Tác giả thương nhớ mười hai “ bắt đầu tập sách của mình bằng nỗi nhớ tháng giêng mùa xuân với” Trăng non”, “rét ngọt” giữa trời đất Sài Gòn nắng nóng và mưa rào... Hoạt động của Thầy..[r]
Trang 1NS:
Mùa xuân của tôi
- Vũ Bằng
-A Mục tiêu:
1 Kiến thức: Cảm nhận được những nét riêng đặc sắc của cảnh sắc tháng giêng mùa xuân Hà
Nội qua nỗi lòng sầu xứ của một ngòi bút rất đỗi tài hoa và tinh tế – Vũ Bằng
2 Luyện kĩ năng đọc và tìm hiểu, phân tích tuỳ bút – hồi kí - áng văn xuôi giàu chất trữ tình,
man mác như một bài thơ buồn, có phần còn da diết, khắc nghiệt, khắc khoải hơn Thạch Lam, Nguyễn Tuân, vì hoàn cảnh và tâm sự riêng biệt của tác giả
3 Thái độ: Yêu các nhà văn VN, yêu thể loại tuỳ bút.
B Phương tiện dạy học:
- Tư liệu tham khảo, Tranh ảnh chân dung Vũ Bằng
C phương pháp:
- Phương pháp: giảng bình, phát vấn, phân tích, tổng hợp
D Tiến trình giờ dạy.
I ổn định: KTSS: -7B
II Kiểm tra bài cũ:
? Thiên nhiên, thời tiết, khí hậu, con người ở Sài Gòn xó những điểm gì nổi bật qua tuỳ bút
“Sài Gòn tôi yêu”?
? Tình cảm của tác giả đối với Sài Gòn như thế nào?
III Bài mới:
“ Ai đi về Bắc ta theo với Thăm lại non sông đất lạc Hồng
Từ thủơ mang gươm đi mở cõi Ngàn năm thương nhớ đất Thăng Long”.
( Huỳnh Văn Nghệ)
Tâm sự và nguyện ước của nhà thơ - chiến sĩ Nam Tiến đã trở thành tiếng nói chung cho bao nhiêu con người “sầu xứ” nhớ thương miền Bắc, nhớ thương Hà Nội Tác giả thương nhớ mười hai “ bắt đầu tập sách của mình bằng nỗi nhớ tháng giêng mùa xuân với” Trăng non”, “rét ngọt” giữa trời đất Sài Gòn nắng nóng và mưa rào.
? Em hãy nêu một vài nét về
tác giả Vũ Bằng? H:- Vũ Bằng ( 1913 – 1984)- Là nhà văn, nhà báo nổi tiếng I Tác giả và tác phẩm:1 Tác giả:
Trang 2G: Tác giả từng sống nhiều
năm ở Hà Nội sau năm 1954
lại sống và viết ở Sài Gòn
? Nêu xuất xứ của văn bản?
G hướng dẫn H đọc: giọng đọc
chậm rãi, sâu lắng, mềm mại,
hơn buồn
Giọng đọc phù hợp với các câu
cảm G đọc mẫu một đoạn
G sửa sai ( nếu có)
? Em hiểu thế nào là “ hoá
vàng”?
? Văn bản này được viết theo
thể loại gì?
? Văn bản có thể chia làm mấy
phần? Nội dung của từng
phần?
? quan sát hai câu đầu VB và
cho biết trong lời bình luận
này, các cụm từ “tự nhiên như
thế, không có gì lạ hết” được
tác giả sử dụng với ý gì?
? Theo dõi câu văn thứ 3 và
nhận xét về biện pháp ngôn từ,
dấu câu? tác dụng?
? Tác giả liên hệ tình cảm mùa
xuân của con người với các
quan hệ gắn bó của các hiện
tượng tự nhiên và xã hội nào?
? Theo em cách liên hệ này có
tác dụng gì?
? Đoạn văn trên thể hiện tình
cảm, thái độ nào của tác giả
với mùa xuân quê hương
về truyện ngắn, bút kí, tuỳ bút,
H:Trích trong “ Thương nhớ mười hai”( 1960 – 1971).
H đọc tiếp
H: Đ1: từ đầu mê luyến mùa xuân ( tình cảm của con người với mùa xuân là một quy luật tất yếu, tự nhiên)
Đ2: Tiêp liên hoan( Cảnh sắc và không khí mùa xuân ở
đất trời và lòng người)
Đ3: Còn lại ( Cảnh sắc riêng của trời đất mùa xuân từ sau ngày rằm tháng giêng ở đất Bắc)
H: Khẳng định tình cảm “ mê luyến mùa xuân” là tình cảm săc có và hết sức thông thường ở mỗi con người
H: Phép lặp từ ngữ; đường thương, ai cấm được, nhiều dấu phẩy, dấu chấm phẩy
nhấn mạnh tình cảm con người dành cho mùa xuân, tạo nhịp điệu cho mùa xuân, lòi văn thêm tha thiết, mềm mại theo dòng cảm xúc
H: non- nước; bướm – hoa, trai – gái
H: Khẳng định tình cảm với mùa xuân là quy luật, không thể khác, không thể cấm đoán
H:Nâng niu, trân trọng, thương nhớ, thuỷ chung với mùa xuân
- Vũ Bằng ( 1913 – 1984)
- Là nhà văn, nhà báo nổi tiếng
về truyện ngắn, bút kí, tuỳ bút,
2 Tác phẩm:
- Trích trong “ Thương nhớ mười hai”( 1960 – 1971).
Một tác phẩm xuất sắc của
Vũ Bằng
3 Đọc -Tìm hiểu chú thích
II Phân tích:
1 Thể loại- Bố cục
- Thể loại:Tuỳ bút
- Bố cục: 3 phần:
2 Phân tích:
a/ Cảm nhận về quy luật tình cảm của con người đối với mùa xuân
- Tự nhiên( như) thế
- Không có gì lạ hết
- đừng thương, ai cấm được
Lặp từ ngữ, nhiều dấu phẩy dấu chấm phẩy nhấn mạnh tình cảm của con người dành cho mùa xuân là tất yếu
Trang 3? Theo dõi những nội dung
trong phần 2 của văn bản để
tìm những câu văn gợi tả cảnh
sắc và không khí mùa xuân
HN - đất Bắc?
? Từ “ có” lặp lại và dấu chấm
lửng ở cuối câu văn này có tác
dụng gì?
? Những dấu hiệu điển hình
nào tạo cảnh sắc mùa xuân đất
Bắc?
? Những dấu hiệu đó gợi một
bức tranh xuân đất Bắc như thế
nào?
? Theo dõi đoạn văn tiếp theo
và cho biết tác giả gọi mùa
xuân đất Bắc HN là mùa xuân
thánh thần của tôi điều đó có
ý nghĩa gì?
? Câu văn “ nhựa sống ở trong
người càng lên .cặp uyên
ương đứng cạnh” đã diễn tả
sức mạnh nào của mùa xuân?
? Sức mạnh nào của mùa xuân
được diễn tả trong câu văn “
Nhang trầm, đèn nến mở hội
liên hoan”?
? Em có nhận xét gì về nghệ
thuật trong 2 câu văn trên? tác
dụng?
? Cách dùng giọng điệu, dấu
câu có gì đặc biệt? Tác dụng?
? Vậy qua đoạn văn này em
cảm nhận được điều kì diệu
nào của mùa xuân?
H: Liệt kê để nhấn mạnh các dấu hiệu điển hình của mùa xuân đất Bắc gợi ra những vẻ
đẹp khác nhau của mùa xuân
H: mưa riêu riêu, gió lạnh,
đêm xanh
H: cảm nhận múa xuân thiêng liêng, diệu kì
H: mùa xuân khơi dậy sinh lực cho muôn loại, trong đó có con người
H: Mùa xuân có sức mạnh khơi dậy và lưu giữ các tinh thần cao quý của con người như đạo lí, gia đình, tổ tiên
H: Giọng điệu vừa sôi nổi vừa
êm ái tha thiết, câu dài được ngắt = nhiều dấu phẩy phản
ánh cảm xúc bồng bột, mãnh liệt của tâm hồn, tạo nhạc cho lời văn, cuốn hút bạn đọc
H: mùa xuân khơi dậy năng lực sống cho muôn loài
- Khơi dậy nhiều năng lực tinh thần cao quý của con người; khơi dậy tình yêu cuộc sống, quê hương
b/ Cảm nhận về cảnh sắc không khí mùa xuân đất Bắc
“ Mùa xuâ của tôi là mùa xuân có mưa riêu riêu gió lành lạnh có câu hát huế tình đẹp như thơ, như mộng ”.
Không khí hài hoà với cảnh sắc tạo thành một sự sống riêng của mùa xuân đất Bắc
“ nhựa sông cây cói ”
“ Trong lòng liên hoan”
Tạo hình ảnh so sánh mới
mẻ diễn tả sinh động và hấp dẫn sức sống của mùa xuân
Giọng điệu vừa sôi nổi vừa tha thiết tạo nên sức truyền cảm của đoạn văn
Trang 4? Từ đây tình cảm nào của tác
giả dành cho mùa xuân được
bộc lộ?
? Em cảm nhận được gì về
mùa xuân từ hình ảnh minh
hoạ trong SGK?
? Theo dõi phần cuối văn bản
và cho biết mùa xuân của nửa
sau tháng giêng được đặc
trưng bởi cái gì?
? Điều đó được gợi tả bằng
những chi tiết nào?
? Những chi tiết ấy cho thấy sự
tinh tế nào trong cách cảm thụ
đời sống của nhà văn ?
? Những chi tiết đó cho thấy
cảnh tượng riêng nào của mùa
xuân đất Bắc vào độ tháng
giêng?
? Cảnh tượng ấy mang lại cảm
xúc đặc biệt nào cho con
người?
? Cảm nhận của em về mùa
xuân đất Bắc từ văn bản này?
? Tình cảm nhà văn dành cho
mùa xuân đất Bắc ntn?
? Em học tập được gì về nghệ
thuật biểu cảm từ tuỳ bút này?
G: Hướng dẫn H luyện tập
H: biết ơn, hân hoan, thương nhớ mùa xuân
H: Bầu trời, bữa cơm gia đình sau tết
H: Cảm giác được cả những cái vô hình
H:- không gian rộng rãi, sáng sủa
- Không khí đời thường giản
dị, ấm cúng, chân thật
H:- vui vẻ, phấn chấn
- cảm thấy rạo rực một niềm vui sáng sủa
H: đọc to, rõ mục ghi nhớ SGK
c/ Cảm nhận về mùa xuân đất Bắc sau ngày rằm tháng giêng
- “ những vệt xanh tươi
- “ Bữa cơm giản dị vào long”.
Không gian rộng rãi, sáng sủa, không khí đời thường giản, dị ấm cúng
IV Tổng kết:
1 Nội dung:
2: Nghệ thuật:
* Ghi nhớ – ( SGK)
V Luyện tập
IV Củng cố:
G hệ thống lại nội dung kiến thức cần ghi nhớ
? Nét đặc sắc về nội dung , nghệ thuật của văn bản này là gì?
? Nêu cảm nhận nổi bật của mình về cảnh mùa xuân, tình cảm của tác giả và ngòi bút tài hoa tinh tế của tác giả thể hiện trong văn bản này?
V Hướng dẫn về nhà:
- Học kĩ nội dung bài học, đọc lại văn bản, thuộc ghi nhớ
- Soạn bài : Ôn tập tác phẩm trữ tình
- Chuẩn bị trước bài: luyện tập sử dụng từ
E Rút kinh nghiệm: