- Vì có đặc điểm hình thức và chức năng của câu cảm thán: + Hình thức: Có từ ngữ cảm thán ôi, thay và kết thúc bằng dấu chấm than!. + Chức năng: Bộc lộ rõ niềm thương xót và nỗi lo lắng[r]
Trang 1Giảng Tiết (TKB) Ngày dạy Sĩ số Vắng
Tiết 86.
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức: Giúp học sinh nắm được
- Đặc điểm hình thức của câu cảm thán
- Chức năng của câu cảm thán
2 Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng sử dụng câu cảm thán.Biết đặt câu cảm thán
- Kỹ năng sống: Biết vận dụng câu cảm thán vào giao tiếp thực tiễn có hiệu
quả
3 Thái độ:
- Giáo dục lòng yêu bộ môn và tình yêu tiếng mẹ đ4ẻ cho học sinh
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên: Soạn giáo án, sgk, máy chiếu, ngữ liệu, phiếu học tập
2 Học sinh: Sgk, vở, đọc và soạn trước bài ở nhà.
III Tiến trình lên lớp:
1 Kiểm tra bài cũ:
Câu hỏi: Hãy nêu đặc điểm hình thức và chức năng chính của câu cầu khiến
? Lấy ví dụ cụ thể?
( - Đặc điểm: Có từ ngữ cầu khiến…Thường kết thúc bằng dấu chấm than
- Chức năng: Ra lệnh, yêu cầu, đề nghị, khuyên bảo
- Vd: Hãy tắt thuốc lá đi! )
2 Bài mới:
* Giới thiệu bài
* Tiến trình bài dạy:
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung cần đạt
Hoạt động 1: Tìm hiểu đặc điểm hình thức và
chức năng của câu cảm thán.
- Chiếu vd lên màn hình,
gọi hs đọc 2 vd
- Nhận xét phần đọc của
hs
- Đọc yêu cầu thực hiện
- Phát phiếu học tập cho
học sinh thảo luận theo 4
nhóm trong thời gian 3
phút
- Chiếu đáp án lên màn
- Đọc, theo dõi
- Theo dõi, rút kinh nghiệm
- Theo dõi
- Trao đổi nhóm
- Trao đổi phiếu, đối
I Đặc điểm hình thức và chức năng:
1 Xét ví dụ: sgk
- Các câu cảm thán:
+ Vd a: Hỡi ơi lão Hac !
+ Vd b : Than ôi !
- Đặc điểm hình thức:
+ Có các từ cảm thán: Hỡi
ơi, than ôi.
+ Đều kết thúc bằng dấu chấm than
- Chức năng: Dùng bộc lộ
Trang 2- Yêu càu các nhóm trao
đổi phiếu đối chiếu đáp
án để nhận xét cho nhau
- Nhận xét kết quả của
hs, tuyên dương các
nhóm
- Qua ví dụ trên em hãy
cho biết câu cảm thán có
đặc điểm hình thức và
chức năng gì?
- Hãy đặt câu cảm
thán(Dựa vào đặc điểm
hình thức và chức năng
của nó)
- Gọi hs nhận xét
- Nhận xét, đánh giá
- Cho học sinh phân tích
1 văn bản đề nghị có sd
câu cảm thán ( Chiếu văn
bản lên màn hình):
+ Hãy chỉ ra kiểu văn bản
và câu cảm thán có trong
văn bản?
+ Sử dụng câu cảm thán
trong văn bản này có phù
hợp không? Vì sao?
- Trong ngôn ngữ công
vụ hành chính và ngôn
ngữ tư duy của văn bản
khoa học có sd câu cảm
thán không ?
- Câu cảm thán chủ yếu
xuất hiện trong ngôn ngữ
nào?
- Khái quát lưu ý
Hãy đọc ý c bài tập 1 và
xác định đâu là câu cảm
chiếu đáp án, nhận xét
- Theo dõi
- Rút ra kết luận
Đặt câu
- Nhận xét câu đã được đặt
- Theo dõi
- Đọc văn bản, xác định kiểu văn bản, xác định câu cảm thán và tác dụng
- Không phù hợp, vì đây là văn bản hành chính cần sd câu từ trang trọng ( Ngôn ngữ công vụ hành chính…)
- Không
- Trong ngôn ngữ văn chương và ngôn ngữ giao tiếp thường ngày
- Theo dõi
trực tiếp tình cảm cảm xúc + Vd a: 'Hìi ¬i" béc lé c¶m xóc ®au xãt xen thÊt väng + Vd b: " Than «i" béc lé c¶m xóc nuèi tiÕc qu¸ khø vµng son
Trang 3thán? Câu cảm thán kết
thúc bằng dấu gì?
- Từ đó em có nhận xét gì
thêm về cách kết thúc câu
cảm thán
* Khái quát những lưu ý :
- Không sd câu Ct trong
văn bản hành chính và
văn bản khoa học
- Một số trường hợp câu
ct kết thúc bằng dấu
chấm (.) hoặc dấu chấm
lửng (…)
- Gọi hs đọc ghi nhớ sgk
- Đọc, theo dõi
- Xác định câu CT và dấu kết thúc câu
- Nhận xét
- Đọc, nhớ
2 Ghi nhớ : Sgk
Hoạt động 2: Hướng dẫn luyện tập
- Gọi học sinh đọc yêu
cầu bài tập 1
- Cho học sinh làm ý a, b
- Gọi 2 học sinh lần lượt
làm 2 ý bài tập
- Nhận xét, cho điểm
- Đọc yêu cầu bài tập 2
- Đọc, theo dõi
- Trao đổi làm bài tập
- Trình bày, nhận xét
- Theo dõi
II Luyện tập.
Bài 1.
a Than ôi!
Lo thay!
Nguy thay!
- Vì có đặc điểm hình thức
và chức năng của câu cảm thán:
+ Hình thức: Có từ ngữ cảm thán ( ôi, thay) và kết thúc bằng dấu chấm than
+ Chức năng: Bộc lộ rõ niềm thương xót và nỗi lo lắng trước nguy cơ đê vỡ
b Hỡi cảnh rừng ghê ghớm
của ta ơi!
+ Hình thức: Có từ ngữ cảm thán ( Hỡi ơi) và kết thúc bằng dấu chấm than
+Chức năng: Bộc lộ sự than vãn và tiếc nuối
Bài 2.
a Lời than thở của người
Trang 4- Gọi 2 hs lần lượt chỉ ra
nd cảm xúc 2 ý a,d
- Hai trường hợp này có
phải là câu CT không vì
sao?
- Chốt lại.Nhận xét, cho
điểm
- Gọi hs đọc yêu cầu bài
tập 3.Tổ chức trò chơi
cho học sinh( Chia 4 đội:
Nhìn lên màn hình lựa
chọn cho mình một ô số
để mở ra bí mật sau đó
đặt câu cảm thán phù hợp
với bí mật đó
- Luật chơi: các đội ( theo
thứ tự) mở ra ô số , sau đó
đặt câu Trong 5 giây nếu
không đặt được câu
chuyển đội khác.Đôi nào
đặt được nhiều câu đúng
sẽ thắng
- Theo dõi, làm bài tập
- Trình bày
- Theo dõi
- Theo dõi yêu cầu và luật chơi
- Xung phong mở ô cửa ->Trao đổi nhóm
để đặt câu và trình bày
nông dân dưới xã hội phong kiến
d Sự ân hận, day dứt của Dế Mèn trước cái chết thảm thương, oan ức của Dế Choắt
-> Cả hai câu bộc lộ trực tiếp tâm trạng nhưng ko phải là câu CT vì không có đặc điểm hình thức của câu cảm thán
Bài 3
1 Ôi quê ta đẹp biết bao!
2 Cảnh thơ mộng quá !
3 Ôi mèo con dễ thương quá!
4 Đáng yêu làm sao những chú gà con mới nở!
3 Củng cố:
-Củng cố lại bằng sơ đồ tư duy lên màn hình
Trang 5Câu c ảm thán
ti ếp tình
xúc
4 HDVN:
- Học bài, nắm chắc đặc điểm hình thức và chức năng của câu cảm thán
- Nắm được những lưu ý khi sd câu cảm thán
- Chép lại hai đoạn thơ có sd câu cảm thán
- Viết 1 đoạn văn 5 câu có sd câu cảm thán
- Làm các bài tập còn lại
- Chuẩn bị trước bài mới: