- GV yeâu caàu HS xaùc ñònh heä soá a cuûa caùc haøm soá , xaùc ñònh caùc goùc roài so saùnh moái quan hệ giữa các hệ số a với caùc goùc .. - GV treo baûng phuï veõ saün hình 11b SGK [r]
Trang 1Tuần :14 Ngày soạn :3/12/2005
I Mục tiêu :
Về kiến thức cơ bản : HS nắm vững khái niệm góc tạo bởi đường thẳûng y = ax + b và trục Ox , khái niệm hệ số góc của đường thẳng y = ax + b và hiểu được rằng hệ số góc của đường thăûng liên quan mật thiết với góc tạo bởi đường thăûng đó và trục Ox
Về kĩ năng : HS biết tính góc hợp bởi đường thăûng y = ax + b và trục Ox trong trường hợp hệ số
góc a > 0 theo công thức a = tg Trường hợp a < 0 có thể tính góc một cách gián tiếp
II Chuẩn bị :
Chuẩn bị của giáo viên :
Chuẩn bị của học sinh :xem trước bài mới
III Tiến trình bài dạy :
1 Oån định lớp : Kiểm tra sĩ số , vệ sinh lớp học , đồng phục ( 1 phút )
2 Kiểm tra bài cũ và nội dung bài mới :
Hoạt động 1:KIỂM TRA BÀI CŨ ( 5 phút )
Yêu cầu kiểm tra
Vẽ trên cùng một mặt phẳng tọa
độ, đồ thị hai hàm số y = 0,5x +
2 và y = 0,5x – 1
Nêu nhận xét về hai đường
thẳng này ?
GV nhận xét và cho điểm
Một HS lên bảng HS cả lớp cùng thực hiện
Nhận xét: Hai đường thẳng trên song song với nhau vì có a = a’ (0,5 = 1,5) và b b’(2 -1)
HS nhận xét bài làm của bạn
Hoạt động 2:KHÁI NIỆM HỆ SỐ GÓC CỦA ĐƯỜNG THĂÛNG y = ax + b ( a 0 )( 22 phút )
- GV nêu vấn đề : Khi vẽ
đường thăûng y = ax + b trên
mặt phẳng toạ độ Oxy thì trục
Ox tạo với đường thăûng này 4
góc khác nhau có đỉnh chung
là giao điểm của đường thăûng
này và trục Ox
Vậy khi nói góc tạo bởi đường
thăûng y = ax + b ( a 0 ) và
trục Ox ta cần phải hiểu đó là
góc nào ? Và góc đó có phụ
thuộc vào các hệ số của hàm
số không ?
- HS nghe
- HS quan sát hình vẽ
1 Khái niệm hệ số góc của đường thăûng y = ax + b ( a 0 )
a/ Góc tạo bởi đường thăûng y =
ax + b và trục Ox
SGK
a > 0
HỆ SỐ GÓC CỦA ĐƯỜNG THĂÛNG
y = ax + b ( a 0 )
y 2
-4
2 -1
x
O
x
O A
T
y
Trang 2nêu khái niệm về góc tạo bởi
đường thăûng y = ax + b và trục
Ox như SGK
- GV hỏi : a > 0 thì góc có
độ lớn như thế nào ?
- GV treo hình 10 b SGK và
yêu cầu HS lên xác định góc
trên hình và nêu nhân xét
về độ lớn của góc khi a < 0
- GV treo bảng phụ có đồ thị
hàm số y = 0,5x + 2 và y =
0,5x – 1
- GV yêu cầu HS nhận xét về
các góc này ?
- GV : Vậy các đường thăûng có
cùng hệ số a thì tạo với trục
Ox các góc bằng nhau
- GV treo bảng phụ vẽ sẵn
hình 11a SGK lên bảng
- GV yêu cầu HS xác định hệ
số a của các hàm số , xác định
các góc rồi so sánh mối
quan hệ giữa các hệ số a với
các góc .
- GV treo bảng phụ vẽ sẵn
hình 11b SGK lên bảng
- GV yêu cầu HS xác định hệ
số a của các hàm số , xác định
các góc rồi so sánh mối
quan hệ giữa các hệ số a với
các góc .
- GV chốt lại vấn đề như SGK
- GV nêu chú ý : Khi b = 0 , ta
có hàm số y = ax Trong trường
hợp này , ta cũng nói rẳng alà
hệ số góc của đường thăûng y =
ax
- HS nhận xét : a > 0 thì là góc nhọn
- HS quan sát hình vẽ
- HS nhận xét : a < 0 thì là góc tù
- HS quan sát hình vẽ
- HS : Các góc này bằng nhau vì đó
là 2 góc đồng vị của 2 đường thăûng song song
- HS xác định hệ số a và nêu nhận xét :…
- HS xác định hệ số a và nêu nhận xét :…
a > 0 thì là góc nhọn.
a < 0
a < 0 thì là góc tù.
b /Hệ số góc :
Các đường thăûng có cùng hệ số
a ( a là hệ số của x ) thì tạo với trục Ox các góc bằng nhau Kết luận :SGK / 57
Chú ý : Khi b = 0 , ta có hàm số y
= ax Trong trường hợp này , ta cũng nói rẳng alà hệ số góc của đường thăûng y = ax
y
x
O
T
A
y 2
-4
2 -1
x
O
Trang 3Hoạt động 3 :CÁC VÍ DỤ (12 phút)
- GV gọi một HS đọc đề ví dụ
1 SGK
- GV gọi một HS lên bảng vẽ
đồ thị y = 3x + 2 câu a
- GV gọi một HS lên bảng
xác định góc
- GV gợi ý HS tính câu b : áp
dụng tỉ số lượng giảc của góc
nhọn
- GV nhận xét và sữa chữa
sai sót
- GV gọi một HS đọc đề ví dụ
2
- GV cho HS hoạt động nhóm
làm ví dụ 2
- Một HS đọc đề
- Một HS lên bảng vẽ đồ thị y = 3x + 2
- HS dưới lớp vẽ vào vở
- Một HS lên bảng xác định góc
- Một HS lên bảng tính
- Một HS đọc đề
- HS hoạt động nhóm làm ví dụ 2 Sau đó đại diện các nhóm lên bảng trình bày
2 Ví dụ :
Ví dụ 1 : Cho hàm số y = 3x + 2 a/ Vẽ đồ thị của hàm số b/ Tính góc tạo bởi đường thăûng y = 3x + 2 và trục Ox ( làm tròn đến phút )
Giải : Khi x = 0 thì y = 2 , ta được điểm A(0;2)
Khi y = 0 thì x = -2/3 , ta được điểm
B (-2/3 ; 0 )
b/ Gọi góc tạo bởi đường thăûng y = 3x + 2 va 2trục Ox la 2 , ta có
=
AABO
Xét tam giác vuông OAB , ta có tg = = 3 ( 3 chính là hệ số
2 3
OA
góc cua 3dt y = 3x + 2 )
71034’
Ví dụ 2 : SGK / 58
Hoạt động 4:CỦNG CỐ (4 phút)
- GV : cho hàm số y = ax + b ( a
0 ) Vì sao nói a là hệ số góc
của đường thăûng y = ax + b
- HS : a được gọi là hệ số góc của đường thăûng y = ax + b vì giữa a va 2góc có mối liên
quan mật thiết
A > 0 thì nhọn
A < 0 thì tù
Trang 4Khi a > 0 , nếu a tăng thì góc
c4ng tăng nhưng nhỏ hơn 900 Khi a < 0 , nêu a tăng thì góc
cũng tăng nhưng vẫn nhỏ hơn 1800 Với a > 0 , tg = a. Hoạt động 5 : HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ ( 2 phút ) Cần ghi nhớ mối liên quan giữa hệ số a và . Biết tính góc bằng máy tính hoặc bảng số Về nhà làm các bài tập : 27 , 28 , 29 / 58 , 59 SGK Tiết sau luyện tập , mang thước kẻ , compa , máy tính bỏ túi Rút kinh nghiệm tiết dạy :
Trang 5
Tuần 14 Ngày soạn :3/12/2005
I Mục tiêu :
HS biết hệ số góc của đường thăûng liên quan mật thiết với góc tạo bởi đường thăûng đó và trục Ox
Về kĩ năng : HS biết tính góc hợp bởi đường thăûng y = ax + b và trục Ox trong trường hợp hệ số
góc a > 0 theo công thức a = tg Trường hợp a < 0 có thể tính góc một cách gián tiếp
Biết xác định hàm số y = ax + b trong một số trường hợp
II Chuẩn bị :
Chuẩn bị của giáo viên :
Chuẩn bị của học sinh :bài tập ở nhà
III Tiến trình bài dạy :
1 Oån định lớp : Kiểm tra sĩ số , vệ sinh lớp học , đồng phục ( 1 phút )
2 Kiểm tra bài cũ và nội dung bài mới :
Hoạt động 1:KIỂM TRA BÀI CŨ (5 phút)
GV nêu yêu cầu kiểm tra
a) Điền vào chỗ (….) để được
khẳng định đúng
Cho đường thẳng y = ax + b ( a
0 ) Gọi là góc tạo bởi
đường thẳng y = ax + b và trục
Ox
1 Nếu a > 0 thì góc là ………
hệ số a càng lớn thì góc
……… nhưng vẫn nhỏ hơn ………
tg = …
2 Nếu a < 0 thì góc là … hệ
số a càng lớn thì góc …
b) Cho hàm số y = 2x – 3 Xác
định hệ số góc của hàm số và
tính góc ( làm tròn đến
phút)
Gọi 1 HS lên bảng điền vào chỗ
trống
GV treo bảng phụ có ghi sẵn các
câu hỏi
GV nhận xét và cho điểm
Một HS lên bảng HS cả lớp cùng thực hiện và nhận xét bài làm của bạn
1 Nếu a > 0 thì góc là góc
nhọn hệ số a càng lớn thì góc càng lớn nhưng vẫn nhỏ
hơn 90 0
Tg = a
2 Nếu a < 0 thì góc là góc
tù hệ số a càng lớn thì góc
càng lớn nhưng vẫn nhỏ hơn
180 0
b) Hàm số y = 2x – 3 có hệ số góc a = 2 > 0
Nên tg = 2
=> 63 026’
Hoạt động 2:LUYỆN TẬP ( 36 phút )
Bài 27 và bài 29 / 58 SGK
- GV cho HS hoạt động nhóm
+ Nửa lớp làm bài 27 a
- HS hoạt động nhóm : + Nửa lớp làm bài 27 a
Bài 27 a : Đồ thi hàm số đi qua điểm A(2;6)
x = 2 ; y = 6
LUYỆN TẬP
Trang 6GV nhận xét bài làm của các
nhóm
- GV gọi một HS lên bảng làm
bài 29 b
- GV nhận xét và sửa chữa sai
sót
- GV gọi một HS lên bảng làm
bài 29 c
- GV nhận xét và sửa chữa sai
sót
Bài 30 / 59
- GV gọi một HS lên bảng vẽ đồ
thị câu a
Câu b : GV gọi một HS đứng tại
chỗ xác định tạ độ các điểm A ,
B , C
- Hãy tình các góc A , góc B ,
Góc C của tam giác ABC
C/ Tính chu vi và diện tích của
tam giác ABC
Chu vi tam giác ABC tính thế
nào ?
Sau 3 phút đại diện 2 nhóm lên bảng trình bày
-Một HS lên bảng làm bài 29 b
- HS dưới lớp làm vào vở
-Một HS lên bảng làm bài 29c
- HS dưới lớp làm vào vở
- Một HS lên bảng vẽ đồ thị câu a
- HS dưới lớp vẽ vào vở
- HS : A(-4;0) ; B(2;0) ; C(0;2)
- HS :
4
OC
A
2
OC
B
180
= 1800 – (270 + 450 ) = 108 0
- HS : Chu vi tam giác ABC =
= ax + 3 ta được :
6 = a.2 + 3 2a = 3
a = 1,5
Vậy hệ số góc của hàm số là a = 1,5 Bài 29 : SGK Đồ thị hàm số cắt trục hoành tại điểm có hoành độ bằng 1,5
x = 1,5 ; y = 0
Ta thay a = 2 ; x =1,5 ; y = 0 vào phương trình y =ax + b
0 = 2.1,5 + b
b = - 3
Vậy hàm số đó là y = 2x – 3
b/ Vì đồ thị hàm số đi qua điểm A(2;2)
x = 2 ; y = 2
ta thay a = 3 ; x = 2 ; y = 2 vào phương trình y = ax + b :
2 = 3.2 + b
b = -4
Vậy hàm số đó là y = 3x – 4 c/ Đồ thị hàm số đi qua điểm B(1; 3 +
5 ) x = 1 ; y = 3 + 5
Vì đồ thị hàm số song song với đường thăûng y = 3x a= 3
Ta thay a = 3 , x = 1 ; y = 3+5 vào y
= ax + b ta được : +5 = 1 + b
b = 5
Vậy hàm số đó là y = 3x + 5 Bài 30 / 59 SGK
a/
b/
4
OC
A
2
OC
B
180
= 1800 – (270 + 450 ) = 108 0
c/ Chu vi tam giác ABC = AB + AC +
BC
AB =AO +OB = 4 + 2 = 6 (CM)
Trang 7Hãy nêu cách tính từng cạnh của
tam giác
Di6ẹn tích tam giác ABC tính
thế nào ?
Hãy tính cụ thể
Bài 31 SGK
GV vẽ sẵn trên bảng phụ đồ thị
các hàm số
y = x + 1; y = 1 3;
3
x
y = 3x 3
GV yêu cầu HS dựa vào đồ thị
tính số đo các góc ; ;
GV hỏi thêm : Không vẽ đồ thị Có thể xác định được các góc , , hay không ? AB + AC + BC - HS : AB =AO +OB = 4 + 2 = 6 (CM) 2 2 2 2 4 2 20( ) AC OA OC Cm BC = 8(cm) Vậy chu vi tam giác ABC = 6 + + 13,3(cm) 20 8 Diện tích = AB.OC1 2 = 6.2 = 6(cm1 2) 2 - HS quan sát hình vẽ trên bảng phụ -HS : tg = 1 0 1 45 1 OA OB tg = 0 3 1 30 3 3 OC OD tg = 0 3 60 OE OF HS : Có thể xác định được ví dụ như: y = x + 1 có a1 = 1 => tg =1 => = 45 0…
2 2 2 2 4 2 20( ) AC OA OC Cm BC = 8(cm) Vậy chu vi tam giác ABC = 6 + 20+ 13,3(cm) 8 Diện tích = AB.OC1 2 = 6.2 = 6(cm1 2) 2 Bài 31 / 59 SGK tg = 1 0 1 45 1 OA OB tg = 3 1 0 30 3 3 OC OD tg = 0 3 60 OE OF Hoạt động 4:HƯỜNG DẪN VỀ NHÀ ( 3 phút) Tiết sau ôn tạp chương II Về nhà làm câu hỏi ôn tạp và ôn phần tóm tắt các kiến thức cần nhớ Làm các bài tập : 32 , 33 , 34 , 35 , 36 , 37 / 61 SGK và bài 29 / 61 SBT Rút kinh nghiệm tiết dạy :
y
3
E
3
C A Q
1 1
F Q
D Q
B
Q O Q
x
3
x
y = 3x 3
Trang 8