-Thảo luận thống nhất trả lời : quá trình haáp thuï vaø baøi tieát caùc chaát caën baõ keùp -Phaùt bieåu nhaän xeùt -Phaùt bieåu P: gaây bí tieåu … -Phaùt bieåu TK: Caùc taùc nhaân coù t[r]
Trang 1Chương VII: BÀI TIẾT
Bài 38: BÀI TIẾT
VÀ CẤU TẠO BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU
I Mục tiêu
* Kiến thức : -Trình bày được khả năng bài tiết vai trò của nó đối với cơ thể sống, các
hoạt động bài tiết chủ yếu và hoạt động quan trọng
-Xác định được tranh hình và trình bày được bằng lời cấu tạo bài tiết nước tiểu
* Kỹ năng : -Phát triển kỹ năng quan sát, phân tích tranh hình, hoạt động nhóm
* Thái độ : -GD ý thức bảo vệ, giữ vệ sinh cơ quan bài tiết
II Chuẩn bị :
1 Tài liệu tham khảo: Sgk, Sgv, Sách thiết kế bài giảng sinh học 8
2 Phương pháp : biểu diễn mẫu vật trực quan, động nhóm, đàm thoại, thuyết trình ……
3 Đồ dùng dạy học: Tranh 38.1 sgk phóng thông tin, các hình ảnh có liên quan
III Các bước lên lớp:
1 Ổn định : .
2 Kiểm tra bài cũ: không
3 Bài mới : hằng ngày ta bài tiết ra môi trường ngoài những sản phẩm nào? thực chất của
hoạt động bài tiết là gì? đó là nội dung bài 38
Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh
Hđ1: Tìm hiểu bài tiết
-Cho hs đọc sgk thảo luận trả lời câu hỏi
Các sản phẩm cần thải được bài tiết phát
sinh từ đâu?
-Gọi hs khác nhận xét
-Nhận xét chốt lại
Bài tiết là gì?
-Gọi hs khác nhận xét
-Chốt lại cho ghi
Hđ2: Tìm hiểu cấu tạo hệ bài tiết nước tiểu
-Treo hình 38.1 a, b, c, d cho hs quan sát
thảo luận trả lời câu hỏi trắc nghiệm
I/ Bài tiết
-Đọc sgk thảo luận trả lời câu hỏi -Thống nhất đáp án phát biểu
-Phát biểu nhận xét -Nghe nhận xét Bài tiết là…
-Nhận xét
TK: Bài tiết là quá trình cơ thể lọc và
thải ra môi trường ngoài các chất cặn bã
do hoạt động TĐC của tế bào tạo ra cùng
1 số chất được đưa vào cơ thể quá liều gây hại cho cơ thể duy trì ổn định của môi trường trong
II/ Cấu tạo hệ bài tiết nước tiểu
-Quan sát hình 38.1 a, b, c, d thảo luận trả lời câu hỏi
Tuần : ……21……
Ppct : …40……
NS…….… ND………
Trang 2Cơ quan quan trọng của hệ bài tiết là :
a.Thận b.Ống dẫn nước tiểu
c.Bóng đái d.Ống đái
-Gọi nhóm khác nhận xét
-Thông báo đáp án
Cấu tạo của thận gồm
a.Phần vỏ, ống dẫn, phần tuỷ
b.Phần vỏ, phần tuỷ, bể thận
c.Phần vo,û phần tuỷ, với các đơn vị
d.Phần vỏ, phần tuỷ, cùng ống góp
-Gọi nhóm khác nhận xét
-Nhận xét thông báo đáp án
-Cho hs làm tiếp câu còn lại
-Chốt lại cho ghi
-Phát biểu trả lời :a
-Phát biểu nhận xét -Nghe đáp án
-Phát biểu trả lời :d
-Nhận xét -Làm câu còn lại theo yêu cầu gv
TK: Hệ bài tiết nước tiểu gồm : thận,
ống dẫn nước tiểu, bóng đái và ống đái Thận gồm 2 quả thận với khoảng 2 triệu đơn vị đơn vị chức năng để lọc máu và hình thành nước tiểu
4 Củng cố : Bài tiết là gì? bài tiết đóng vai trò như thế nào trong sự sống?
Hệ bài tiết nước có cấu tạo như thế nào?
5 Dặn dò : Học bài cũ, soạn trước bài 39
6 Rút kinh nghiệm … … … … … … … … …
… … … … … …
Trang 3Bài 39: BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU
I Mục tiêu
* Kiến thức : Trình bày được quá trình tạo thành nước tiểu vàthực chất của quá trình tạo
thành nước tiểu.Quá trình thải nước tiểu, so sánh được nước tiểu đầu với huyết tương, nước tiểu đầu với nước tiểu chính thức
* Kỹ năng: Phát triển kỹ năng quan sát, và phân tích, hoạt động nhóm.
* Thái độ : Giáo dục ý thức vệ sinh, giữ gìn cơ quan bài tiết nước nước tiểu
II Chuẩn bị :
1 Tài liệu tham khảo: Sgk, Sgv, Sách thiết kế bài giảng sinh học 8
2 Phương pháp : Hoạt động nhóm, Quan sát nghiên cứu mẫu vật trực quan, thuyết
trình……
3 Đồ dùng dạy học : Hình 39.1 phóng to, mẫu vật quả thận.
III Các bước lên lớp:
1 Ổn định : .
2 Kiểm tra bài cũ: ( kiểm tra 15 phút)
Đề:
1 Bài tiết là gì? Vai trò của quá trình bài tiết đối với cơ thể sống?
2: Trình bày cấu tạo hệ bài tiết nước tiểu?
Đáp án:
1./ Bài tiết là quá trình cơ thể lọc và thải ra môi trường
ngoài các chất cặn bã do hoạt động TĐC của tế bào tạo
ra cùng 1 số chất được đưa vào cơ thể quá liều gây hại
cho cơ thể
Vai trò: Thải loại các chất thải và duy trì ổn định của
môi trường trong
2./
Hệ bài tiết nước tiểu gồm : thận, ống dẫn nước tiểu,
bóng đái và ống đái
Thận gồm 2 quả thận với khoảng 2 triệu đơn vị đơn vị
chức năng để lọc máu và hình thành nước tiểu
3 điểm
2 điểm
3 điểm
2 điểm
3 Bài mới : Quá trình tạo ra nước tiểu được diễn ra như thế nào? sự tạo thành nước
tiểu được tiếp diễn ra sao? Muốn biết được nội này ta vào bài 39
Tuần : ……22……
Ppct : …41……
NS…….… ND………
Trang 4trình nào? Chúng diễn ra ở đâu?
-Gọi hs khác nhận xét
-Nhận xét thông báo đáp án
Thành phần nước tiểu khác với máu ở
điểm nào?
-Gọi hs khác nhận xét
-Nhận xét cho ghi
Hđ2: Tìm hiểu thải nước tiểu
-Cho từng nhóm đọc thông tin thảo luận trả
lời câu hỏi
Sự tạo thành nước tiểu ở các đơn vị chức
năng của thận diễn ra liên tục, nhưng sự
thải nước tiểu ra khỏi cơ thể chỉ xảy ra vào
1 lúc nhất định, có sự khác nhau đó là do
đâu?
-Gọi nhóm khác nhận xét
-Nhận xét bổ sung
-Cho ghi
-Phát biểu nhận xét -Nghe đáp án
-Thảo luận trả lời
-Phát biểu nhận xét
TK: Nước tiểu được tạo thành ở các đơn
vị chức năng của thận bao gồm quá trình lọc máu ở cầu thận để tạo thành nước tiểu đầu Quá trình hấp thụ lại các chất cần thiết, quá trình bài tiết các chất độc không cần thiết ở ống thận để tạo thành nước tiểu chính thức và ổn định thành phần của máu
II/ Thải nước tiểu
-Đọc thông tin thảo luận phát biểu trả lời
-Máu luôn tuần hoàn liên tục qua cầu thận…
-Phát biểu nhận xét -Nghe gv bổ sung
TK: Nước tiểu chính thức được đổ vào bể
thận qua ống dẫn nước tiểu xuống tích trữ ở bóng đái rồi được thải ra ngoài nhờ hoạt động của cơ vòng ống đái, cơ bóng đái và cơ bụng
4 Củng cố : Nước tiểu được tạo thành như thế nào? nước tiểu được bài tiết ra ngoài
như thế nào?
5 Dặn dò : Học bài cũ, soạn trước bài40
6 Rút kinh nghiệm … … … … … … … … …
… … … … … … … … …
Trang 5Bài 40: VỆ SINH BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU
I Mục tiêu
* Kiến thức: Trình bày được các tác nhân gây hại cho hệ bài tiết nước tiểu và hậu quả của
-Trính bày được các thói quen sống để bảo vệ hệ bài tiết nước tiểu và giải thích cơ sở khoa học của nó
* Kỹ năng : Rèn luyện kỹ năng quan sát nhận xét liên hệ thực tế
* Thái độ : Có ý thức thói quen sống khoa học để bảo vệ hệ bài tiết nước tiểu
II Chuẩn bị:
1 Tài liệu tham khảo: Sgk, Sgv, Sách thiết kế bài giảng sinh học 8
2 Phương pháp : Hoạt động nhóm, quan sát nghiên cứu kênh hình….
3 Đồ dùng dạy học : hình 38.1, 39.1 phóng to
III Các bước lên lớp:
1 Ổn định : .
2 Kiểm tra bài cũ: kiểm tra 15’
Đề kiểm tra:
2.1: Câu hỏi trình bày quá trình tạo thành nước tiểu ở các đơn vị chức năng của thận (6đ) 2.2 : sự thải nước tiểu được diễn ra như thế nào?
Đáp án:
1: Nước tiểu được tạo thành ở các đơn vị chức năng của thận bao gồm quá trình lọc máu
ở cầu thận để tạo thành nước
Quá trình hấp thụ các chất cần thiết, quá trình hấp thụ các chất độc và các chất không cần thiết ở ống dẫn đã tạo nên nước tiểu chính thức và ổn định 1 số thành phần của máu 2: Nước tiểu chính thức đổ vào bể thận qua ống dẫn Qua ống dẫn nước tiểu tích trữ ở
bóng đái rồi được thải ra ngoài nhờ hoạt động cơ vòng bóng đái và cơ bụng
3 Bài mới: Những tác nhân nào gây hại cho hệ bài tiết Ta cần xây dựng 1 thói quen
như thế nào cho hệ bài tiết Đó là nội dung bài 40
Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh
Hđ1: Tìm hiểu một số tác nhân chủ yếu
gây hại cho hệ bài tiết nước tiểu
-Chia nhóm
-Cho hs đọc sgk thảo luận trả lời câu hỏi
Khi các cầu thận bị viêm và suy thái có
thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng
nào về sức khoẻ?
I/ Một số tác nhân chủ yếu gây hại cho hệ bài tiết nước tiểu
-Chia lớp theo yêu cầu gv -Đọc sgk trả lời câu hỏi
Tuần : ……22……
Ppct : …42……
NS…….… ND………
Trang 6Khi đường dẫn nước tiễu bị nghẽn bởi sỏi
thận cơ thể ảnh hưởng như thế nào?
-Hs khác nhận xét
-chốt lại cho ghi
Hđ2: Cần xây dựng các thói quen sống
khoa học để bảo vệ hệ bài tiết nước tiểu
tránh các tác nhân có hại
-Treo bảng 40 sgk cho hs quan sát và thảo
luận trả lời điền vào bảng từ đó rút ra thói
quen sống khoa học
1-Thường xuyên giữ vệ sinh cho cơ thể
cũng như hệ bài tiết
2-Khẩu phần ăn hợp lý …
3-Khi muốn đi tiểu phải đi ngay không nên
nhịn
-Nhóm khác nhận xét
-Nhận xét thông báo đến hs đáp án đúng
Cần có thói quen sống như thế nào để bảo
vệ hệ bài tiết tránh các tác nhân …?
-chốt lại cho ghi
-Phát biểu P: gây bí tiểu …
-Phát biểu
TK: Các tác nhân có thể gây hại cho hệ
bài tiết nước tiểu là các chất độc trong thức ăn, đồ uống, khẩu phần ăn không hợp lý vi trùng gây bệnh…
II/ Cần xây dựng các thói quen sống khoa học để bảo vệ hệ bài tiết nước tiểu
tránh các tác nhân có hại
-Quan sát đọc sgk thảo luận trả lời câu hỏi
+Hạn chế sự xâm nhập của vi sinh vật
+Không để thận làm việc quá tải +Tạo điều kiện cho thận tạo thành nước tiểu liên tục
-Phát biểu -Nghe -Nghe câu hỏi thảo luận trả lời
TK: Các thói quen sống khoa học để bảo
vệ hệ bài tiết nước tiểu là : thường xuyên giữ vệ sinh cho toàn cơ thể cũng như hệ bài tiết nước tiểu Khẩu phần ăn hợp lý,
đi tiểu đúng lúc
4 Củng cố : Tác nhân nào gây hại cho hệ bài tiết, cần có những thói quen sống khoa
học nào để bảo vệ hệ bài tiết
5 Dặn dò : Học bài cũ, soạn trước bài 41
6 Rút kinh nghiệm … … … … … … … … …
… … … … … …