Trả lời câu hỏi hình 21.4/ Sgk -Tiến hành thí nghiệm và -C8:Khi bị hơ nóng băng quan sát hiện tượng xảy ra kép cong về phía thanh -Thảo luận nhóm các câu C7, thép vì đồng dãn nở vì C8, C[r]
Trang 1Tuần : 24 Tiết: 24
Bài 21
MỘT SỐ ỨNG DỤNG SỰ NỞ VÌ NHIỆT
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
- Nhận biết được sự co dãn vì nhiệt nếu bị ngăn cản sẽ gây ra lực lớn
- Mô tả cấu tạo và hoạt động của băng kép
- Giải thích được 1 số ứng dụng đơn giản về sự nở vì nhiệt của các chất
2 Kỹ năng:
- Làm TN, mô tả hiện tượng xảy ra và rút ra được kết luận cần thiết
- Rèn kỹ năng quan sát, so sánh
3 Thái độ:
- Rèn tính cẩn thận, trung thực
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên :
- Cả lớp : 1 băng kép, giá thí nghiệm , đèn cồn, tranh vẽ hình 21.2 và 21.3
- Mỗi nhóm: bộ dụng cụ thí nghiệm như hình 21.1, cồn , bông, chậu nước, khăn
2 Học sinh:
- SGK và vở ghi
III LÊN LỚP
A Ổn định lớp.
B Kiểm tra bài cũ (5ph)
- CH: Nêu kết luận về sự nở vì
nhiệt của chất khí
- CH: so sánh sự nở vì nhiệt
của các chất
- Gọi học sinh chữa bài tập
20.1, 20.2/ sbt
-TL: chất khí nở ra khi nóng lên và co lại khi lạnh đi Các chất khí khác nhau dãn nở vì nhiệt giống nhau -TL: Chất khí nở vì nhiệt nhiều hơn chất lỏng, chất lỏng nở vì nhiệt nhiều hơn chất rắn
- B21.1:
- B21.2: (C) Khối lượng riêng
C Bài mới.
ĐVĐ: ( 3 phút )
-Cho học sinh quan sát tranh
vẽ hình 21.2/Sgk
-CH: Các em có nhận xét gì về
-Quan sát -TL: chỗ tiếp nối giữa hai đầu
Ngày soạn
Ngày dạy
Lớp
: 12/02/2011 : /02/2011
: 6
Trang 2chỗ tiếp nối giữa 2 đầu thanh
ray xe lửa ?
-CH: Tại sao người ta phải làm
như vậy ?
-Thông báo:“sự nở vì nhiệt
của các chất có rất nhiều ứng
dụng trong đời sống và kĩ
thuật Bài học hôm nay sẽ giới
thiệu cho chúng ta một số ứng
dụng thường gặp của sự nở vì
nhiệt của các chất rắn.”
thanh ray có một khe hở nhỏ
-TL: vì khi nóng lên thanh ray dài ra, làm như thế để tránh cho đường ray khỏi bị cong
-Lắng nghe
-Ghi bài
Tiết 24: MỘT SỐ ỨNG DỤNG CỦA SỰ
NỞ VÌ NHIỆT
Hoạt động 1: Quan sát lực xuất hiện trong sự co dãn vì nhiệt (12ph)
-Yêu cầu học sinh đọc Sgk để
tìm hiểu trình tự thí nghiệm
-Hướng dẫn học sinh làm thí
nghiệm hình 21.1a và quan sát
hiện tượng xảy ra
-CH: Khi đốt nóng thanh thép
thì có hiện tượng gì xảy ra với
chốt ngang ?
-CH: Vậy khi đốt nóng thì có
hiện tượng gì xảy ra với thanh
thép ?
-CH:Chốt ngang bị bẻ gãy ở
thí nghiệm chứng tỏ điều gì ?
-Nhận xét
-Yêu cầu học sinh đọc câu hỏi
C3, và quan sát hình 21.1b/Sgk
-CH: Nếu khi thanh thép ở
trong hình 21.1b/ sgk vừa bị
đốt nóng xong ta phủ lên nó
bằng 1 khăn lạnh thì có hiện
tượng gì xảy ra ?
-Nhận xét
-CH: Giả sử chốt ngang bị
gãy Vậy nguyên nhân nào gây
ra hiện tượng đó ?
-Nhận xét
-Để biết được dự đoán của
-Đọc Sgk để tìm hiểu trình tự thí nghiệm
-Làn thí nghiệm và quan sát hiện tượng xảy ra
-TL: Khi đốt nóng thanh thép thì chốt ngang bị bẽ gãy
-TL: Khi đốt nóng thì thanh thép nở ra
-TL: Điều đó chứng tỏ khi nở
ra vì nhiệt nếu bị cản trở thanh thép có thể gây ra lực lớn
-Ghi bài -Đọc C3 và quan sát hình 21.1b/ Sgk
-TL: Chốt ngang bị gãy
-TL: Do thanh co lại khi lạnh
đi sinh ra lực làm gãy chốt -Lắng nghe
I Lực xuất hiện trong
sự co dãn vì nhiệt
1 Quan sát thí nghiệm
và trả lời câu hỏi
- C1 : Thanh thép nở ra khi nóng lên
- C2: Khi dãn nở vì nhiệt nếu bị ngăn cản thanh thép gây ra lực lớn
Trang 3chúng ta có đúng hay không ,
chúng ta tiến hành thí nghiệm
giống hình 21.1b/ Sgk để kiểm
chứng
-Hướng dẫn học sinh làm thí
nghiệm và quan sát hiện tượng
-Nhận xét
-CH: Vậy qua thí nghiệm và
hiện tượng xảy ra mà ta quan
sát được, em rút ra được nhận
xét gì ?
-Nhận xét và thống nhất câu
trả lời câu hỏi C3
-Từ 2 thí nghiệm trên điều
khiển học sinh hoàn thành kết
luận C4
-Gọi học sinh trả lời câu C4
-Nhận xét
-Chốt lại kết luận: “Sự co dãn
vì nhiệt khi bị ngăn cản sẽ gây
ra lực lớn”
-Làm thí nghiệm và quan sát hiện tượng
-TL: Khi co lại vì nhiệt nếu bị ngăn cản thanh thép có thể gây ra lực lớn
-Ghi bài -Hoàn thành C4
-Trả lời câu hỏi C4
-Ghi bài -Lắng nghe
- C3: Khi co lại vì nhiệt nếu bị cản trở thanh thép sẽ gây ra lực lớn
2 Rút ra kết luận :
( C4 / Sgk )
Sự co dãn vì nhiệt nếu bị ngăn cản có thể gây ra lực lớn
Hoạt động 2: Vận dụng (5ph)
-Ở tình huống lúc đầu bài học
này cô đã giúp các em giải
quyết xong C5 Vậy em nào có
thể nhắc lại câu trả lời C5
-Nhận xét và cho học sinh ghi
câu trả lời vào vở
-Yêu cầu học sinh đọc mục có
thể em chưa biết để thấy được
lực do sự dãn nở vì nhiệt gây
ra là rất lớn
-Cho học sinh quan sát tranh
vẽ hình 21.3/ Sgk
-Yêu cầu học sinh đọc và trả
lời câu hỏi C6
-Gọi học sinh trả lời câu C6
-Nhận xét
-Thông báo:“dự đoán được sự
-Nhắc lại câu trả lời C5
-Ghi bài -Đọc mục có thể em chưa biết
-Quan sát -Đọc và thảo luận nhóm
- Trả lời câu hỏi C6
- Ghi bài
- Lắng nghe
3 Vận dụng :
- C5: Giữa 2 đầu thanh ray có khe hở Khi trời nóng đường ray dài ra
do đó nếu không để khe
hở thì khi dãn nở vì nhiệt đường ray bị cản trở gây ra lực lớn làm hỏng đường ray
-C6: Hai gối đỡ không giống nhau Một gối đỡ được đặt trên các con lăn nhằm tạo điều kiện
Trang 4co dãn vì nhiệt của các chất,
con người đã hạn chế được
những tác động xấu đồng thời
cũng biết ứng dụng vào thực tế
Một trong các ứng dụng cụ thể
là băng kép Bây giờ chúng ta
tìm hiểu về băng kép”
thuận lợi cho cầu dài ra khi nóng lên mà không
bị ngăn cản
Hoạt động 3: Nghiên cứu về băng kép (15ph)
-Cho học sinh quan sát băng
kép
-Giới thiệu cấu tạo của băng
kép gồm 2 thanh kim loại có
tính chất khác nhau tán chặt
vào nhau dọc theo chiều dài
của mỗi thanh
-Hướng dẫn học sinh đọc Sgk
và lắp thí nghiệm hình 21.4
-Yêu cầu học sinh tiến hành
thí nghiệm và quan sát hiện
tượng xảy ra
-Hướng dẫn học sinh thảo luận
nhóm các câu C7, C8, C9
-CH: Đồng và thép dãn nở vì
nhiệt giống nhau hay khác
nhau ?
-CH: Khi hơ nóng băng kép
cong về phía nào ?
-Nhận xét cho học sinh ghi
bài
-CH: Khi làm lạnh đi băng kép
có bị cong hay không ? Nếu có
thì nó cong về phía nào ?
- Nhận xét
-Quan sát -Lắng nghe
-Đọc Sgk và lắp thí nghiệm hình 21.4/ Sgk
-Tiến hành thí nghiệm và quan sát hiện tượng xảy ra
-Thảo luận nhóm các câu C7,
C8, C9 -TL: Đồng và thép dãn nở vì nhiệt khác nhau
-TL: Khi hơ nóng băng kép cong về phía thép vì đồng dãn
nở vì nhiệt nhiều hơn thép
- Ghi bài -TL: Khi làm lạnh băng kép cong về phía thanh đồng vì đồng co lại vì nhiệt nhiều hơn thép
-Ghi bài
II Băng kép : 1.Quan sát thí nghiệm
2 Trả lời câu hỏi
-C8:Khi bị hơ nóng băng kép cong về phía thanh thép vì đồng dãn nở vì nhiệt nhiều hơn thép nên thanh đồng dài hơn
và nằm ở ngoài vòng cung
-C9:Khi làm lạnh băng kép cong về phía thanh đồng vì đồng co lại vì nhiệt nhiều hơn thép nên thanh thép dài hơn
và nằm ở ngoài vòng cung
Trang 5Hoạt động 4 : Vận dụng – Củng cố (5ph)
-Thông báo: “băng kép được
sử dụng nhiều ở các thiết bị tự
động đóng ngắt mạch điện khi
nhiệt độ thay đổi”
-Cho học sinh quan sát hình
21.5/ Sgk và nêu qua cấu tạo
bàn là điện gồm : dây đốt
nóng, vỏ bàn là, đèn tín hiệu,
rơ-le nhiệt, núm điều chỉnh
nhiệt độ
- Yêu cầu học sinh đọc và thảo
luận nhóm câu C10
- Gọi học sinh trả lời câu C10
-CH: Ngoài ứng dụng của
băng kép trong bàn là , em hãy
cho ví dụ về các thiết bị có sử
dụng băng kép để tự động
đóng ngắt mạch điện mà em
biết
-Lắng nghe
- Quan sát
-Đọc và thảo luận nhóm câu
C10 -Trả lời câu hỏi C10
-Ghi bài -Cho ví dụ
3 Vận dụng :
- C10: Khi đủ nóng băng kép cong lại về phía đồng làm ngắt mạch điện
Thanh đồng nằm
phía dưới
* Củng cố : - Gọi học sinh đọc ghi nhớ - Tại sao khi tôn lợp nhà thường có dạng lượn sóng ? Hoạt động 5 : Hướng dẫn về nhà (3ph) - Học thuộc phần ghi nhớ - Đọc phần có thể em chưa biết - Làm bài tập trong SBT - Chuẩn bị bài tiếp theo Rút kinh nghiệm: