LIEÂN KEÁT TRONG VAÊN BAÛN A- MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giuùp HS thaáy: - Muốn đạt được mục đích giao tiếp thì văn bản phải có tính liên kết .Sự liên kết ấy cần được thể hiện trên cả 2 mặt hình[r]
Trang 1Ngày soạn : Ngày dạy : .
Tuần 1- Bài 1 - Tiết 1
CỔNG TRƯỜNG MỞ RA
LÝ LAN -A- MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
Giúp học sinh:
-Cảm nhận và hiểu biết được những tình cảm đẹp đẽ của người mẹ đối với con nhân ngày khai trường
-Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời mỗi con người
B- CHUẨN BỊ:
- GV:Nghiên cứu kĩ SGK,SGV, soạn giáo án, tư liệu: bài hát, tranh vẽ ngày khai trường
- HS: Đọc VB soạn bài theo câu hỏi GV
C – TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Định hướng ND – Ghi bảng
1 Ổn định :
2 Kiểm tra : Tập vở, SGK, nội dung
chuẩn bị theo yêu cầu của giáo viên
3 Tổ chức các hoạt động dạy và học :
Hoạt động 1:Khởi động(2’)
- “Ngày đầu tiên đi học, mẹ dắt tay tới
trường, em vừa đi vừa khóc, mẹ dỗ dành
yêu thương ” -> Tình mẹ đối với con
-> Vào bài
Hoạt động 2: Hướng dẫn đọc- Tìm hiểu
chú thích (13’)
1-Văn bản này của ai?
2-Văn bản có xuất xứ từ đâu?
3-Bài văn thuộc văn bản gì ? Em biết gì về
loại văn bản ấy?
4- Qua phần tìm hiểu chú thích ở nhà, có
từ nào em thắc mắc, cần giải thích?
GV giải đáp thắc mắc của HS
5-VB cổng trường mở ra thuộc phương
thức biểu đạt nào? Vì sao em biết?
- Nghe ghi tựa bài
- Dựa vào SGK trả lời
-Suy nghĩ vận dụng kiến thức VB
6 trả lời
- Nêu thắc mắc
- Suy nghĩ trả lời
I-Giới thiệu : 1-Tác giả :Lý Lan 2- Tác phẩm:Đăng trên báo” Yêu trẻ”số 166(1/9/2000)
- Văn bản nhật dụng : Văn bản đề cập đến những nội dung có tính cập nhật , đề tài có tính chất thời sự đồng thời là những vấn đề xã hội có ý nghĩa lâu dài
Văn bản nhật dụng đề cập vấn đề người mẹ và nhà trường 3- Chú thích:
(Nhạy cảm, háo hức ,bận tâm, can đảm )
-Từ ngữ diễn tả tâm trạng
- Từ mượn
- Từ địa phương
- Từ Hán Việt
- Giọng nhỏ nhe,ï tha thiết, chậm rãi
Trang 26-Vậy theo em,cần đọc VB bằng giọng
điệu thế nào?
- Giáo viên đọc mẫu một đoạn đầu
–Gọi 3 HS đọc tiếp đến hết bài ->HS nhận
xét- GV sửa chữa
-GV chuyển sang hoạt động 3
-Hoạt động 3: Đọc – tìm hiểu văn bản
(20’)
7- Đại ý của VB là gì? Em hãy nêu bằng
vài câu ngắn gọn?
8-VB chia làm mấy phần? Nêu giới hạn và
ý chính từng phần?
9- Nhân vật chính trong VB là ai?
10-Xác định ngôi kể ?
11-Tác dụng của việc lựa chọn ngôi kể
đó?
GV chuyển ý:
GV cho HS đọc thầm đoạn đầu -> bước
vào
12-Theo dõi phần đầu của VB và cho biết :
Người mẹ nghĩ đến con vào thời điểm
nào? Thời điểm đó gợi cảm xúc gì trong
tình cảm hai mẹ con? ( Hồi hộp, vui sướng,
hy vọng )
13- Mẹ đã chuẩn bị những gì cho con để
con bước vào ngày khai trường đầu tiên?
14- Tìm chi tiết miêu tả cảm xúc của con ?
( GV ghi chi tiết bảng phụ)
15-Chi tiết nào miêu tả tâm trạng của
người mẹ?
16- Tâm trạng của mẹ và con có gì khác
nhau?
HS nghe và nhận xét giọng đọc của bạn
HS nêu đại ý VB ngắn gọn
HS suy nghĩ trả lời
-HS trả lời
- Suy nghĩ, trả lời
- HS đọc thầm đoạn từ “ vào đêm trước -> mẹ bước vào “
- HS trả lời
- Nhìn SGK trả lời
- Gạch chân các chi tiết vừa nêu ở SGK
- HS nêu chi tiết và gạch chân chi tiết vừa nêu
-HS suy nghĩ trả lời
HS thảo luận theo
II- Đọc tìm hiểu văn bản :
* Đại ý: Bài văn ghi lại tâm trạng
của một người mẹ trong một đêm chuẩn bị cho con bước vào ngày khai trường đầu tiên
- Hai phần : + Từ đầu đến “ mẹ bước vào”: Tâm trạng của mẹ
+ Phần còn lại : cảm nghĩ của mẹ về vai trò của nhà trường trong giáo dục thế hệ trẻ
- Làm nổi bật tâm trạng, khắc họa được ï tâm tư tình cảm những điều sâu thẳm khó nói thành lời
1 – Tâm trạng của mẹ trườc ngày khai trường của con
- Niềm vui háo hức … giấc ngủ đến dễ dàng như uống một ly sữa, gương mặt thanh thoát , đôi môi hé mở
- Hôm nay, mẹ không tập trung được việc gì cả, trằn trọc, không
lo nhưng vẫn không ngủ được
*Mẹ : Thao thức không ngủ, suy nghĩ triền miên
*Con : Thanh thản, nhẹ nhàng, vô
tư -Kết cấu đan xen nghệ thuật đối lập
-Sống lại quá khứ, nhớ ngày bà
Trang 317- Cách sử dụng như trên của tác giả, em
gọi là nghệ thuật gì? ( Tương phản )
18- Theo em, vì sao người mẹ không ngủ
được ?
19- Bấy giờ đối với mẹ ấn tượng về buổi
khai trường đầu tiên ấy rất sâu đậm Chi
tiết nào chứng tỏ điều đó?
20- Theo em, vì sao ngày khai trường vào
lớp một để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng
mẹ như thế ?
21- Khi nhớ lại kĩ niệm ấy lòng mẹ như
thế nào?
22- Nhận xét về cách dùng từ trong câu
văn trên ?
23- Từ dấu ấn sâu đậm của ngày khai
trường đó điều mà mẹ mong muốn cho con
ở đây là gì?
24 – Những điều này có phải mẹ trực tiếp
nói với con không? Theo em, mẹ đang tâm
sự với ai?
25- Nhận xét nghệ thuật đặc sắc ở đoạn 1
26- Từ sự trăn trở, suy nghĩ đến những
mong muốn của mẹ cho con trong đêm
trước ngày khai trường đầu tiên của con ,
em thấy người mẹ trong VB này là người
như thế nào?
- Giảng bình:Đó là đức hi sinh, một vẻ đẹp
giản dị ma lớn lao cuả tình mẫu tử trong
cách sống của người mẹ VN
- Chuyển ý -> ghi tiêu đề 2:
từng bàn thống nhất ý kiến – trả lời
HS nhìn đoạn”
Thật sự mẹ không
… Bước vào” – Nêu chi tiết- gạch chân chi tiết trong SGK
- HS suy nghĩ trả lời(1-2 HS )
- HS nhìn vào VB trả lời
- Suy nghĩ , trả lời
- HS nhìn vào đoạn
“ Cái ấn tượng…
bước vào” – trả lời
- HS suy nghĩ trả lời
- Nhìn lại quá trình phân tích trả lời
- Suy nghĩ trả lời
- Đọc thầm 2 đoạnï cuối trong VB -Nhìn vào 2 đoạn cuối trả lời
ngoại dắt mẹ vào lớp một, nhớ tâm trạng hồi hộp trước cổng trường
- Cứ nhắm mắt lại là dường như vang bên tai tiếng đọc bài trầm bổng:” Hằng năm cứ vào cuối thu
…Mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn
đi trên con đường làng dài và hẹp
- Xa lạ, bỡ ngỡ
- Rạo rực, bâng khuâng, xao xuyến
- Từ láy
- Mẹ muốn nhẹ nhàng cẩn thận và tư nhiên ghi vào lòng con … xao xuyến – ( giữa tr 7)
- Người mẹ không trực tiếp nói với con Mẹ nhìn con ngủ như tâm sự với con nhưng thực ra là đang nói với chính mình -> Lời độc thoại nội tâm của người mẹ -> Làm nổi bật tâm trạng, khắc họa được tâm tư tình cảm, những điều sâu thẳm khó nói bằng những lời trực tiếp
* Chọn ngôi kể thích hợp, kết cấu đan xen, nghệ thuật đối lập, độc thoại nội tâm -> Trằn trọc , bâng khuâng , giấc ngủ chẳng thành – Lo toan nghĩ mgợi mãi
vì ngày mai của con trẻ -> Tình mẹ dạt dào, sâu nặng
2/ Cảm nghĩ của mẹ về vai trò của giáo dục đối với thế hệ trẻ
- Mẹ nghĩ về ngày Hội khai trường ; nghĩ về vai trò của GD đối với trẻ em
Trang 4- GV cho HS ñóc thaăm 2 ñoán cuoâi
26- Trong ñeđm khođng ngụ, mé ñaõ nghó veă
ñieău gì?
27-Em nhaôn xeùt gì veă ngaøy hoôi khai tröôøng
ôû nöôùc ta ?
28- Trong ñoán vaín cuoâi xuaât hieôn thaønh
ngöõ “ Sai moôt li ñi moôt daịm” Em hieơu TG
muoân noùi ñieău gì?
29- Keât thuùc baøi vaín, taùc giạ neđu cađu noùi
cụa mé:” Böôùc qua caùnh coơng tröôøng… theâ
giôùi kì dieôu seõ môû ûra” Em hieơu cađu noùi ñoù
nhö theâ naøo?
30- Nhaôn xeùt ngheô thuaôt söû dúng ôû ñoán
cuoâi? Qua ñoù em thaây ngöôøi mé nghó gì veă
vai troø cụa giaùo dúc doâi vôùi theâ heô trẹ ?
Bình: Vai troø cụa giaùo dúc – Lieđn heô thöïc
teâ
-Chuyeơn yù sang hoát ñoông 4: Toơng keât
(5’)
31- Nhaôn xeùt ngheô thuaôt bieơu ñát cụa baøi
vaín?
32 -VB vieât veă tađm tráng cụa ngöôøi mé
trong ñeđm khođng ngụ tröôùc ngaøy khai
tröôøng vaøo lôùp 1 cụa con Qua tađm tráng
ñoù cụa mé, em hieơu ñöôïc gì veă vaân ñeă taùc
giạ muoân noùi ôû ñađy?
Hoát ñoông 5 : Luyeôn taôp ( 5 phuùt )
- GV cho HS xem tranh veõ- Böùc tranh tređn
caùc bán veõ cạnh gì? Cạnh ñoù nhö theâ naøo ?
- Suy nghó trạ lôì
-Thạo luaôn theo töøng baøn thoâng nhaât yù kieân – trạ lôøi
- Nghe
- Trạ lôøi
- Nhìn lái quaù trình phađn tích toơng keât
yù trạ lôøi
- Ñóc ghi nhôù SGK
- Xem,thuyeât minh tranh ( SGK tr 6 ), phaùt bieơu cạm nghó
- Ñóc
- Taẫt cạ mói trẹ em, HS ñeân tuoơi ñeău ñöôïc ñeân tröôøng
- Giạng : Veă ngaøy toaøn dađn ñöa trẹ ñeân tröôøng : Ngaøy hoôi cụa taât cạ chuùng ta, taât cạ mói ngöôøi Trẹ
em ñöôïc ñeân tröôøng, ñöôïc hóc haønh laø quyeăn lôïi laø traùch nhieôm maø toaøn xaõ hoôi phại quan tađm chaím soùc
- Chư caăn sai moôt li laø seõ cheôch höôùng , lác ñöôøng, hoûng vieôc Taùc giạ muoân khaúng ñònh taăm quan tróng cụa giaùo dúc vì giaùo dúc quyeât ñònh töông lai cụa ñaât nöôùc
- Veă tri thöùc , tình cạm, tö töôûng , ñáo lí, tình bán, tình thaăy troø
*Ngheô thuaôt so saùnh, söû dúng thaønh ngöõ, chi tieât chón lóc.-> khaúng ñònh vai troø cụa nhaø tröôøng raât quan tróng ñoâi vôùi theâ heô trẹ
-> trong giaùo dúc khođng ñöôïc pheùp sai laăm.
III-Toơng keât:
-NT: Vaín töï söï xen yeâu toâ bieơu cạm nhö nhöõng doøng nhaôt kí tađm tình, nhoû nhé vaø sađu laĩng -ND:Baøi vaín giuùp ta hieơu taâm loøng thöông yeđu, tình cạm cụa cha mé ñoâi con caùi vaø vai troø to lôùn cụa nhaø tröôøng ñoâi vôùi cuoôc soâng moêi con ngöôøi
IV – Luyeôn taôp:
- ÔÛ lôùp: +Quan saùt, thuyeât minh tranh
+Ñóc theđm: Tröôøng hóc ( SGK tr- 9)
- ÔÛ nhaø: Baøi taôp 1-2 SGK tr 9
Trang 5- Khi xem tranh em có cảm xúc suy nghĩ gì
về hiện tại và tương lai?
-Gọi HS đọc thêm“Trường học “(SGKtr 9)
- Hướng dẫn cách làm bài tập 1+2 SGKtr 9
4 – Dặn dò :- Học thuộc bài.
- Làm bài tập 1 + 2
- Soạn bài : “ Mẹ tôi “
* Rút kinh nghiệm :
Ngày soạn : .
Ngày dạy : .
Tuần 1- Bài 1 - Tiết 2
MẸ TÔI
(A- MI – XI)
A-MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
Giúp HS:
Hiều biết và thấm thía những tình cảm thiêng liêng sâu nặng của cha mẹ đối với con cái
B- CHUẨN BỊ:
- GV: soạn giáo án , tham khảo SGK, SGV , bài hát
- HS :Soạn bài theo câu hỏi SGK phần Đọc_ Hiểu văn bản tr 11, 12
C- TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
Hoạt động của GV Hoạt động HS Định hướng nội dung – Ghi bảng 1- Ổn định :
2- Kiểm tra :( 3’)
- Tóm tắt ngắn gọn văn bản “Cổng
trường mở ra “
- Qua văn bản , em biết gì về tình
cảm của người mẹ đối với con mình và
vai trò của nhà trường đối với thế hệ
trẻ.?
3- Tổ chức các hoạt động dạy và
học :
Khởi động 1:Khởi động.
Trong cuộc đời của mỗi chúng ta,
người mẹ có một vị trí và ý nghĩa hết
sức lớn lao, thiêng liêng và cao
cả.Nhưng không phải khi nào ta cũng ý
Nghe
Đọc to chú thích về tác giả( SGK- tr 11) Nêu xuất xứ văn
I Giới thiệu:
1- Tác giả: ( SGK/11)
Ét-môn-đô đơ A-Mi-Xi, nhà văn
I –ta-li - a, có sở trường truyện ngắn
2-Tác phẩm:
Trang 6thức hết đươcï điều đó Chỉ khi mắc
những lỗi lầm ta mới nhận ra tất cả
Bài văn “Mẹ tôi” sẽ cho ta một bài học
như thế
Hoạt động 2: Hướng dẫn đọc - tìm
hiểu chú thích (10’)
1 – Em biết gì về tác giả A-MI-XI ?
2 – VB “Mẹ tôi” trích từ tác phẩm
nào?
Bài văn thuộc loại văn bản gì? Thể
loại?
3- Đọc phần chú thích, có những từ nào
em cần lưu ý, giải nghĩa?
4- Cụm từ” hơi thở hổn hển” Có
nghĩagì ?- Trong đó có” hổn hển”
thuộc loại từ gì?
6- VB” Mẹ tôi” thuộc phương thức
biểu đạt nào? Vì sao em biết ?
7- Vậy VB đọc với giọng điệu thế nào?
- Đọc mẫu 1 đoạn Gọi HS đọc tiếp
đến hết bài
HĐ 3: Đọc - Tìm hiểu VB (20’)
8-Hãy nêu đại ý của văn bản? VB được
viết bằng lối văn nào ? ( viết thư ) Ai
viết cho ai ? ( bố viết cho En- ri- cô )
9- Lí do gì bố phải viết thư ? ( Trước
mặt cô giáo, En - ri- cô đã thiếu lễ độ
với mẹ )
10- Đọc thầm trước mặt cô … thương
yêu đó” và tìm các từ ngữ thể hiện thái
độ của bố đối với cậu bé En – ri – cô ?
bản
Nhớ lại kiến thức lớp 6 trả lời
Dựa vào SGK giải nghĩa
Trả lời SGK/11
Nhớ lại kiến thức lớp 6 trả lời Trả lời
1 HS đọc theo yêu cầu, lớp theo dõi – nhận xét
Suy nghĩ trả lời
Nhìn đoanï mở đầu bài văn trả lời
Đọc thầm- tìm chi tiết trong đoạn – trả lời- gạch chân các chi tiết trong SGK Suy nghĩ trả lời
Suy nghĩ, trả lời
Suy nghĩ trả lời
_ Trích “ Những tấm lòng cao cả”û
Là tập truyện cho thanh thiều niên rất nổi tiếng, có ý nghĩa giáo dục cao bằng những mẫu chuyện mang đậm chất nhân văn về tình mẫu tử, tình cha con, tình thầy trò,
_ VB nhật dụng đề cập vai trò của người mẹ đối với con cái
-Thể loại truyện viết dưới dạng bức thư.
3- Chú thích:
( Lễ độ, trưởng thành, hối hận, lương tâm bội bạc)
- Phân biệt: lễ độ, lễ phép, cảnh cáo – cảnh báo; trưởng thành – lớn lên; lương tâm – lương tri…
-Từ chỉ trạng thái, tình cảm: quằn quại, hối hận
-Trầm, tha thiết thể hiện tâm tư và tình cảm của người cha trước lỗi lầm của con Chú ý câu cảm, câu cầu khiến đọc với giọng điệu thích hợp
II- Đọc- Tìm hiểu VB:
*Đại ý: Bài văn miêu tả thái độ
tình cảm va ønhững suy nghĩ của người bố trước lỗi lầm của con vàsự trân trọng của ông với vợ mình ( mẹ
En -Ri-cô)
1/ Thái độ của bố khi En-ri-cô thiếu lễ độ với mẹ.
*Lời lẽ chân thành , giọng điệu chì chiết, chua cay trách mắng, từ ngữ chọn lọc, hình ảnh so sánh.
=>Biểu hiện nỗi niềm đau đớn, tức giận, buồn bã, thái độ kiên quyết phê phán nghiêm khắc.
Trang 7* GV: Treo bảng phụ: Sự hỗn láo như 1
nhát dao…bố ; Bố không thể nén…giận ,
con mà lại …ư ; Thật đáng xấu… nhã
11- Em hãy nhận xét cách dùng từ và
giọng điệu của bố trong bức thư ?
12- Qua cách dùng từ và giọng điệu
trong bức thư , em hiểu thái độ của bố
đối với En – ri – cô là thái độ như thế
nào ? Tại sao như thế ?.
13- Qua đo,ù em nhận xét gì về người
bố?
(Tế nhị, sâu sắc, nghiêm- khắc với con
14- Vậy mẹ của En – ri – cô là người
như thế nào, hãy tìm chi tiết thể hiện
tấm lòng người mẹ của En –ri- cô ?
Qua các chi tiết trên, em thấy mẹ En –
ri –cô là người như thế nào ?
15-Từ hình ảnh người mẹ của En.ri-cô,
em cảm nhận gì về tấm lòng của các
bà mẹ nói chung ?
16-Để thức tĩnh En-ri- cô bố còn nói
điều gì nữa?Những lời( nói) của người
bố như lời cảnh tĩnh đối với En-ri-cô
Em suy nghĩ gì trước lời cảnh tĩnh đó ?
Giảng: * Chuyển ý - ghi tiêu đề 2:
17- Sau khi đọc thư bố, En-ri-cô có thái
độ như thế nào?
18 Theo em , điều gì đã khiến cho
En-ri-cô xúc động vô cùng khi đọc thư
bố?
( Chọn các lí do ở SGK: Chọn câu
a,c,d)
19-Để nói lên điều đó, tác giả đã sử
dụng nghệ thuật gì?Vậy En-ri-cô là
người như thế nào?
* Bình: Bố đã thức tĩnh được tấm lòng
hiếu thảo vốn có của En-ri-cô dành cho
bố mẹ
20-Trước tấm lòng thương yêu, hi sinh
vô bờ bến của mẹ dành cho En-ri-cô,
Nhìn SGK,tìm chi tiết, trả lời
Suy nghĩ trả lời
Tìm chi tiết trong
VB trả lời Suy nghĩ trả lời
- Dựa vào phần đầu
VB trả lời
- Thảo luận trong bàn thống nhất ý kiến –trả lời
Suy nghĩ, trả lời
Nghe
- Nhìn vào đoạn cuối VB trả lời
- Suy nghĩ trả lời
Mẹ đã thức suốt đêm mất con; mẹ sẳn sàng cứu sống con
Hết lòng thương yêu con, hi sinh tất cả vì con
-Khi đã khôn lớn khổ hình
-Những lời nói của cha thật chí tình, thật sâu sắc.Có những thứ đã mất đi thì vĩnh viễn không bao giờ lấy lại được, đặc biệt là người mẹ yêu thương của chúng ta
2/ Tâm trạng của En-ri-cô khi đọc thư bố.
* Dùng thư trao đổi, nhắc lại kỉ niệm, khơi gợi cảm xúc Ngoan, hiếu thảo, biết nhận ra lỗi lầm
- Từ nay, con không bao giờ …nói nặng với mẹ
-Con phải xin lỗi mẹ
-Con hãy cầu xin mẹ hôn con -Đối với mẹ chúng ta cố gắng đừng bao giờ làm 1 điều gì sai quấy khiến mẹ phải đau lòng Khi có lỡ phạm sai lầm, chúng ta phải biết và thành khẩn nhận lỗi bởi mẹ chúng
ta là người rất bao dung, độ lượng, người sẽ sẳn sàng tha thứ mọi lỗi lầm của chúng ta
- Lời khuyên chân thành và sâu sắc -Tình cảm sâu sắc thường tế nhị, kín
Trang 8người bố khuyên con điều gì?
21- Em hiểu được điều gì qua lời
khuyên của người bố?
22-Em nhận xét gì về lời khuyên của
người bố?
23- Theo em, tại sao người bố không
nói trực tiếp với En-ri-cô mà lại viết
thư ?
24- Em có đồng tình với một người cha
như thế không? Vì sao?
25- Tại sao nội dung văn bản là 1 bức
thư người bố gởi cho con nhưng nhan
đề lại đặt tên là” Mẹ tôi” ?
Hoạt động 4: Tổng kết (5’)
26-Bức thư mang tính biểu cảm ở chỗ
nào ?
27-Qua VB, em rút ra được bài học gì ?
ĐH: Hiểu được công lao to lớn không
gì sánh được của mẹ và hãy cố gắng
làm nhiều việc tốt để đền đáp công ơn
cha mẹ
Gọi 1HS đọc ghi nhớ
Hoạt động 4 : Luyện tập( 5’)
- Cho HS đọc đoạn thư thể hiện vai trò
vô cùng lớn lao của người mẹ đối với
con
Hướng dẫn bài tập ở nhà
- Trả lời tự do Suy nghĩ, trả lời
Nêu suy nghĩ của bản thân
_ Dùng kiến thức vừa tiếp thu được trả lời
Nhìn lại quá trình phân tích-tổng kết
ý, trả lời
Đọc ghi nhớ
HS chọn đoạn thư thể hiện vai trò vô cùng lớn lao của người mẹ đối với con” Khi đã khôn lớn …thương yêu đó”
HS về nhà viết
HS đọc tên các bài
ca dao, bài hát
đáo, nhiều khi không nói trực tiếp được Hơn nữa, viết thư là chỉ nói riêng cho người mắc lỗi biết vừa giữ được sự kín đáo tế nhị, vừakhông làm cho người mắc lỗi mất đi lòng tự trọng Đây chính là bài học về cách ứng xử trong cuộc sống gia đình cũng như trong nhà trường và ngoài xã hội
-Nội dung bức thư nói lên công lao khó nhọc, sự hi sinh và tình cảm của người mẹ đối với con
III- Tổng kết : -NT: Cách biểu lộ tình cảm bằng thư sâu sắc, kín đáo, từ ngữ chọn lọc, lời văn tế nhị cảm động.
- ND:Yêu thương , kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng cao cả.
IV-Luyện tập : BT1: SGK-tr12
BT2: Kể lại 1 việc em đã gây ra
khiến bố mẹ buồn phiền
Trang 9Cho HS đọc tên các bài ca dao, bài hát
nói lên tình cảm của cha mẹ đối với
con cái
4) Dặn dò : - Học bài, làm bài tập 2/ SGK tr 12
- Soạn bài : Từ ghép
* Rút kinh nghiệm :
Ngày soạn : .
Ngày dạy :
Tuần 1-tiết 3- bài 1 TỪ GHÉP A- MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp HS: -Nắm được cấu tạo của 2 loại từ ghép Từ ghépchính phụ và từ ghép đẳng lập - Hiểu được cơ chế tạo nghĩa của từ ghép Tiếng Việt - Biết vận dụng những hiểu biết cơ bản về cơ chế tạo nghĩa vào việc tìm hiểu nghĩa của hệ thống từ ghép Tiếng Việt B- CHUẨN BỊ: - GV: nghiên cứu SGK, SGV, bảng phụ 1,2,3 - HS: Soạn bài , ôn lại từ đơn vàtừ phức C- TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Định hướng nội dung – Ghi bảng 1-Ổn định:
2- Kiểm tra (3’):
-VB “Mẹ tôi” cho em bài học gì
trong cuộc sống?
Nghe
I- Các loại từ ghép :
Trang 103-Tổ chức các hoạt động dạy và
học:Hoạt động 1 :Khởi động (2’)
“ Từ và cấu tạo của từ tiếng Việt “
( Lớp 6 ) -> “ Từ ghép “
Hoạt động 2: Hướng dẫn HS tìm hiểu
cấu tạo các loại từ ghép (10’)
GV gọi 1HS đọc to VD Tr 13- chú ý từ
bà ngoại ï thơm phức
1 - VD trên, mỗi từ gồm có mấy tiếng ?
Tiếng đứng sau có tác dụng gì so với
tiếng đứng trước?
2 - Vậy tiếng nào là tiếng chính , tiếng
nào là tiếng phụ ? Vì sao em biết ?
3 - Em có nhận xét gì về trật tự giữa
tiếng chính vá tiếng phụ trong các từ
ấy ?
4 - Từ ghép có cấu tạo như trên gọi là
từ ghép chính phụ Vậy em hiểu thế
nào làtừ ghép chính phụ ?
5 - Em hãy cho thêm 1số VD về từ
ghép chính phụ như thế
Chuyển ý từ ghép đẳng lập
- HS đọc VD 1- 2 (tr-14 ) chú ý từ in
đậm
6 - Hai đoạn văn trên trích trong VB
nào của ai?
( Cổng truờng mở ra –Lí Lan )
7 - Mỗi từ ghép trên gồm có mấy
tiếng? Tiếng đứng sau có bổ sung
nghĩa cho tiếng đứng trước không ?
8 - Giữa 2 tiếng có quan hệ như thế
nào với nhau?
9 - Từ ghép kiểu như thế gọi là từ
ghép đẳng lập Vậy, em hiểu thế nào
là từ ghép đẳng lập?
10 - Cho một vài ví dụ từ ghép loại
này
-GV chốt ý -> Gọi 1HS đọc ghi nhớ
Hoạt động 3: Hướng dẫn HS tìm hiểu
nghĩa của từ ghép(10’)
11- Hãy so sánh nghĩa của tiếng “bà”
vơi ù nghĩa của từ bà ngoại, “ thơm” với
“thơm phức” khác nhau thế nào ?
Đọc VD SGK Nhìn VD trả lời
- Suy nghĩ trả lòi
- Nêu nhận xét
- Cho ví dụ
- Đọc ví dụ
- Nhớ lại bài cũ trả lời
- Nhìn ví dụ suy nghĩ trả lời
- HS suy nghĩ trả lời
- Cho ví dụ
- Đọc ghi nhớ
HS suy nghĩ trả lời
- HS dựa vào sự hiểu biết trả lời
*Tìm hiểu VD 1: (tr-13) Bà ngoại – Thơm phức
chính phụ chính phụ
-Tiếng đứng sau bổ sung nghĩa cho tiếng đứng trước
-Tiếng được bổ sung nghĩa “bà, thơm” là tiếng chính , tiếng bổ sung nghĩa” ngoại, phức” là tiếng phụ
=>Tiếng chính + tiếng phụ
từ ghép chính phụ.
- Trắng tinh , bà nội , hoa hồng ,
*Tìm hiểu VD 2(tr-14) Quần áo Trầm bổng
- > Các tiếng ngang hàng nhau về ngữ pháp.
=> Từ ghép đẳng lập.
- Sách vở , giầy dép , xinh đẹp
*Ghi nhớ ( SGK tr- 14)
II - Nghĩa của từ ghép:
* TÌm hiểu VD (tr- 13) Bà -> bà ngoại
Thơm -> thơm phức
- Bà: người đàn bà sinh ra mẹ , cha
- Bà ngoại : người đàn bà sinh ra mẹ
- Thơm : Có mùi mhư hương của hoa dễ chịu , làm cho thích ngửi
- Thơm phức : Có mùi thơm bốc lên mạnh hấp dẫn
=> Nghĩa của từ ghép chính phụhẹp hơn nghĩa của tiếng chính