høng lÊy, truyÒn qua èng tai høng lÊy, truyÒn qua èng tai vµo lµm rung mµng nhÜ vµo lµm rung mµng nhÜ, råi chuỗi xương tai vào làm truyền qua chuỗi xương tai rung mµng cöa bÇu lµm vµo lµ[r]
Trang 1Tuần 28 Ngày soạn: 2/03/2011
Bài 51: Cơ quan phân tích thính giác
I Mục tiêu: Sau bài học này, học sinh cần đạt
1 Kiến thức:
- Xỏc định được cỏc thành phần của cơ quan phõn tớch thớnh giỏc
- Mụ tả được cấu tạo của tai và cơ quan coocti
- Trỡnh bày được quỏ trỡnh thu nhận kớch thớch của sống õm bằng sơ đồ
2 Kĩ năng:
- Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin khi đọc SGK, quan sát sơ đồ tai để tìm hiểu cấu tạo
và chức năng của cơ quan phân tích thính giác
- Kỹ năng hợp tác, lăng nghe tích cực ứng xử/ giao tiếp trong khi thảo luận
- Kĩ năng tự tin khi trình bày ý kiến trước nhóm, tổ, lớp
3 Thái độ:
- Có ý thức học tập bộ môn
II Đồ dùng dạy học
GV: Chuẩn bị tranh vẽ H51.1, H51.2, bảng phụ, mô hình tai
Hs: Đọc bài trước ở nhà
III Tiến trình dạy học
1 ổn định(1’)
2 Kiểm tra bài cũ(4’)
- Trình bày nguyên nhân và cách khắc phục các tật của mắt?
- Trình bày các bệnh về mắt?
3 Bài mới(1’)
Mở bài: Ta nhận biết được âm thanh là nhờ cơ quan phân tích thính giác Vậy cơ
quan phân tích thính giác có cấu tạo như thế nào? chúng ta cùng tìm hiểu bài hôm nay
Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu tạo của tai 14’
GV yêu cầu HS đọc thông
tin, quan sát H51.1, H51.2,
thảo luận:
?.Cơ quan phân tích thính
giác gồm những bộ phận
nào?
?.Hoàn thành bài tập điền từ
?.Tai có cấu tạo như thế
nào?
HS đọc thông tin, quan sát, thảoluận sau đó trình bày:
+Gồm: các tế bào thụ cảm thính giác, dây thần kinh thính giác và vùng thính giác ở thùy thái dương +Theo thứ tự: Vành tai, ống tai, màng nhĩ, chuỗi xương tai
+Gồm: Tai ngoài, tai giữa, tai trong
-Tai ngoài:
+ Vành tai: hứng âm
I Cấu tạo của tai
- Cơ quan phân tích thính giác gồm : các tế bào thụ cảm thính giác, dây thần kinh thính giác và vùng thính giác ở thùy thái dương -Cấu tạo tai:
* Tai ngoài:
+ Vành tai: hứng âm thanh
+ ống tai: hướng âm thanh
+ Màng nhĩ: khuếch
đại âm thanh
* Tai giữa:
Trang 2?.Chức năng của từng bộ
phận?
GV hoàn thiện kiến thức
cho HS
thanh + ống tai: hướng âm thanh
+ Màng nhĩ: khuếch
đại âm thanh
-Tai giữa:
+ Chuỗi xương tai: truyền sóng âm
+ Vòi nhĩ: cân bằng áp suất
2 bên màng nhĩ
-Tai trong:
+ Bộ phận tiền đình:
thu nhận thông tin về vị trí
và sự chuyển động của cơ
thể trong không gian + ốc tai: thu nhận sóng
âm
HS nhận xét, bổ sung rồi rút ra kết luận
+ Chuỗi xương tai: truyền sóng âm
+ Vòi nhĩ: cân bằng
áp suất 2 bên màng nhĩ
* Tai trong:
+ Bộ phận tiền đình: thu nhận thông tin về vị trí
và sự chuyển động của cơ thể trong không gian + ốc tai: thu nhận sóng
âm
Hoạt động 2: Tìm hiểu chức năng thu nhận sóng âm 10’
GV yêu cầu HS đọc thông
tin, thảo luận:
?.Trình bày quá trình thu
nhận sóng âm?
GV hoàn thiện kiến thức
cho HS
HS đọc thông tin, thảo luận sau đó lên bảng trình bày:
+Sóng âm được vành tai hứng lấy, truyền qua ống tai vào làm rung màng nhĩ chuỗi xương tai vào làm rung màng cửa bầu làm chuyển động ngoại dịch và nội dịch trong ốc tai màng, tác động lên cơ quan coocti làm xuất hiện xung thần kinh theo dây thần kinh thính giác về vùng thính giác ở thùy thái dương
Hs nhận xét, bổ sung
II Chức năng thu nhận sóng âm
- Sóng âm được vành tai hứng lấy, truyền qua ống tai vào làm rung màng nhĩ, rồi truyền qua chuỗi xương tai vào làm rung màng cửa bầu làm chuyển động ngoại dịch
và nội dịch trong ốc tai màng, tác động lên cơ quan coocti làm xuất hiện xung thần kinh theo dây thần kinh thính giác về vùng thính giác ở thùy thái dương
Hoạt động 3: Tìm hiểu biện pháp vệ sinh tai 10’
GV yêu cầu HS đọc thông
tin, thảo luận:
? Để tai hoạt động tốt cần
lưu ý những vấn đề gì?
HS đọc thông tin + Giữ gìn vệ sinh tai
III Vệ sinh tai
- Giữ gìn vệ sinh tai
- Bảo vệ tai:
+ Không dùng vật sắc
Trang 3? Hãy nêu các biện pháp
giữ vệ sinh và bảo vệ tai?
Súng õm vào làm rung
màng căng của màng nhỉ
rồi khuyếch tỏn vào cửa
bầu dục truyền đến dõy
thần kinh thớnh giỏc Nếu
õm thanh to, mạnh dễ làm
tổn thương màng căng của
màng nhỉ nờn cần làm việc
trong bầu khụng khớ yờn
tĩnh trỏnh ụ nhiễm tiếng
ồn.
GV hoàn thiện kiến thức
cho HS GV yêu cầu HS đọc
kết luận chung
+ Không dùng vật sắc nhọn ngoáy tai
+ Giữ vệ sinh mũi họng
để phòng bệnh cho tai + Có biện pháp phòng chống tiếng ồn
Hs nhận xét, bổ sung
Hs ghi nhận
nhọn ngoáy tai + Giữ vệ sinh mũi họng
để phòng bệnh cho tai + Có biện pháp phòng chống tiếng ồn
4 Kiểm tra đánh giá (4)
- Trình bày cấu tạo của tai?
- Trình bày chức năng thu nhận sóng âm của tai?
5 Dặn dò(1)
- Học bài
- Đọc mục: Em có biết
- Soạn bài mới: Tỡm hiểu thế nào là phản xạ cú điều kiện, phạn xạ khụng điều kiện?
Vớ dụ
………
…………
Bài 52: Phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện
I Mục tiêu: Sau bài học này, học sinh cần đạt
1 Kiến thức:
- Phõn biệt được phản xạ cú điều kiện và phản xạ khụng điều kiện
- Trỡnh bày được quỏ trỡnh hỡnh thành phản xạ mới và ức chế phản xạ cũ
- Nờu được điều kiện cần để thành lập PXCĐ K và ý nghĩa của nú đối với đời sống củ sinh vật núi chung và của con người núi riờng
2 Kĩ năng:
- Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin khi đọc SGK, quan sát sơ đồ tranh ảnh để tìm hiểu khái niệm, sự hình thành và ức chế của phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện, so sánh tính chất của phản xạ không điều kiện với phản xạ có điều kiện
- Kỹ năng hợp tác, lắng nghe tích cực
- Kĩ năng tự tin khi trình bày ý kiến trước nhóm, tổ, lớp
3 Thái độ:
- Có ý thức học tập bộ môn
Trang 4II Đồ dùng dạy học
GV: Chuẩn bị tranh vẽ H52.1, H52.2, H52.3, bảng phụ
Hs: Đọc bài trước ở nhà
III Tiến trình dạy học
1 ổn định(1)
2 Kiểm tra bài cũ(5)
- Trình bày cấu tạo của tai?
- Trình bày chức năng thu nhận sóng âm của tai?
3 Bài mới(1)
Mở bài: Trong bài 6 các em đã nắm được khái niệm về phản xạ Nhiều phản xạ khi
sinh ra đã có, cũng có những phản xạ phải học tập mới có được Vậy phản xạ có những loại nào? làm thế nào để phân biệt được chúng? Muốn hình thành hoặc xoá bỏ phản xạ thì làm như thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay
Hoạt động 1: Tìm hiểu phản xạ có điều kiện và phản xạ không có điều kiện 8’
GV yêu cầu HS làm bài tập
mục sau đó chữa bài trên
bảng
GV yêu cầu HS thảo luận:
?.Phản xạ không điều kiện
là gì?
