Giáo án môn Sinh học 8 - Bài 24 đến bài 30

ở ruột non có diễn ra quá trình tiêu háo nào đó là nội dung bài 28 Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh Hđ1: Tìm hiểu cấu tạo ruột non và dự I/ Ruoät non đoán về các hoạt động [r]

Trang 1

Chương V: TIÊU HOÁ

Bài 24: TIÊU HOÁ VÀ CÁC CƠ QUAN TIÊU HOÁ

I Mục tiêu

* Kiến thức : HS Trình bày được:

- Các nhóm chất trong thức ăn

- Các hoạt đông trong quá trình tiêu hoá

- Vai trò của tiêu hoá đối với cơ thể người

- Xác định được trên hình vẽ và mô hình các cơ quan hệ tiêu hoá

* Kỹ năng : Rèn luyện kỹ năng quan sát tranh, mô hình tìm kiến thức, kỹ năng suy

luận logic, kỹ năng hoạt đông nhóm

* Thái độ : Giáo dục ý thức học tập yêu thích bộ môn.

II Chuẩn bị :

1 Tài liệu tham khảo: Sgk, Sgv, Sách thiết kế bài giảng sinh học 8

2 Phương pháp : Hoạt động nhóm, tích cực đàm thoại thuyết trình……

3 Đồ dùng dạy học : Hình 24.1, 2,3 SGK phóng to, bảng 24 tranh ảnh có liên quan III Các bước lên lớp:

2 Kiểm tra bài cũ: (không)

3 Bài mới : -Thức ăn vào cơ thể được tiêu hoá như thế nào? cơ thể người gồm những

cơ quan tiêu hoá nào? Trong bài học hôm nay chung ta sẽ được tìm hiểu:

Hđ1: Tìm hiểu về thức ăn và các hoạt

động của quá trình tiêu hoá.

-Treo hinh 24.1, 2 cho HS quan sát thảo

luận đọc thông tin SGK thảo luận hoàn

thành 3 câu hỏi

- Các chất nào trong thức ăn không bị biến

đổi về mặt hoá học qua quá trình tiêu hoá?

- Gọi nhóm khác nhận xét

Các chất nào trong thức ăn được biến đổi

về mặt hoá học?

- Nhận xét thông báo đáp án đúng

- Quá trình tiêu hoá gồm những hoạt động

nào?

- Gọi HS khác nhận xét

I/ Thức ăn và sự tiêu hóa:

Quan sát hình 24.1, 2 đọc SGK hoàn thành 3 câu hỏi

Thảo luận trả lời, nhóm khác nhận xét

Phát biểu: Gluxit, lipit…

Phát biểu nhận xét, bổ xung

Nghe!

Quan sát hình phát biểu trả lời

Phát biểu nhận xét bổ xung

Quá trình tiêu hoá thức ăn được

Tuần : ……13……

Ppct : …25……

NS…….… ND………

Trang 2

Nhận xét cho ghi tiểu kết

Hđ2: Tìm hiểu các cơ quan tiêu hoá quan

trong hệ tiêu hoá

-Treo hình 24.3 hướng dẫn hs quan sát,

quan sát bảng 24, gọi đại diện lên điền

Câu hỏi quans át và liệt kê các cơ quan

tiêu hoá ở hình 24.3 vào cột tương ứng

-Gọi nhóm khác nhận xét

-Nhận xét bổ sung cho ghi

thực hiện nhờ hoạt động của các cơ quan trong hệ tiêu hoá và các tuyến tiêu hoá.

Quá trình tiêu hoá gồm các hoạt động: Ăn và uống, đẩy thức ăn vào ống tiêu hoá, tiêu hoá thức ăn, hấp thụ các chất dinh dưỡng, thải phân.

Hoạt động tiêu hoá thực chất là sự biến đổi thức ăn thành các chất dinh dưỡng mà cơ thể hấp thụ được qua thành ruột và thải bỏ các chất thừa không thêû hấp thụ được.

II/ Các cơ quan tiêu hoá

-Quan s át hình 24.2 thảo luận hàon thành bảng 24 theo yêu cầu gv -Thống nhất đáp án phát biểu điền -Phát biểu nhận xét

TK: Hệ tiêu háo gồm ống tiêu hoá và tuyến tiêu hoá

Ống tiêu hoá gồm : tuyến nước bọt, tuyến gan, tuyến tuỵ, tuyến vị, tuyến ruột

4 Củng cố :

Các chất trong thức ăn có thể phân nhóm như thế nào? sự tiêu hoá thức ăn được diễn

ra như thế nào? nêu các cơ quan của hệ tiêu hoá

5 Dặn dò : Học bài cũ, soạn trước bài 25

6 Rút kinh nghiệm ……… ……….……

……… ……….………

Trang 3

Bài 25: TIÊU HOÁ Ở KHOANG MIỆNG

I Mục tiêu

* Kiến thức : Trình bày được các hoạt động tiêu hoá diễn ra trong khoang miệng Trình

bày được các hoạt động nuốt và đẩy thức ăn từ khoang miệng đến thực quản  dạ dày

* Thái độ : ý thức bảo vệ giữ gín răng miệng, ý thức trong khi ăn không cười đùa.

2 Phương pháp : Tích cực hoạt động nhóm, đàm thoại, thuyết trình…

3 Đồ dùng dạy học : hình 25.1, 2, 3, Bảng 25

III Các bước lên lớp:

2 Kiểm tra bài cũ:

Bằng một ví dụ phân tích vai trò của hệ thần kinh trong sự điều hòa hoạt động của các hệ cơ quan trong cơ thể?

3 Bài mới : Quá trình tiêu hoá thức ăn ở khoang miệng được diễn ra như thế nào?

Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu trong bài 25:

Hđ1: Tìm hiểu sự tiêu hoá ở khoang

miệng.

- Chia nhóm

- Treo hình 25.1, 2 cho HS quan sát, đọc

thôngh tin trả lời 2 câu hỏi:

- Khi ta nhai cơm lâu trong miệng có cảm

giác ngọt vì sao?

- Nhận xét bổ sung

- Từ những thông tin trên điền cụm từ

phù hợp theo cột hàng trong bảng 25(

treo bảng 25) Gọi nhóm khác nhận xét

I/ Tiêu hoá ở khoang miệng:

- Chia nhóm theo y/c GV

- Quan sát hình 25.1, 2 đọc thông tin hoàn thành 2 câu hỏi của GV

- Thảo luận đại diện nhóm phát biểu trả lời: Là do trong nước bọt có enzim, amilaza biến đổi tinh bột thành đường mantôzơ

-Phát biểu nhanä xét -Nghe

-Nghe câu hỏi thảo luận phát biểu, lên bảng điền vào bảng 25

Biến đổi TĂ trong khoang miệng

Các hoạt động tham gia

Các thành phần tham gia hoạt động

Dạng

Tuần : ……13……

Ppct : …26……

NS…….… ND………

Trang 4

Nhận xét thông báo đáp án đúng cho hs

ghi nội dung

Hđ2: Tìm hiểu hoạt động nuốt và đẩy

thức ăn qua thực quản

-Treo hình 25.3 cho hs quan sát

+Đọc thông tin sgk trang 82 thảo luận

hoàn thành 2 câu hỏi

-Đặt câu hỏi :

1)Nuốt diễn ra nhờ hạot động cúa cơ

quan nào là chủ yếu có tác dụng gì?

-Nhận xét

2)Lực đẩy viên thức ăn qua thực quản

xuống dạ dày đã tạo ra như thế nào?

-Gọi đại diện nhóm khác nhận xét

-Nhận xét thông báo đáp án đúng

Thức ăn qua thực quản được biến đổi gì

vế mặt lý học và hoá học?

-Gọi nhóm khác có ý kiến

-Chốt lại cho ghi

TK: Nhờ hoạt động phối hợp của răng, lưỡi các cơ môi và má cùng các tuyến nước bọt làm cho thức ăn đưc vào khoang miệng trở thành viên thức ăn mền

nhuyễn, thấm đẫm nước bọt và dễ nuốt 1 phần tinh bột được enzim amilaza biến đổi thanh đường mantôzơ.

II/ Nuốt và đẩy thức ăn qua thực quản

-Quan sát hình 25.3 đọc thông tin thảo luận trả lời 2 câu hỏi theo yêu cầu gv

-Thống nhất đáp án đại diện nhóm phát biểu –nhóm khác nhận xét

-Phát biểu nhận xét -Nghe

-Thảo luận thống nhất phát biểu ý kiến : Được tạo ra nhờ sự co giãn phối hợp nhịp nhàng của các cơ thực quản -Phát biểu nhận xét

-Nghe đại diện phát biểu -Phát biểu nhận xét

TK: Thức ăn được nuốt xuống thực quản nhờ hoạt động chủ yếu của lưỡi và được đẩy xuống qua thực quản xuống dạ dày nhờ hoạt động của các cơ thực quản.

4 Củng cố :

Quá trình tiêu háo thức ăn ở khoang miện diễn ra như thế nào? Nêu quá trình nuốt và đẩy thức ăn qua thực quản

6 Rút kinh nghiệm ……… ……….…

……… ……….………

Trang 5

Bài 26: THỰC HÀNH TÌM HIỂU HOẠT ĐỘNG

CỦA ENZIM TRONG NƯỚC BỌT

I Mục tiêu

* Kiến thức : -HS biết đặt các thí nghiệm để bảo đảm cho enzim hạot động.

-HS biết rút ra kết luận từ kết quả so sánh giữa thí nghiệm và đối chứng

* Kỹ năng : Rèn luyện thao tác tiến hành thí nghiệm Khoa học : đong, đo, nhiệt độ,

thời gian kỹ năng suy luận logic, kỹ năng hoạt đông nhóm

2 Phương pháp : Tích cực hoạt động nhóm quan sát.

3 Đồ dùng dạy học : 12 ống nhỏ 2 giá để ống, 2 đèn cồn giá đun, 2 ống đong độ, 1 cuộn

giấy độ (pH) 2 phễu nhỏ bông lọc, 1 bình thuỷ tinh 4-5L, đũa thuỷ tinh

nứoc bọt hoà loãng ( 25% ) lọc qua ống

2.1 : Thực chất biến đổi lý học trong khoang miệng là gì?

2.2 : Giải thích nghĩa đen về mặt sinh học cảu câu : “nhai kĩ no lâu”

3 Bài mới : Tế bào là gì? Tế bào có cấu tạo như thế nào? Và bộ phận trong tế bào có

chức năng gì? Trong bài hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu

Hđ1: Tìm hiểu yêu cầu của bài thực hành

-Chia lớp ra 6 nhóm

-Cho hs đọc sgk trả lời câu hỏi đặt câu

hỏi

Nêu mục tiêu bài thực hành

-Nhắc lại

Hđ2: Thực hành Tìm hiểu hoạt động của

enzim trong nước bọt

-Vừa thuyết trình vừa tiến hành cac bứơc

cho hs quan sát làm theo

+Bước 1: Bước này cho hs tự tiến hành

Ống A : 2ml

B : 2ml hồ tinh bột

C : 2ml nước bọt

D : 2ml nước bọt

I/ Yêu cầu của bài thực hành

-Chia lớp theo yêu cầu gv -Đọc sgk trả lời câu hỏi

-Phát biểu trả lời

-Biết đặt thí nghiệm biết rút ra kết luận II/ Thực hành

-Quan sát gv làm nghe làm theo +Tiến hành bước này trước giờ lên lớp

-Quan sát hình 26

Tuần : ……14……

Ppct : …27……

NS…….… ND………

Trang 6

-Treo hình 26

-Bước 2 vừa thuyết trình vừa thí nghiệm

như hình vẽ

-Hướng dẫn hs đọc kết quả bước 2 ghi

vào bảng 26.1

-Xuống đến từng nhóm quan sát hs làm

sư- `ûa sai

+Bước 3 ; hướng dẫn hs kiểm tra kết quả

thí nghiệm

-Hướng dẫn hs dùng thuốc thử để kiểm

tra kết quả biến đổi trong các ống

nghiệm

-Lô 1…… lô 2……

-Trao bảng 26.2 cho hs quan sát kết quả

bước 3 rồi ghi nhận xét

-Nhận xét kết quả

Hđ3: Thu hoạch

-Cho hs trả lời câu hỏi sgk hoàn thành

bảng 23 ( làm vào phiếu )

-Cho hs dọn vệ sinh nơi thực hành

-Đánh giá giờ thực hành : sự chuẩn bị ý

thức của các nhóm

-Quan sát gv đặt thí nghiệm

-Quan sát thí nghiệm ghi kết quả vào bảng 26.1

-Nghe gv sửa sai

-Tiến hành kiểm thí nghiệm theo yêu cầu gv

-Nghe gv hướng dẫn dùng thuốc thử kiểm tra kết quả biến đổi trong từng ống nghiệm

-Lô 1…… lô 2……

-Nhận xét kết quả bước 3 thảo luận thống nhất ghi kết quả

III/ Thu hoạch

-Hoàn thành câu hỏi sgk theo yêu cầu

gv hoàn thành bảng 23 theo nhóm dọn vệ sinh

-Nghe gv đánh giá rút kinh nghiệm

4 Củng cố : Nhắc lại vai trò của nước bọt

5 Dặn dò : xem lại kiền thức của chương.

6 Rút kinh nghiệm … … … … … … … … … … … … … …… …

… … … … … … … … …

Bài 27: TIÊU HÓA Ở DẠ DÀY

I Mục tiêu

* Kiến thức : -Trình bày được quá trình tiêu hoá ở dạ dày gồm:

+ Các hoạt động

+ Cơ quan hay tế bào thực hiện hoạt động

+ Tác dụng của các hoạt động

Tuần : ……14……

Ppct : …28……

NS…….… ND………

Trang 7

* Thái độ : Giáo dục ý thức giữ gìn bảo vệ dạ dày.

3 Đồ dùng dạy học : Hình 27.1 phóng to trang 87, tranh ảnh có liên quan

2 Kiểm tra bài cũ: không

3 Bài mới : Chúng ta đã biết các thức ăn chỉ được tiêu hoá 1 phần ở khoang miệng

Vậy dạ dày của chúng ta được tiếp tục biến đổi như thế nào đó là nội dung bài 27

Hđ1: Tìm hiểu cấu tạo dạ dày

-Treo hình 27.1 cho hs quan sát đọc

thông tin trả lời 3 câu hỏi

(?) Trình bày các đặc điểm cấu tạo dạ

dày

-Nhận xét bổ sung

(?) Căn cứ vào đặc điểm cấu tạo dự đoán

xem ở dạ dày có thể xảy ra các hoạt

động nào?

-Nhận xét thông báo đến hs đáp án đúng

-Gọi hs trình bày lại

Hđ2: Tìm hiểu sự tiêu hoá ở dạ dày

-Cho hs đọc sgk thảo luận hoàn thành 3

câu hỏi và bảng 27

-Gọi hs lên điền vào bảng

-NX, thông báo đến hs đáp án đúng

-Đặt câu hỏi

(?) Sự đẩy thức ăn xuống ruột nhờ hoạt

động cảu các cơ quan bộ phận nào?

I/ Cấu tạo dạ dày

-Quan sát hình 27.1 đọc sgk trả lời câu hỏi

-Thảo luận thống nhất đáp án trả lời -Phát biểu nhận xét

-Nghe -Thảo luận dự đoán trả lời Nhóm khác nhận xét

-Nghe nhận xét -Phát biểu trình bày

TK:

+ Dạ dày hình túi có cấu tạo 4 lớp : lớp

màng ngoài, lớp cơ, lớp niêm mạc và niêm mạc trong cùng

+ Lớp cơ dày, khoẻ gồm 3 lớp : có vòng

cơ dọc, cơ xiên Lớp niêm mạc nhiều tuyến tiết dịch vị

-Đọc sgk hoàn thành 3 câu hỏi hoàn

thành bảng 27 -Phát biểu điền vào bảng -Phát biểu nhận xét -Nghe nhận xét -Thảo luận nhóm 2 người trả lời -Nhận xét

Trang 8

Loại thức ăn Gluxit và Lipit được tiêu

hoá ở dạ dày như thế nào?

-Nhận xét thông báo đáp án đúng

Thử giải thích vì sao prôtêin trong thức

ăn bị dịch vị phân huỷ nhưng prôtêin

trong lớp niêm mạc lại không bị dịch vị

phân huỷ?

-Giải thích cho ghi

-Thông nhất đáp án

-Nghiên cứu cá nhân giải thích

TK: Nhờ cấu tạo đặc biệt của dạ dày nên thức ăn xuống đây được làm nhuyễn và đảo trộn cho thấm đều dịch vị.

+ thức ăn prôtêin được phân cắt 1 phần thành chuỗi ngắn gồm 3-10 axit amin + Các loại thức ăn khác như G , L chỉ được biến đổi về mặt lí học

+Thức ăn được tiêu hoá ở đây từ 3->

6h rồi được đẫy dần xuống ruột non.

4 Củng cố : Dạ dày có cấu tạo như thế nào? ở dạ dày loại thức ăn nào được biến đổi

về mặt hoá học

6 Rút kinh nghiệm ……… ……….………

……… ……….………

Bài 28: TIÊU HOÁ Ở RUỘT NON

I Mục tiêu

* Kiến thức : -Trình bày được quá trình tiêu hoá ở ruột non gồm

+Các hoạt động tiêu hoá

+Các cơ quan hay tế bào thực hiện tiêu hoá

+Tác dụng và kết quả của Hoạt động

2 Phương pháp : Hoạt động học tập với sgk, hoạt động nhóm tư duy dự đoán

3 Đồ dùng dạy học : GD ý thức hệ cơ quan tiêu hoá

Tuần : ……15……

Ppct : …29……

NS…….… ND………

Trang 9

2.1 : Ở dạ dày có các hoạt động tiêu hoá nào ?

2.2 : biến dổi lý học ở dạ dày diễn ra như thế nào?

3 Bài mới : Ruột non có cấu tạo như thế nào? ở ruột non có diễn ra quá trình tiêu háo

nào đó là nội dung bài 28

Hđ1: Tìm hiểu cấu tạo ruột non và dự

đoán về các hoạt động tiêu hoá ở ruột

non

-Cho hs quan sát hình 28.1 đọc thông tin

trả lời câu hỏi

Ruột non nằm ở vị trí nào của hệ tiêu hoá

và có cấu tạo như thế nào?

-Nhận xét

Chốt lại cho ghi

(?) Dự đoán xem ở ruột non có thể diễn

ra các hoạt động tiêu hoá nào?

-Gọi thêm 2-3 hs dự đoán

-Không nhận xét nếu muốn biết kết quả,

vào phần 2

Hđ2: Tìm hiểu tiêu hoá ở ruột non.

-Treo hình 28.3 cho hs đọc thông tin quan

sát thão luận hoàn thành 3 câu hỏi

-Đặt câu hỏi cho hs trả lời

(?) Thức ăn xuống đến ruột non còn chịu

sự biến đổi về mặt lý học nào nữa

không? nếu có biểu hiện như thế nào?

-Nhận xét thông báo đáp án đúng cho hs

Sự biến đổi hoá học ở ruột non được thực

hiện đối với những loại chất nào Trong

thức ăn biểu hiện như thế nào?

-Đặt câu hỏi

I/ Ruột non

-Chia lớp theo yêu cầu gv -Quan sát hình 28.1

-Trả lời câu hỏi sau khi thảo luận

TK: Thành ruột có cấu tạo 4 lớp nhưng mỏng lớp cơ chỉ có cơ dọc và vòng Lớp niêm mạc có nhiều tuyến ruột tiết dịch ruột và chất nhầy.

-Dự đoán -Phát biểu

II/ Tiêu hoá ở ruột non

-Quan sát hình 28.3 sgk, đọc thông tin thảo luận hoàn thành 3 câu hỏi

-Nghe -Thảo luận thống nhất đáp án trả lời

-Thống nhất đáp án trả lời -Phát biểu nhận xét

-Nghe câu hỏi Thảo luận thống nhất

Trang 10

Vai trò của lớp cơ trong thành ruột là gì?

-Gọi nhóm khác nhận xét bổ sung

-Nhận xét thông báo đến hs đáp án đúng

đáp án trả lời -Phát biểu nhận xét -Nghe

TK: Thức ăn xuống đến ruột được biến đổi tiếp về mặt hoá học là chủ yếu

Nhờ có tuyến tiêu hoá hỗ trợ như gan , tuỵ, các tuyến ruột nên ở ruột non có đủ các loại enzim phân giải các phân tử phức tạp của thức ăn (G, L, P)thành các chất dinh dưỡng có thể hấp thụ được (aa, glyxêrin, axit béo )

4 Củng cố :

Ruột non có cấu tạo như thế nào? nêu sự tiêu hoá thức ăn ở ruột non

6 Rút kinh nghiệm ……… ……….… … … …… … …

… … … … … …

Bài 29 - 30: HẤP THỤ CHẤT DINH DƯỠNG

VÀ THẢI PHÂN - VỆ SINH TIÊU HÓA

I Mục tiêu

* Kiến thức : Trình bày được những cấu tạo cuả ruột non phù hợp với chức năng hấp thụ

các chất dinh dưỡng Các con đường vân chuyển chất dinh dưỡng từ ruột non tới các cơ quan, tế bào

-Vai trò của gan trên con đường vận chuyển chất dinh dưỡng Vai trò của ruột già trong quá trình tiêu hoá của cơ thể

* Thái độ : -GD ý thức vệ sinh ăn uống chống lại có hại cho hệ tiêu hoá

Trình bày được các tác nhân gây hại cho hệ tiêu hoá và mức độ tác hại của nó Trình bày được các biện pháp hệ tiêu hoá và đảm bảo sự tiêu hoá có hiệu quả

-Có ý thức thực hiện nghiêm túc các biện pháp để có 1 hệ tiêu hoá khoẻ mạnh và sự tiêu hoá có hiệu quả

3 Đồ dùng dạy học : hình 29.1, 2, 3 sgk phóng to, bảng phụ, vẽ bảng.

Tuần : ……15……

Ppct : 30

NS…….… ND………

Định dạng
Số trang	14
Dung lượng	137,3 KB