Giáo án Ngữ văn 8 kì 1 - Trường THCS Đại Xuyên

TrÝch T¾t §Ìn I, Mục tiêu cần đạt Giuùp hs: - Qua đoạn trích thấy được bộ mặt tàn ác bất nhân của chế độ xã hội đương thời và tình cảnh đáng thương của người nông dân cùng khổ trong xã h[r]

TuÇn 1_bµi 1 Tiết 1-2

Ngày soạn: 24/8/2008

V¨n b¶n:

-Thanh

Tịnh-I Mục tiêu cần đạt.

-Hiểu và phân tích được những cảm giác êm dịu,trong sáng,man mác buồn của nhân vật tôi ở buổi

tựu trường đầu tiên trong đời qua áng văn hồi tưởng giàu chất thơ của Thanh Tịnh

-Tích hợp ngang với phần TV ở bài “Các cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ”,

phần TLV ở bài “Tính thống nhất về chủ đề của VB”.Tích hợp dọc với bài “Cổng trường mở ra”(Văn

bản nhật dụng-Ngữ văn 7-Tập I)

-Rèn kỹ năng đọc diễn cảm văn bản hồi ức-biểu cảm,phát hiện và phân tích nhân vật tôi –người

kể chuyện;Liên tưởng đến những kỷ niệm tựu trường của bản thân

II Chuẩn bị

-Tích hợp ngang với phần TV ở bài “Các cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ”,

phần TLV ở bài “Tính thống nhất về chủ đề của VB”.Tích hợp dọc với bài “Cổng trường mở ra”(Văn

bản nhật dụng-Ngữ văn 7-Tập I)

-B¶ng phơ: T­ liƯu tham kh¶o

III Nội dung lên lớp.

1 Ổn định: Kiểm tra sĩ số của HS.

2 Bài cũ: GV kiểm tra sách vở của HS.

3 Bài mới: GV giới thiệu bài:

Trong cuộc đời của mỗi con người,những kỷ niệm thời học trò thường được lưu giữ bền lâu trong trí nhớ.Đặc biệt là buổi đến trường đầu tiên “Ngày đầu tiên đi học ………….Mẹ dỗ dành yêu thương”(Viễn

Phương).Truyện ngắn “Tôi đi học”đã diễn tả những kỷ niệm mơn man,bâng khuâng một thời ấy.

Tiết 1:

Hoạt động I: Hướng dẫn HS tìm hiểu về tác giả,tác phẩm.

+Về tác giả GV lưu ý:Thanh Tịnh(1911-1988) quê ở Huế,từng

dạy học,viết báo, làm văn

Sáng tác của ông:Đậm chất trữ tình,toát lên vẻ đằm thắm,nhẹ

nhàng mà lắng sâu,tình cảm êm

dịu,trong trẻo

Hoạt động II: Hướng dẫn HS đọc,giải thích từ khó,tìm hiểu

thể loại và bố cục.

+Đọc: Giọng chậm,hơi buồn,lắng sâu,chú ý lời

đối thoại của các nhân vật

GV gọi 3-4 HS nối nhau đọc toàn bài,sau đó nhận xét cách

đọc

+HS đọc chú thích sgk/8-9, yêu cầu HS giải thích lại,GV hỏi

thêm “Ông đốc” là danh từ chung hay danh từ riêng?

I Giới thiệu chung.

1 Tác giả:

Chú thích * SGK/8

2 Tác phẩm: In trong tập truyện

ngắn “Quê mẹ” xuất bản 1941

II Đọc-Giải thích từ khó, tìm hiểu thể loại và bố cục.

1 Đọc.

2 Giải thích từ khó.

SGK/8-9

-Xét về thể loại VB có thể xếp bài này vào kiểu loại VB nào?

Vì sao?(VBBC-Vì toàn truyện là cảm xúc,tâm trạng của nhân

vật trong buổi tựu trường đầu tiên)

-Mạch truyện được kể theo dòng hồi tưởng của nhân vật tôi

theo trình tự thời gian của buổi tựu trường đầu tiên.Vậy ta có

thể tạm ngắt thành những đoạn ntn? Nêu nội dung từng đoạn?

( 5 đoạn:Đoạn 1: Từ đầu …… “tưng bừng rộn rã”: Khơi nguồn

nỗi nhớ

Đoạn 2: Tiếp…… “trên ngọn núi”:Tâm trạng và cảm giác của

nhân vật tôi trên đường cùng mẹ tựu trường.

Đoạn 3:…… “các lớp”:Tâm trạng và cảm giác của nhân vật

tôi khi đứng giữa sân trường nhìn mọi người,các bạn.

Đoạn 4:… “chút nào hết”:Tâm trạng của tôi khi nghe gọi tên

và bước vào lớp

Đoạn 5: Còn lại: Tâm trạng tôi khi ngồi vào chỗ ngồi của

mình và đón nhận tiết học đầu tiên)

Hoạt động III: Hướng dẫn HS tìm hiểu VB

-HS đọc lại đoạn 1

-Nỗi nhớ buổi tựu trường của tác giả được khơi nguồn từ thời

điểm nào?Vì sao?(Thời gian và không gian cụ thể:tg:buổi

sáng cuối thu,kg:trên đường làng dài và hẹp.Đây là thời điểm

khai trườngSự liên tưởng tương đồng,tự nhiên giữa hiện tại

và quá khứ của bản thân)

-Tâm trạng của nhân vật tôi khi nhớ lại kỷ niệm cũ ntn?(Tôi

cảm thấy nao nức,mơn man,tưng bừng,rộn rã.)

Tích hợp phần TV: Phân tích giá trị biểu cảm của 4 từ láy tả

cảm xúc ở trên?(Những từ láy được dùng để tả tâm trạng,cảm

xúc của tôi khi nhớ lại kỷ niệm tựu trường.Đó là những cảm

giác trong sáng nảy nở trong lòng.Các từ láy đó góp phần rút

ngắn khoảng cách thời gian giữa quá khứ và hiện tại.Chuyện

dã xảy ra từ bao năm rồi mà như mới xảy ra hôm qua….)

H S đọc diễn cảm toàn đoạn 2

*HS thảo luận nhóm 3 phút:Tác giả viết: “Con đường này tôi

đã quen đi lại lắm lần,nhưng lần này tự nhiên thấy lạ.Cảnh

vật xung quanh tôi đều thay đổi,vì chính lòng tôi đang có sự

thay đổi lớn:Hôm nay tôi đi học.

Tâm trạng thay đổi đó cụ thể ntn?Những chi tiết nào trong

cử chỉ ,trong hành động và lời nói nhân vật tôi khiến em chú

ý?Vì sao?(cầm có 2 quyển vở mà tôi cảm thấy nặng,phải cố

băm tay ghì chặt,phải xóc lên,nắm lại cẩn thận.Đó cũng là

tâm trạng và cảm giác rất tự nhiên của một đứa bé lần đầu

được đến trường.Những động từ thèm, bặm, ghì, xệch, chúi,

muốn… Được sử dụng đúng chỗ đã khiến người đọc hình dung

dễ dàng tư thế ngộ nghĩnh,ngây thơ,đáng yêu của chú bé.)

3 Thể loại.

VB biểu cảm

4 Bố cục: 5 đoạn.

III Tìm hiểu văn bản.

1 Khơi nguồn kỷ niệm.

-Cuối thu-thời điểm khai trường -Lá rụng nhiều,mây bàng bạc

-Mấy em bé rụt rè cùng mẹ đến trường

 Sự liên tưởng tương đồng tự nhiên giữa hiện tại và quá khứ của bản thân

2 Tâm trạng và cảm giác của

“tôi” khi đi cùng mẹ đến trường buổi đầu tiên.

-Tôi cảm thấy trang trọng và đứng đắn

-Cầm có 2 quyển vở mà cảm thấy nặng

Tâm trạng và cảm giác rất tự nhiên của một đứa bé khi lần đầu đến trường

Tiết 2: * Ổn định

* GV khái quát lại T1- Chuyển ý

GV đọc đoạn văn

-Khi đi đến trường,đứng giữa sân trường,nhất là khi

nhìn cảnh các học trò cũ vào lớp lúc này nhân vật

tôi có tâm trạng ntn?(lo sợ vẩn vơ,vừa bỡ ngỡ vừa

ước ao thầm vụng,lại cảm thấy chơ vơ,vụng về,lúng

túng)

*HS thảo luận 3 phút: Chúng ta có nhận xét gì về

cách kể,tả như vậy?Em hãy nêu ý kiến của mình? (

Ý kiến có thể không hoàn toàn giống như tâm trạng

của nhân vật tôi.Bởi lẽ không phải ai lần đầu đến

trường cũng có tâm trạng như vậy)(Cách kể,tả tinh

tế,hay Từ tâm trạng háo hức,hăm hở tới trường

chuyển sang tâm trạng lo sợ vẩn vơ,bỡ ngỡ,… Đây

là sự chuyển biến rất phù hợp với quy luật tâm lý

trẻ)

HS đọc đoạn 4

-Khi nghe ông đốc đọc bản danh sách HS mới tâm

trạng của tôi lúc này ntn?(Tôi giật mình và lúng

túng vì chưa bao giờ tôi được hoặc bị chú ý như thế

này?Và khi phải rời vòng tay mẹ để bước vào lớp thì

các cậu lại oà khóc vì mới lạ vì sợ hãi.Và nước mắt

thật hay lây,nhân vật tôi cũng bất giác bật

khóc,khóc theo trong lòng mẹ.)

*HS thảo luận 3 phút:Vì sao khi chuẩn bị bước vào

lớp tôi lại giúi đầu vào lòng mẹ nức nở khóc?Có

thể nói chú bé này tinh thần yếu đuối hay không?

-Qua tìm hiểu các đoạn trên,em có nhận xét gì về

thái độ cử chỉ của người lớn(ông đốc,phụ huynh)đối

với các em bé lần đầu đi học?(Các phụ huynh đều

chuẩn bị chu đáo cho con em ở buổi tựu trường đầu

tiên.Ông đốc là một người thầy,một người lãnh đạo

nhà trường rất từ tốn, bao dung)

*Tích hợp VB Cổng trường mở ra(sgk ngữ văn7 tập

1)

*GV liên hệ giáo dục HS về tình cảm,lòng biết ơn

đối với cha mẹ,thầy cô

HS đọc đoạn cuối

-Tâm trạng và cảm giác của tôi khi bước vào chỗ

ngồi lạ lùng ntn?

-Tại sao tôi lại có tâm trạng như vậy?(Vì chỗ này

mình sẽ ngồi suốt năm học,người bạn này sẽ là

3 Tâm trạng và cảm giác của “tôi” khi đến trường.

-Lo sợ vẩn vơ,bỡ ngỡ,ước ao thầm vụng,chơ vơ,vụng về,

lúng túng

 Kể,tả tinh tế,hay.Phù hợp với quy luật tâm lý trẻ

4.Tâm trạng của tôi khi nghe gọi tên và rời tay mẹ vào lớp

-Giật mình và lúng túng

-Giúi đầu vào lòng mẹ nức nở khóc

Cảm giác nhất thời của đứa bé nông thôn rụt rè ít khi được tiếp xúc với đám đông và lần đầu tiên xa mẹ,xa nhà

5.Tâm trạng của tôi khi ngồi vào chỗ của mình và đón nhận tiết học đầu tiên.

-Nhìn cái gì cũng thấy mới lạ và hay hay.

-Lạm nhận chỗ ngồi

-Nhìn bạn mới chưa quen mà thấy quyến luyến

Sự biến đổi tự nhiên của tâm lý nhân vật

người gần gũi,gắn bó cới mình cả năm Đây là sự

biến đổi tự nhiên của tâm lý nhân vật)

-Hình ảnh một con chim con liệng đến đứng trên bờ

cửa sổ,hót mấy tiếng rụt rè rồi vỗ cánh bay cao có

phải đơn thuần chỉ có nghĩa thực hay không?Vì

sao?(không,mà nó có dụng ý nghệ thuật,gợi nhớ,nhớ

tiếc những ngày trẻ thơ chơi bời tự do dã chấm dứt

để bước vào giai đoạn mới trong cuộc đời-giai đoạn

làm HS )

*Thảo luận 3 phút: Dòng chữ tôi đi học kết thúc

truyện có ý nghĩa gì?(Khép lại bài văn và mở ra

một thế giới mới,một bầu trời mới,một giai đoạn

mới trong cuộc đời đứa trẻ.Dòng chữ thể hiện chủ

đề của truyện ngắn này.)

-Nhận xét về đặc sắc nghệ thuật của truyện ngắn?

-Tìm những hình ảnh so sánh được nhà văn sử dụng

trong bài?

Hoạt độngIV:4.Củng cố: Hướng dẫn HS luyện tập.

Bài 1:Tổng hợp khái quát dòng cảm xúc,tâm trạng

của nhân vật tôi thành các bước theo trình tự thời

gian.Đó cũng là căn cứ để nhỉn ra tính thống nhất

của VB.Khi làm bài cần kết hợp biểu cảm với miêu

tả và kể

Bài 2:HS viết bài văn ngắn ghi lại ấn tượng của

mình ở buổi tựu trường đầu tiên.Chú ý trình bày có

cảm xúc

GV khái quát nội dung mục ghi nhớ sgk/9- HS

đọc ghi nhớ

5.Dặn dò:Học bài,làm BT vào vở,soạn bài Cấp độ

khái quát của nghĩa từ ngữ.

6.Nghệ thuật.

- Bố cục theo dòng hồi tưởng,cảm nghĩ của nhân vật tôi theo trình tự thời gian

-Kết hợp hài hoà giữa kể,tả và bộc lộ tâm trạng,cảm xúc

IV Luyện tập:

1.Phát biểu cảm nghĩ của em về dòng cảm xúc của nhân vật tôi trong truyện ngắn tôi đi học

2 Viết bài văn ngắn ghi lại ấn tượng của em

trong buổi đến trường khai giảng lần đầu tiên

Ngaứy soaùn: 31/8/2008

Tieỏt 3

Tiếng Việt:

I Muùc tieõu caàn ủaùt.

-Giuựp HS hieồu roừ caỏp ủoọ khaựi quaựt cuỷa nghúa tửứ ngửừ vaứ moỏi quan heọ veà caỏp ủoọ khaựi quaựt cuỷa nghúa tửứ ngửừ

-Tớch hụùp vụựi vaờn ụỷ vaờn baỷn Toõi ủi hoùc,vụựi taọp laứm vaờn qua baứi Tớnh thoỏng nhaỏt veà chuỷ ủeà cuỷa vaờn baỷn

-Reứn luyeọn kyừ naờng sửỷ duùng tửứ trong moỏi quan heọ so saựnh veà phaùm vi nghúa roọng vaứ heùp

II Chuaồn bũ

- Dửù kieỏn khaỷ naờng tớch hụùp cho baứi hoùc : Tiếng Việt 7 _ Từ đồng nghĩa, Từ trái nghĩa

- Baỷng phuù

III Noọi dung leõn lụựp.

1 OÅn ủũnh: Kieồm tra sú soỏ HS

2 Baứi cuừ: Kieồm tra vụỷ soaùn baứi ụừ nhaứ.

3 Baứi mụựi: GV giụựi thieọu baứi.

Hoaùt ủoọng I: OÂn taọp tửứ ủoàng nghúa,traựi nghúa.

-ễÛ lụựp 7 caực em ủaừ hoùc veà tửứ ủoàng nghúa,tửứ traựi nghúa.Baõy giụứ

em naứo coự theồ nhaộc laùi theỏ naứo laứ tửứ ủoàng nghúa?Tửứ traựi

nghúa? Cho vớ duù.(vớ duù:Tửứ ủoàng nghúa:Nhaứ thửụng-beọnh vieọn;

ẹeứn bieồn-haỷi ủaờng.Tửứ traựi nghúa:Soỏng-cheỏt; Noựng-laùnh.)

-Em coự nhaọn xeựt gỡ veà moỏi quan heọ ngửừ nghúa giửừa caực tửứ ngửừ

trong hai nhoựm treõn?(Caực tửứ coự moỏi quan heọ bỡnh ủaỳng veà ngửừ

nghúa,cuù theồ:

+Caực tửứ ủoàng nghúa trong nhoựm coự theồ thay theỏ cho nhau

trong moọt caõu vaờn cuù theồ.

+Caực tửứ traựi nghúa trong nhoựm coự theồ loaùi trửứ nhau khi lửùa

choùn ủeồ ủaởt caõu.)

GV Chuyeồn yự

Hoaùt ủoọng II: Hỡnh thaứnh khaựi nieọm tửứ ngửừ nghúa roọng vaứ tửứ

ngửừ nghúa heùp.

GV veừ sụ ủoà sgk/10 vaứo baỷng phuù

-Nghúa cuỷa tửứ ủoọng vaọt roọng hụn hay heùp hụn nghúa cuỷa caực tửứ

thuự,chim, caự?Taùi sao?(Nghúa cuỷa tửứ ủoọng vaọt roọng hụn nghúa

cuỷa caực tửứ thuự,chim,caự.Vỡ phaùm vi nghúa cuỷa tửứ ủoọng vaọt bao

haứm nghúa cuỷa caỷ ba tửứ thuự,chim,caự)

-Nghúa cuỷa tửứ thuự roọng hụn hay heùp hụn nghúa cuỷa caực tửứ voi,

hửụu?Cuỷa chim roọng hụn hay heùp hụn tu huự,saựo?Cuỷa caự roọng

hụn hay heùp hụn caự roõ,caự thu?Taùi sao?

-Nghúa cuỷa caực tửứ thuự, chim, caự roọng hụn nghúa cuỷa nhửừng tửứ

I.Baứi hoùc: tửứ ngửừ nghúa roọng,tửứ ngửừ nghúa heùp.

Vớ duù:

VD1:-ẹoọng vaọt (thuự,chim,caự)

  Nghúa roọng Nghúa heùp

VD2: -Thuự ( voi,hửụu )   Nghúa roọng Nghúa heùp

nào?Đồng thời hẹp hơn nghĩa của từ nào?(Các từ thú,chim,cá

có phạm vi nghĩa rộng hơn các từ voi, hươu,tu hú,sáo,cá rô,cá

thu và có phạm vi hẹp hơn từ động vật)

*HS thảo luận 5 phút:Thế nào là một từ ngữ có nghĩa rộng và

nghĩa hẹp?Một từ ngữ có thể vừa có nghĩa rộng,vừa có nghĩa

hẹp được không?Tại sao?(Một từ ngữ có nghĩa rộng khi phạm

vi nghĩa của nó bao hàm phạm vi nghĩa của một số từ ngữ

khác.Một từ có nghĩa hẹp khi phạm vi nghĩa của nó được bao

hàm trong phạm vi nghĩa của một từ ngữ khác.Một từ có thể

vừa có nghĩa rộng,vừa có nghĩa hẹp vì tính chất rộng –hẹp của

nghĩa từ ngữ chỉ là tương đối.)

GV khái quát lại khái niệm – Ghi nhớ sgk/10

Gọi HS đọc ghi nhớ

Hoạt động III: Hướng dẫn luyện tập.

Bài 1/10:Lập sơ đồ thể hiện cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

.GV hướng dẫn HS lập sơ đồ-GV làm mẫu

Bài 2/11:Tìm từ ngữ có nghĩa rộng so với nghĩa của các từ ngữ

ở mỗi nhóm sau:

a Xăng,dầu hoả,(khí)ga,ma dút,củi,than

b Hội hoạ,âm nhạc,văn học,điêu khắc

c Canh,nem,rau xào,thịt luộc,tôm rang,cá rán

d Liếc,ngắm,nhòm,ngó

e Đấm đá,thụi,bịch,tát

Bài 3/11:HS thảo luận nhóm 3 phút:Tìm các từ ngữ có nghĩa

được bao hàm trong phạm vi nghĩa của mỗi từ ngữ sau: a Xe

cộ b.Kim loại c.Hoa quả

d.(Người)họ hàng e.Mang

Thi làm bài tập nhanh giữa các nhóm

Bài 4/11: GV hướng dẫn HS về nhà làm

Bài 5/11:HS thảo luận nhóm 5 phút.

Nhóm 3 động từ: Chạy,vẫy,đuổi(chạy có phạm vi nghĩa

rộng);hoặc khóc,nức nở,sụt sùi(khóc nghĩa rộng)

Bài tập bổ trợ(về nhà làm):Cho các từ ngữ:Sống,chết,

tươi,xanh.Hãy đặt câu cho mỗi từ ngữ khi được dùng với

nghĩa rộng và nghĩa hẹp

Gợi ý:Từ sống:

-Sống đâu có đơn giản như anh tưởng?(nghĩa rộng)

-Cho chúng tôi xin thêm đĩa rau sống.(nghĩa hẹp)

Hoạt động IV: Củng cố-Dặn dò

4.Củng cố: Cho các từ cây,cỏ hoa.Tìm từ ngữ có phạm vi

nghĩa hẹp và nghĩa rộng hơn ba từ đó

5.Dặn dò:Học bài,làm BT-Soạn bài “Tính thống nhất …”

*Ghi nhớ: sgk/10

II Luyện tập.

Bài 1/10.

Bài 2/11.

a.Chất đốt

b.Nghệ thuật

c Thức ăn

d Nhìn

e Đánh

Bài 3/11.

a.Xe cộ(xe đạp,xe máy,xe hơi) b.Kim loại(sắt,đồng,nhôm) c.Hoa quả(chanh cam chuối) d.Họ hàng(họ nội,họ ngoại,chú… ) e.Mang(xách,khiêng,ghánh)

Ngày soạn: 24/8/2008

Tiết 4.

TËp Lµm V¨n:

I.Mục tiêu cần đạt.

-Nắm được tính thống nhất về chủ đề của văn bản trên cả hai phương diện về hình thức và nội dung

-Tích hợp với Văn ở văn bản Tôi đi học,với Tiếng Việt qua bài Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ.

-Vận dụng được kiến thức vào việc xây dựng các văn bản nói,viết đảm bảo tính thống nhất về chủ đề

II, Chuẩn bị

- Dự kiến khả năng tích hợp cho bài học: VB T«i ®i häc

- T­ liƯu: C¸c ®o¹n v¨n

II.Nội dung lên lớp.

1.Ổn định:Kiểm tra sĩ số của HS

2.Bài cũ: Kiểm tra vở soạn bài của HS

3.Bài mới: GV giới thiệu bài

Hoạt động I:Hình thành khái niệm chủ đề của văn bản

GV yêu cầu HS đọc thầm văn bản Tôi đi học của Thanh

Tịnh,sau đó trả lời các câu hỏi:

-Tác giả nhớ lại những kỷ niệm sâu sắc nào trong thời thơ ấu

của mình?(Nhớ lại ngày đầu tiên đi học)

-Sự hồi tưởng ấy gợi lên những ấn tượng gì trong lòng tác

giả?(Bộc lộ cảm xúc của mình về một kỷ niệm sâu sắc thuở

thiếu thời)

-Nội dung trả lời các câu hỏi trên chính là chủ đề của văn bản

Tôi đi học.Hãy phát biểu chủ đề của văn bản này?

*Học sinh thảo luận 3 phút:Từ các nhận thức trên,em hãy cho

biết:Chủ đề của văn bản là gì?

Hoạt động II:Hình thành khái niệm tính thống nhất về chủ đề

của văn bản

-Để tái hiện những kỷ niệm về ngày đầu tiên đi học,tác giả đã

đặt nhan đề của văn bản và sử dụng từ ngữ,câu ntn?(+Nhan đề

Tôi đi học có ý nghĩa tường minh,giúp chúng ta hiểu ngay nội

dung của văn bản là nói về chuyện đi học.

+Các từ ngữ:Những kỷ niệm mơn man của buổi tựu trường,lần

đầu tiên đến trường,đi học,hai quyển vở mới …

+Các câu:Hôm nay tôi đi học.Hằng năm cứ vào cuối thu,lòng

tôi lại nao nức những kỷ niệm mơn man của buổi tựu trường.Tôi

quyên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy … )

-Để tô đậm cảm giác trong sáng của nhân vật tôi trong ngày

đầu tiên đi học,tác giả đã sử dụng các từ ngữ và các chi tiết

I Bài học

1.Chủ đề của văn bản

Ví dụ: Văn bản Tôi đi học

* Chủ đề: Sự hồi tưởng của tác giả về ngày đầu tiên đi học, qua đó bộc lộ cảm xúc của mình về kỷ niệm sâu sắc ấy

*Ghi nhớ: mục 1 sgk/12 2.Tính thống nhất về chủ đề của văn bản.

VD: Văn bản Tôi đi học -Nhan đề:Tôi đi học

-Các từ ngữ:những kỷ niệm mơn man của buổi tựu trường,lần đầu tiên đến trường,đ học ……

-Các câu : Hôm nay tôi đi học

Hằng năm cứ vào cuối thu lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm mơn man của buổi tựu trường ……

nghệ thuật nào?(a.Trên đường đi học:con đường quen nay thấy

lạ;hành động lội qua sông thả diều,đi ra đồng thả diều nay đi

học,cố làm như một học trò thực sự.

b.Trên sân trường:nhà trường cao ráo và sạch sẽ hơn các nhà

trong làng.Cảm giác bỡ ngỡ khi xếp hàng,đứng nép bên người

thân,chỉ dám nhìn một nửa,dám đi từng bước nhẹ,tự nhiên thấy

nặng nề một cách lạ,nức nở khóc theo.

c.Trong lớp học:Cảm thấy xa mẹ,trước đây có thể đi chơi cả

ngày mà không thấy xa mẹ,xa nhà chút nào mà giờ đây mới

bước váo lớp đã thấy xa mẹ,xa nhà.)

*Thảo luận 5 phút:Thế nào là tính thống nhất về chủ đề của

văn bản?làm thế nào để đảm bảo tính thống nhất đó?

Hoạt động III: Hướng dẫn luyện tập.

Bài 1/13:Phân tích tính thống nhất về chủ đề của văn bản

Rừng cọ quê tôi

Bài 2/14:Thảo luận nhóm 3 phút:Ý nào trong bài tập sẽ làm

cho bài viết lạc đề

Ý câu b và câu d sẽ làm cho bài viết lạc đề.

Bài 3/14:Thảo luận nhóm 5 phút:Bổ sung,lựa chọn,điều chỉnh

lại các từ,các ý cho thật sát với yêu cầu của đề bài

a.Giư õnguyên

b.Con đường đi lại quen thuộc mọi ngày dường như trở nên mới

lạ

c.Bỏ d giữ nguyên

(Tuỳ theo cách sửa lại của HS)

4.Củng cố: HS đọc lại ghi nhớ sgk/12

5.Dặn dò: Học bài,làm bài tập còn lại vào vở

Soạn bài Trong lòng mẹ và học bài Tôi đi học.

Nhan đề,các từ ngữ,các câu đều hướng về chủ đề của văn bản

*Ghi nhớ: mục 2,3 sgk/12

II Luyện tập.

Bài 1/13

a.Căn cứ vào:

-Nhan đề của văn bản:Rừng cọ quê tôi

-Các đoạn:Giới thiệu cây cọ,tác dụng của cây cọ,tình cảm gắn bó với cây cọ

b.Các ý lớn của phần thân bài được sắp xếp hợp lý,không nên thay đổi c.Hai câu trực tiếp nói tới tình cảm gắn bó giữa người dân sông Thao với rừng cọ

TuÇn 2_bµi 2 Tiết 5-6

Ngày soạn: 31/8/2008

V¨n b¶n:

(TrÝch Nh÷ng ngµy th¬ Êu)

I, Mục tiêu cần đạt

Giúp hs:

- Tình cảm đáng thương và nổi đau tinh thần của nhân vật chú bé Hồng , cảm nhận được tình yêu thương mãnh liệt của chú đối với mẹ

- Bước đầu hiểu được văn hồi kí và đặc sắc của thể văn này qua ngòi bút Nguyên Hồng: Thấm đượm chất trữ tình , lời văn tự truyện chân thành , giàu sức truyền cảm

- Rèn kĩ năng phân tích nhân vật , khái quát đặc điểm tính cách qua lời nói , nét mặt tâm trạng

II, Chuẩn bị

- Tập truyện những ngày thơ ấu ; Chân dung nhà văn Nguyên Hồng

- Bức tranh phóng ta tranh minh hoạ cảnh bé Hồng nằm trong lòng mẹ

- Dự kiến tích hợp với phần tiếng việt ở bài Trường từ vựng , phần tập làm văn bài bố cục của vb, đặc biệt là sự sắp xếp của phần thân bài

III, Tiến trình lên lớp

1, ỔN định tổ chức

2, Kiểm tra bài cũ:

- Vb Tôi đi học được viết theo thể loại nào ? Vì sao em biết ?

- Một trong những thành công của việc thể hiện cảm xúc , tâm trạng của tác giả Trong vb Tôi đi học là phép so sánh Em hãy nhắc lại 3 so sánh hay trong bài và phân tích hiệu quả nghệ thuật của nó

3, Bài mới : Trong tâm hồn mỗi chúng ta , tình mẫu tử luôn là nhu cầu chính đáng , trong sáng và

thiêng liêng nhất Một lần nữa chúng ta sẽ được sống lại tình cảm ấy khi đọc hồi kí của nhà văn Nguyên Hồng , ở đó trong tâm hồn của một em bé cô đơn luôn bị hắt hủi vẫn luôn tha thiết và ấm áp tình yêu quí dành cho người mẹ khốn khổ của mình Một đoạn của hồi kí ấy mang tên Trong lòng mẹ và đó là nhan đề của bài học hôm nay

Gọi hs đọc phần chú thích dấu sao

(?) Em hãy nêu vài nét về Nguyên Hồng và tác phẩm

Những ngày thơ ấu ? (sgk)

Gv đọc mẫu sau đó hướng dẫn cho hs đọc ( Giọng chậm

tình cảm , chú ý các hình ảnh , từ ngữ thể hiện cảm xúc thay

đổi của nhân vật tôi , nhất là đoạn cuối cuộc trò chuyện với

bà cô …)

(?) Em hãy so sánh , mạch truyện và cách kể chuyện bài

trong lòng mẹ có gì giống và khác vb Tôi đi học ?

- Giống nhau : kể và tả theo trình tự thời gian , trong hồi

tưởng , nhớ lại kí ức thuổi thơ

Khác nhau :+ ở bài tôi đi học :chuyện liền mạch trong một

thời gian ngắn , không ngắt quãng : Buổi sáng đầu tiên đến

I §äc vµ t×m hiĨu chung.

1, §äc VB:

2,Tìm hiểu tác giả – tác phẩm

Sgk

3, Đọc – Tìm hiểu chú thích

trường

+ Trong lòng mẹ: chuyện không thật liền : có một gạch nối

nhỏ , ngắn về thời gian vài ngày khi chưa gặp mẹ và khi gặp

mẹ

(?) Vb này chia làm mấy phần ? nêu nội dung từng phần

- Phần 1; từ đầu đến … người ta hỏi đến chứ : Cuộc trò

chuyện với bà cô

- Phần 2 : Còn lại Cuộc gặp gỡ giữa hai mẹ con bé Hồng

(?) Hãy tái hiện nội dung thứ nhất của vb bằng giọng đọc

diễn cảm của em ?

(?) Cảnh ngộ của chú bé Hồng có gì đặc biệt ?

- Mồ côi cha , mẹ tha phương cầu thực Hồng sống nhờ nhà

người cô , không được yêu thương , còn bị hắt hủi

(?) Từ đó bé Hồng có thân phận như thế nào ?

- cô độc, tuổi cực , luôn khao khát tình yêu thương

(?) Theo dõi cuộc đối thoại giữa người cô và bé Hồng , cho

biết nhân vật người cô có quan hệ ntn với chú bé Hồng ? (

Quan hệ cô – cháu ruột )

(?) Nhân vật người cô hiện lên qua những, cử chỉ , lời nói

điển hình nào với cháu ?

- cô tôi gọi tôi đến cười bảo : Mày có muốn vào Thanh Hoá

chơi với mẹ mày không ?

- Sao lại không vào ? Mợ mày phát tài lắm , có như dạo

trướcđâu !

- Mày dại quá, cứ vào đi , tao chạy cho tiền tàu Vào mà

bắt mợ mày may vá sắm sửa cho thăm em bé chứ

(?) Vì sao bé Hồng cảm nhận trong lời đó những ý nghĩ cay

độc , những rắp tâm tanh bẩn ?

- Vì trong những lời nói của người cô chứa đựng sự giả dối ,

mỉa mai , hắt hủi thậm chí độc ác dành cho người mẹ đáng

thương của bé Hồng

(?) Những lời lẽ đó bộc lộ tính cách nào của người cô ?

- Hẹp hòi , tàn nhẫn

* Trong cuộc đối thoại này , bé Hồng đã bộc lộ những cảm

xúc và suy nghĩ của mình

(?) Hãy tìm những chi tiết bộc lộ cảm nghĩ của bé Hồng đối

với người cô?

(?)Trong đó , cảm xúc nào của bé Hồng gây ấn tượng mạnh

nhất cho người đọc ? ( Hs bộc lộ

GV bình : Mỗi xcảm xúc của bé Hồng có thể gợi lên ở mội

người những cảm nghĩ riêng về nổi cay đắng , tủi cực mà bé

Hồng phải chịu đựng Có điều trong những đắng cay của bé

Hồng đâu chỉ có nổi đau mà còn có niềm căm hờn cái xấu ,

cái ác đang trà đạm lên tình mẫu tử của con người

4, Bố cucï : 2 phần

II, Đọc – Tìm hiểu văn bản

a, Cuộc đối thoại giữa bà cô và chú bé Hồng, cảm xúc của chú về người mẹ bất hạnh.

+ Người cô : là một con người cay độc , tàn nhẫn thể hiện qua lời nói , cử chỉ

+ Những ý nghĩ , cảm xúc của chú bé Hồng khi trả lời người cô :

-Nhận ra những ý nghĩ cay độc trong giọng nói và trên nét mặt khi cười rất kịch của cô

- Nhắc đến mẹ tôi , cô tôi chỉ có ý reo rắt vào đầu óc tôi những hoài nghi để tôi khinh miệt và ruồng rẫy mẹ tôi

- Hai tiếng em bé mà cô tôi ngân dài ra thật ngọt , thất rõ , quả nhiên đã xoán chặt lấy tâm can tôi như ý cô tôi muốn

-Gía những cổ tục đã đày đoạ me tôi là một vật như hòn đá hay cục thuỷ tinh , đầu mẫu gỗ , tôi quyết vồ ngay lấy mà cắn , mà nhai , mà nghiến cho kì nát vụn mới thôi