Thời điểm thứ hai: là sự tiếp nối để khẳng định sức mạnh cảm động của tình cảm ấy trong một biểu hiện cụ thể sống động: được gặp lại và được lăn vào lòng mẹ, tận hưởng tất cả tình yêu th[r]
Trang 1Củng cố, luyện tập về kỹ năng
tóm tắt văn bản tự sự.
I Trong những ý kiến sau đây, ý nào nói đúng kỹ năng tóm tắt văn bản tự sự? Tìm và sắp xếp lại theo trình tự hoạt động.
1 Tóm tắt là kể lại chuỗi sự việc đúng nó trình bày trong văn bản
2 Tóm tắt các sự việc chính của văn bản
3 Xác định nhân vật quan trọng liên quan đến diễn biến của cốt truyện
4 Sắp xếp các sự việc chính theo trình tự hợp lý là trình tự thời gian
5 Giữ nguyên lời đối thoại và ngôi nhân : sử dụng trong văn bản gốc
6 Diễn đạt bằng lời văn của mình
7 Xác định chủ đề của văn bản và mục đích tóm tắt
8 Tạo ra một cốt truyện mới cho văn bản
II Chuỗi sự việc sau đây đã thể hiện đúng và đủ cốt truyện của văn bản “Đánh nhau với cối xay gió” hay chưa? Nếu chưa, em hãy bổ sung hoặc sửa chữa rồi viết lại thành một văn bản hoàn chỉnh.
1 Lần này, hai thầy trò gặp những chiếc cối xay gió giữa đồng và Đôn Ki-hô-tê liền nghĩ đó là những tên khổng lồ xấu xa
2 Xan- chô Pan- xa thoải mái ăn no ngủ kỹ
3 Mặc cho Xan- chô Pan- xa can ngăn, Đôn Ki-hô-tê vẫn đơn \ độc mã xông lên, quyết tấn công kẻ thù Cánh quạt đã làm cho cả = và ngựa đều bị trọng \
4 Trên = đi tiếp, Đôn Ki – hô - tê vì danh dự hiệp sỹ và nhớ đến tình \ nên không rên rỉ một tiếng và cũng không nghĩ đến ăn ngủ
5 Xan-chô Pan-xa hét lớn khẳng định đó không phải là những tên khổng lồ mà là những chiếc cối xay gió mà thôi
6 Đôn Ki-hô-tê sửa sang lại vũ khí chuẩn bị cho cuộc phiêu mới
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
……….
III Muốn tạo được tính chặt chẽ và liền mạch cho văn bản tóm tắt sau, em cần phải thêm những từ ngữ nào ? Hãy tự chọn và điền vào chỗ trống cho hợp lý.
Bị đánh trói đến ngất xỉu, anh Dậu vứt trả lại nhà Bà lão hàng xóm \ tình bèn mang cho chị Dậu ít gạo để nấu cháo cho chồng ăn ……… , anh * kịp húp miếng nào thì cai lệ và = nhà lý j đã hùng hổ xông vào đòi tiền .……… chồng hoảng hồn lăn đùng ra phản, chị Dậu tha thiết van xin khất vài hôm nữa Cai lệ không thèm đếm xỉa, vẫn sấn vào bắt trói anh Dậu … ……., chị Dậu liều mạng cự lại liền bị hắn đánh đập thô bạo ………, … ………… chị nghiến răng, túm cổ cả hai tên tay sai ấn dúi ra cửa ……… bị ngã chỏng gọng ra thềm, cai lệ vẫn nham nhảm thét trói vợ chồng kẻ thiếu
Trang 2IV Hai văn bản “Tôi đi học” - Thanh Tịnh và “Trong lòng mẹ” Nguyên Hồng cũng là các văn bản tự sự, nhưng có dễ dàng tóm tắt cốt truyện hay không? Tại sao?
………
………
………
………
………
………
………
………
V Hãy hoàn chỉnh nội dung tóm tắt văn bản “Cô bé bán diêm” (An-đéc-xen) bằng một câu văn theo em là hợp lý: Trong đêm giao thừa, có một em gái vẫn đang dò dẫm ngoài gió rét để bán diêm Vì * bán bao nào nên em không dám về nhà sợ bố đánh đòn Em ngồi nép mình vào một xó = và đánh liều quẹt diêm để j Sau mỗi lần ánh sáng loé lên là một hình ảnh đẹp đẽ xuất hiện K mắt em: chiếc lò j ấm áp, bàn ăn thịnh soạn có ngỗng quay, cây thông Nô - en lộng lẫy r mộng j tan biến mỗi khi diêm tắt Lần thứ N em thấy bà nội hiền hậu hiện ra, mỉm = với em Em van nài bà cho em đi cùng và để níu giữ bà, em quẹt tất cả các que diêm còn lại Diêm nối nhau, chiếu sáng ban ngày và em thấy bà cầm lấy tay em, bay lên cao mãi, không còn bị đói rét và đau khổ hành hạ ………
………
………
V Hãy tóm tắt sự việc nói về cái chết của cụ Bơ-men trong truyện ngắn Chiếc lá cuối cùng ………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
Trang 3Các bài tập tự luận về văn bản.
I Vẻ đẹp nổi bật nhất của truyện ngắn Tôi đi học là gì?
Gợi ý:
Vẻ đẹp của một truyện nắgn giàu chất thơ, chất thơ trong trẻo và mênh mang trong suốt văn bản, lan chảy, thấm đẫm trong mọi 9 \ diện từ nội dung (cảm xúc nhân vật tôi, thái độ của = lớn với trẻ thơ, cảnh vật thiên nhien, quang cảnh ngày khai = …)
đến nghệ thuật: (hình ảnh, chi tiết, ngôn ngữ…)
II Đoạn trích “Trong lòng mẹ” của nhà văn Nguyên Hồng (trích Những ngày thơ ấu) đã thể hiện tình cảm của đứa con đối với người mẹ một cách cảm động Em hãy nêu những suy nghĩ của mình về đoạn trích ấy.
Gợi ý:
Tâm trạng và tình cảm dành cho = mẹ khốn khổ của chú bé đáng \ thể hiện trong hai thời điểm: Khi mẹ vắng nhà, chú bé phải đối mặt với sự cay nghiệt của
bà cô và khi ủ ấp trong lòng mẹ
Thời điểm thứ nhất: sự đối lập giữa thái độ vô cảm, nhẫn tâm của = cô đối với
đứa cháu bất hạnh càng làm nổi bật vẻ đẹp của tình yêu dành cho mẹ là bất biến ở chú bé Hồng, đó là tình cảm cao quý và mãnh liệt không gì có thể làm hoen ố hay chia cắt
Thời điểm thứ hai: là sự tiếp nối để khẳng định sức mạnh cảm động của tình cảm
ấy trong một biểu hiện cụ thể sống động: gặp lại và lăn vào lòng mẹ, tận j tất cả tình yêu \ và niềm hạnh phúc…
Tát cả đã nhà văn diễn đạt rất chân thật, xúc động K hết là bởi đó là những trải nghiệm tuổi thơ cay đắng của chính ông, cũng đồng thời Nguyên Hồng là nhà văn rất nhạy cảm và dễ xúc động, giàu lòng sẻ chia nỗi bất hạnh với = khác, đặc biệt là trẻ thơ
và phụ nữ
…
III Nhà văn Nguyễn Tuân cho rằng: Với “Tắt đèn”, Ngô Tất Tố đã xui người nông dân nổi loạn Em hiểu thế nào về lời nhận xét đó? Qua đoạn trích “Tức nước vỡ bờ”, hãy bày tỏ ý kiến của mình.
Gợi ý:
K tiên cần hiểu đúng nhận xét của nhà văn Nguyễn Tuân, căn cứ vào các từ:
“…xui…nổi loạn” => Giá trị sâu sắc ở chỗ không chỉ phản ánh sự bất công sừng sững ở thôn quê mà còn nhận ra những phẩm chất đáng quý và sức mạnh tiềm tàng của = nông dân trong cuộc đối đầu với kẻ ác để bảo toàn sự sống Đồng thời, đoạn trích còn cho thấy thái độ của nhà văn NTT: đứng về phía = nông dân…
Chứng minh ý kiến bằng hiểu biết về văn bản:
Thấy tình huống ngặt nghèo mà chị Dậu phải gánh chịu, đặc biệt thái độ hống hách của bọn tay sai khiến chị Dậu không thể nhẫn nhục và buộc phải vùng lên chống trả
Thấy đó là phản kháng tất yếu, không thể khác, phù hợp với sự phát triển tâm
lý tính cách nhân vật và cả quy luật của cuộc sống
Rút ra những đánh giá về vẻ đẹp của nhân vật trong đoạn trích, về tấm lòng và thái độ của nhà văn đối với = lao động nghèo khổ và nhận xét về ý kiến của nhà văn Nguyễn Tuân
IV Cảm nhận của em về nhân vật lão Hạc trong truyện ngắn cùng tên của nhà văn Nam Cao.
Gợi ý: Cuộc đời khốn khó của lão Hạc gợi cho em cảm xúc suy nghĩ ra sao?
Trang 4Tâm trạng và hành động của lão Hạc sau khi bán đi con chó Vàng đã đem đến cho
em cảm nghĩ gì? Từ đó rút ra ý nghĩa khái quát của hình nhân vật Lão Hạc và thấy
tình cảm, thái độ của nhà văn dành cho = nông dân