Môc tiªu bµi d¹y: Gióp hs: - Thấy được vẻ đẹp của một sinh hoạt văn hoá ở cố đô Huế, một vùng dân ca phong phú về nội dung, giàu có về làn điệu, tinh tế và độc đáo trong cách biểu diễn- [r]
Trang 1Tuần 29 Tiết 113.
Văn bản:
Ca huế trên sông Hương
Hà ánh
Minh A Mục tiêu bài dạy:
Giúp hs:
- Thấy vẻ đẹp của một sinh hoạt văn hoá ở cố đô Huế, một vùng dân ca phong phú
về nội dung, giàu có về làn điệu, tinh tế và độc đáo trong cách biểu diễn- " * thức, với những con *9 rất đỗi tài hoa
- Đây là một văn bản nhật dụng, thể loại bút kí
- Rèn luyện kĩ năng đọc, tìm hiểu, phân tích một văn bản nhật dụng
B.Chuẩn bị:
- HS : học bài cũ và soạn bài mới
- GV: Soạn bài, liệu tham khảo, tranh về Huế, băng cát xét một số làn diệu dân ca Huế
C.Tiến trình hoạt động dạy - học
1 ổn định tổ chức :
7A
7B
2 Kiểm tra bài cũ :
? Tóm tắt nội dung truyện ngắn " Những trò lố hay là Varen và PBC "?
? Tại sao tác giả lại đặt tên cho tác phẩm của mình là vậy?
3 Bài mới:
- Giáo viên cho hs xem bức tranh cầu Tràng Tiền
? Bức tranh gợi cho em nghĩ đến vùng đất nào trên đất 7 ta?
? Em hiểu gì về Huế?
GV giới thiệu bài: Xứ Huế không chỉ nổi tiếng bởi vẻ đẹp thơ mộng, bởi thành
quách, lăng tẩm nguy nga tráng lệ - dấu ấn của lịch sử dân tộc, xứ Huế còn để lại trong
dạng và phong phú Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau làm quen với một nét văn hóa độc
đáo của Huế: Ca Huế trên đất sông %_ *;
Hoạt động của Thầy - trò Nội dung cần đạt
- HS theo dõi chú thích SGK
? Em hiểu thế nào là ca Huế?
? Ca Huế có điểm gì độc đáo so với dân ca
các vùng khác?
I Giới thiệu chung:
- Dân ca Huế: Ca Huế là một nét sinh hoạt văn hoá độc đáo của cố đô Huế
- Ca Huế diễn ra vào ban đêm, *9 nghe
và *9 hát cùng ngồi trên thuyền đi trên sông %_ *
II Đọc - hiểu văn bản:
1 Đọc - chú thích:
Trang 2- Gv 7 * dẫn đọc.
- Gọi học sinh đọc từng đoạn
- GV 7 * dẫn HS tìm hiểu chú thích
? Thế nào là nhạc cung đình?
(Nhã nhạc Năm 2003, nhã nhạc Huế
tổ chức văn hoá thế giới Unesco công nhận
là di sản phi vật thể của thế giới)
? Theo em, bài văn có thể chia làm mấy
phần? ND từng phần?
- Theo dõi phần 1
? Theo em, tại sao tác giả lại quan tâm đến
ca Huế?
? Giới thiệu về ca Huế, tác giả cho *9
đọc thấy điều gì 27 tiên?
- HS phát biểu ý kiến
? Sự phong phú về làn điệu hò đó để nhằm
chuyền tải nội dung tình cảm nào?
? Qua sự chứng minh của tác giả, em hiểu
giá trị nào của ca Huế?
- HS phát biểu ý kiến
? Bên cái nôi dc Huế, em còn biết những
vùng dân ca nổi tiếng nào ở 7 ta?
- HS phát biểu ý kiến:
(- Dc quan họ Bắc Ninh
- Dc đồng bằng Bắc Bộ
- Dc các dân tộc miền núi phía Bắc và Tây
Nguyên…)
- Theo dõi phần 2
? Tác giả đã giới thiệu ntn về sự hình thành
của ca Huế?
