Giáo án Ngữ văn 8 - Tiết 1 đến 10 - Trường Trung học cơ sở Tùng Ảnh

 Hoạt động 1: Đọc – hiểu văn bản b.Cảm nhận của nhân vật “tôi” lúc ở sân trường: Hoạt động của giáo viên và học sinh H.. Khi t¶ nh÷ng häc trß nhá tuæi lÇn đầu tiên đến trường tác giả đã[r]

Trang 1

Tôi đi học

( Thanh Tịnh )

A Mục tiêu bài dạy: Giúp học sinh:

 Nắm /0 những nét chính về tác giả Thanh Tịnh, về văn bản Tôi đi học

 Nắm /0 cấu trúc của văn bản

 Cảm nhận /0 tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật “tôi” ở buổi tựu

2 đầu tiên trong đời

B tài liệu, thiết bị dạy học:

 Sách giáo khoa, sách giáo viên Ngữ văn 8

 Chân dung tác giả Thanh Tịnh

c Hoạt động dạy và học:

 ổn định tổ chức

 Dạy bài mới: Giới thiệu bài

 Hoạt động1:

I/ Đọc Chú thích

Hoạt động của giáo viên và học sinh Kiến thức cần đạt

 GV đọc mẫu

 Gọi học sinh đọc và nhận xét

H Nêu những hiểu biết của em về tác

giả và văn bản?

 Gv cung cấp 1 số kiến thức về tác giả

và văn bản

 Giới thiệu chân dung tác giả

- Kiểm tra các chú thích: 2,6,7( sgk)

1 Đọc:

- Giọng chậm, dịu, hơi buồn, lắng sâu

- Chú ý lời nói của nhân vật tôi, !

mẹ, ông đốc

2 Chú thích:

a.Tác giả:Thanh Tịnh (1911-1988) Tên khai sinh là Trần Văn Ninh Lên 6 tuổi đổi là Trần Thanh Tịnh

ngoại ô thành phố Huế

- Sở 2 viết báo, làm văn, truyện ngắn, thơ, có nhiều tác phẩm nổi tiếng

- Các tác phẩm của ông toát lên tình cảm

êm dịu, đằm thắm, trong trẻo

b.Tác phẩm: c0 in trong tập Quê mẹ (1941)

 Hoạt động 2: Tìm hiều cấu trúc và nội dung văn bản

Trang 2

II/ Đọc - Hiểu văn bản

H Em hãy xác định nhân vật chính của

vb?

H Kỷ niệm ngày đầu đến 2 của

“tôi” /0 kể theo trình tự thời gian và

không gian nào?

nào của văn bản?

H Kỷ niệm ngày đầu đến 2 của

nhân vật “tôi” gắn với thời gian, không

gian cụ thể nào?

H Vì sao không gian, thời gian ấy lại

trở thành kỷ niệm trong tâm trí tác giả?

H Tại sao sáng hôm đó tác giả đi trên

con / cảm thấy vừa quen mà lạ?

H Chi tiết: “Không lội qua sông thả

diều, không ra đồng nô đùa với bạn bè”

có ý nghĩa gì?

H Em hiểu gì về nhân vật “tôi” qua chi

tiết “ghì thật chặt 2 quyển vở mới trên

H Từ những cảm nhận trên, em thấy

nhân vật “tôi” đã bộc lộ đức tính gì?

- Giáo viên tiểu kết tiết học

- Cũng cố: Đoạn nào gợi trong em cảm

xúc thân thuộc, gần gũi nhất? Vì sao

1 Cấu trúc văn bản:

- Nhân vật chính là “tôi”

- Cảm nhận của nhân vật chính trên / tới 26 ở sân 2 và trong lớp học

- P1: Buổi mai hôm ấy…trên ngọn núi.

- P2: I sân 2…cả ngày nữa.

- P3: Phần còn lại

2 Nội dung văn bản:

a Cảm nhận của nhân vật “tôi” trên

đường tới trường.

- Thời gian: Buổi sáng cuối thu

- Không gian: Trên con / làng dài

và hẹp

- Đó là thời điểm, nơi chốn quen thuộc, gần gũi với tuổi thơ của tác giả và

là lần đầu tiên tác giả /0 cắp sách đến 28

- Sự thay đổi trong nhận thức: tự thấy mình lớn lên, / không còn dài và rộng

- Câu bé có ý thức nghiêm túc trong học hành

- Có ý chí ngay từ đầu, muốn tự đảm nhận việc học tập , chững chạc không thua kém bạn

- Yêu học tập, yêu bạn bè và mái 28

- HS trả lời cá nhân

- GV nhận xét

 Hoạt động 3:

- Soạn bài theo nội dung câu hỏi ở sgk

- Làm bài tập ở Sách giáo khoa, tiết sau học tiếp

               Tiết 2 Ngày 20/ 8/ 2008

Trang 3

( Thanh Tịnh )

A Mục tiêu bài dạy:

Giúp học sinh:

 Cảm nhận /0 tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật “tôi” ở buổi tựu

2 đầu tiên trong đời

 Thấy /0 ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ, gợi G vị trữ tình man mác của tác giả

b.tài liệu, thiết bị dạy học:

 Sách giáo khoa

 Sách giáo viên Ngữ văn 8

 Chân dung tác giả Thanh Tịnh

c Hoạt động dạy và học:

 Kiểm tra bài cũ: Nhân vật “tôi” cảm nhận /0 điều gì trên / tới 2 về buổi

học đầu tiên của mình?

 Dạy bài mới: Giới thiệu nội dung tiết 1

 Hoạt động 1: Đọc hiểu văn bản

H Cảnh sân 2 Mỹ Lý có gì nổi bật

/0 [ lại trong tâm trí tác giả? Cảnh

20 ấy thể hiện điều gì?

H Khi tả những học trò nhỏ tuổi lần

đầu tiên đến 2 tác giả đã dùng hình

ảnh so sánh nào? Em đọc /0 điều gì

qua hình ảnh so sánh đó?

H Hình ảnh ông đốc /0 nhớ lại qua

những chi tiết nào? Tình cảm nào của

tác giả dành cho ông đốc?

H Em nghĩ gì về tiếng khóc của các

cậu học sinh khi sắp hàng vào lớp? Ngày

đầu tiên đến lớp em có cảm xúc ntn ?

H Qua đó, em hiểu thêm gì về nhân vật

“tôi”?

- Sân 2 rất đông !6 ai cũng

đẹp

Phản ánh không khí đặc biệt của ngày hội khai 26 thể hiện tinh thần hiếu học của nhân dân và bộc lộ tình cảm của tác giả đối với 28

tổ…e sợ Miêu tả sinh động hình ảnh và tâm trạng của những em nhỏ lần đầu đến 26 đề cao sức hấp dẫn của nhà 26 thể hiện khát vọng của tác giả

hiền từ và cảm động, động viên nhắc nhở học sinh

- Quý trọng, biết ơn, tin 28

- Vừa lo sợ vừa sung I vừa báo hiệu sự 2 thành

- Giàu cảm xúc đối với 2 lớp, !

thân, có những dấu hiệu 2 thành ngay từ buổi học đầu tiên

c Cảm nhận của nhân vật tôi trong lớp học

Trang 4

H Vì sao trong khi sắp hàng đợi vào

H Những cảm giác mà nhân vật “tôi”

nhận /0 khi vào lớp là gì?

H Những cảm giác đó cho thấy tình

cảm nào của nhân vật tôi đối với lớp học

của mình?

- Vì: “Tôi” bắt đầu cảm nhận /0 sự

độc lập của mình khi đi học

Nhìn hình gì cũng thấy lạ, hay hay

- Nhìn bàn ghế

-=>Tình cảm trong sáng, tha thiết

Hoạt động 2: Tổng kết ý nghĩa, nội dung và nghệ thuật của văn bản

III Tổng kết

H Những cảm giác trong sáng nào

nảy nở trong lòng nhân vật tôi? Em cảm

nhận /0 những điều tốt đẹp nào của

tác giả?

H Tình cảm nào /0 khơi dậy và bồi

đắp khi em đọc văn bản này?

H Nêu những nét đặc sắc về nghệ

thuật?

* Nội dung:

- Tình yêu, niềm trân trọng đối với tuổi thơ và mái 28

- Tình cảm trong sáng, tha thiết

* Nghệ thuật:

- Miêu tả diễn biến tâm trạng nhân vật rất tinh tế

- Tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm

- So sánh

- Bố cục theo dòng hồi 26 cảm nghĩ của nhân vật tôi

- Chất trữ tình thiết tha, êm dịu

(IV) Luyện tập

OI dẫn làm bài ở nhà: Viết một đoạn văn ngắn kể lại kĩ niệm về buổi tựu 2 đầu tiên của em

(V)

- Làm bài tập ở SGK

- Nắm nội dung và những nét đặc sắc về nghệ thuật của văn bản

- Soạn bài mới: Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

- - - - - -    - - - - - -

Trang 5

Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

a Mục tiêu bài dạy: Giúp học sinh:

 Hiểu rõ cấp độ khái quát của nghiã từ ngữ và mối quan hệ về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

 Thông qua bài học để rèn luyện 2 duy trong việc nhận thức mối quan hệ giữa cái chung

và cái riêng

B Tài liệu thiết bị dạy học:

 Sách giáo khoa, sác h giáo viên Ngữ văn 8

 Bảng phụ

 Giới thiệu bài

- Giáo viên nhắc lại mối quan hệ đồng và trái nghiã của từ ngữ

 Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm.

(I) Từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp.

 Gv treo bảng phụ nội dung sơ đồ ở

SGK

H Nghĩa của từ động vật rộng hơn hay

hẹp hơn nghĩa của các từ: Thú, chim,

cá? Vì sao?

H Nghĩa của các từ “Thú”, “chim”,

“cá” rộng hơn hay hẹp hơn nghĩa của

“cá thu”, “cá rô”? Vì sao?

H Quan sát sơ đồ trên để chỉ ra nghĩa

của các từ: thú, chim, cá rộng hơn và

hẹp hơn nghĩa của những từ nào?

H Từ phân tích sơ đồ trên, em có nhận

xét gì về nghiã của từ ngữ tiếng Việt?

 Giáo viên tổng kết nội dung bài học -

Học sinh đọc ghi nhớ ở SGK

GV sử dụng sơ đồ để củng cố bài

1 Tìm hiểu ví dụ:

- Nghĩa của từ động vật rộng hơn vì

thú, chim, cá đều là động vật

- Rộng hơn voi, hươu cùng một số con vật khác đều là thú; Tu hú, sáo cùng một con vật khác đều là chim; Cá rô, cá

thu đều là một trong những loại cá

- Rộng hơn nghĩa của: Voi, hươu, tu

hú, sáo, cá rô, cá thu

nghĩa của từ động vật.

2 Ghi nhớ: (SGK)

Thú

Tu hú, sáo Cá rô, cá thu

Chim

Cá

Động vật

Trang 6

Hoạt động 2:

(II) Luyện tập

 Giáo viên gọi

học sinh trình bày ở

bảng

 Giáo viên đánh

giá

Bài 1:

a)

b)

Bài 2:

 Học sinh hoạt

động nhóm

 Giáo viên nhận

xét, đánh giá kết

quả các nhóm

a) Chất đốt

b) Nghệ thuật

c) Thức ăn

d) Nhìn

e) Đánh Bài 4:

a) Thuốc lào

b) Thủ quỹ c) Bút điện.d) Hoa tai

(III)

 Nắm vững nội dung bài học

 Làm bài tập 3, 5

 Soạn bài mới: Tính thống nhất về chủ đề của văn bản

              

Y phục

Quân đùi Quần dài áo dài áo sơ mi

Vũ khí

Súng 2 Đại bác Bom bi Bom ba càng

Trang 7

tính thống nhất về chủ đề của văn bản

a Mục tiêu bài dạy:

Giúp học sinh:

 Nắm /0 chủ đề của văn bản và tính thống nhất về chủ đề của văn bản

 Biết viết 1 văn bản bảo đảm tính thống nhất về chủ đề, biết xác định và duy trì đối 20 trình bày, lựa chọn, sắp xếp các phần sao cho văn bản tập trung nêu bật ý kiến, cảm xúc của mình

B.Tài liệu thiết bị dạy học:

 Bảng phụ

C Hoạt động dạy và học:

 Giới thiệu bài Vai trò của chủ đề trong văn bản

 Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm chủ đề của văn bản.

(I) Chủ đề của văn bản.

 GV:Treo bảng phụ nội dung văn bản

“Tôi đi học” (Thanh Tịnh)

 Học sinh theo dõi, thảo luận trả lời

câu hỏi

H Tác giả nhớ lại những kỷ niệm sâu

sắc nào trong thời ấu thơ của mình?

H Sự hồi 2 ấy gợi nên những ấn

20 gì trong lòng tác giả?

H Những kỷ niệm và ần 20 ấy chính

là chủ đề của văn bản Em hãy phát biểu

chủ đề đó?

H Từ những hiểu biết trên, em hãy cho

biết: Chủ đề của văn bản là gì?

- Giáo viên chốt nội dung chính mục1

- Tác giả nhớ lại những kỷ niệm của buổi tựu 2 mẹ nắm tay dẫn đến 26 tâm trạng của tác giả lúc đến 26 các bạn sắp hàng vào lớp, thầy đón vào lớp, cảm nhận khi ngồi trong lớp học

- ấn 20 sâu sắc, tốt đẹp về nhà 26 thầy cô và viềc học tập của mình

- Tác giả ghi lại ấn 20 và những kỷ niệm trong sáng của tuổi học trò trong buổi tựu 2 đầu tiên

* Chủ đề là đối 20 và vấn đề chính

mà văn bản biểu đạt

Hoạt động 2:

Trang 8

(II) Tính thống nhất về chủ đề của văn bản

H Căn cứ vào đâu mà em biết văn bản

“Tôi đi học” nói lên những kỷ niệm của

tác giả về buổi tựu 2 đầu tiên?

H Văn bản “Tôi đi học” tập trung hồi

2 lại tâm trạng hồi hộp, cảm giác

bỡ ngỡ của nhân vật “tôi” trong buổi tựu

2 đầu tiên Em hãy:

a Tìm những từ chứng tỏ tâm trạng đó

in sâu trong lòng nhân vật “tôi” suốt

cuộc đời?

b Tìm những từ ngữ, hình ảnh nêu bật

cảm giác lạ lẫm, bỡ ngỡ của nhân vật

“tôi” cùng mẹ đến 2 và cùng các

bạn đi vào lớp?

H Từ việc phân tích các VD trên em

hãy cho biết:

- Thế nào là tính thống nhất về chủ đề

của văn bản?

- Tính thống nhất về chủ đề của văn bản

Làm thế nào để đ/bảo tính thống nhất đó

- Giáo viên tổng kết nội dung bài học

- Học sinh đọc ghi nhớ ở SGK

- Căn cứ vào nhan đề của văn bản, đại

từ “tôi” trong kể chuyện, những câu nhắc đến kỷ niệm của buổi tựu 28

- “ Tôi quên thế nào /0 những cảm giác ấy…82 bừng rộn rã…Hàng

- Trên / đến 2 thấy / lạ, cảnh vật thay đổi, hành vi thay đổi

- Đến 2 thấy 2 khác lạ, bỡ ngỡ và lúng túng khi sắp hành vào lớp…

-* Ghi nhớ (SGK)

(III)

- Giáo viên chia

nhóm, giao bài tập

- Các nhóm trình

bày kết quả

Giáo viên đánh giá

Bài 2:

- Các ý làm cho bài văn lạc đề: b,d

Bài3:

Có thể triển khai theo các ý sau:

a Cứ mùa thu về……

b Con / đến 2…

c Muốn thử cố gắng…

d Cảm thấy rõ sự thay đổi của 2…

 V)

 àm bài tập 1 SGK

 Soạn bài “Trong lòng mẹ”

Trang 9

trong lòng mẹ

( Trích Những ngày thơ ấu - Nguyên Hồng)

a Mục tiêu bài dạy: Giúp học sinh:

 Nắm /0 những nét chính về tác giả , về văn bản

 Nắm /0 cấu trúc của văn bản

 Rèn luyện kỹ năng đọc và tóm tắt truyện

 Chân dung nhà văn Nguyên Hồng

 Kiểm tra bài cũ: Phát biểu cảm nghĩ của em về dòng cảm xúc của nhân vật “ tôi ”

trong truyện ngắn “Tôi đi học” ( Thanh Tịnh )

 Dạy bài mới: Giới thiệu nhà văn Nguyên Hồng

 Hoạt động 1:

I/ Đọc Chú thích

- OI dẫn học sinh đọc bài (Chú ý

đọc đúng giọng của nhân vật bà cô)

+ Phân vai, gọi học sinh đọc bài

+ Kiểm tra một số chú thích 5, 8, 12,

13, 14, 17

H Nêu những hiểu biết của em về tác

giả và văn bản?

 Gv cung cấp 1 số kiến thức về tác giả

và văn bản

 Giới thiệu chân dung tác giả

* ) ý học sinh thể ký, hồi ký: Thể văn

ghi lại những chuyện xảy ra có thực đối

với cuộc đời tác giả

1 Đọc:

2 Chú thích:

a) Tác giả:

- Nguyên Hồng ( 1918-1982)

- Tên khai sinh: Nguyễn Nguyên Hồng, quê ở Nam Định

- Viết về những ! lao động cùng liệt và trân trọng

- Ông để lại nhiều tác phẩm hay: Bỉ

Võ, Cửa Biển b) Tác phẩm:

Những ngày thơ ấu là tập hồi

ký kể về cuộc đời cay đắng của tác giả

Đoạn trích Trong lòng mẹ là

 Hoạt động 2: Tìm hiều cấu trúc và nội dung văn bản

Trang 10

II/ Đọc - Hiểu văn bản

H Nội dung /0 kể trong hồi ký này

là gì?

H Xác định nhân vật chính của văn

bản? Quan hệ giữa nhân vật chính với

H Thể loại ?

H Xác định PTBĐ của văn bản?

H Văn bản có thể chia làm mấy phần?

nội dung của mỗi phần là gì?

- Gv tổng kết nội dung tiết 1

1/ Cấu trúc văn bản:

- Nội dung: Bé Hồng là đứa trẻ mồ côi

- Nhân vật chính: Bé Hồng và cũng chính tác giả

- Thể loại: Hồi ký

- PTBĐ: Tự sự kết hợp biểu cảm

- Văn bản /0 chia làm 2 phần:

+ Cuộc đối thoại giữa bé Hồng và bà cô

( Từ đầu đến chứ ).

+ Cuộc gặp lại bất ngờ với mẹ và cảm giác vui I cực điểm của bé Hồng

III)

- Nắm vững nội dung bài học

- Trả lời câu hỏi ở SGK

- Đọc kỹ và tóm tắt văn bản “Trong lòng mẹ” tiết sau học tiếp

              

Tiết 6 Ngày 28/8/2008

trong lòng mẹ

( Trích Những ngày thơ ấu - Nguyên Hồng)

a Mục tiêu bài dạy:

Giúp học sinh:

 I đầu hiểu /0 văn hồi ký và đặc sắc của thể loại này qua ngòi bút của tác giả:

Thấm /0 chất trữ tình, lời văn tự truyện, chân thành, giàu sức truyền cảm

 Rèn luyện kỹ năng đọc và tóm tắt truyện

 Chân dung nhà văn Nguyên Hồng

Trang 11

 Kiểm tra bài cũ: Phát biểu cảm nghĩ của em về dòng cảm xúc của nhân vật “ tôi ” trong truyện ngắn “Tôi đi học” ( Thanh Tịnh )

 Dạy bài mới: Giới thiệu bài

 Hoạt động 3: Tìm hiểu nội dung văn bản.

