Đề tài trong các tác phẩm văn học của ông chủ yếu viết về người nông dân, cho nên ông được mệnh danh là ''nhà văn của nông dân''.. ''Tắt đèn'' là tác phẩm tiêu biểu trong sự nghiệp văn h[r]
Trang 1Tuần 3 Ngày soạn: 29/ 08/2012
Tiết 9
(trích tắt đèn)
_ngô tất tố_
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Qua đoạn trích thấy được:
+ Bộ mặt tàn ác bất nhân của chế độ XH đương thời và tình cảnh khốn khổ cùng cực của ng-ười nông dân trong xã hội cũ
+ Cảm nhận được quy luật của hiện thực: có áp bức có đấu tranh
+ Thấy được vẻ đẹp tâm hồn và sức sống tiềm tàng của người phụ nữ nông dân
- Thấy được những nét đặc sắc trong nghệ thuật viết truyện của tác giả
- Rèn kĩ năng phân tích nhân vật qua đối thoại, cử chỉ, hành động, qua biện pháp đối lập, phản
1 Kiến thức:
-
- Giỏ ) và nhõn qua -. trớch trong tỏc /0- !1 2
2 Kĩ năng:
- Túm 1 5 %6
- 78 9/ cỏc / " %: trong 5 %6
III H ƯỚNG DẪN THỰC HIỆN
1 ổn định l ớp : 1’
2 Kiểm tra bài cũ: 5’
- Thế nào là bố cục trong văn bản? Bố cục văn bản có mấy phần?
- Cách bố trí, sắp xếp nội dung các phần trong văn bản V thế nào?
3 Bài mới:
* Giới thiệu bài: 1’
Ngô Tất Tố là một trong những nhà văn xuất sắc nhất của trào lV văn học hiện thực trVY cách mạng Đề tài trong các tác phẩm văn học của ông chủ yếu viết về Vời nông dân, cho nên ông
đV" mệnh danh là ''nhà văn của nông dân'' ''Tắt đèn'' là tác phẩm tiêu biểu trong sự nghiệp văn học
của Ngô Tất Tố Tác phẩm đã phản ánh đV" những nỗi cơ cực, khốn khổ của ngV/ nông dân trong
vụ thuế ở làng quê đồng bằng Bắc Bộ
8’ Hoạt động 1:
* Gọi h/s đọc chú thích
? Nêu ngắn gọn về tác giả?
? Tỏc /0- cú vai trũ gỡ trong
= 5 > VN ?
- NTT (1893 - 1954) quê ở
Đông Anh - HN
- ''Tắt đèn'' là tác phẩm tiêu
biểu trong sự nghiệp văn học của Ngô Tất Tố, đồng thời là một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất của trào lV văn học hiện thực VY cách mạng
- Đoạn trích nằm ở chV.
A Tỡm hiểu chung
1 Tác giả
- NTT (1893 - 1954),
Đông Anh - HN
- Là nhà văn xuất sắc nhất của trào AVu VHHT Vớc cách mạng
2 Tỏc phẩm
-''Tắt đèn'' là tỏc
/0- tiờu %: D
E, Ngụ !D !
- Nằm ở V.
Trang 2? ?) trớ trớch ?
? Hóy tóm tắt đoạn trích?
XVIII của tác phẩm
- HS tóm tắt dựa vào hai nội dung chính:
+ Cảnh buổi sáng ở nhà chị Dậu
+ Cuộc đối mặt với bọn cai lệ;
Vời nhà lí Vởng chị Dậu vùng lên chống cự lại
XVIII của tác phẩm
24’ Hoạt động 2:
- GV nêu yêu cầu đọc: rõ ràng,
chú ý lời đối thoại của các nhân
vật
- GV cho hs nghe -. 5
%6 (cassette) Gọi h/s đọc tiếp
? Khi bọn tay sai xông vào nhà
chị L, tình thế của chị ntn?
? Trong tình thế ấy chị L
mong muốn điều gì?
- GV : Tình thế này có thể coi
là thế ‘’tức Vớc đầu tiên’’
V" tác giả xây dựng và dồn
tụ Qua đây thấy rõ tình yêu
Vơng của chị L đối với
chồng mình Chính tình V.
yêu này và quyết định phần lớn
thái độ và hành động của chị
trong đoạn tiếp theo
? Em hiểu ‘’cai lệ’’ có nghĩa là
gì ? Tên cai lệ có mặt ở làng
Đông Xá với vai trò gì ?
? Khi đến nhà chị L tên cai lệ
- HS nối nhau đọc tiếp văn bản
-Tình thế của chị L trong buổi sáng sớm:
+ Vụ thuế đang trong thời
điểm gay gắt nhất: quan sắp
về tận làng để đốc thuế, bọn tay sai xông vào tận nhà để
đánh trói, đem ra đình cùm kẹp
+ Chị L phải bán con, bán chó, cả gánh khoai nhV vẫn không đủ tiền để nộp cả xuất
su cho em chồng đã chết từ năm ngoái
+ Anh L đang ốm đau rề rề vẫn có thể bị bắt trói, đánh
đập, hành hạ bất cứ lúc nào
-Chị L ngV/ đàn bà đảm
đang, nghèo xác xơ này còn biết làm gì hơn ngoài sự lo lắng, hi vọng cơ may đến để làm sao bảo vệ đV" V/
chồng đang ốm nặng
- Cai lệ : viên cai chỉ huy một tốp lính, là chức quan thấp nhất trong quân đội thực dân phong kiến
- ở làng Đông Xá, cai lệ V"
coi là tên tay sai đắc lực của quan phủ, giúp quan tróc nã
những ngV/ nghèo Va nộp
đủ tiền V thuế
- Cử chỉ, hành động của cai
B Đọc - hiểu văn
bản :
* N> 5 %6 :
I Nội dung
1 Tình thế của gia
đình chị Dậu khi bọn tay sai xông đến
-Mún 9 nhà
# D , cú cỏch gỡ : 6
-Anh L , -
O cú : %) %1
4%) ( / hành
%D " lỳc nào
2 Nhân vật Cai L ệ
- Hành động :sầm sập
Trang 3Vợc miêu tả ntn ? Lời nói, cử
chỉ, hành động của y đối với
anh L, bản chất, tính cách của
y bộc lộ ra sao ?
? Chỉ là tên tay sai mạt hạng
Vng tại sao hắn lại có quyền
đánh trói Vời vô tội vạ V
vậy ? Qua nhân vật cai lệ em
hiểu ntn về chế độ xã hội đV.
thời ?
GV nêu câu hỏi h/s thảo luận
theo nhóm:
? Chị L đối phó với bọn tay
sai để bảo vệ chồng bằng cách
nào? Quá trình ấy diễn ra ntn?
Phân tích sự biến chuyển thái độ
chị L từ cách :Vng hô đến nét
mặt, cử chỉ, hành động?
lệ : sầm sập tiến vào với roi song, tay Vớc và dây thừng trợn Vợc hai mắt quát, giật phắt cái dây thừng và chạy sầm sập đến chỗ anh L, bịch luôn vào ngực chị L, tát vào mặt chị một cái đánh bốp
- Lời nói : hắn chỉ biết quát, thét, hầm hè, nham nhảm giống nhV tiếng sủa, rít, gầm của thú dữ
- Bản chất cai lệ đV" bộc lộ :
đó là kẻ tàn bạo, không chút tình Vời Hắn cứ nhằm vào anh L mà không bận tâm
đến việc hôm qua anh ốm nặng V` chết Hắn bỏ ngoài tai mọi lời van xin, trình bày
lễ phép có lí có tình của chị L Trái lại, hắn đã đáp lại chị Dởu bằng những lời lẽ thô
tục, hành động đểu cáng, hung hãn, táng tận AV. tâm
- Trong bộ máy XH đV.
thời, cai lệ chỉ là gã tay sai mạt hạng nhV núp dVY
bóng quan phủ hắn tha hồ tác oai tác quái Hắn hung dữ, sẵn sàng gây tội ác mà không hề chùn tay, cũng không hề bị ngăn chặn vì hắn đại diện cho
‘’nhà nVYss nhân danh ‘’phép nVYss để hành động
- Có thể nói, tên cai lệ vô
danh không chút tình Vời là hiện thân đầy đủ nhất, rõ nét nhất của xã hội thực dân phong kiến đV. thời
- HS thảo luận (5’)
- Vớc thái độ hống hách, đe dọa, sỉ nhục chị Dởu cố ‘’van xin tha thiết‘’.Bọn tay sai hung hãn đang nhân danh
‘’phép nVYssR rs Vời nhà V-ớc’’ để ra tay, còn chồng chị chỉ là kẻ cùng đinh đang có tội nên chị phải van xin
- Bởi vì chị luôn biết rõ thân phận mình là hạng thấp cổ bé họng, cùng với bản tính mộc mạc, quen nhẫn nhục khiến
tiến vào với roi song, tay Vớc và dây thừng trợn V" hai mắt quát
- Lời nói : hắn chỉ biết quát, thét, hầm hè
- Là kẻ tàn bạo, không có tình V/=
3 Nhân vật chị Dậu
- Vớc thái độ hống hách, đe dọa, sỉ nhục chị Dậu cố ''van xin tha thiết ''
- Chị luôn biết rõ thân phận mình là hạng thấp cổ bé họng, cùng với bản tính mộc mạc, quen nhẫn nhục khiến chị chỉ biết van xin rất lễ phép, cố
Trang 4- GV : Vng đến khi tên cai lệ
không thèm nghe chị lấy nửa
lời, đáp lại chị bằng những quả
‘’bịch’’ vào ngực và cứ xông
đến anh L, đến lúc ấy chị đã
liều mạng cự lại
- GV : Đến khi tên cai lệ không
thèm trả lời, còn tát vào mặt chị
một cái đánh ‘’bốp’’ rồi nhảy
vào cạnh anh Dởu, chị đã vụt
đứng dậy với niềm căm giận
ngùn ngụt
? Hãy tìm những chi tiết miêu tả
cảnh 9 chị L quật ngã hai
tên tay sai ?
? Vì sao chị L lại có đủ dũng
khí để quật ngã hai tên đàn ông
độc ác, tàn nhẫn ấy ? Việc hai
tên tay sai thảm hại trVY chị
L còn có ý nghĩa và chứng tỏ
điều gì ?
KNS: Qua phân tích đoạn
trích ta thấy chị Dậu là người
ntn ?
chị chỉ biết van xin rất lễ phép,
cố khơi gợi chút từ tâm, lòng thV. ngV/ của ông cai
- Thoạt đầu chị cự lại bằng lí
lẽ ‘’chồng tôi đau ốm ông không đV" phép hành hạ’’
Chị không viện đến pháp luật
mà chỉ nói cái lí đV. nhiên, cái đạo lí tối thiểu của con ng-V/= Chị đã thay đổi cách xV
hô tôi - ông V một ngV/
ngang hàng
- Cái nghiến răng và câu nói buột ra từ miệng ngV/ đàn bà vốn rất hiền dịu ấy cho thấy cơn giận đã lên đến đỉnh cao, không nghĩ gì đến thân phận,
đến hoàn cảnh, chị Dởu đã
quát lại ông cai bằng lời lẽ nanh nọc, đanh đá và thách thức báo hiệu hành động bạo lực tất yếu phải xảy ra ‘’Mày trói ’’
- Với tên cai lệ ‘’lẻo khoẻo’’
vì nghiện ngập, chị chỉ cần một động tác’’túm lấy cổ hắn,
ấn dúi ra cửa ‘’làm y không kịp trở tay ngã’ chỏng quèo’’
trên mặt đất
- Đến tên Vời nhà lí V` R cuộc đọ sức có dai dẳng hơn một chút, nhV cũng không lâu hắn bị chị ‘’túm tóc lẳng cho một cái ngã nhào ra thềm’’
- Hành động chống trả dữ dội, quyết liệt của chị Dởu xuất phát từ lòng yêu V. chồng hết mực Chị không cam lòng khi nhìn thấy chồng đau ốm lệt bệt mà bị hành hạ, cho nên chị đã quên mình để bảo vệ chồng của mình khỏi sự tra tấn của bọn tay sai
- Chiến thắng của chị L cho thấy sức mạnh tiềm tàng của ngV/ nông dân, ngV/ phụ nữ
VN Chiến thắng của chị là tất yếu, phù hợp với quy luật có
áp bức có đấu tranh
- Chị Dậu là người phụ nữ
hiền dịu, yêu th ương chồng con, biết nhẫn nhục chịu
khơi gợi chút từ tâm, lòng thV. ngV/ của ông cai
- Thoạt đầu chị cự lại bằng lí lẽ sau đó thay
đổi cách xV hô tôi -
ông V một ngV/ ngang hàng
- Hành động chống trả dữ dội, quyết liệt của chị Dậu xuất phát
từ lòng yêu V. chồng hết mực
- Là Vời phụ nữ hiền dịu, yêu thV.
Trang 5đựng nhưng không hề yếu
đuối, mà trái lại có sức sống mạnh mẽ, khi bị đẩy tới
đường cùng chị vùng lên chống trả quyết liệt.
chồng, biết nhẫn nhục chịu đựng V lại tiềm tàng sức sống mạnh mẽ
? Nêu những nét đặc sắc về NT
của đoạn trích?
? Nờu ý R, 5 %6
II Nghệ thuật :
- Khắc họa nhân vật rõ nét nhất là hai nhân vật cai lệ
và chị Dậu
- Ngòi bút miêu tả linh hoạt, sống động: đoạn văn miêu tả cảnh chị Dậu liều mạng cự lại hai tên tay sai,
đúng là '' tuyệt khéo'', óc quan sát tinh tV/ R rất chu
đáo
III í nghĩa văn bản :
Ngụ !D ! H /6 ỏnh = " /6 lhỏng mónh B B ỏp %" E, S & nụng dõn
= lành, D phỏc
KNS: Qua bài này chúng ta
nhận thức thêm đ ược những
điều gì về XH, về nông dân
VN trước cách mạng T8, về
người nông dân, đặc biệt là
ng ười phụ nữ nông thôn VN
từ h/ả chị Dậu.
- Động nóo : tỡm hiểu tỡnh huống truyện, chi tiết thể hiện diễn biến tõm trạng của cỏc nhõn vật trong văn bản
2’ Hoạt động 3:
C Hướng dẫn tự học :
- Túm 1 trớch J 6 10 dũng theo ngụi : E, nhõn ) L
- N> TV 6- trớch
4 Củng cố : 2’
- Khi đến nhà chị Dậu tên cai lệ Vợc miêu tả ntn? Lời nói, cử chỉ, hành động của y đối với anh Dậu, bản chất, tính cách của y bộc lộ ra sao?
- Qua phân tích đoạn trích ta thấy chị Dậu là & ntn ?
5 D ặn dũ: 2’
- Học bài, theo WG# TX > W
- Soạn bài “Xõy dựng đoạn văn trong văn bản”: !8 nào là 5A ![ S và cõu trong
5A Xem # bài /
***************************************
Tiết 10
xây dựng đoạn văn trong văn bản
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT.
- Hiểu đV" khái niệm đoạn văn, từ ngữ chủ đề, câu chủ đề, quan hệ giữa các câu trong đoạn văn
và cách trình bày nội dung đoạn văn
- Viết đV" các đoạn văn mạch lạc đủ sức làm sáng tỏ một nội dung nhất định
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
1 Kiến thức:
Khỏi - 5 [ S E = cõu E = quan S, cỏc cõu trong -. 5
2 Kĩ năng:
- @ %8 [ S E = cõu E = quan S, cỏc cõu H cho
Trang 6- Trỡnh bày 5 theo : quy / TV T) song hành, ] 9/
III HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN
1 ổn định l ớp : 1’
2 Kiểm tra bài cũ: 5’
- Trỡnh bài ý R, 5 %6 và trớch “Tức nước vỡ bờ”?
3 Bài mới
* Giới thiệu bài: 1’
Đoạn văn chính là đơn vị trực tiếp tạo nên văn bản Vậy viết văn bản V thế nào để đảm bảo
về hình thức và nội dung Điều đó chúng ta sẽ đV" tìm hiểu trong bài học hôm nay
23’ Hoạt động 1:
? Yêu cầu h/s đọc hai đoạn
văn SGK?
? Dựa vào dấu hiệu hình thức
nào giúp em nhận biết đoạn
văn?
? Đoạn văn là gì ?
- GV chốt: Đoạn văn là đơn
vị trên câu, có vai trò quan
trọng trong việc tạo lập văn
bản
Hs >
- Gồm hai ý, mỗi ý đV" viết thành một đoạn
- Bắt đầu từ chỗ viết hoa, lùi đầu dòng và kết thúc đoạn có dấu chấm xuống dòng
Đoạn văn là:
+ Đơn vị trực tiếp tạo nên văn bản
+ Về hình thức: viết hoa lùi đầu dòng và có dấu chấm xuống dòng
+ Về nội dung: thV/ biểu đạt một ý tV. đối hoàn chỉnh
A.Tỡm hiểu chung I.Thế nào là đoạn văn.
Đoạn văn là đơn vị trên câu, có vai trò quan trọng trong việc tạo lập văn bản
* Hình thành khái niệm từ
ngữ chủ đề và câu chủ đề
của đoạn văn
? Đọc thầm đoạn 1 Tìm các
từ ngữ có tác dụng duy trì
đối Vợng trong đoạn văn?
? Từ ngữ ấy gọi là từ ngữ
chủ đề Vậy em hiểu từ ngữ
chủ đề là gì?
? Đọc đoạn 2 Tìm câu then
chốt của đoạn văn Tại sao
em cho đó là câu chủ đề?
? Vậy câu chủ đề Vờng
đóng vai trò gì trong văn
bản?
- Đoạn 1: Ngô Tất Tố (ông, nhà văn)
- Từ ngữ chủ đề là các từ ngữ
V" dùng làm đề mục hoặc V"
lặp lại nhiều lần nhằm duy trì đối
Vợng Vợc nói đến trong đoạn văn
- Câu chủ đề: ''Tắt đèn'' là tác phẩm Đó là câu chủ đề vì nó chứa đựng ý khái quát của đoạn văn
- Câu chủ đề là câu mang nội dung khái quát cho toàn đoạn văn
II Từ ngữ và câu
trong đoạn văn
1 Từ ngữ chủ đề và câu chủ đề của
đoạn văn:
Từ ngữ chủ đề là các từ ngữ V" dùng làm đề mục hoặc V" lặp lại nhiều lần nhằm duy trì đối Vợng Vợc nói đến trong đoạn văn
*KNS : Tìm hiểu cách
trình bày nội dung đoạn
văn.
C1: đoạn 1 có câu chủ đề
không? Yếu tố nào duy trì
- HS thảo luận (5’) C1: Đoạn 1 không có câu chủ đề, chỉ có từ NTT đV" duy trì trong cả đoạn văn
2 Cách trình bày nội dung đoạn văn :
Trang 7đối tV" trong đoạn văn
- các câu trong đoạn văn có
quan hệ ntn?
C2: Câu chủ đề Đ2 nằm ở
đâu?
- ý của đoạn văn triển khai
theo trình tự nào ?
C3: Câu chủ đề Đ3 nằm ở
đâu? Nội dung đoạn văn
trình bày theo trình tự nào?
- Gv chốt:
+ Đ1 gọi là cách trình bày
theo kiểu song hành
+ Đ2: gọi là cách trình bày
theo kiểu diễn dịch
+ Đ3: theo kiểu quy nạp
-Gọi h/s đọc ghi nhớ/ sgk?