? Qua đó ta thấy tính chất nổi bật nào
của ca Huế?
? Trong đoạn, tác giả còn cho thấy nét đặc
- Đọc chậm rãi, rõ ràng, mạch lạc, 0& ý những câu đặc biệt, những câu rút gọn
2 Bố cục:
P1: Từ đầu " lí hoài nam": giới thiệu về
ca Huế
P2: Còn lại: Những nét đặc sắc của ca Huế
3 Phân tích:
a, Huế - cái nôi của dân ca:
- Dân ca mang đậm bản sắc tâm hồn và tài hoa ở mỗi vùng đất
* Huế là một trong những cái nôi dân ca nổi tiếng ở 7 ta
- Rất nhiều điệu hò trong lao động sản xuất
- Nhiều điệu lí
- Nhiều điệu nam
Phong phú về làn điệu
Thể hiện niềm hoài vọng, khát khao của tâm hồn Huế
Ca Huế phong phú về làn điệu, sâu sắc, thấm thía về nội dung tình cảm, mang những nét đặc 2 * của mảnh đất và tâm hồn Huế
b, Những đặc sắc của ca Huế.
- Sự hình thành: từ dòng ca nhạc dân gian
và ca nhạc cung đình, nhã nhạc…trên 60 tác phẩm thanh nhạc và khí nhạc
Kết hợp tính chất DG và tính chất cung
đình, trong đó đặc sắc nhất là nhạc cung
đình tao nhã
- Đặc sắc trong cách thức biểu diễn
Trang 3sắc nào của ca Huế?
? Nói về nghệ thuật biểu diễn, tg đề cập
đến những mặt nào?
? Nhận xét về đ2 ngôn ngữ trong phần này?
? Qua đv, tác giả nhấn mạnh nét đẹp nào
của ca Huế?
- Không chỉ đặc sắc trong nt biểu diễn, ca
Huế còn thu hút du khách bằng nghệ thuật
" * thức
- Đọc đoạn văn miêu tả cảnh " * thức
ca Huế ?
? Ca Huế có cách " * thức đặc biệt
ntn?
? Nhận xét của em về cách " * thức ca
Huế?
? Nghe ca Huế, tác giả có cảm xúc gì?
? Sau khi hoc xong tác phẩm, em cảm
nhận những vẻ đẹp nào của ca Huế,
của xứ Huế?
? Em hiểu gì về tình cảm của tác giả với
Huế?
? Văn bản gợi cho em tình cảm gì?
Mong đến Huế và " * thức ca
Huế
? Văn bản "Ca Huế trên sông %_ *R
thuộc loại văn bản nào?
? Nhắc lại khái niệm văn bản nhật dụng và
- Đặc sắc trong cách " * thức ca Huế
* Biểu diễn ca Huế
- Dàn nhạc gồm đàn tranh, đàn nguyệt …
Nhạc cụ dân tộc
- Ca công còn trẻ, ăn mặc … Giản dị mà trang trọng
- Tài năng: Nhạc công dùng các ngón đàn trau chuốt tiếng đàn lúc khoan, lúc nhặt, tiết tấu xao động tận đáy hồn *9;
Dùng phép liệt kê dẫn chứng để làm rõ
sự phong phú, độc đáo của nghệ thuật biểu diễn ca Huế
Thanh lịch, tinh tế, mang tính dân tộc cao trong NT biểu diễn
* " * thức ca Huế:
- Đêm trăng gió mát
- Trên thuyền, giữa dòng sông %_ *; (Trăng lên, gió mơn man dìu dịu Dòng sông trăng gợn sóng Con thuyền bồng bềnh … )
Cách " * thức ca Huế vừa dân dã, vừa sang trọng, thơ mộng, giữa thiên nhiên mênh mang và lòng *9 trong sạch
- Không gian lắng đọng, thời gian ngừng trôi
- Cảm nhận vẻ đẹp của con *9 xứ Huế: con gái Huế nội tâm thật phong phú
và âm thầm, kín đáo và sâu thẳm
Ca Huế làm giàu thêm tâm hồn con
*9( 7 * tâm hồn đến những vẻ đẹp của tình *9 xứ Huế
- Yêu quí và tự hào về vẻ đẹp của Huế
- Ca ngợi Huế, ca ngợi đất 7;
4 Tổng kết:
- VB nhật dụng (Phản ánh vấn đề thời sự gần gũi đang điễn ra trong đời sống hôm nay )
Trang 4cho biết nội dung nhật dụng của văn bản?
nào?
- Quan sát 2 bức tranh Hai bức tranh
minh hoạ cho nội dung gì?
- HS khái quát rút ra ghi nhớ
- HS đọc ghi nhớ
Phản ánh một trong những nét đẹp của văn hoá truyền thống cố đô Huế - ca Huế
Ca ngợi và biểu +_ * cho nét đẹp văn hoá này
- U _ * thức nghị luận chứng minh, miêu tả, biểu cảm
* Ghi nhớ: ( SGK )
4 Củng cố kiến thức
- Hãy trình bày một làn điệu dân ca mà em thuộc?
GV khái quát nội dung bài học, liên hệ, tích hợp
5 Hướng dẫn về nhà:
- Học bài theo nội dung phân tích
- Học thuộc ghi nhớ bài
- Chuẩn bị : liệt kê
+ Đọc VD và trả lời câu hỏi SGK
****************************************
Tiết 114
Liệt kê
A Mục tiêu bài dạy:
Giúp hs hiểu:
- Thế nào là phép liệt kê, tác dụng của phép liệt kê
- Phân biệt các kiểu liệt kê: liệt kê từng cặp/liệt kê không theo từng cặp; liệt kê tăng tiến/liệt kê không tăng tiến
- Biết vận dụng phép liệt kê trong khi nói và viết
B Chuẩn bị:
- GV: Soạn bài, liệu tham khảo (sgk + sgv Ngữ văn 7), bảng phụ.
- HS: Học bài cũ, chuẩn bị bài mới: đọc và tìm hiểu VD/SGK
C.Tiến trình hoạt động dạy - học
1 ổn định tổ chức :
7A
7B
2 Kiểm tra 15 phút :
Phần I: Trắc nghiệm( 2đ)
Câu 1: Câu bị động là câu có chủ ngữ :
a Chỉ *9( vật thực hiện một hoạt động 7 * vào *9( vật khác
b Chỉ *9( vật hoạt động của *9( vật khác 7 * vào
c Chỉ *9 , vật
Trang 5Câu 2: Câu: “ M * chúng ta hãy theo dõi, theo dõi bằng đôi cánh của trí " * *(
những trò lố chính thức của ông Va- ren” là câu:
a Chủ động b Bị động
Câu 3: Câu: Ngôi 29 * mà xã tôi mới xây trông rất khang trang” là câu mở rộng thành
phần chủ ngữ Đúng hay sai?
a Đúng b Sai
Câu 4: Điền tiếp vào chỗ trống để câu sau là câu mở rộng cụm động từ
Cả lớp không học bài………
Phần II: Tự luận (8đ)
Câu 1: 3đ
Chuyển câu chủ động sau thành 2 câu bị động khác nhau:
M*9 ta đan những chiếc rổ này bằng tre
Câu 2: 2 đ
Phân tích thành phần câu sau và cho biết câu mở rộng thành phần nào?
Bài hát làm mọi *9 xúc động
Câu 3: 3đ
Biến đổi những câu sau thành câu mở rộng bằng cụm chủ- vị:
a Cái xe đạp của tôi đã mòn lốp
b Bài tập của thầy hôm nay rất khó
Đáp án- biểu điểm
Phần trắc nghiệm: 2đ, mỗi câu đúng o,5 đ
Câu 1: b Câu2: a Câu 3: b
Câu 4: Phần điền tiếp là một cụm ĐT có phần phụ ngữ là một cụm c-v
Phần tự luận: 8đ
Câu 1: 3đ, Mỗi cách chuyển đúng 1,5đ
- Những chiếc rổ này *9 ta đan bằng tre
- Những chiếc rổ này đan bằng tre
Câu 2: 2đ
Xác định đúng CN, VN 0,5 đ
Xác định đúng cụm C-V dùng để mở rộng câu: 1,5 đ
Bài hát// làm mọi *9 xúc động -> Câu mở rộng phụ ngữ trong cụm ĐT
c v
C V
Câu 3: HS có thể có nhiều cách biến đổi khác nhau song phảI đảm bảo yêu cầu về ngữ
pháp
a CáI xe đạp của tôI lốp đã mòn
b Bài tập thầy giao hôm nay rất khó
3 Bài mới :
Hoạt động của Thầy - trò Nội dung cần đạt
- Hs theo dõi VD (bảng phụ)
- Đọc VD
I Thế nào là phép liệt kê:
1 Ví dụ:
2 Nhân xét:
Trang 6? Cấu tạo và ý nghĩa của các bộ phận trong
câu in đậm +7 đây có gì giống nhau?
? Tác giả nêu ra hàng loạt sự việc _ * tự
bằng những kết cấu _ * tự trên
nhằm mục đích gì?
GV: Đây chính là biện pháp liệt kê
? Qua tìm hiểu ví dụ, em hiểu thế nào là
liệt kê?
- HS rút rs ghi nhớ
- Đọc ghi nhớ 1 (sgk)
- Hs đọc VD a, b trên bảng phụ
? Xác định phép liệt kê trong hai VD
? Hai phép liệt kê trên giống và khác nhau
ở điểm gì?
? M vậy xét về cấu tạo, phép liệt kê có
mấy kiểu? Đó là kiểu nào?
- Hs đọc Vd: c, d trên bảng phụ
? Xác định phép liệt kê?
? Có thể thay đổi vị trí các bộ phận liệt kê
trên không? Vì sao?
? Vậy xét về mặt ý nghĩa, phép liệt kê có
+ Bát yến hấp 9 * phèn
+ Tráp đồi mồi chữ nhật để mở
- Trầu vàng, cau dậu, rễ tía, ống thuốc bạc,
đồng hồ vàng, dao chuôi ngà
- Về cấu tạo: đều là danh từ hoặc cụm danh từ Có mô hình cú pháp _ * tự nhau
- Về ý nghĩa: cùng nói về những đồ vật xa
xỉ đắt tiền bày biện quanh quan lớn
Tác dụng: làm nổi bật sự xa hoa của viên quan, đối lập với tình cảnh dân phu
đang lam lũ ngoài gió
3 Ghi nhớ:
SGK.
II Các kiểu liệt kê.
1 Ví dụ:
2 Nhận xét:
a, … tinh thần, lực 0 *( tính mạng, của cải
b, …tinh thần và lực 0 *( tính mạng và của cải
- Giống nhau về ý nghĩa
- Khác nhau về cấu tạo
+ Câu a: Phép liệt kê không theo từng cặp + Câu b: Phép liệt kê theo từng cặp (Qh từ
“và”)
* Xét về cấu tạo: Có 2 kiểu:
- Liệt kê theo từng cặp
- Liệt kê không theo từng cặp
c, Tre, nứa, trúc, mai, vầu…
d, … hình thành và 2" * thành…
… gia đình, giòng họ, làng xóm…
- Câu c: có thể thay đổi vị trí vì ý nghĩa các bộ phận liệt kê bình đẳng, ngang hàng
- Câu d: Không thể thay đổi vị trí vì các bộ phận liệt kê có sự tăng tiến về ý nghĩa (từ nhỏ đến lớn, từ hẹp đến rộng, từ hình thành
đến 2" * thành )
* Xét về ý nghĩa: 2 kiểu
- Liệt kê tăng tiến
Trang 7mấy kiểu?
- HS rút ra ghi nhớ 2
- Hs đọc ghi nhớ 2
- HS làm nhóm - giơ bảng
- Hs chuẩn bị 3 phút
- Giơ bảng, Gv chữa bài
- Hs viết - đọc bài
- GV sửa chữa
- Liệt kê không tăng tiến
3 Ghi nhớ.
SGK
III Luyện tập
1 Bài tập 1:
- Phép liệt kê: Miêu tả sức mạnh của tinh
… nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và cướp nước".
2 Bài tập 3:
- Sử dụng phép liệt kê để tả một số hoạt
động trên sân 29 * giờ ra chơi
Củng cố kiến thức ? Vẽ sơ đồ các kiểu liệt kê ?
Liệt kê
Liệt kê theo
từng cặp
Liệt kê không theo từng cặp
Liệt kê tăng tiến
Liệt kê không tăng tiến
GV khái quát nội dung bài học, liên hệ, tích hợp
5 Hướng dẫn về nhà:
- Học thuộc 2 ghi nhớ bài; Làm BT2 (SGK)
- Chuẩn bị bài “Tìm hiểu chung về văn bản hành chính.”
+ Đọc VB và trả lời câu hỏi SGK
*****************************
Trang 8Tiết 115 Tập làm văn:
Tìm hiểu chung về văn bản hành chính.
A Mục tiêu bài dạy:
- Giúp hs có những hiểu biết chung về văn bản hành chính: mục đích, nội dung, yêu cầu
và các loại văn bản hành chính 9 * gặp trong cuộc sống
- Rèn kĩ năng nhận diện và viết văn bản hành chính theo mẫu
B Chuẩn bị:
- GV: Soạn bài, liệu tham khảo (sgk + sgv Ngữ văn 7).
- HS: Học bài cũ, chuẩn bị bài mới: đọc và tìm hiểu VB /SGK
C.Tiến trình hoạt động dạy - học
1 ổn định tổ chức :
7A
7B
2 Kiểm tra bài cũ :
- Trình bày bài luyện nói tiết 112
3 Bài mới:
Hoạt động của thầy - trò Nội dung cần đạt
- Học sinh đọc 3 văn bản
? Tìm hiểu từng văn bản và cho biết:
- Tên văn bản, văn bản của ai gửi ai?
(cấp nào gửi cấp nào)?
- Mục đích của từng văn bản?
? Qua tìm hiểu 3 văn bản, em thấy những
văn bản này có nhiệm vụ gì?
Đây là những văn bản hành chính
? Vậy em hiểu thế nào là văn bản hành
I Thế nào là văn bản hành chính:
1 Ví dụ:
- Văn bản 1: Thông báo:
+ Của BGH ( cấp trên ) gửi GV CN ( cấp +7n
+ Mục đích: Triển khai kế hoạch trồng cây
- Văn bản 2: Giấy đề nghị + Tập thể 7A ( cấp +7 ) gửi GV CN (cấp trên)
+ Đề đạt nguyện vọng: Chuyển buổi sh tt
- Văn bản 3: Báo cáo
+ Tập thể 7b (cấp +7n gửi BGH (cấp trên)
+ Tổng kết hoạt động " * ứng …
2 Nhận xét:
- Truyền đạt nội dung, yêu cầu từ cấp trên xuống cấp +7;
- Bày tỏ ý kiến, nguyện vọng, tổng kết công việc từ cấp +7 lên cấp trên
Trang 9chính ?
- HS khái quát rút ra ghi nhớ 1
? Em đã từng viết văn bản hành chính nào
Q kể tên ?
? Qua 3 văn bản, em thấy khi nào dùng
thông báo, khi nào dùng đề nghị, khi nào
dùng báo cáo?
? Xét về mặt hình thức, cách trình bày các
văn bản này có khác gì so với các tp
truyện, thơ mà em đã học?
- HS rút ra ghi nhớ 2 SGK
- Hs đọc bài, làm bài tập theo nhóm, nộp
kết quả - GV nhận xét
- HS thực hành
- GV tổ chức cho HS trình bày kết quả
GV & HS cả lớp nhận xét bổ sung
3 Ghi nhớ:
* Ghi nhớ 1: SGK.
- Thông báo: Truyền đạt thông tin từ cấp trên xuống cấp +7 hoặc cho công chúng
- Đề nghị: Đề đạt nguyện vọng lên cấp trên hoặc cấp có thẩm quyền cao hơn
- Báo cáo: Tổng kết những vấn đề đã làm
từ cấp +7 lên cấp trên
- Khác: Thơ văn dùng N2 nt, cấu " *
*; Văn bản hành chính dùng N2 hành chính không có cấu " * *( không
có yếu tố cảm xúc
Văn bản hành chính: có tính khuôn mẫu, trình bày theo một số mục nhất định
* Ghi nhớ 2: SGK.
II Luyện tập:
1 Bài tập 1:
- Tình huống 3,6: không dùng văn bản hành chính
- Tình huống 2 : báo cáo
- Tình huống 4 : đề nghị
- Tình huống 5 : đề nghị
2 Bài tập 2:
Bác 2" * thôn vì quá bận nên nhờ
em viết thông báo tới nhân dân toàn thôn
đi tổng vệ sinh 9 * làng ngõ xóm vào sáng thứ 7 Em hãy giúp bác
4 Củng cố kiến thức:
- Trình bày những hiểu biết của em về văn bản hành chính ?
- Một thông báo nhanh khác gì so vơi một văn bản thông báo ?
GV khái quát nội dung bài học, liên hệ, tích hợp
5 Hướng dẫn về nhà:
- Học thuộc ghi nhớ bài Tìm đọc những văn bản hành chính
- Chuẩn bị bài tiết sau : Trả bài Tập làm văn số 6:
+ Xem lại bài và tự sửa lỗi
Trang 10Tiết 116:
Trả bài tập làm văn số 6
a mục tiêu bài dạy:
Giúp hs:
- Củng cố những kiến thức và kĩ năng đã học về cách lập luận của bài văn lập luận giải thích, về tạo lập văn bản, về cách sử dụng từ ngữ, đặt câu
- Tự đánh giá về chất 0 * bài làm của mình, rút kinh nghiệm để làm tốt bài giải thích
B Chuẩn bị:
- GV chấm trả bài 27 cho HS, vào sổ điểm
- HS xem lại bài viết và tự nhận xét đánh giá
C.Tiến trình bài dạy:
1 ổn định tổ chức :
7A
7B
2 Kiểm tra bài cũ : Không
3 Bài mới:
Hoạt động của thầy - trò Nội dung cần đạt
- HS nhắc lại đề bài
- GV ghi đề bài lên bảng
? Đề bài yêu cầu những gì?
- Kiểu bài?
- Vấn đề cần giải thích ?
- Tính chất của đề ?
? Nhắc lại các 37 làm bài văn giải thích?
? Từ thực tế làm bài, hãy lập dàn ý hoàn
chỉnh cho bài viết?
- HS tự lập dàn bài
- GV 0 những nét chính
I Đề bài:
GiảI thích câu tục ngữ “ Có chí thì nên”
II Yêu cầu:
- Kiểu bài: lập luận giải thích -Vấn đề cần GT: Câu TN “ Có chí thì nên”
- Tính chất của đề: Khuyên nhủ, nhắc nhở,
động viên
III Dàn ý đại cương:
1 Mở bài:
- Giới thiệu kho tàng tục ngữ, ca dao - kho tàng kinh nghiệm học tập
- Giới thiệu câu tục ngữ: giáo dục con
*9 lòng kiên trì học tập
2 Thân bài:
- Chí là gì? Nên là gì?
- Câu tục ngữ có ý nghĩa thế nào?
- Vì sao có chí thì nên?
- Chúng ta phải làm gì để thực hiện lời khuyên đó?
3 Kết bài:
- Khẳng định giá trị của câu TN
IV Nhận xét bài viết.
1 Ưu điểm: