Đến khi đê vỡ, nước đỗ ào ào, tiếng người, tiếng gà, trâu bò kêu vang tứ phía, quan cũng chẳng quan tâm; đến khi có người dân vào báo tin đê vỡ, quan vẫn thờ ơ, còn quát nạt bọn tay chân[r]
Trang 1Ngaứy daùy :
Keỏt quaỷ caàn ủaùt ( SGK/ 74)
A Muùc tieõu caàn ủaùt Giuựp hoùc sinh:
Giuựp hoùc sinh : Hieồu ủửụùc giaự trũ pheõ phaựn hieọn thửùc, taỏm loứng nhaõn ủaùo cuỷa taực giaỷ vaứ thaứnh coõng ngheọ thuaọt cuỷa truyeọn ngaộn “Soỏng cheỏt maởc bay”
B Chuaồn bũ cuỷa giaựo vieõn vaứ hoùc sinh
GV: SGK, STK, giáo án.
HS: Chuẩn bị bài trước ở nhà.
C Tieỏn trỡnh toồ chửực caực hoaùt ủoọng daùy hoùc
Giụựi thieọu : “Soỏng cheỏt maởc bay” cuỷa Phaùm Duy Toỏn veà tử tửụỷng cuừng nhử ngheọ thuaọt ủeàu ủửụùc xem laứ boõng hoa ủaàu muứa cuỷa truyeọn ngaộn Vieọt Nam hieọn ủaùi, bụỷi leừ taực giaỷ sửỷ duùng raỏt thaứnh coõng 2 pheựp ngheọ thuaọt tửụng phaỷn vaứ taờng caỏp ủeồ leõn aựn giai caỏp thoỏng trũ vaứ baứy toỷ loứng thửụng caỷm trửụực noói khoồ cuỷa nhaõn daõn lao ủoọng ẹeồ thaỏy ủửụùc thaứnh coõng cuỷa taực phaồm naứy, chuựng ta seừ cuứng nhau tỡm hieồu
Hoaùt ủoọng 1 : Goùi hoùc sinh ủoùc chuự
thớch sgk/79
- Toựm taột vaứi neựt veà taực giaỷ – taực
phaồm
Hoaùt ủoọng 2 : ẹoùc - Hieồu VB.
- Toựm taột taực phaồm
- Coõ ủaừ daởn caực em ủoùc baứi trửụực ụỷ
nhaứ.vaọy em naứo coự theồ toựm taột cho
coõ taực phaồm naứy?
- Truyeọn naứy chia laứm maỏy ủoaùn?
Noọi dung cuỷa moói ủoaùn ? (3 ủoaùn
+ ẹoaùn 1 : Tửứ ủaàu … khuực ủeõ hoỷng
maỏt : Nguy cụ ủeõ vụừ vaứ sửù choỏng ủụừ
cuỷa ngửụứi daõn
+ ẹoaùn 2 : aỏy, luừ con daõn… ủieỏu
maứy: Caỷnh quan phuỷ vaứ nha laùi ủaựnh
toồ toõm trong khi ngửụứi daõn ủang hoọ
Chuyeọn xaỷy ra ụỷ Baộc Boọ Vaứo luực 1 giụứ ủeõm, nửụực soõng Nhũ Haứ leõn to quaự, khuực ủeõ laứng X thuoọc tổnh X saộp vụừ Daõn phu keồ haứng traờm nghỡm con ngửụứi raỏt lo sụù khuực ủeõ naứy hoỷng Nhửng trong ủỡnh, ủeứn thaộp saựng trửng, nha laùi, lớnh traựng keỷ haàu, ngửụứi haù cho quan phuù maóu “ủaựnh toồ toõm” Trửụực tin nguy caỏp cuỷa ủeõ vụừ, quan phuù maóu cuứng nha laùi tieỏp tuùc ủaựnh toồ toõm, thụứ ụ trửụực caỷnh tửụùng nhoỏn nhaựo, lo sụù cuỷa daõn
I Chuự thớch :
1 Taực giaỷ – taực phaồm:
- Phaùm Duy Toỏn (1883 – 1924)
- Queõ : Thửụứng Tớn – Haứ Taõy
- Laứ moọt trong soỏ ớt ngửụứi coự thaứnh tửùu veà theồ loaùi truyeọn ngaộn hieọn ủaùi
- Laứ taực phaồm thaứnh coõng nhaỏt cuỷa oõng
2 Tửứ khoự : Sgk/ 79,80.
II ẹoùc – hieồu vaờn baỷn :
1 Toựm taột coỏt truyeọn :
2 Boỏ cuùc : 3 ủoaùn
- ẹoaùn 1 : Tửứ ủaàu … khuực ủe
naứyõ hoỷng maỏt : Nguy cụ ủeõ vụừ vaứ sửù choỏng ủụừ cuỷa ngửụứi daõn
- ẹoaùn 2 : Aỏy, luừ con daõn…
ẹieỏu, maứy: Caỷnh quan phuỷ vaứ nha laùi ủaựnh toồ toõm trong
Tiết 113-114
Trang 2+ Đoạn 3 : Đoạn còn lại : Cảnh đê
vỡ, nhân dân lâm vào thảm sầu
*Cảnh nơi đê vỡ và cảnh trong đình:
+ Hs đọc doạn 1.(Cảnh ngoài đê)
- Thời gian diễn ra sự việc?
- Cảnh tượng diễn ra như thế nào khi
đê sắp vỡ?
Gv : Như vậy cảnh tượng diễn ra hết
sức nhốn nháo và căng thẳng Thiên
tai đang từng lúc giáng xuống đe dọa
cuộc sống của con người
-Nhưng các em thấy sức người có
chống cự nổi với sức trời hay không?
- Cuối cùng thì đê cũng vỡ Đê vỡ đã
gây ra thảm họa gì?
- Qua tìm hiểu cảnh ngoài đê, em
hãy nêu nhận xét của mình về tình
cảnh của người dân ở đây ?
+ Hs đọc đoạn 2 ( Cảnh trong đình).
- Khi mọi người đang ra sức hộ đê thì
quan phụ mẫu làm gì? Tại đâu?
- Nơi quan đánh bạc có địa thế như
thế nào? Cảnh tượng ra sao ?
- Xung quanh quan được bày biện
những gì?
- Khi nghe có thông báo đê vỡ, quan
có những hành động và lời nói gì ?
- Nêu nhận xét của em về cảnh trong
đình ?
* Như vậy các em thấy hai sự việc
cùng diễn ra một lúc 1 bên là cảnh
dân phu rối rít, lo sợ, đang hộ đê, 1
bên là quan phụ mẫu uy nghi chễm
chện ngồi đánh bài, xung quanh có
kẻ hầu người hạ, được ăn ngon với
những lời nịnh hót xung quanh
Ngoài ra, khi đê vỡ, hàng ngàn con
người cùng với trâu bò, gà vịt, nhà
cửa, ruộng đồng bị cuốn trôi, người
chúng trong khi họ đi “hộ đê” và cuối cùng khúc đê ấy vỡ, nhân dân lâm vào cảnh nghìn sầu muôn thảm
Gần một giờ đêm
- Trời mưa tầm tã
- Nước sông Nhị Hà lên to quá
- Dưới sông nước cuồn cuộn bốc lên
- Hàng trăm nghìn con người trông thật thảm hại
- Tiếng trống, tiếng ốc thổi vô hồi, tiếng người xao xác gọi nhau
Không : Sức người khó lòng địch nổi, lo thay, nguy thay khúc đê này hỏng mất
Nước tràn lênh láng, xoáy cả vực sâu …; người sống không nơi ở, người chết không nơi chôn
Hs nhận xét, Gv chốt lại và ghi
Đánh bạc trong đình
- Đình ở trên mặt đê, cao mà vững chãi, đê vỡ cũng không sao
-“Đèn thắp sáng trưng…chực hầu điếu đóm”
“Bát yến hấp …trông mà thích mắt “
- … đê vỡ rồi … ông cách cổ chúng mày, bỏ tù chúng mày
- Vội vàng xòe bài, miệng vừa cười vừa nói “Ù! Thông tôm, chi chi nảy! … điếu mày!”
Hs nhận xét, Gv chốt lại và ghi
Tương phản đối lập.
Tăng dần ( tăng cấp )
khi “đi hộ đê”
- Đoạn 3 : Đoạn còn lại :
Cảnh đê vỡ, nhân dân lâm vào tình trạng thảm sầu
3 Phân tích :
a Cảnh ngoài đê và cảnh trong đình
Cảnh ngoài đê: Cảnh trong đình:
- Nhân dân vật lộn căng thẳng, vất vả đến cực độ trươc nguy cơ đê vỡ để bảo vệ đê
- Dân chúng thảm sầu vì đê vỡ
=>NT:Tương
- Mưa, gió ngày một lớn; sức người ngày một kiệt; thế đê ngày một nguy
- Quan phủ cùng nha lại, chánh tổng chễm chện ngồi đánh bạc, hưởng lạc trong khi nhận trọng trách “đi hộ đê”
- Quan phủ vui vì ù được ván bài to
phản
- Sự đam mê cờ bạc của quan phủ cũng ngày một tăng dần
Trang 3chết vô kể, không nơi chôn còn
người sống không chỗ ở.Tình cảnh
rất thảm sầu, vậy mà trong lúc đó,
quan phụ mẫu đang chờ “ù” một ván
bài to Và cuối cùng mục đích của
hắn cũng đạt được.
- Vậy các em thấy 2 hình ảnh và sự
việc này có quan hệ như thế nào với
nhau ?
- Mức độ diễn ra sự việc như thế
nào? ( Lưu ý : việc tác giả miêu
tảcác chi tiết tăng dần trong từng
mặt tương phản : Mưa, gió ngày một
lớn; sức người ngày một kiệt; thế đê
ngày một nguy> < Sự đam mê cờ bạc
của quan phủ cũng ngày một tăng
dần : Ngoài trời mưa to gió lớn, quan
vẫn tỉnh bơ như không biét gì Đến
khi đê vỡ, nước đỗ ào ào, tiếng người,
tiếng gà, trâu bò kêu vang tứ phía,
quan cũng chẳng quan tâm; đến khi
có người dân vào báo tin đê vỡ, quan
vẫn thờ ơ, còn quát nạt bọn tay chân
rồi quan lại tiếp tục đánh tổ tôm cho
đến lúc “ù thông tôm chi chi nảy”)
- Cho biết tác dụng của sự kết hợp 2
phép nghệ thuật tương phản và tăng
cấp trong văn bản này?
- Qua phân tích bài văn trên, em hãy
nêu nhận xét về giá trị hiện thực, giá
trị nhân đạo cùng giá trị nghệ thuật
(ngôn ngữ, hình tượng, nhân vật) của
truyện ?
Hoạt động 3 : Ghi nhớ.
Gv hướng dẫn Hs chốt lại nội dung,
nghệ thuật của truyện rồi đọc ghi
nhớ - Sgk/83
Hoạt động 4 : Luyện tập:
Gv hướng dẫn Hs làm các BT1,2 –
sgk/83.
Hoạt động 5: Củng cố :
- Đọc ghi nhớ
Hoạt động6: Dặn dò :
- Làm phần luyện tập sgk/83
- Học thuộc ghi nhớ, chuẩn bị bài
tiếp theo : Cách làm văn lập luận
giải thích
Phép tương phản xen kẽ tăng cấp : Lên án gay gắt tên quan phủ “lòng lang dạ thú”
bày tỏ niềm thương cảm của người dân trước cảnh thiên tai và thái độ vô trách nhiệm của kẻ cầm quyền.
- BT1 : Không có ngôn ngữ đối thoại nội tâm
- Qua ngôn ngữ đối thoại vừa hách dịch, quát nạt, vừa giục giã, vui vẻ của quan phủ =>Tính cách độc đoán, tàn nhẫn, vô trách nhiệm
=>TN :
Tăng cấp
* Phép tương phản kết hợp tăng cấp : Lên án gay gắt tên quan phủ “lòng lang dạ thú” bày tỏ niềm thương cảm tác giả đối với người dân trước cảnh thiên tai và thái độ vô trách nhiệm của kẻ cầm quyền.
2 Giá trị của tác phẩm
a Giá trị hiện thực:
Phản ánh sự đối lập giữa cuộc sống và sinh mạng của nhân dân vớiø cuộc sống của bọn quan lại thống trị
b Giá trị nhân đạo :
Thể hiện niềm thương cảm của tác giả trước cuộc sống lầm than cơ cực của người dân do thiên tai và do thái độ vô trách nhiệm của bọn cầm quyềnđưa đến
c Giá trị nghệ thuật :
Kết hợp thành công 2 phép nghệ thuật tương phản và tăng cấp, ngôn ngữ khá sinh động,thể hiện được cá tính nhân vật
III Ghi nhớ : sgk/83.
IV Luyện tập :
1 Truyện ngắn”SCMB”có sử dụng các hình thức ngôn ngữ
ở BT1 (trừ ngôn ngữ độc thoại nội tâm không sử dụng)
2 Ngôn ngữ đối thoại của quan phủ vừa hách dịch, quát nạt, vừa giục giã, vui
vẻ=>Tính cách độc đoán, tàn nhẫn, vô trách nhiệm