Giáo án Ngữ văn 8 cả năm - Trường THCS Nhân Nghĩa

Mđ: ôn lại những -Về nd: Nhìn chung các em đã nắm đc cách kỉ niệm có ý nghĩa s.sắc của tuổi học viết 1 bài văn t.sự : Đã xác định đc đúng kiểu trò để sống và học tập tốt hơn bài; trong b[r]

Ngày giảng: 9/9 Tiết: 11,12

Viết bài tập làm văn số 1 (văn tự sự) I-Mục tiêu bài học:

trong tâm hồn mình

-Luyện viết bài văn, đoạn văn theo trình tự 4 bứơc đã học ở lớp 7

II-Chuẩn bị:

III-Tiến trình tổ chức dạy - học:

1.ổn định:

2.kiểm tra

A Đề bài: Kể lại những kỉ niệm ngày đầu tiên đi học

B Đáp án:

1.MB: 1điểm

-Giới thiệu hoàn cảnh thời gian, không gian, sự việc gợi cho em nhớ về ngày đầu tiên đi học

2.TB: 8 điểm

-Kỉ niệm trong buổi lễ khai giảng đầu tiên

-Kỉ niệm trong buổi học đầu tiên

3.KB: 1 điểm

Cấp độ

Nội dung

Nhận biết

Thông hiểu

Vận dụng cao

Tổng

điểm

-Giới thiệu hoàn cảnh thời gian, không gian, sự

-Kỉ niệm khi ở nhà chuẩn bị cho ngày khai

-Kỉ niệm trong buổi lễ khai giảng đầu tiên.

-Kỉ niệm trong buổi học đầu tiên.

-Suy nghĩ của bản thân về việc học hành, về

4 Củng cố

-GV nhận xét ý thức làm bài của hs

- Học sinh thu bài

5 !"# dẫn học bài:

-Ôn lại văn tự sự

-Đọc bài: Liên kết các đoạn văn trong văn bản (Đọc ví dụ và trả lời câu hỏi trong từng phần)

IV.Rút kinh nghiệm:

Ngày giảng: 7/9 Tiết: 13;14

Lão Hạc

(Nam Cao)

I-Mục tiêu bài học:

-Thấy 1"C tình cảnh khốn cùng và nhân cách cao quý của nhân vật Lão Hạc, qua đó Việt Nam *"9 CM/8

A"9 đầu hiều đựơc đặc sắc NT truyện ngắn Nam Cao: khắc hoạ nhân vật tài tình, cách dẫn truyện tự nhiên, hấp dẫn, sự kết hợp giữa tự sự, triết lí và trữ tình

II-Chuẩn bị:

III-Tiến trình tổ chức dạy - học:

1.ổn định:

2.kiểm tra

-Nêu những nét nổi bật về nội dung và NT của đoạn trích ?

3 Bài mới:

Nam Cao là nhà văn hiện thực xuất sắc của nền vh Vn gđ 1930-1945 T/g đã vẽ nên trg t/p của mình bộ mặt nông thôn VN trc CM/8 tiêu điều xơ xác vì đói khổ Cái đói gậm

sâu sắc của Nam Cao là truyện ngắn Lão Hạc

Hoạt động của thầy-trò Nội dung kiến thức

-Dựa vào chú thích*, em hãy nêu 1 vài

nét về t/g Nam Cao ?

I-Giới thiệu chung:

1-Tác giả: Nam Cao (1915-1951), quê Đại Hoà- Lí Nhân- Hà Nam

-Là nhà văn x/sắc mà tên tuổi gắn liền với trào " vh h/thực p/phán trc CM/8

tiểu " sản sống mòn mỏi, bế tắc trg xh cũ

-Em hãy nêu xuất sứ của t/p Lão Hạc ?

H/dẫn đọc: chú ý phân biệt các giọng

chuyện) :đọc với giọng chậm, buồn ,

cảm thông, xót xa đau đớn và suy "/

Giọng Lão Hạc : khi đau đớn, ân hận,

dằn vặt, khi năn nỉ giãi bày, khi chua

chát mỉa mai

Hs đọc phân vai

Giải thích từ khó

con trai đi phu đồn điền cao su Lão

sống với con chó vàng – kỉ vật của

con trai lão để lại Mặc dù h/c khó

đỡ của ông giáo và quết không xâm

con Lão bán con chó, tự trù liệu đám

ma của mình và sau đó lão tự tử bằng

bả chó

-Ta có thể chia ND chính của t/p thành

mấy phần ? Mỗi phần từ đâu đến đâu ?

ý của từng phần ?

-Câu chuyện đc kể từ nv nào ? Kể theo

ngôi thứ mấy? (Kể từ nv ông giáo- ngôi

thứ nhất)

Gv: Nhờ cách kể này mà câu truyện trở

cùng chứng kiến với các nv

-Em hãy tóm tắt các sự việc chính trg

phần v/b vừa đọc ? (Sau khi buộc phải

bán cậu vàng, lão H sang nhà ông giáo

cho con trai và 30 đồng bạc dành dụm

để khi chết có tiền ma chay Sau đó,

khi không còn gì ăn, lão H đã xin bả

-Truyện của ông thấm 1"C một tinh thần nhân đạo sâu xa

2-Tác phẩm:

-Lão Hạc (1943) là một trong những truyện

nông dân

3.Đọc văn bản:

*Tóm tắt văn bản:

4.Bố cục: 2 phần

-Từ Hôm sau -> lo liệu: những việc làm của lão Hạc trc khi chết

-Còn lại: cái chết của lão Hạc

chó để tự đầu độc Cái chết của lão vật

vã, thê thảm thật đáng thg T/g (nv ông

giáo) đc chứng kiến và kể lại những sự

việc này với niềm thg cảm trân thành)

-Trg chuỗi các sự việc đó luôn có mặt

những nv nào ? Ai là nv trung tâm ? Vì

sao ? (Lão Hạc và ông giáo-Lão H là

trung tâm Vì câu truyện xoay quanh

quãng đời khốn khó và cái chết của lão

-Tình cảnh của lão H đc g/t ở phần đầu

truyện ntn ? (Lão H là 1 lão nông

nghèo, vợ mất sớm, con vì nghèo

không lấy đc vợ đã bỏ đi đồn điền cao

su, lão sống thui thủi trg cảnh già cùng

với con chó vàng làm bạn Hàng ngày

lão phải làm thuê để kiếm sống cho

qua ngày và mòn mỏi chờ tin con trg

tuyệt vọng Rồi mất mùa, đói kém, lại

bệnh tật, không có việc làm, không có

cái ăn)

-Qua lời kể trên, em hiểu gì về gia cảnh

của lão H ? (Gia cảnh cơ " khổ cả

về v/chất lẫn tinh thần)

-T/cảm của lão H đối với cậu vàng ntn?

con cháu, gọi nó là cậu vàng, cho nó ăn

nó ăn )

lão vẫn phải bán cậu vàng – Vì sao lại

phải bán cậu vàng? (Vì gia cảnh của

lão ngày càng túng quẫn, không còn

cái để ăn)

-Tìm những từ ngữ, h/a m/tả t/trạng và

thái độ của lão H, khi lão kể chuyện

bán cậu vàng với ông giáo?

-Em hiểu ầng ậc có nghĩa là thế nào ?

(Nc mắt dâng lên nhiều, sắp tràn ra

ngoài mi mắt)

Em có nx gì về cách m/tả của t/g ở đv

này ?

II.Tìm hiểu chi tiết 1-Lão Hạc:

a-Tâm trạng của lão Hạc sau khi bán cậu vàng:

ậc, mặt đột nhiên co rúm lại, những nếp nhăn xô lại với nhau, ép cho nc mắt chảy ra, cái

hu hu khóc

->s/d 1 loạt các từ ngữ, h/a chân thật, cụ thể, chính xác - Lột tả đc sự đau đớn, hối hận,

-Tìm những từ ngữ, chi tiết nói về sự

phân trần, than vãn của lão H với ông

giáo ?

-Em có nx gì về lời nói của lão H ? qua

đó ta thấy đc t/trạng gì của lão ?

-Qua PT diễn biến t/trg của lão H sau

khi đã bán cậu vàng, em thấy lão H là

-Gv: Cách dẫn truyện của t/g rất hay,

hay ở chỗ vừa khám phá đc những nét

mới trg tâm hồn và t/cách của lão H

vừa chuyển mạch câu chuyện từ chỗ

bán chó sang chuyện chính: chuyện lão

H chuẩn bị cho cái chết của mình ?

Gv: Bằng những việc làm cụ thể, lão

Hạc đã chuẩn bị cái chết cho mình Tác

giả đã dành đoạn văn cuối cùng để đặc

tả cái chết của lão Hạc

-Hãy tìm những chi tiết miêu tả về cái

chết của lão Hạc ?

-Em có n.x gì về cách dùng từ của tác

giả trong đoạn văn ? Tác dụng của

cách dùng từ đó?

-Vì sao lão H phải tự vẫn ? (Vì không

muốn ăn vào tiền đã dành dụm cho

con và cũng không muốn trở thành

những phẩm chất gì ?

-Bi kịch của Lão Hạc có tác động ntn

-Cái chết của Lão Hạc có ý nghĩa gì ?

(Tố cáo XH phong kiến bất công, vô

-GV: Cái chết của lão H là nỗi ám ảnh

xót xa, thg tiếc của lão H đối với cậu vàng -Kiếp con chó là kiếp khổ thì ta hoá kiếp cho hơn 1 chút

->Lời nói chua chát ngậm ngùi-Thể hiện nỗi

mù mịt, vô vọng

lòng y/thg

b-Cái chết của lão Hạc:

rũ *"C///

nảy lên

thanh vừa cụ thể vừa sinh động- làm cho dội, thê thảm của Lão Hạc

thức cao về lẽ sốngvà rất trọng danh dự làm

->Tố cáo xh pk bất công, vô nhân đạo

đọc chg ta Cái chết đó có ý nghĩa rất

sâu sắc nó nói lên đc chân lí: Chết trg

còn hơn sống đục

kịch cuộc đời Lão Hạc làm cho tác

phẩm chân thật, cảm động Em hãy tìm

những chi tiết nói về t/cảm của ông

giáo đối với Lão Hạc ?

-Những chi tiết trên cho ta thấy ông

Gv: Đó là thái độ và t/c của những

chia sẻ cho nhau Đó cũng chính là tình

khổ của nhà văn Nam Cao

-Ông giáo đã có cách nhìn nhận và suy

nghĩ ntn về cuộc đời ?

-Cách nhìn đời của ông giáo có ý nghĩa

gì ?

-Khi nghe Binh F" cho biết lão H xin

bả chó để bắt 1 con chó hàng xóm thì

nv “tôi” cảm thấy:

của lão H, nv “tôi” lại nghĩ:

Em hiểu ý nghĩa đó của nv “tôi “ntn ?

mong manh, không có gì đảm bảo trg

cái xh đầy rẫy sự bất công vô nhân

đạo.Một nỗi buồn )

2-Nhân vật ông giáo:

-Tôi muốn ôm choàng lấy lão mà oà lên khóc

-Lúc thì ái ngại, lúc thì an ủi -Tìm cách giúp đỡ Lão Hạc

khác

-Nếu ta không cố tìm hiểu họ, thì ta chỉ thấy

họ gàn dở, ngu ngốc, bần tiện, xấu xa, bỉ ổi nghĩ đến ai 1"C nữa

cảm thông và không thành kiến, tàn nhẫn

-Cuộc đời quả thật đáng buồn

-Không! C/đời " hẳn đã đáng buồn, hay nghĩa khác

->Một nỗi buồn vừa có giá trị tố cáo s/sắc lại vừa mang ý nghĩa nhân đạo cao cả

thức tiểu " sản nghèo: sống mòn mỏi,

bế tắc, có k/vọng hoài bão lớn lao mà

bị “c/s áo cơm ghì sát đất”, luôn có cái

nhìn day dứt đầy triết lí đối với c/s, đối

Em hãy nêu những nét đ/sắc về ND và

NT của v/b ? – Hs đọc ghi nhớ

-Qua đ/trích Tức nc vỡ bờ và truyện

ngắn Lão Hạc, em hiểu thế nào về

cũ ?

*Ghi nhớ: sgk (48 )

*Luyện tập:

khổ và bi thảm: Chị D phải bán cả con và chó mà vẫn không đủ tiền nộp " cho chồng; còn lão H thì bị xa vào cảnh cùng đg phải tìm đến cái chết dữ dội, đau đớn

ngời: Chị D vì thg chồng đã dám vùng lên

đánh trả lại bọn tay sai; còn lão H vì thg yêu con đã tìm đến cái chết đau đớn để giữ trọn

4.Củng cố dặn dò

-Kể tóm tắt văn bản, học thuộc Ghi nhớ

-Soạn bài: Cô bé bán diêm (Đọc VB, đọc chú thích và trả lời những câu hỏi trong phần

Đọc –Hiểu VB)

5.Rút kinh nghiệm:

Ngày soạn:6/9

Ngày giảng

Tiết: 15

Từ  hình, từ  thanh I-Mục tiêu bài học:

cảm trong giao tiếp

II-Chuẩn bị:

-Đồ dùng: bảng phụ- chép VD

III-Tiến trình tổ chức dạy -học:

1.Kiểm tra:

-Chữa bài tập 5 (23)

2 Giới thiệu bài:

3.Bài mới:

Hoạt động của thầy-trò Nội dung kiến thức

-Đọc các đoạn trích- trong Lão Hạc

của Nam Cao

-Trong các từ in đậm trên, những từ

nào gợi tả h/ả , dáng vẻ, trạng thái của

s.vật

-Những từ nào mô phỏng âm thanh của

-Thế nào là từ tg hình, tg thanh ?

dụng gì trong văn miêu tả và tự sự ?

-Hs đọc ghi nhớ

-Đọc những câu văn – trích từ Tắt đèn

của NTT

trong những câu văn trên ?

thanh tả tiếng "# "# ha hả, "# hì

I-Đặc điểm công dụng:

-VD:

+Những từ gợi tả h/a, dáng vẻ, tr/thái của s/vật: móm mém, xồng xộc, vật vã, rũ *"C xộc xệch, sòng sọc->Từ t/hình

+Những từ mô phỏng âm thanh của tự nhiên, -Đặc điểm:

tr/thái của s/vật

+Từ tg thanh: là từ mô phỏng âm thanh của

-Công dụng: gợi đc h/a, âm thanh cụ thể, sinh động, có g/trị b/cảm cao

*Ghi nhớ: sgk (49 )

II-Luyện tập

1.Bài 1 (49 ):

chỏng quẻo

2.Bài 2 (50 )

-Đi khệnh khạng, đi lẫm chẫm, đi lững thững, đủng đỉnh, "9 tha

3.Bài 3 (50 ):

e"# ha hả: gợi tả tiếng "# to, tỏ ra rất khoái chí

e"# hì hì: mô phỏng tiếng "# phát ra

hì, "# hô hố, "# hơ hớ ?

-Đặt câu với mỗi từ tg hình, tg thanh

sau đây: lắc rắc, lã chã, tích tắc, ào

ào ?

ngờ

e"# hô hố: mô phỏng tiếng "# to và thô lỗ

e"# hơ hớ: mô phỏng tiếng "# thoải mái, vui vẻ , không cần che đậy, dữ kín

4.Bài 4 (50 ):

@" rơi lắc rắc

-Đồng hồ kêu tích tắc

"9 chảy ào ào

4.Củng cố dặn dò

-Học thuộc phần ghi nhớ, làm bài tập 5 (50)

phần)

5.Rút kinh nghiệm:

Ngày soạn: 11/9

Ngày giảng: Tiết: 16

Liên kết các đoạn văn trong văn bản

I-Mục tiêu bài học:

-Hiểu cách sử dụng các phơng tiện để liên kết các đoạn văn, khiến chúng liền ý, liền mạch

-Viết đợc các đoạn văn lk mạch lạc, chặt chẽ

II-Chuẩn bị:

-Đồ dùng: Bảng phụ chép ví dụ

-Những điều cần lu ý: GV cần cho các em huy động vốn hiểu biết của mình để tìm các phơng tiện lk cụ thể cho từng trờng hợp

III-Tiến trình tổ chức dạy học:

1-Kiểm tra:

-Đoạn văn là gì ? Thế nào là câu chủ đề ?

-Nêu cách trình bày nội dung đoạn văn ?

2 Giới thiệu bài:

Văn bản là 1 thể thống nhất có tính trọn ven về nội dung và hoàn chỉnh về hình thức Muốn đạt đựơc điều này, 1 trong những yếu tố cần thiết đó là các đoạn văn phải liền mạch Muốn vậy phải tạo mối quan hệ ý nghĩa chặt chẽ, hợp lý giữa các đoạn văn với nhau

3.Bài mới

Hoạt động của thầy-trò Nội dung kiến thức

-HS đọc đoạn văn: sgk –50

-Hai đoạn văn trên có ND gì ?

-Hai đv này có mối liên hệ với nhau

không ? Vì sao ? (2 đv không có mlh

với nhau -Vì tuy cùng nói về trg Mĩ Lí

nhng không cùng thời điểm: Đ1 là hiện

tại, còn Đ2 là quá khứ Nh vậy là

-Hs đọc 2 đv (sgk-50,51 )

-Cụm từ “Trớc đó mấy hôm” bổ xung ý

nghĩa gì cho đoạn văn thứ 2 ?

-Theo em, với cụm từ trên, hai đoạn

văn đã liên hệ với nhau ntn ? (2 đv đã

có sự gắn kết với nhau, tạo cho 2 đv có

sự liền mạch Điều đó chứng tỏ rằng:

-Cum từ “trớc đó mấy hôm”là phơng

tiện lk đoạn Hãy cho biết tác dụng của

việc lk đoạn trong văn bản ? (Làm cho

đv có tính mạch lạc)

-Khi muốn chuyển từ đv này sang đv

khác, ta phải làm gì ?

-Đọc 2 đoạn văn sgk –51

-2 đoạn văn trên liệt kê 2 khâu của quá

trình lĩnh hội và cảm thụ tác phẩm văn

học Đó là những khâu nào?

-Tìm các từ ngữ lk trong 2 đoạn văn

trên ?

-Để lk các đoạn có quan hệ liệt kê, ta

thờng dùng các từ ngữ có tác dụng liệt

kê Hãy kể tiếp các phơng tiện lk có

quan hệ liệt kê ?

-Đọc 2 đoạn văn sgk –51,52

-Tìm quan hệ ý nghĩa giữa 2 đoạn văn

trên ?

-Tìm từ ngữ lk trong 2 đoạn văn đó ?

I-Tác dụng của việc lk các đv trong vb:

-Hai đv (sgk- 50 ):

+Đ1: Tả cảnh s/trg Mĩ Lí trg buổi tựu trg.+Đ2: Nêu cảm giác của nv “tôi”trg 1 lần ghé thăm trờng trớc đây

->2 đv cha có sự lk với nhau

-Hai đv (sgk-50,51 ):

+Cụm từ “Trc đó mấy hôm”: Bổ xung ý nghĩa về thời gian cho Đ2-> Là p/tiện lk

->2 đv đã có sự lk với nhau

-Khi chuyển từ đv này sang đv khác, cần s/d các p/tiện lk để thể hiện qh ý nghĩa của chúng

II-Cách liên kết các đv trg v/b:

1-Dùng từ ngữ để lk các đoạn văn:

-VD:

+2đv (sgk-51 ) liệt kê 2 khâu: Tìm hiểu b/văn và cảm thụ b/văn

+Từ ngữ lk: Từ “sau”ở đầu Đ2 (nó có mlh liệt kê với từ “bắt đầu” ở Đ1

-Các p/tiện lk có qh liệt kê: Trc hết, đầu tiên, bắt đầu; tiếp theo, sau đó, sau nữa; một là, hai là, ba là , cuối cùng

-VD:

+2 đv (sgk-51,52 ): Có mqh tơng phản với nhau

+Từ ngữ lk: Từ “nhng”ở đầu đoạn 2

-Để lk 2 đoạn văn có ý nghĩa đối lập, ta

thờng dùng từ ngữ biểu thị ý nghĩa đối

lập Hãy tìm ra các phơng tiện lk đoạn

có ý nghĩa đối lập ?

Đọc lại 2 đoạn văn ở mục I.2 (50,51)

và cho biết “đó” thuộc từ loại nào ?

“Trớc đó” là khi nào? (Từ “đó” là chỉ

từ, chỉ t/gian hôm tựu trg “Trớc đó”là

khoảng t/gian trc ngày tựu trg)

-Nh vậy là chỉ từ, đại từ cũng đựơc

dùng làm phơng tiện lk đoạn Hãy kể

tiếp các từ có tác dụng này?

-Đọc 2 đoạn văn –52

-Phân tích mối quan hệ ý nghĩa giữa 2

đoạn văn ?

-Tìm từ ngữ lk trong 2 đoạn văn đó ?

-Để lk đoạn có ý nghĩa cụ thể với đoạn

có ý nghĩa tổng kết, khái quát, thờng

dùng các từ ngữ có ý nghĩa tổng kết,

khái quát s.việc Hãy kể tiếp các phơng

tiện lk mang ý nghĩa tổng kết, khái

quát?

-Hs đọc 2 đv (sgk-53 )

-Tìm câu lk giữa 2 đoạn văn ? Tại sao

câu đó lại có tác dụng lk ?

-Qua PT những VD trên, ta thấy có thể

s/dụng những p/tiện lk nào ?

-Hs đọc ghi nhớ

-Tìm các từ ngữ có tác dụng lk đoạn

văn trong những đoạn trích sau và cho

biết chúng chỉ mối quan hệ ý nghĩa gì ?

-Chọn các từ ngữ hoặc câu thích hợp

điền vào chỗ trống để làm phơng tiện

lk đoạn văn ?

-Các p/tiện lk đoạn có ý nghĩa đối lập: Nhng, song, trái lại, ngợc lại, đối lập với

-Chỉ từ, đại từ cũng đc dùng làm p/tiện lk:

đó, này, đây

-2 đv (sgk-52 ):

+Đó là mqh giữa ý nghĩa cụ thể và ý nghĩa tổng kết, tổng quát

+Từ ngữ lk: “tóm lại là” ở đầu Đ2

-Các p/tiện lk mang ý nghĩa tổng quát, tổng kết: Tóm lại, nhìn chung, kết luận là, tổng kết lại, khái quát lại

2-Dùng câu nối để lk các đoạn văn:

-VD: 2 đv (sgk-53 ) +Câu lk: câu mở đầu Đ2, có t/dụng nối ý giữa 2 đoạn (khép lại ý Đ1 và mở ra ý Đ2 ) -Dùng từ ngữ có t/dụng lk: quan hệ từ, đại từ, chỉ từ, các cụm từ thể hiện ý liệt kê, ss, đối lập,t/kết, k/quát

*Ghi nhớ: sgk (53 )

III-Luyện tập

1-Bài 1 (53):

a.Cụm từ “nói nh vậy”: mở đầu đoạn văn thứ

2, có tác dụng thay thế cho đoạn văn thứ nhất: giảng văn rõ ràng là khó

b.Từ “thế mà”: mở đầu đoạn văn thứ 2

Nó chỉ ý đối lập, tơng phản giữa đoạn trớc (nóng bức) với đoạn sau (rét mớt)

2-Bài 2 (54):

a.Từ đó b.Nói tóm lại