghị về việc bảo vệ môi trường

- Nhiệm vụ chung của chúng ta là bảo vệ trái đất khỏi nguy cơ ô nhiễm

- Hành động cụ thể là: “Một ngày không sử dụng bao bì ni lông”

- > Thiết thực, cụ thể

- > phương pháp thuyết minh: từ nhiệm vụ chung đến nhiệm vụ cụ thể; dùng nhiều câu cầu khiến

III Tổng kết và luyện tập

1 Tổng kết

* Nội dung

* Nghệ thuật

2 Luyện tập

D Củng cố và hướng dẫn về nhà

1 Củng cố

- Nắm được lí do bức thông điệp ra đời, tác hại của việc dùng bao bì ni lông

- Thấy được những việc cần làm để hạn chế tác hại của việc sử dụng bao bì ni lông

2 Huớng dẫn về nhà

- Học thuộc nội dung phần ghi nhớ SGK tr.107

- Tiết sau học bài: Nói giảm, nói tránh

* Rút kinh nghiệm giờ dạy: ………

………

………

================

Ngày soạn:…./…./2010

Ngày dạy: … /…./2010

Tiết 40: Nói giảm nói tránh

I Mục tiêu cần đạt

Giúp học sinh:

- Hiểu được thế nào là nói giảm, nói tránh và tác dụng của nói giảm, nói tránh trong ngôn ngữ đời thường và trong tác phẩm văn học

- Có ý thức vận dụng biện pháp nói giảm, nói tránh trong giao tiếp khi cần thiết

II Chuẩn bị

- Giáo viên: Soạn bài, BP

- Học sinh: Xem trước bài ở nhà

III Tiến trình dạy học

1 Kiểm tra bài cũ:

2.Bài mới:

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG BÀI H ỌC

HS đọc

Những từ in đậm tong các VD trên có nghĩa

là gì?đều chỉ cái chết

Tác giả sử dụng cách nói như vậy nhằm

mục đích gì?

Để giảm nhẹ, tránh đi phần nào sự đau buồn

Vì sao tác giả dùng từ bầu sữa mà không

dùng một từ ngữ khác cùng nghĩa?

So sánh hai cách nói sau và cho biết cách

nói nào nhẹ nhàng hơn, tế nhị hơn?

Em hiểu thế nào là nói giảm nói tránh?

HS lựa chọn đáp án và điền

HS chọn câu có sử dụng biện pháp nói giảm

nói tránh

Đặt cau theo hướng dẫn

I Nói giảm nói tránh và tác dụng của nói giảm nói tránh.

1 Ví dụ

đi gặp cụ các Mác, cụ Lê nin và các vị anh

hùng cách mạng khác

đi chẳng còn:

- > tránh từ chết, giảm bớt sự đau buồn Bầu sữa - > tránh sự thô tục

không được chăm chỉ lắm: cách nói tế nhị, nhẹ nhàng

= > nói giảm nói tránh

2 Kết luận Nói giảm nói tránh là biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển chuyển, tránh gây cảm giác đau buồn, ghê sợ; tránh thô tục, thiếu lịch sự

II Luyện tập

Bài 1

a đi nghỉ

b Chia tay nhau

c kiến nghị

d có tuổi

e đi bước nữa bài 2

a2, b2, c1, d2, e2

Bài 3

- Chị xấu quá -> chị không đẹp lắm nhưng

có duyên đáy

- Anh già quá - > anh không được trẻ lắm

- Cấm cười to -> xin cười nhỏ một chút

- Anh cút đi -> Có lẽ đê lúc khác chúng ta nói chuyện này

- Giọng hát chua loét -> Giọng hát chưa

Ngữ văn 8 Bựi Thanh Hải – THCS Tuõn Đạo

GV gợi dẫn Hs tỡm những trường hợp cụ

thể

ngọt lắm Bài 4

D Củng cố và hướng dẫn về nhà

1 Củng cố

- Nắm được khỏi niệm núi giảm núi trỏnh và biết vận dụng trong cuộc sống, biết nhận xột và phõn tớch trong ỏc tỏc phẩm VH

2 Huớng dẫn về nhà

- Học thuộc nội dung phần ghi nhớ SGK tr.108

- ễn tập VB, tiết sau kiểm tra 1 tiết

* Rỳt kinh nghiệm giờ dạy: ………

………

………

================

TUẦN 11

Ngày soạn:…./…./2010

Ngày dạy: … /…./2010

Trường THCS Tuân Đạo

Lớp :

Họ và tên:

Tiết 41 Kiểm tra môn ngữ văn

Thời gian 45 phút

A Phần trắc nghiệm(3 điểm)

I.Hãy khoanh tròn vào đáp án đúng(1đ)

1 Tắt Đèn thuộc phương thức biểu đạt nào?

A Miêu tả B Biểu Cảm C Tự Sự D Nghị luận

2 Vì sao em chọn đáp án đó ?

A Vì bài văn trình bày diễn biến sự việc

B Vì bài tái hiện trạnh thái sự vật, con người

C Vì bài văn bày tỏ tình cảm cảm xúc

D Vì bài văn nêu ý kiến đánh giá bàn bạc

3 Nhà văn An-đec- xen là người nước nào?

A Mỹ B Tây Ban Nha C Thụy Điển D Đan Mạch

4 Giá trị nghệ thuật của “Cô bé bán diêm” là gì?

A Nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn

B Đan xen giữa hiện thực và mộng tưởng

C Các tình tiết diễn biến hợp lý

D Tất cả đều đúng