(II) Đọc Hiểu nội dung văn bản

1 Cuộc đối thoại giữa bé Hồng và bà cô:

- Học sinh đọc phần 1 của văn bản:

H Cảnh ngộ của bé Hồng có gì đặc

biệt?

H Cảnh ngộ ấy tạo nên thân phân bé

thế nào với bé Hồng?

H Tìm những từ ngữ, chi tiết nói đến

! cô trong cuộc đối thoại với bé

Hồng?

H Bé Hồng cảm nhận /0 những điều

gì trong những lời nói đó? Vì sao?

H Những lời lẽ đó bộc lộ tính cách xấu

nào của ! cô?

- Giáo viên bình giảng: Đó là những

sản phẩm của những định kiến đối với

phụ nữ trong xã hội phong kiến cũ

H I những lời lẽ của bà cô, bé

Hồng đã bộc lộ những cảm xúc, suy

nghĩ gì? Em hãy tìm những chi tiết thể

hiện điều đó?

H PTĐB nào /0 sử dụng ở các chi tiết

đó? Tdụng ?

H Qua đó em hiểu gì về trạng thái tâm

hồn của bé Hồng? Cảm xúc của em khi

đọc /0 những suy nghĩ đó?

phản trong cuộc thoại Em hãy chỉ ra và

phản đó?

-bé Hồng phải số nhờ nhà ! cô

- Cô độc, đau khổ, luôn khát khao tình

- Là cô ruột bé Hồng

- Những chi tiết tiêu biểu

+ Gọi tôi đến ! bảo: Mày có muốn… + Hỏi với giọng ngọt: Sao lại không vào…

+ ;! mà rằng: Mày dại quá …

- Đó là những ý nghĩ cay độc, những rắp tâm tanh bẩn và trong đó có sự giả

dối, mỉa mai, hắt hủi dành cho ! mẹ của bé Hồng

- Bé Hồng nhận ra ý nghĩ xấu và tâm

địa của ! cô và vẫn một lòng kính yêu mẹ

+ Nhận ra những ý nghĩ: … nhắc đến

mẹ tôi … + Hai tiếng em bé… Giá cổ tục ấy…

- Biểu cảm để bộc lộ trực tiếp trạng thái tâm hồn bé Hồng

-vẫn trong sáng, nhận ra cái xấu của bà cô, tràn ngập tình yêu đối với mẹ 

độc ác của ! cô và tính cách trong sáng, giàu tình yêu của bé Hồng  làm nổi bật tính cách tàn nhẫn của ! cô

đồng thời khẳng định tình mẫu tử trong sáng, cao cả của bé Hồng

2 Cuộc gặp gỡ bất ngờ và cảm giác vui sướng của bé Hồng khi gặp mẹ:

-? ?? -? ?? -? ?? -? ?? -? ?? -? ??    -? ?? -? ?? -? ?? -? ?? -? ?? -? ??

Trang 5

...

của văn bản?

- Tính thống chủ đề văn

Làm để đ/bảo tính thống

- Giáo viên tổng kết nội dung học

- Học sinh đọc ghi nhớ SGK

- Căn vào nhan đề văn bản, đại...

1 Đọc:

2 Chú thích:

a) Tác giả:

- Nguyên Hồng ( 19 1 8- 1 982 )

- Tên khai sinh: Nguyễn Nguyên Hồng, quê Nam Định

- Viết !

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	338,56 KB