Giáo án Vật lí 11 (Nâng cao) - Trường THPT Hiền Đa

- Dựa vàoyêu cầu của bài toán để xác định các đại lượng chưa biết - Gọi HS lên bảng giải bài 1 SGK chú ý khi 2 quả cầu tiếp xúc thì điện tích 2 quả cầu giống nhau về dấu và độ - Theo dõi[r]

Trang 1

Phần I – điện - điện từ học

Chương I – điện tích - điện trường Tiết 1 – điện tích - định luật cu-lông

A Mục tiêu:

 Kiến thức

- Ôn lại một số khái niệm đã học ở các lớp ,* và bổ xung thêm một số khái niệm mới: hai loại

điện tích 4,56 âm) và lực 5 tác giữa hai điện tích điểm cùng dấu, giữa hai điện tích điểm

khác dấu, ba cách nhiễm điện của các vật.

- Hiểu &@ các khái niệm điện tích điểm, hằng số điện môi và làm quen với cái điện nghiệm.

- Nắm &@ +$56 chiều và độ lớn của lực 5 tác giữa các điện tích điểm (lực Cu-long) trong

chân không và trong điện môi

 Kỹ năng

- Sử dụng điện nghiệm.

- Vận dụng &@ công thức xác định lực Cu-lông trong chân không và trong điện môi để xác định

lực 5 tác giữa các điện tích.

- Biểu diễn lực 5 tác giữa các điện tích bằng vectơ và tìm lực 5 tác giữa nhiều điện tích

bằng vectơ.

- Biết cách biểu diễn lực 5 tác giữa các điện tích bằng vectơ.

- Biết cách tìm lực tổng hợp tác dụng lên một điện tích bằng phép cộng các vectơ lực.

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

a) Kiến thức và dụng cụ:

- Thí nghiệm nhiễm điện của các vật (do cọ xát, do tiếp xúc và do $) ứng

- Một số hình vẽ 1.3 đến 1.5 SGK.

b) Phiếu học tập:

2 Học sinh:

- Xem lại một số khái niệm về điện tích đã học ở THCS.

3 Gợi ý ứng dụng CNTT:

GV chuẩn bị một số h/ ảnh về 5 tác giữa các điện tích, thí nghiệm cân xoắn của Cu-lông.

C

1

11A 1 11A 2

2 Cỏc

Hoạt động 1 ( phút) : ổn định tổ chức Kiểm tra bài cũ.

Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên

- Trả lời câu hỏi của thày

- Nhận xét bạn…

- Yêu cầu: trả lời hiểu biết về điện tích

- Kiểm tra miệng, 1 đến 3 em

Hoạt động 2 ( phút) : Bài mới:

Trang 2

- Đọc SGK theo HD

- Thảo luận nhóm về hai loại điện tích và JK

tác giữa các điện tích

- Trình bày về hai loại điện tích và JK tác

giữa các điện tích

- Nhận xét bạn trả lời của bạn

+ HD HS đọc phần 1.a

- Tìm hiểu các loại điện tích và JK tác giữa các điện tích J thế nào?

- Yêu cầu HS trình bày nội dung trên

- Nhận xét trả lời của HS

- Yêu cầu HS nêu ứng dụng JK tác giữa các

điện tích

- Thảo luận nhóm, tìm các cách nhiễm điện cho

các vật

- Trình bày các cách nhiễm điện cho các vật

- Nhận xét bạn trả lời

- Trả lời câu C1

+ HD HS đọc phần 1.b

- Tìm hiểu các cách nhiễm điện cho các vật

- Yêu cầu HS trình bày các cách nhiễm điện đó

- Nhận xét trình bày của HS

+ Yêu cầu HS trả lời câu C1

Hoạt động 3 ( phút): Phần 2: định luật Cu – Lông .

- Thảo luận nhóm về định luật Cu – lông

- Trình bày nộng dung định luật

- Nhận xét bạn trình bày

+ HD HS đọc phần 2

- Tìm hiểu định luật Cu – Lông

- Trình bày nội dung định luật Chú ý biểu diễn lực JK tác giữa 2 điện tích

- Nhận xét trình bày của bạn

- Thảo luận nhóm về JK tác giữa các điện

tích trong chất điện môi

- sự JK tác giữa các điện tích trong chất điện

môi

- Trả lời C2

- Tìm hiểu JK tác giữa các điện tích trong chất điện môi

- Trình bày sự JK tác giữa các điện tích trong chất điện môi

+ Yêu cầu HS trả lời câu hỏi C2

- Trình bày công thức và nhận xét

- Công thức tổng quát xác định lực Cu-lông

- Trình bày ý nghĩa các đại 4J& trong công thức

Hoạt động 4 ( phút): Vận dụng, củng cố.

- Đọc SGK

- Trả lời câu hỏi

- Ghi nhận kiến thức

- Trả lời bài tập 1, 2 SGK

- Tóm tắt bài

- Đánh giá, nhận xét kết quả giờ dạy

Hoạt động 5 ( phút): #JE dẫn về nhà.

- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà

- Về làm bài và đọc SGK bài sau

- Trả lời các câu hỏi và làm bài tập trong SGK,

đọc phần “Bạn có biết”

- Đọc bài mới và chuẩn bị bài sau

Trang 3

Tiết 2 – Thuyết êlectron định luật bảo toàn điện tích.

A Mục tiêu:

 Kiến thức

- Nắm &@ những nội dung chính của thuyết êlectron cổ điển Từ đó hiểu &@ ý nghĩa của các

khái niệm hạt mang điện và vật nhiễm điện; chất dẫn điện và cáhc điện.

- Hiểu &@ nôi dung của định luật bảo toàn điện tích.

- Nếu có điều kiện, có thể $* đẫn HS làm những thí nghiệm $ trong SGK để HS rèn luyện về

+$5 pháp làm thí nghiệm và kỹ năng làm thí nghiệm

 Kỹ năng

- Giải thích &@ tính đẫn điện, tính cách điện của một chất, ba cách nhiễm điện của các vật trên cơ

sở thuyết êlectron và định luật bảo toàn điện tích.

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

- Thí nghiệm nhiễm điện các vật.

- Vẽ một số hình vẽ trong SGK lên bìa.

2 Học sinh:

- Ôn lại bài *6 chuẩn bị làm các thí nghiệm về nhiễm điện cho các vật.

GV có thể chuẩn bị một số hình ảnh về cấu tạo của các nguyên tử.

C

1

11A 1 11A2

2 Cỏc 

- Yêu cầu: trả lời về hai loại điện tích, cách nhiễm điện cho các vật…

Hoạt động 2 ( phút) : Bài mới: Bài 2: Thuyết electron

Phần 1: Thuyết electron

- Thảo luận nhóm tìm nội dung của thuyết

- Trình bày nội dung của thuyết

+ Trình bày câu hỏi C1

+ Trình bày câu hỏi C2

- Tìm hiểu nội dung cơ bản của thuyết electron

- Trình bày 3 nội dung của thuyết

- Nhận xét trả lời của bạn

+ Trả lời câu hỏi C1

- Thảo luận nhóm tìm hiểu chất dẫn điện và

- Tìm hiểu chất dẫn điện và chất cách điện

Trang 4

chất cách điện là gì.

- Trình bày nội dung trên

- Trình bày chất dẫn điện và chất cách điện

- Nhận xét trả lời của bạn

Hoạt động 3 ( phút): Phần 2: giải thích 3 hiện J& nhiễm điện.

- Thảo luận nhóm tìm hiểu cách giải thích

- Trình bày HS giải thích sự nhiễm điện do cọ

xát

- Yêu cầu HS giải thích sự nhiễm điện do cọ xát

- Nhận xét trả lời của học sinh

- Trình bày HS giải thích sự nhiễm điện do tiếp

xúc

- Yêu cầu HS giải thích sự nhiễm điện do tiếp xúc

- Trình bày HS giải thích sự nhiễm điện do

Jc ứng

+ HD HS đọc phần 3.C

- Yêu cầu HS giải thích sự nhiễm điện do tiếp xúc

- Thảo luận nhóm tìm nội dung định luật

- Trình bày hiểu nội dung định luật bảo toàn

điện tích

- Yêu cầu tìm hiểu nội dung định luật bảo toàn

điện tích

- Đọc SGK

- Trả lời câu hỏi 1, 2 SGK

- Tóm tắt bài

- Trả lời các câu hỏi và làm bài tập trong SGK

Trang 5

Tiết 3 – điện trường

A Mục tiêu:

- Trả lời &@ câu hỏi điện là gì và tính chất cơ bản của điện là tính chất gì.

- Phát biểu &@ định nghĩa vectơ độ điện ? Hiểu &@ khái niệm & sức điện và ý

nghĩa của & sức điện.

- Hiểu &@ khái niệm điện phổ Hiểu quy tắc vẽ các & sức điện - Hiểu &@ nội dung của

nguyên lí chồng chất điện ?

 Kỹ năng

- Xác định &@ độ điện của một điện tích điểm và nhiều điện tích điểm gây ra tại một

điểm trong không gian.

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

- Thí nghiệm điện phổ.

- Một số hình vẽ biểu diễn & sức điện do điện tích gây ra

2 Học sinh:

- Ôn lại khái niệm điện ở THCS.

GV có thể chuẩn bị một số hình ảnh về đitrong và điện phổ của các điện tích khác nhau.

C Tiến trỡnh dạy học:

1

11A 1 11A2

2 Cỏc 

Hoạt động 1 ( phút) : Kiểm tra bài cũ.

- Yêu cầu: trả lời về thuyết êlectron và giải thích

sự hiện J& nhiễm điện của các vật

Hoạt động 2 ( phút) : Bài mới: Bài 3: Điện 0J5

Phần 1: Điện 0J5B vectơ J5 độ điện 0J5

- Thảo luận nhóm nêu khái nhiệm điện 0J5

- Trình bày khái nhiệm điện 0J5

- Tìm hiểu điện 0J5 là gì?

- Trình bày khái nhiệm điện 0J5

- Nhận xét, tóm tắt

- Thảo luận nhóm

- Trình bày tính chất của điện 0J5

- Tìm hiểu các tính chất cơ bản của điện 0J5

- Trình bày tính chất của điện 0J5

Trang 6

- Trình bày tính chất khái niệm J5 độ điện

0J5

+ Trình bày câu C1

- Tìm khái niệm J5 độ điện 0J5

- Trình bày khái niệm J5 độ điện 0J5

Hoạt động 3 ( phút): Phần 3: FJ5 sức điện.

- Trình bày…

- Tìm hiểu định nghĩa ,J5 sức điện

- Trình bày định nghĩa ,J5 sức điện

- Thảo luận nhóm, tìm các tính chất của ,J5

sức điện

- Trình bày các tính chất của ,J5 sức điện

- Tìm hiểu các tính chất của ,J5 sức điện

- Trình bày các tính chất của ,J5 sức điện (4 tính chất)

- Nhận xét

- Thảo luận nhóm về khái niệm điện phổ

- Xem hình ảnh điện phổ và rút ra nhận xét

- Nêu nhận xét về điện phổ

+ Trình bày C2

+ HD HS đọc phần 3.c

- Tìm hiểu khái niệm điện phổ

- Làm thí nghiệm điện phổ học sinh quan sát

- Nhận xét về điện phổ

+ Trả lời câu C2

Hoạt động 4 ( phút): Điện 0J5 đều, điện 0J5 của nhiều điện tích gây ra trong không gian.

- Thảo luận nhóm về điện 0J5 đều

- Trình bày điện 0J5 đều

- Nhận xét …

- Tìm hiểu điện 0J5 đều

- Trình bày về điện 0J5 đều

- Thảo luận nhóm về J5 độ điện 0J5 của

một điện tích điểm

- Trình bày về J5 độ điện 0J5 của một

điện tích điểm

- Tìm điện 0J5 của một điện tích điểm

- Trình bày J5 độ điện 0J5 của một điện tích điểm

- Thảo luận nhóm về điện 0J5 do nhiều điện

tích gây ra tại một điểm

- Trình bày nguyên lý chồng chất điện 0J5

- Tìm hiểu điện 0J5 do nhiều điện tích gây ra tại một điểm

- Trình bày nguyên lý chồng chất điện 0J5

Trang 7

- Trả lời câu hỏi.

- Tóm tắt bài HS đọc phần “bạn có biết”

Tiết 4 – Công của lực điện hiệu điện thế ( t 1 )

A Mục tiêu:

- Hiểu &@ đặc tính của công của lực điện ? Biết cách vận dụng biểu thức của lực điện

?

- Hiểu &@ khái niệm hiệu điện thế.

- Hiểu &@ mối liên hệ giữa độ điện và hiệu điện thế (công thức).

- Hiểu &@ mối liên hệ giữa độ điện và hiệu điện thế.

 Kỹ năng

- Giải thích công của điện không phụ thuộc vào dạng & đi, chỉ phụ thuộc vào vị trí các

điểm đầu và cuối của & đi trong điện ?

- Biết cách vận dụng công thức liên hệ giữa độ điện và hiệu điện thế để giải bài tập.

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

- Hình vẽ 4.1 SGK.

- Tĩnh điện kế.

2 Học sinh:

- Xem lại khái niệm điện 6 độ điện 6 & sức điện.

GV có thể chuẩn bị một số hình ảnh về điện tích dịch chuyển trong điện đều, tĩnh điện kế.

C

1

11A 1 11A 2

2 Cỏc

Trang 8

- Trả lời câu hỏi của thày.

- Yêu cầu: trả lời về điện 0J5B J5 độ điện

0J5B ,J5 sức điện

Hoạt động 2 ( phút) : Bài mới: Bài 4: Công của lực điện, hiệu điện thế.

Phần 1: Công của lực điện

nên lực điện có tác dụng làm điện

F E

A A

tích chuyển động bản JK sang bản âm

Điện tích chuyển động với quỹ đạo là ,J5

cong

Đọc theo JE dẫn của giáo viên

A = qEd

Công của lực điện chỉ phụ thuộc vào vị trí điểm

đầu và điểm cuối không phụ thuộc vào quỹ đạo

chuyển động

Điện 0J5 là 1 dạng 0J5 thế

Hai bản kim loại ,J& tích điện trái dấu có độ lớn bằng nhau và đặt song song với nhau Một

điện tích q>0 đặt sát bản JKB khối 4J& điện tích nhỏ có thể bỏ qua Nhận xét hiện J& ? Tính công của lực điện?

HD Xác định JE của lực điện?tác dụng của nó lên điện tích và dạng quỹ đạo chuyển động

#JE đãn học sinh đọc cách xây J công của lực điện

Biểu thức tính công Nêu đặc điểm công của lực điện?

Điện 0J5 là dạng 0J5 gì?

Hoạt động 3 ( phút): Phần 2: Khái niệm hiệu điện thế - Liên hệ giữa điện 0J5 và hiệu điện thế.

- Trong 0J5 thế “ thế năng chỉ phụ thuộc vào

vị trí điểm đầu điểm cuối không phụ thuộc vào

dạng quỹ đạo chuyển động”; “ thế năng không

có ý nghĩa vật lí chỉ có hiệu thế năng có ý

nghĩa vật lí”

- Nêu công thức SGK

- Nêu đặc điểm 0J5 thế

-Nêu công thức tổng quát xác định hiệu thế năng?

- Đọc SGK

- Trả lời câu hỏi 1, 2, 6 SGK

- Tóm tắt bài

Đọc phần “Bạn có biết” trang 25

M

N

E



Trang 9

Tiết 5 – Công của lực điện hiệu điện thế ( t 2 )

A Mục tiêu:

- Hiểu &@ đặc tính của công của lực điện ? Biết cách vận dụng biểu thức của lực điện

?

- Hiểu &@ khái niệm hiệu điện thế.

- Hiểu &@ mối liên hệ giữa độ điện và hiệu điện thế (công thức).

- Hiểu &@ mối liên hệ giữa độ điện và hiệu điện thế.

 Kỹ năng

- Giải thích công của điện không phụ thuộc vào dạng & đi, chỉ phụ thuộc vào vị trí các

điểm đầu và cuối của & đi trong điện ?

- Biết cách vận dụng công thức liên hệ giữa độ điện và hiệu điện thế để giải bài tập.

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

- Hình vẽ 4.1 SGK.

- Tĩnh điện kế.

2 Học sinh:

- Xem lại khái niệm điện 6 độ điện 6 & sức điện.

GV có thể chuẩn bị một số hình ảnh về điện tích dịch chuyển trong điện đều, tĩnh điện kế.

C

1

11A 1 11A 2

2 Cỏc

- Yêu cầu: trả lời về điện 0J5B J5 độ điện

0J5B ,J5 sức điện

Hoạt động 2: tìm hiểu hiệu điện thế và điện thế

sinh !"# giỳp Giỏo viờn

Hiệu điện thế, điện thế.

- Giỏo viờn

* nào?

- GV thụng bỏo: <= >, này cú > khỏi quỏt húa cho

"2B # * + C / / tớch q

-

thụng qua / *

- GV thụng bỏo /A 1 (VM-VN) là /A / *

K hai >, M và N

- GV xõy 4 C /A / * 4 vào

- Hs

xỏc * + / tớch: WM=qVM và

WN=qVN trong ? VM và VN là cỏc khụng R A vào / "2B

- Rỳt ra A MN q V( M V N) + Nờu , 1 vớ R R > minh / *

/ "2B , >, R A vào ,1

- HS * thu và cú > xõ 4 khỏi /, này

2 4 2 D GV

- Cú

Trang 10

cụng MN

MN

A U

q



- Rỳt ra / @AN 2# W R "X FA sau này là:

A=qU

- I*A cú FA 0 / làm thớ /, minh cỏch

/A / * C / ;Z C / 0*

Thụng bỏo cho HS cỏch ,1 * +

- Quan sỏt thớ /, và 1 0 *

&X F

+ Làm cõu C4, ra 3 & / *8 + Nờu C 3 & / *

Hoạt động 3:Tỡm hiểu mối liờn hệ giữa điện trường và hiệu điện thế

- Xõy 4 / K E và U 4 vào & / tớnh

/A / * K hai >, Z, ` trờn ,

2B / "2B FA

- Thụng bỏo cho HS: / này &D dựng 2#

cho / "2B khụng FA

I*A cũn B gian: thỡ Gv cú > 2 D HS tỡm

+ Khi di A> , / tớch q trờn ,

2B Z, trờn , ,= c * thỡ * + C

/ q theo , 2B ?8

+ Cụng

+ Cỏc 2B / 2 * nào & cỏc ,=

c *

- Nờn làm thớ /, minh &F ,= c *

- Hs * thu và cú > xõ 4 khỏi /, này 2 4

2 D GV: U MN

E

M N



 

U E d



- HS * thu và ghi chộp vào &h

HS

GV

+ < N, * + C ' ;Z khụng, là cụng

+ Vỡ quóng 2B A> là quóng 2B ;X kỡ,

cú cỏc 2B luụn vuụng gúc & cỏc ,= c



*

Hoạt động 4 : Giao nhiệm vụ về nhà.

- Ghi cõu j và bài - &F nhà

- Ghi

- Giao cỏc cõu j và bài - trong SGK

- I ) HS bài ` và Ai ; bài * theo

- Đọc SGK

- Trả lời câu hỏi 1, 2, 6 SGK

- Tóm tắt bài

- Đọc SGK

- Trả lời câu hỏi 1, 2, SGK

- Tóm tắt

- Đánh giá, nhận xét kết...

Hoạt động : Giao nhiệm vụ nhà.

- Ghi cõu j - &F nhà

- Ghi

- Giao cỏc cõu j - SGK

- I ) HS ` Ai ; * theo

Hoạt động ( phút):... sinh Sự trợ giúp giáo viên

- Ghi câu hỏi tập nhà

- Về làm đọc SGK sau

- Trả lời câu hỏi làm tập SGK

- Đọc chuẩn bị sau

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	360,94 KB