Chóng ta sÏ cïng sÎ chia nçi ®au nµy víi 2 b¹n Thµnh vµ Thuû trong v¨n b¶n “Cuéc chia tay cña nh÷ng con bóp bª” Hoạt động của thầy - trò Nội dung cần đạt I.. - Là văn bản nhật dụng viết [r]
Trang 1Tuần 2 – Tiết 5
Văn bản : cuộc chia tay của những con búp bê
(Khánh Hoài)
A / Mục tiêu : Sau tiết học , HS có thể :
- Thấy được những tình cảm chân thành, sâu nặng của 2 anh em trong câu chuyện
- Cảm nhận được nỗi đau đớn xót xa của những bạn nhỏ chẳng may rơi vào hoàn cảnh gia đình bất hạnh Đồng thời biết thông cảm và chia sẻ với những người bạn ấy
- Thấy được cái hay của truyện là cách kể rất chân thật và cảm động
- Tích hợp với phân môn Tiếng Việt ở bài “Từ ghép” , với Tập làm văn ở bài “Bố cục và mạch lạc trong văn bản” (văn tự sự và miêu tả)
- Rèn kĩ năng đọc diễn cảm và phân tích tâm trạng nhân vật
- Giúp HS thấy được vai trò của môi trường gia đình đối với cuộc sống của mỗi nguời
B / Chuẩn bị : * HS : - Đọc và soạn bài trước ở nhà
* GV : - Tìm hiểu bài, soạn giáo án
- Tư liệu tham khảo
C / Tiến trình hoạt động dạy - học :
1 ổn định tổ chức : - Kiểm tra sĩ số lớp: 7A
7B
2 Kiểm tra bài cũ :
? Điều em rút ra được từ việc tìm hiểu văn bản “ Mẹ tôi ” là gì ? Liên hệ với bản thân
em khi em bị mắc lỗi ?
? Hãy đọc 1 số câu ca ngợi về tình yêu thương của cha mẹ dành cho con cái ? Em sẽ làm gì để đền đáp công ơn của cha mẹ ?
3 Bài mới :
Giới thiệu bài : Hạnh phúc biết bao khi những trẻ thơ được sống yên vui dưới mái
ấm gia đình trong tình thương yêu của bố, mẹ Và đau khổ biết bao đối với những đứa con thơ khi bố mẹ bỏ nhau khiến chúng phải sống trong cảnh chia ly Chúng ta sẽ cùng
sẻ chia nỗi đau này với 2 bạn Thành và Thuỷ trong văn bản “Cuộc chia tay của những con búp bê”
Hoạt động của thầy - trò Nội dung cần đạt
? Nêu ngắn gọn những hiểu biết của em về
tác giả, tác phẩm ?
* HS trả lời dựa vào phần chú thích (
mục 1 SGK - 26)
* GV bổ sung và nhấn mạnh những ý
chính
- GV hướng dẫn HS cách đọc : Đọc giọng
xúc động xen những lời bộc lộ thái độ
thảng thốt, đau đớn của tâm trạng nhân vật
- GV gọi 4 em đọc phân vai : Thành, Thuỷ,
I Tìm hiểu chung
1 Tác giả :
- Khánh Hoài
2 Tác phẩm :
- Đạt giải nhì trong cuộc thi viết về quyền trẻ em năm 1992
- Là văn bản nhật dụng viết theo phương thức tự sự
II Đọc, hiểu văn bản 1) Đọc, tìm hiểu chú thích
Trang 2mẹ và cô giáo nhận xét cách đọc.
- GV hướng dẫn HS tự tìm hiểu chú thích
SGK/26 ( Chú ý các chú thích là các từ
ghép)
? Truyện viết về ai ? Việc gì ? Ai là nhân
vật chính?
* HS thảo luận nhóm – trả lời :
- Đây là câu chuyện cảm động của 2 anh
em chia tay nhau khi mẹ cùng em sẽ phải
rời gia đình sau khi bố mẹ li dị
- Nhân vật chính : 2 anh em
GV hướng dẫn HS kể tóm tắt truyện
* HS tóm tắt truyện theo các sự việc chính
? Truyện có kết cấu như thế nào?
- HS nhận xét kết cấu truyện
GV chốt ý
? Truyện được kể theo ngôi nào ? Tác dụng
của việc lựa chọn ngôi kể ấy ?
* HS suy nghĩ và trả lời
? Câu chuyện mở đầu bằng chi tiết nào?
? Cách tạo tình tiết mở đầu câu chuyện như
vậy có tác dụng gì ?
GV diễn giảng: Mở đầu bằng tình tiết
gây bất ngờ “Mẹ giục chia đồ chơi ” ; bắt
người đọc ngạc nhiên và muốn dõi theo
diễn biến của câu chuyện để tìm hiểu
nguyên nhân (Đó chính là cách vào bài có
tính nêu vấn đề)
? Tại sao 2 anh em phải chia đồ chơi ?
? Lệnh chia đồ chơi của mẹ khiến Thuỷ và
Thành có tâm trạng như thế nào ? Nêu
những chi tiết biểu hiện tâm trạng đó ?
2) Tóm tắt truyện
- Bố mẹ chia tay nhau, Thành và Thuỷ cũng phải xa nhau
- Đồ chơi của 2 anh em, trong đó có 2 con búp bê, cũng phải bị chia đôi
- Dằn vặt, đau khổ, 2 anh em ra trường tạm biệt cô giáo và các bạn của Thuỷ
- Thuỷ quyết định nhường đồ chơi cho anh và do vậy, những con búp bê không
bị chia đôi
3) Kết cấu & ngôi kể
a, Tìm hiểu kết cấu của truyện :
* Cốt truyện:
- Mở truyện: Từ đầu…1 giấc mơ thôi
- Thân truyện: Tiếp… tôi đi
- Kết truyện: còn lại
Có sự việc, có tình tiết, có mở đầu, có kết thúc
b, Ngôi kể trong truyện:
- Ngôi thứ nhất (Thành)
Tạo nên tính chân thực, cảm động; diễn tả được sâu sắc diễn biến tâm trạng của nhân vật
4 Phân tích:
a Hình ảnh hai đứa trẻ
- Bố mẹ li hôn, hai anh em phải xa nhau
phải chia đồ chơi
- run bần bật
- cặp mắt tuyệt vọng
- hai bờ mi sưng mọng lên vì khóc nhiều
- cắn chặt môi để khỏi bật lên tiếng khóc
- nước mắt cứ tuôn ra như suối
ướt đầm gối và 2
Trang 3? Các chi tiết trên cho thấy 2 anh em
Thành, Thủy đang trong tâm trạng như thế
nào ?
- HS nhận xét, GV chốt ý
? Hai anh em Thành và Thuỷ là người như
thế nào ? Tình cảm của 2 anh em ra sao ?
? Việc đưa vào đoạn văn miêu tả buổi sáng
vui nhộn trong khi 2 anh em rất buồn có ý
nghĩa gì ?
? Qua phần đầu văn bản đã cho em biết
được điều gì ?
GV chốt : Hoàn cảnh bất hạnh nhưng
tình cảm của 2 anh em luôn gần gũi thương
yêu nhau
? Tại sao tên truyện lại là “ Cuộc chia tay
của những con búp bê ” ? Nhan đề đó có
liên quan gì đến ý nghĩa của truyện ?
* HS thảo luận - phát biểu :
- Tên truyện gợi ra 1 tình huống buộc
người đọc phải theo dõi và góp phần thể
hiện ý đồ, tư tưởng của tác giả
- Đây là hình ảnh ẩn dụ : chia tay búp bê
cũng chính là chia tay của con người
Những cuộc chia tay đó là gì chúng ta sẽ
được tìm hiểu ở tiết sau
tay áo
Tâm trạng buồn khổ, đau xót, bất lực
- Thuỷ : người em ngoan, khéo tay, rất thương anh
- Thành : yêu thương em
Hai anh em gần gũi, thương yêu , quan tâm đến nhau
- Đối lập cảnh vui của đời với nỗi đau của 2 anh em làm tăng thêm nỗi đau trong lòng Thành
4 Củng cố kiến thức :
? Chọn đọc đoạn văn trong văn bản mà em xúc động nhất ?
GV nhận xét, cho điểm
5 Hướng dẫn về nhà : - Đọc lại văn bản và nắm chắc nội dung phần 1.
- Soạn bài : Chuẩn bị tiếp các câu hỏi 4, 5, 6, 7 (SGK - Tr27) tiết sau học tiếp
***************************************
Tuần 2 – Tiết 6 :
Văn bản : cuộc chia tay của những con búp bê
(Khánh Hoài)
A / Mục tiêu :
- Tiếp tục cho HS phân tích tìm hiểu tình cảm sâu sắc của 2 anh em trong gia đình Từ
đó biết cảm thông với nỗi đau khổ của những bạn có hoàn cảnh như thế
- Các em thấy được mái ấm gia đình là hạnh phúc của tuổi thơ, hãy giữ gìn và bảo vệ
Trang 4- Tiếp tục tích hợp với phần Tiếng việt và Tập làm văn như ở tiết 1.
- Rèn kĩ năng phân tích và cảm nhận văn học
B / Chuẩn bị : * HS : Đọc và soạn bài trước ở nhà.
* GV : - Bảng phụ
- Tìm hiểu bài, soạn giáo án
C / Tiến trình hoạt động dạy - học :
1 ổn định tổ chức : - Kiểm tra sĩ số lớp: 7A
7B
2 Kiểm tra bài cũ :
? Qua phần đầu của truyện , em hiểu gì về hoàn cảnh và tình cảm của 2 anh em Thành và Thuỷ ?
Hai anh em rất yêu thương, quan tâm gần gũi với nhau Biết phải chia tay, 2 anh em hết sức đau đớn
3 Bài mới :
Giới thiệu bài : GV nhắc lại nội dung đã tìm hiểu ở phần đầu để chuyển vào bài
Hoạt động của thầy - trò Nội dung cần đạt
? Ban đầu khi nghe mệnh lệnh của mẹ ,
Thành và Thuỷ có ý định như thế nào ?
- Thành nhường em
- Thuỷ nhường anh
? Cuộc chia búp bê của 2 anh em đã diễn
ra như thế nào ?
? Lời nói và hành động của Thuỷ khi thấy
anh chia 2 con búp bê ra có gì mâu thuẫn
GV nhấn mạnh : Thuỷ là 1 cô bé giàu
tình cảm, tâm hồn trong sáng cho nên
những mâu thuẫn nảy sinh trong lòng em
cũng thật dễ hiểu Ao ước có đồ chơi búp
bê nhất là bé gái, là ước mơ bình thường
của trẻ em Thuỷ cũng vậy, nhưng em
không nghĩ cho riêng mình vì vậy lòng
em rối bời đầy mâu thuẫn
? Sau đó Thuỷ đi đến quyết định chia búp
bê như thế nào ? Vì sao ?
? Qua cách giải quyết của Thuỷ, em thấy
Thuỷ là 1 cô bé như thế nào ?
* HS tự nêu cảm nghĩ : có thể mỗi HS nêu
cảm nghĩ khác nhau, song phải làm nổi
bật được Thuỷ là 1 cô bé giàu lòng vị tha ,
đức hi sinh
? Mô tả bằng trí tưởng tượng của em hình
4 Phân tích (tiếp)
b Những cuộc chia tay :
* Cuộc chia búp bê : Thành Thủy
- lấy 2 con búp
bê đặt sang 2 phía
- đặt vệ sĩ vào cạnh con em nhỏ
- tru tréo giận dữ “ sao anh ác thế !”
- bỗng vui vẻ ‘’ anh xem chúng cười kìa.’’
- Thuỷ giận dữ vì do mâu thuẫn trong lòng của Thuỷ
- Thuỷ muốn có búp bê >< nhưng thương búp bê phải xa nhau
- Thuỷ nhận cả 2 con búp bê > < nhưng lại thương anh không ngủ được
Cuối cùng Thuỷ quyết định không chia búp bê
Thuỷ là 1 cô bé giàu lòng vị tha , đức
hi sinh , khát vọng được yêu thương đoàn
tụ trong 1 mái ấm gia đình
* Cuộc chia tay với lớp học :
Trang 5ảnh 2 anh em trên đường tới trường ?
* 1 HS tưởng tượng kể lại tóm tắt
? Những hình ảnh trên giúp em cảm nhận
được điều?
? Tìm những chi tiết diễn tả tâm trạng của
Thủy khi vào trường gặp cô giáo và các
bạn
? Theo em vì sao Thủy lại có tâm trạng đó
Sắp phải xa mãi mãi, không còn được
đi học
? Trước nỗi niềm của Thủy cô giáo và các
bạn có thái độ ra sao ?
? Các chi tiết đó có ý nghĩa gì ?
? Cảm nghĩ của em trước cuộc chia tay
đầy nước mắt này ?
* HS tự bộc lộ suy nghĩ
* GV giảng giải, liên hệ
? Tại sao khi dắt em ra khỏi trường Thành
lại “ kinh ngạc…….cảnh vật ”
* HS thảo luận nhanh trong bàn và phát
biểu
? Em sẽ làm gì nếu phải chứng kiến cuộc
chia tay này ?
- HS tự bộc lộ
? Nhìn thấy chiếc xe tải chở đồ
đạc,hìnhảnh Thủy hiện lên với thái
độ và tâm trạng như thế nào ?
? Em hiểu gì về Thủy qua chi tiết này ?
? Lời nhắn nhủ của Thủy với anh trai có ý
nghĩa gì ?
? Văn bản kể về nhiều cuộc chia tay
Theo em đó có phải là cuộc chia tay bình
thường không ? Vì sao ?
- HS thảo luận nhanh trong nhóm nhỏ
và phát biểu
+ Thành, Thủy đến trường :
- Nắm chặt tay, nép sát
- Đi chầm chậm , nhìn đau đáu
Gắn bó, khó chia rời xa
+ Thủy :
- Cắn chặt môi, im lặng, nhìn khắp sân trường
- Khóc thút thít
- Khóc nức nở
+ Lớp học :
- Cô giáo: ôm chặt; tái mặt
- Các bạn: sững sờ; khóc thút thít, nắm chặt tay, khóc to hơn
Niềm đồng cảm xót thương , tình thày trò bạn bè ấm áp; niềm oán ghét cảnh gia
đình chia lìa
- Cảm nhận được sự bất hạnh của 2 anh
em Cảm nhân được sự cô đơn của mình trước sự vô tình của cảnh
* Cuộc chia tay của hai anh em :
- Mặt tái xanh như tàu lá
- Khóc nức lên , nắm chặt tay anh dặn dò
- Đặt con Em Nhỏ quàng tay con Vệ Sỹ
Tâm hồn trong sáng, nhạy cảm thắm thiết nghĩa tình với anh trai, chịu nỗi đau không đáng có
Không được chia rẽ anh em Gia đình xã hội hãy vì hạnh phúc trẻ thơ mà không nên phá vỡ hạnh phúc của mình
- Đó là những cuộc chia tay không bình thường , không đáng có vì những người tham gia vào cuộc chia tay đều không co lỗi
Trang 6? Theo em có cách nào tránh được nỗi
đau của 2 anh em không ?
- HS tự bộc lộ dưa ra các giả thiết
*GV đưa bảng phụ 2 câu hỏi :
? Qua văn bản, em học tập được gì từ cách
kể chuỵên của tác giả ?
? Qua câu chuyện tác giả muốn nhắn gửi
đến mọi người điều gì ?
- HS 3 nhóm trao đổi thảo luận và phát
biểu ý kiến
- GV khái quát, tích hợp, rút ra ghi nhớ
SGK
- HS đọc ghi nhớ SGK/27
* GV cho HS đọc 2 bài đọc thêm ( SGK
– Tr 27 ; 28 )
* 2 HS đứng lên đọc bài rút ra ý nghĩa
III Tổng kết
1 Nghệ thuật
- Cách kể chuyện ngôi thứ nhất, chân thật, cảm động, kể kết hợp với miêu tả tâm lí nhân vật và biểu cảm
- Các sự việc được kể theo trình tự thời gian, phù hợp với tâm lí trẻ em
2 Nội dung
- Tổ ấm gia đình là vô cùng quý giá và quan trọng Mọi người hãy cố gắng bảo vệ
và giữ gìn
* Ghi nhớ ( SGK/27))
IV Luyện tập
Đọc thêm :
- Trách nhiệm của bố mẹ (SGK - 27 )
- Thế giới rộng vô cùng ( SGK - 28 )
4 Củng cố kiến thức :? Câu chuyện đã để lại cho em ý nghĩ gì về hạnh phúc gia đình
về nhiệm vụ của cha mẹ đối với con cái ?
5 Hướng dẫn về nhà :
- Học thuộc phần ( ghi nhớ ) - nắm chắc nội dung bài học
- Đọc thêm : “ Thế giới rộng vô cùng ”
- Soạn bài : Những câu hát về tình cảm gia đình
- Xem trước : Bố cục trong văn bản giờ sau học
*******************************
Tuần 2 – Tiết 7 :
Tập làm văn : bố cục trong văn bản
A / Mục tiêu : Sau tiết học , HS có thể :
- Thấy được tầm quan trọng của bố cục trong văn bản
- Bước đầu hiểu thế nào là 1 bố cục rành mạch, hợp lí
- Tích hợp với phần văn qua văn bản “Cuộc chia tay của những con búp bê”
- Có ý thức xây dựng bố cục khi viết văn bản
B / Chuẩn bị : * HS : Đọc và soạn bài trước ở nhà.
* GV : - Tìm hiểu tư liệu, soạn giáo án
- Bảng phụ , phiếu học tập
C / Tiến trình hoạt động dạy - học :
1 ổn định tổ chức : - Kiểm tra sĩ số lớp: 7A
7B
2 Kiểm tra bài cũ : ? Tính liên kết là gì ? Làm thế nào để văn bản có tính liên kết
? Làm bài tập 4 ( SGK - 19 )
Tính liên kết là sự nối liền các câu, các đoạn trong văn bản 1 cách tự nhiên hợp lí
Trang 7 Muốn tạo tính liên kết phải sử dụng các phương tiện liên kết
Bài tập 4 : câu (1) , (2) có được sự liên kết nhờ câu (3)
3 Bài mới :
Giới thiệu bài : Bố cục của 1 bài văn có vai trò rất quan trọng, nó giống như bộ
khung xương làm nên 1 cơ thể Một văn bản có bố cục rành mạch và hợp lí là như thế nào, hôm nay chúng ta sẽ được học
Hoạt động của thầy - trò Nội dung cần đạt
* GV dùng bảng phụ ghi 1 VD về văn bản:
Lá đơn xin gia nhập Đội được sắp xếp lộn
xộn
* HS đọc văn bản đã cho trên bảng phụ
? Em cho biết văn bản trên có gì không
bình thường ? Khi đọc 1 văn bản như vậy
em thấy như thế nào ? Vì sao ?
* HS phát hiện - trả lời
? Vậy theo em lá đơn trên phải viết như thế
nào ? Em hãy xắp xếp lại theo đúng trình
tự của lá đơn ?
* HS thảo luận - rút ra nhận xét
GV chốt : Văn bản không được viết tuỳ
tiện mà phải có bố cục rõ ràng, được sắp
xếp đúng trình tự hợp lí
GV nhấn mạnh: Sự sắp xếp nội dung
các phần trong văn bản theo 1 trình tự như
vậy gọi là bố cục của văn bản
? Qua phân tích VD trên, em hiểu thế nào
là bố cục của văn bản?
* HS rút ra kết luận qua mục ghi nhớ (ý 1)
GV gọi 1 HS đọc ghi nhớ (ý 1 )
* HS đọc câu chuyện 1; 2 SGK
? Hai câu chuyện trên đã có bố cục chưa?
? Cách kể chuyện như trên bất hợp lý ở chỗ
nào?
- Chi tiết nói về hoàn cảnh sống của
ếch nằm ở cả đoạn 1 và đoạn 2
- Chi tiết nói về hậu quả khi ếch ra khỏi
giếng nằm ở cả 2 đoạn
I / Bố cục và những yêu cầu về bố cục trong văn bản
1 Bố cục của văn bản
a) Ví dụ :
b) Nhận xét :
- Văn bản trình bày lộn xộn
- Không rõ , buồn cười vì các phần trình bày không theo trật tự nhất định
Phải được sắp xếp đúng trình tự, hợp lí (Vì người đọc , người nghe mới hiểu rõ nguyện vọng của mình và dễ dàng chấp nhận)
c) Kết luận : (ghi nhớ ý1: SGK - Tr30 )
2 Những yêu cầu về bố cục trong văn bản
a) Ví dụ : SGK/29
b) Nhận xét :
- Chưa có bố cục
- Các ý lộn xộn , khó hiểu , không theo một trình tự
Trang 8- Chi tiết khoe áo đứng ngay ở đầu đoạn 2
=> không gây cười
? Theo em nên sắp xếp lại bố cục hai câu
chuyện trên như thế nào?
? Vậy muốn hiểu được dễ dàng thì các
đoạn văn phải đạt được yêu cầu gì ?
* HS rút ra kết luận qua mục ghi nhớ (ý 2)
GV gọi 1 HS đọc ghi nhớ (ý 2 )
? Các em đã được học văn bản miêu tả và
tự sự Vậy trong văn bản miêu tả và tự sự
có bố cục như thế nào ? Nêu nhiệm vụ của
mỗi phần đó trong bố cục văn bản ?
GV chốt: - Bố cục 3 phần :
? Có cần phân biệt rõ ràng nhiệm vụ của
mỗi phần không? Vì sao?
* HS suy nghĩ – trả lời
* GV dùng bảng phụ ghi 2 câu hỏi :
? Có bạn nói rằng mở bài chỉ là sự tóm tắt,
rút gọn của thân bài, còn phần kết bài
chẳng qua chỉ là sự lặp lại một lần nữa của
mở bài Nói như vậy có đúng không? Vì
sao?
? Một bạn khác lại cho rằng nội dung
chính của việc miêu tả, tự sự (cả đơn từ
nữa) được dồn cả vào phần thân bài nên
mở bài và kết bài là những phần không
cần thiết lắm Em có đồng ý với ý kiến đó
không ? Vì sao?
* GV chốt: ( ghi nhớ ý 3 : SGK - 30 )
* HS đọc ghi nhớ (ý 3 )
GV nhấn mạnh : Như vậy kiểu văn bản
nào cũng phải tuân thủ bố cục 3 phần và
các phần đều có nhiệm vụ cụ thể rõ ràng
Cần phân biệt để tránh lặp lại nội dung
? Có thể cho biết vì sao những bài văn của
em chưa được điểm cao?
* HS dựa vào bài viết của mình phát hiện
nguyên nhân
- GV gọi HS đọc và nêu yêu cầu cụ thể
- GV yêu cầu HS làm ra nháp - trình bày
- Sắp xếp như trong SGK Ngữ Văn 6 là hợp lý
c) Kết luận : (ghi nhớ ý 2: SGK/ 30)
3 Các phần của bố cục
3 phần : + Mở bài : thông báo đề tài, làm cho người
đọc (nghe ) có thể đi vào đề tài đó 1 cách
dễ dàng tự nhiên
+ Thân bài: Nội dung chính của đề tài + Kết bài: Kết luận về đề tài
Cần phân biệt rõ ràng nhiêm vụ của mỗi phần vì nó giúp cho văn bản trở nên mạch lạc hợp lí
- Sai, vì Mở bài có nhiệm vụ giới thiệu đề tài, giới hạn các nội dung cụ thể sẽ triển khai ở phần thân bài; còn Kết bài có nhiệm
vụ kết luận về đề tài, thông báo về tính trọn vẹn của nội dung văn bản
-Sai, cả ba phần có vai trò quan trọng như nhau trong văn bản tuy mỗi phần đảm nhận một nhiệm vụ riêng
c) Kết luận : ( ghi nhớ ý 3 : SGK - 30 )
II / Luyện tập : (11’ )
Bài tập 1:
Trang 9* HS làm ra nháp HS tự kể chuyện theo
bố cục sáng tạo được
- GV chia lớp thành 4 nhóm, yêu cầu HS
làm ra phiếu học tập (GV gợi ý : Các
điểm trong văn bản đã tập trung vào vấn đề
chưa ?)
* HS làm và ghi ra phiếu học tập
* GV thu phiếu , nhận xét và xử lí ngay tại
lớp
- Chưa biết sắp xếp các ý cho rành mạch, hợp lý
- Bố cục chưa cân đối
- Thiếu tính liên kết
Bài tập 2:
- Bố cục của truyện “ Cuộc chia tay của những con búp bê ” đã rành mạch và hợp lí
- Có thể kể theo nhiều cách khác
Bài tập 3:
- Bố cục bản báo cáo rành mạch nhưng chưa hợp lí :
+ ý (1) (2) (3) ở thân bài chỉ kể việc học tốt chưa phải là kinh nghiệm học tốt
+ ý (4) không nói về kinh nghiệm học tập
- Phần kết bài có thể nói về mong muốn trao đổi kinh nghiệm với các bạn khác, sau
đó mới là lời chúc hội nghị thành công
4 Củng cố kiến thức :? Tìm những văn bản đã học ở lớp 6 và lớp 7 có bố theo 3 phần :
MB - TB - KB
? Nêu tác dụng của việc xây dựng bố cục hợp lí trong khi nói hoặc viết
5 Hướng dẫn về nhà: - Học thuộc ( ghi nhớ ) để nắm chắc nội dung bài học
- Làm hoàn thiện các bài tập : 1 , 2, 3 ( SGK - 30 ) vào vở bài tập
- Xem và trả lời các câu hỏi bài : Mạch lạc trong văn bản
********************************
Tuần 2 – Tiết 8 :
Tập làm văn : mạch lạc trong văn bản
A / Mục tiêu : Sau tiết học , HS có thể :
- Có những hiểu biết bước đầu về mạch lạc trong văn bản và sự cần thiết phải làm cho văn bản có mạch lạc , không đứt đoạn hoặc quẩn quanh
- Tích hợp với phần Văn ở văn bản “Cuộc chia tay của những con búp bê”
- Biết xây dựng bố cục khi viết văn bản
- Tập viết bài văn có mạch lạc
B / Chuẩn bị : * HS : - Đọc và soạn bài trước ở nhà
* GV : - Tìm hiểu tư liệu, soạn giáo án
- Bảng phụ, phiếu học tập
C / Tiến trình hoạt động dạy - học :
1 ổn định tổ chức : - Kiểm tra sĩ số lớp: 7A
7B
2 Kiểm tra bài cũ :
? Nêu những yêu cầu về bố cục trong văn bản ?
Trang 10 Nội dung thống nhất , chặt chẽ , rạch ròi Trình tự sắp xếp phải đạt mục đích giao tiếp cao
3 Bài mới :
Giới thiệu bài : Một văn bản không chỉ yêu cầu cần có bố cục hợp lí mà còn yêu cầu
sự mạch lạc trong cách diễn đạt Vậy mạch lạc trong văn bản là như thế nào, chúng ta sẽ
được tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay
Hoạt động của thầy - trò Nội dung cần đạt
* GV cho HS tìm hiểu nghĩa đen của từ
mạch lạc
* HS nêu khái niệm về từ mạch lạc: 1a /
SGK – Tr 31
? Khái niệm mạch lạc trong văn bản có
được dùng theo nghĩa đen không ?
- Không hẳn được dùng theo nghĩa đen
nhưng cũng không xa với nghĩa đen
? Vậy mạch lạc trong văn bản có những
tính chất gì ?
- Mạch lạc trong văn bản có tất cả những
tính chất được nêu trong điểm 1a
(SGK/31)
? Có người cho rằng : trong văn bản, mạch
lạc là sự tiếp nối của các câu, các đoạn
theo 1 trình tự hợp lí , ý kiến đó có đúng
không ? Vì sao ?
- ý kiến đó là hoàn toàn chính xác
? Vậy trong văn bản có cần thiết phải có
tính chất mạch lạc không ? Qua đó em
hiểu mạch lạc trong văn bản là gì ?
* HS thảo luận và rút ra kết luận
GV chốt.
- GV yêu cầu HS đọc câu hỏi và thảo luận
mục 2 (a,b)
? Văn bản “Cuộc chia tay … ” kể về
nhiều sự việc khác nhau … Hãy cho biết
toàn bộ sự việc trong văn bản xoay quanh
sự việc chính nào?
? “Sự chia tay” và “những con búp bê”
đóng vai trò gì trong truyện?
? Hai anh em Thành và Thuỷ đóng vai trò
gì trong truyện?
I / Mạch lạc và những yêu cầu về mạch lạc trong văn bản
1) Mạch lạc trong văn bản :
- Mạch lạc (nghĩa đen) : mạch máu trong thân thể
- Mạch lạc trong văn bản là sự tiếp nối của các câu, các đoạn theo 1 trình tự hợp
lí
2 Các điều kiện để một văn bản có tính mạch lạc:
a) Ví dụ : Văn bản :
“Cuộc chia tay của những con búp bê”
b) Nhận xét :
- Sự việc chính: Cuộc chia tay của 2 anh
em Thành – Thuỷ
- “Sự chia tay” và “những con búp bê”
đóng vai trò là đề tài, chủ đề của văn bản