- Các câu trình bày ngang bằng nhau
C2: Câu chủ đề nằm ở đầu đoạn văn
- ý chính nằm trong câu chủ đề, các câu tiếp theo cụ thể hoá ý chính
C3: Câu chủ đề nằm ở cuối đoạn văn ý chính nằm trong câu chủ
đề ở cuối đoạn Các câu trVY đó
cụ thể hoá cho ý chính
- HS đọc ghi nhớ sgk /36 * Ghi nhớ (sgk)
10’ Hoạt động 2:
Bài 1 : ?5 %6 cú : chia
-D ý ? … -D 5 ?
Bài 2: Phõn tớch cỏch trỡnh
bày . dung trong 5
Bài 3: Viết đoạn văn theo
cách diễn dịch sau đó biến
đổi thành đoạn văn quy nạp
Bài 4:
5
B Luyện tập
Bài 1 : Văn bản gồm 2 ý Mỗi ý đV" diễn đạt thành một đoạn văn
Bài 2: a, Đoạn văn diễn dịch
b, Đoạn văn song hành
c, đoạn văn song hành
Bài 3: - Câu chủ đề
- Các câu triển khai
Bài 4: Hs = nhà làm
1’ Hoạt động 3:
C Hướng dẫn tự học:
Tỡm : - quan S, cỏc cõu trong -. 5 cho # [ 4 ` ra cỏch trỡnh bày cỏc ý trong 5
4.Củng cố: 2’
-Th8 nào là 5 ?
!8 nào là [ S E = và cõu E = ?
5 Dặn dũ: 2’
- Học bài Làm bài tập 4
- Chuẩn bị Viết bài TLV số 1 - Văn tự sự: Xem B 8 " = 5 H > xem #
cỏc = sgk, c D
************************************
Trang 8
Tuần 3 Ngày soạn: 29/ 08/2012 Tiết 11, 12
viết bài tập làm văn số 1
văn tự sự
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Ôn lại kiểu bài tự sự đã học ở lớp 6, có sự kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm
- Luyện tập viết thành đoạn văn, bài văn
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
1 Kiến thức:
ễn B cỏch 8 bài 5 , chỳ ý 6 & , : S 6- xỳc trong tõm e mỡnh
2 Kĩ năng:
Rốn B g 5 8 bài 5 5
3 Thỏi độ:
Giỏo Ti thỏi làm bài nghiờm tỳc
III HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN
1/ Ổn định lớp: 1’
2/ Kiểm tra bài cũ: /
3/ Viết bài: : 85’
GV ghi = lờn %6
Đề : Kể lại ngày đầu tiên đi học
Đáp án - Biểu điểm
Mở bài: (2 đ).
- Nêu lí do gợi nhớ kỉ niệm
- Tâm trạng khi nhớ lại
Thân bài: (6 đ)
Kể theo trình tự thời gian , không gian
+ Hôm trVY ngày đi học + Buổi sáng Vớc khi đi học
+ Trên đV/ tới V/ = + Trên sân Vờng
+ Khi ở trong lớp học
Kết bài: (2 đ) Khẳng định lại cảm xúc: mãi mãi không bao giờ quên
4/ Thu bài - Nhận xột : 2’
- GV thu bài
- @ xột thỏi E, HS khi làm bài
- ! ( giỏ bài làm E, mỡnh
- m bài Lóo Hạc: N> 5 %6 tỡm : tỏc 6 tỏc /0- phõn tớch tỏc /0-
... class="text_page_counter">Trang 8< /span>Tuần Ngày soạn: 29/ 08/ 2012 Tiết 11, 12
viết tập làm văn số 1
văn tự sự...
Bài : Văn gồm ý Mỗi ý đV& #34 ; diễn đạt thành đoạn văn
Bài 2: a, Đoạn văn diễn dịch
b, Đoạn văn song hành
c, đoạn văn song hành
Bài 3: - Câu chủ đề
- Các... 10
xây dựng đoạn văn văn bản
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT.
- Hiểu đV& #34 ; khái niệm đoạn văn, từ ngữ chủ đề, câu chủ đề, quan hệ câu đoạn văn
và