?.Phản xạ có điều kiện là gì?
?.Cho mỗi phản xạ them 2
vớ dụ ?
GV hoàn thiện kiến thức
cho HS
HS thảo luận sau đó trình bày:
+ Phản xạ có điều kiện:
3,5,6, 1 + Phản xạ không điều kiện:
2,4 +Là phản xạ sinh ra đã có, không cần phải học tập rèn luyện
+ Là phản xạ được hình thành trong đời sống cá
thể, phải học tập và rèn luyện mới có
+Hs nờu vớ dụ nhận xét, bổ sung rồi rút ra kết luận
I Phân biệt phản xạ có
điều kiện và phản xạ không có điều kiện
- Phản xạ không điều kiện: là phản xạ sinh ra đã
có, không cần phải học tập rèn luyện
- Phản xạ có điều kiện: là phản xạ được hình thành trong đời sống cá thể, phải học tập và rèn luyện mới có
Hoạt động 2: Tìm hiểu sự hình thành phản xạ có điều kiện 15’
VĐ 1: Tìm hiểu sự hình
thành phản xạ có điều
kiện
GV yêu cầu HS nghiên cứu
thí nghiệm của Paplốp
GV yêu cầu HS thảo luận:
?.Để thành lập phản xạ có
điều kiện cần những điều
kiện nào?
HS đọc thông tin, trả lời cõu hỏi:
+ Phải có sự kết hợp giữa kích thích có điều kiện với kích thích không có điều kiện và quá trình đó được
II Sự hình thành phản xạ
có điều kiện
1 Hình thành phản xạ
có điều kiện
- Điều kiện để thành lập phản xạ cos diều kiện: + Phải có sự kết hợp giữa kích thích có điều kiện với kích thích không có
điều kiện
Trang 5?.Thực chất của việc thành
lập phản xạ có điều kiện?
GV hoàn thiện kiến thức
cho HS
VĐ 2: Tìm hiểu sự ức chế
phản xạ có điều kiện
GV yêu cầu HS đọc thông
tin, thảo luận:
+ Nếu chỉ bật đèn và không
cho chó ăn nhiều lần thì
hiện tượng gì sẽ xảy ra?
+ í nghĩa của việc ức chế
phản xạ có điều kiện kiện?
lặp lại nhiều lần + Hình thành đường liên hệ tạm thời nối các vùng vỏ não với nhau
Hs nhận xét, bổ sung
+Phàn xạ sẽ mất đi
+Đảm bảo sự thích nghi với môi trường sống luôn thay
đổi, hình thành các thói quen tập quán tốt đối với con người
+ Quá trình đó được lặp lại nhiều lần
- Thực chất của việc hình thành phản xạ có điều kiện
là hình thành đường liên hệ tạm thời nối các vùng vỏ não với nhau
2 Ức chế phản xạ có
điều kiện
- Khi phản xạ có điều kiện không được củng cố thì phản xạ sẽ mất dần
- ý nghĩa: Đảm bảo sự thích nghi với môi trường sống luôn thay đổi, hình thành các thói quen tập quán tốt đối với con người
Hoạt động 3: Tìm hiểu sự khác nhau và giống nhau giữa phản xạ có điều kiện và không có điều kiện 10’
GV yêu cầu HS thảo luận
hoàn thành bài tập ở bảng
52.2 trang 168
GV hoàn thiện kiến thức
cho HS
+ Phản xạ không điều kiện:
bền vững, số lượng hạn chế
+ Phản xạ có điều kiện:
được hình thành trong dời
sống (qua học tập, rèn
luyện), có tính chất cá thể,
không di truyền, trung ương
nằm ở vỏ não
?.Nêu mối quan hệ giữa
PXKĐK và PXCĐK?
GV yêu cầu HS đọc kết luận
chung
HS đọc thông tin, thảo luận sau đó lên bảng trình bày:
+ Phản xạ không điều kiện
là cơ sở để thành lập phản xạ có điều kiện
Hs nhận xét, bổ sung
III So sánh các tính chất của phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện
-Bảng 52.2 SGK
4 Kiểm tra đánh giá(4)
- Phân biệt phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện?
- Trình bày điều kiện cần để hình thành một phản xạ có điều kiện? Sự ức chế phản xạ
có ý nghĩa như thế nào đối với đời sống con người?
5 Dặn dò(1)
Trang 6- Häc bµi
- §äc môc: Em cã biÕt
- So¹n bµi míi: Tim hiểu sự thành lập và ức chế PXCĐK ở người, Vai trò và tiếng nói chữ viết
………