Tiến hành thành công các thí nghiệm qui định: từ các kết quả quan sát được qua thí nghiệm: +Nêu được chức năng của tủy sống, đồng thời phỏng đoán được các thành phần cấu tạo của tủy sống[r]
Trang 146 Ngày 26/01/2011
Chương 9 : Thần kinh và giác quan
Bài 43.Giới thiệu chung hệ thần kinh
I/ Mục tiêu :
1 Kiến thức:
- HS trỡnh bày
* %0 #$ #* 3 #() 4 kinh
- HS phõn
- HS phõn
2 Kyừ naờng:
-Phaựt trieồn kyừ naờng quan saựt vaứ phaõn tớch hỡnh
-Reứn kyừ naờng hoaùt ủoọng nhoựm
II/ Chuaồn bũ:
GV: Tranh phoựng to caực hỡnh 43.1 vaứ 43.2
III./Tiến trình lên lớp :
1/ ổn định tổ chức :1/
2/ Kiểm tra bài cũ : 6/
+ Các biện pháp bảo vệ da và rèn luyện da
(Caàn giửừ da saùch vaứ traựnh bũ xaõy xaựt Reứn luyeọn thaõn theồ phaỷi thửụứng xuyeõn tieỏp xuực
+ Neõu bieọn phaựp giửừ veọ sinh da vaứ giaỷi thớch cụ sụỷ khoa hoùc cuỷa caực bieọn phaựp ủoự? ?
3/ Bài mới :1’
xuyên tiếp nhận kích thích và phản ứng lại các kích thích đó bằng sự điều khiển, điều hoà và phối hợp hoạt động của các nhóm cơ quan, hệ cơ quan giúp cơ thể luôn thích
Hoạt động 1 Tìm hiểu nơron- đơn vị cấu tạo của hệ thần kinh: 18 ’
GV yeõu caàu hoùc sinh dửùa
vaứo hỡnh 43.1 vaứ kieỏn thửực
ủaừ hoùc:
?.Moõ taỷ caỏu taùo moọt
Nụron ?
?.Neõu chửực naờng cuỷa
Nụron ?
Gv:
-Dẫn truyền xung thần kinh
Hoùc sinh quan saựt kyừ hỡnh , nhụự laùi kieỏn thửực:
+ Thân nơron chứa nhân
nơron có các sợi nhánh và sợi trục, sợi trục có bao miêlin bọc ngoài, các bao các eo răngviê
+ Chức năng của nơron là
kinh
I Nơron- đơn vị cấu tạo của hệ thần kinh:
-Cấu tạo của nơron + Thân: chứa nhân +Các sợi nhánh: ở quanh thân
bao miêlin, tận cùng có cúc xinap
+Thân và sợi nhánh tạo nên chất xám
+Sợi trục : chất trắng, dây thần kinh
Trang 2theo một chiều từ sợi nhánh
vào thân nơron và từ thân ra
sợi trục
-động, nơron có khả năng
GV goùi moọt vaứi hoùc sinh
trỡnh baứy caỏu taùo cuỷa
Nụron treõn tranh
-Chức năng nơron:
Cảm ứng, dẫn truyền xung thần kinh
Hoạt động 2.Cỏc bộ phận của hệ thần kinh 24’
GV thoõng baựo coự nhieàu
caựch phaõn chia caực boọ
phaọn cuỷa heọ thaàn kinh
Giụựi thieọu 2 caựch phaõn
chia :
+Theo caỏu taùo
+Theo chửực naờng
GV yeõu caàu hoùc sinh quan
saựt hỡnh 43.2 , ủoùc kyừ baứi
taọp Lửaù choùn tử,ứ cuùm tửứ
ủieàn vaứo choó troỏng
GV chớnh xaực hoaự kieỏn
thửực caực tửứ caàn ủieàn :
1 – Naừo ; 2 – Tuyỷ soỏng ;
3 vaứ 4 – Boự sụùi caỷm giaực
vaứ boự sụùi vaọn ủoọng
?.H4 kinh !"# #$
! nào ?
GV yeõu caàu hoùc sinh
nghieõn cửựu SGK naộm ủửụùc
sửù phaõn chia heọ thaọn kinh
dửùa vaứo chửực naờng
GV yeõu caàu hoùc sinh traỷ
lụứi caõu hT :
? Dựa vào chức năng, hệ
! nào?
?.Phaõn bieọt chửực naờng heọ
thaàn kinh vaọn ủoọng vaứ heọ
thaàn kinh sinh dửụừng ?
Hoùc sinh quan saựt kyừ hỡnh thaỷo luaọn hoaứn chổnh baứi taọp ủieàn tửứ
ẹaùi dieọn nhoựm ủoùc keỏt quaỷ , caực nhoựm khaực boồ sung:
1 – Naừo ; 2 – Tuyỷ soỏng ;
3 vaứ 4 – Boự sụùi caỷm giaực vaứ boự sụùi vaọn ủoọng
Moọt hoùc sinh ủoùc laùi trửụực lụựp thoõng tin ủaừ hoaứn chổnh Hoùc sinh tửù ủoùc thoõng tin thu thaọp kieỏn thửực
+ Hệ thần kinh gồm bộ sống) và bộ phận ngoại biên( gồm các dây thần kinh, # kinh)
+ Dựa vào chức năng, hệ
- Hệ thần kinh vận động( cơ
động của cơ vân( là h
điều hoà hoạt động của các quan sinh sản Đó là hoạt
II Cỏc bộ phận của hệ thần kinh
- Hệ thần kinh gồm bộ sống) và bộ phận ngoại biên( gồm các dây thần kinh, # kinh)
- Dựa vào chức năng, hệ + Hệ thần kinh vận động( hoạt động của cơ vân( là h
điều hoà hoạt động của các quan sinh sản Đó là hoạt
động khụng ý thức
Trang 3ủoùc keỏt luaọn SGK động khụng ý thức.
4.C ủng cố 4’
? Hoaứn thaứnh sụ ủoà sau :
………
– Heọ thaàn kinh Boọ phaọn ngoaùi bieõn ………
Haùch thaàn kinh ?.Trỡnh baứy caỏu taùo vaứ chửực naờng cuỷa Nụron ?
5 Daởn doứ 1’
+Hoùc baứi vaứ traỷ lụứi caực caõu hoỷi cuoỏi baứi
+ẹoùc muùc “em coự bieỏt “
+Chuaồn bũ thửùc haứnh : theo nhoựm :
Hoùc sinh : EÁch ( nhaựi , coực ) 1 con
Boõng thaỏm nửụực , khaờn lau Giaựo vieõn : Boọ ủoà moồ , giaự treo eỏch, Coỏc ủửùng nửụực , dung dũch HCL 0,3% ; 1% ; 3%
………
47 Ngày 27/01/2011
ĐẾN CẤU TẠO) CỦA TỦY SỐNG I/ Mục tiêu :
6[ 
+Nờu
2 Kyừ naờng:
- Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin khi đọc SGK, quan sát GV làm mẫu để tìm hiểu chức năng của tủy sống
- Kỹ năng hợp tác lăng nghe tích cực
- Kĩ năng ứng xử/ giao tiếp trong khi làm thí nghiệm
- Kĩ năng quản lí thòi gian và đảm nhận trách nhiệm
3.Thaựi ủoọ :Giaựo duùc yự thửực kổ luaọt , yự thửực veọ sinh
II/ Chuaồn bũ:
Gv: EÁch 1 con , boọ ủoà moồ : ủuỷ cho caực nhoựm , dung dũch HCl 0,3% , 1 %
Hs: EÁch 1 con , khaờn lau , boõng , keỷ saỹn baỷng 44 vaứo vụỷ
III.Ti ến trỡnh bài dạy:
1.OÅn ủũnh lụựp: 1’
Trang 42 Kiềm tra bài cũ : 4’
?.Nêu
3.Bài A_:
Mở bài : Tiếp theo tủy sống là não bộ Bài hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về vị trí và các thành phần của bộ não , cũng như cấu tạo và chức năng của chúng
GV giới thiệu tiến hành thí
nghiệm trên Ếch đã hủy
não
-Cách làm :
+ Ếch cắt đầu hoặc phá
não
Treo trên giá , để cho hết
choáng(khoảng 5 – 6phút )
Bước 1: Học sinh tiến hành
thí nghiệm theo giới thiệu
ở bảng 44
GV lưu ý học sinh : Sau
mỗi lần kích thích bằng
axit phải rưả sạch chỗ da
có axit và để khoảng 3 – 5
phút mới kích thích lại
Từ kết quả thí nghiệm và
hiểu biết về phản xạ GV
yêu cầu học sinh dự đoán
về chức năng của tủy sống
GV ghi nhanh các dự đoán
ra một góc bảng
Bước 2 : GV biểu diễn thí
nghiệm 4 , 5
Cách xác định vị trí vết cắt
ngang tủy ở Ếch , vị trí vết
cắt nằm giữa khoảng cách
của gốc đôi dây thần kinh
thứ nhất và thứ hai ( Ở
lưng )
GV lưu ý : Nếu vết cắt
+Học sinh từng nhóm chuẩn bị hủy tủy Ếch theo hướng dẫn của GV
+Đọc kỹ 3 thí nghiệm các nhóm phải làm và lần lược làm 3 thí nghiệm đó Ghi kết quả quan sát vào bảng 44
+Thí nghiệm thành công có kết quả :
+ Thí nghiệm 1 : Chi bên phải co
+ Thí nghiệm 2 : 2 Chi sau co
+ Thí nghiệm 3 : Cả 4 chi đều co
+Các nhóm ghi kết quả và dự đoán ra nháp
+Một số nhóm đọc kết quả +Học sinh quan sát thí nghiệm ghi kết quả thí nghiệm 4 và 5 vào cột trống bảng 44
+ Thí nghiệm 4 : Chỉ 2 chi sau co
+ Thí nghiệm 5 : Chỉ 2 chi trước co
1.Chức năng của tủy sống
Tủy sống có các trung khu thần kinh điều khiển các phản xạ
Trang 5nông có thể chỉ cắt đường
lên ( Trong chất trắng ở
mặt sau tủy ) Do đó nếu
kích thích chi trước thì chi
sau cũng co ( Đường xuống
trong chất trắng còn )
?.Em hãy cho biết thí
nghiệm này nhằm mục
đích gì ?
Bước 3 : GV biểu diễn thí
nghiệm 6, 7
?.Qua thí nghiệm 6, 7 có
thể khẳng định được điều
gì ?
GV cho học sinh đối chiếu
với dự đoán ban đầu
Gv # R 2
+Các trung khu thần kinh liên hệ với nhau nhờ các đường dẫn truyền
+Học sinh quan sát phản ứng của Ếch ghi kết quả thí nghiệm 6 và 7 vào bảng
44
+ Thí nghiệm 6 : 2 chi
trước không co nưã
+ Thí nghiệm 7 : 2 chi sau
co +Tủy sống có các trung khu thần kinh điều khiển các phản xạ
Hs ghi nh;
+
GV cho học sinh quan sát
hình 44.1 ; 44.2 đọc chú
thích và hoàn thành bảng
của GV :
GV chốt lại kiến thức về
cách treo bảng đáp án
Từ kết quả của 3 lô thí
nghiệm trên , liên hệ với
cấu tạo trong của tủy sống
, GV yêu cầu học sinh nêu
rõ chức năng của :
+Chất xám ?
+Chất trắng ?
Học sinh quan sát kỹ hình và đọc chú thích
Thảo luận hoàn thành bảng
Đại diện nhóm phát biểu
+ Chất xám là trung khu thần kinh của các phản xạ không điều kiện
+ Chất trắng : Là các đường dẫn truyền nối các trung khu thần kinh trong tủy sống với nhau và với não bộ
2.Cấu tạo của tủy sống
- Cấu tạo ngoài:
+Vị trí : Nằm trong ống xương sống từ đốt sống cổ
I đến hết đốt thắt lưng II +Hình dáng : hình trụ dài 50 cm
Có hai phần phình là phình cổ và phình thắt lưng
+Màu sắc : Màu trắng bóng
Màng tủy : 3 Lớp : màng cứng , màng nhện , màng nuôi Bảo vệ và nuôi dưỡng tuỷ sống
-Cấu tạo trong:
+ Chất xám : Nằm trong ,
Trang 6có hình cánh bướm Là #'
#& #() các 7 3 %; + Chất trắng : Nằm ngoài ; bao quanh chất xám Là các
R các #' #& ttrong tùy
:6
4.C ủng cố 4’
- Hoàn thành bảng 44 vào vở bài tập :
- Trả lời các câu hoỉ sau :
+ Các trung khu điều khiển phản xạ do thành phần nào của tủy sống đảm nhận ? Thí nghiệm nào chứng minh điều đó ?
+ Các căn cứ thần kinh liên hệ với nhau nhờ thành phần nào ? Thí nghiệm nào chứng minh điều đó ?
5.D ặn dị 1’
-Học cấu tạo của tủy sống
-Hoàn thành báo cáo thu hoạch
kinh ( 6
………
Long Khánh, Ngày 22 tháng 01 'A 2011
Kí 4 #() TTCM
Cấu tạo ngoài
-Vị trí : Nằm trong ống xương sống từ đốt sống cổ I đến hết đốt thắt lưng II
-Hình dáng : hình trụ dài 50 cm
Có hai phần phình là phình cổ và phình thắt lưng -Màu sắc : Màu trắng bóng
-Màng tủy : 3 Lớp : màng cứng , màng nhện , màng nuôi Bảo vệ và nuôi dưỡng tuỷ sống
Cấu tạo trong -Chất xám : Nằm trong , có hình cánh bướm
-Chất trắng : Nằm ngoài ; bao quanh chất xám
... vào chức năng, hệ- Hệ thần kinh vận động(
động vân( h
điều hồ hoạt động quan sinh sản Đó hoạt
II Cỏc phận hệ thần kinh
- Hệ thần kinh gồm sống)... 26/01/2011
Chương : Thần kinh giác quan
Bài 43 .Giới thiệu chung hệ thần kinh< /b>
I/ Mục tiêu :
Kiến thức:
- HS trỡnh bày
... sống) phận ngoại biên( gồm dây thần kinh, # kinh)
- Dựa vào chức năng, hệ + Hệ thần kinh vận động( hoạt động vân( h
điều hồ hoạt động quan sinh sản Đó hoạt
động khụng