Giáo án Lịch Sử 4 - Tuần 19 đến tuần 25

b.Phát triển bài *Hoạt động cả lớp: -GV trình bày bối cảnh dẫn đến trận Chi Lăng: Cuối năm 1406, quân Minh xâm lược nước ta, nhà Hồ không đoàn kết được toàn dân nên cuộc kháng chiến thất[r]

Trang 1

TUẦN :15 NHÀ TRẦN VÀ VIỆC ĐẮP ĐÊ

I.Mục tiêu :

- HS biết nhà Trần rất quan tâm tới việc đắp đê

-Đắp đê giúp cho nông nghiệp phát triển và là cơ sở xây dựng khối đoàn kết dân tộc -Có ý thức bảo vệ đê điều và phòng chống lũ lụt

II.Chuẩn bị :

Tranh :Cảnh đắp đê dưới thời Trần

Bản đồ tự nhiên VN

PHT của HS

III.Hoạt động trên lớp :

1.Ổn định:

GV cho HS hát

2.KTBC :

HS đọc bài :Nhà Trần thành lập

-GV nhận xét ghi điểm

3.Bài mới :

a.Giới thiệu bài: GV treo tranh minh hoạ cảnh đắp

đê thời Trần và hỏi :tranh vẽ cảnh gì ?

GV: đây là tranh vẽ cảnh đắp đê dưới thời Trần

Mọi người đang làm việc rất hăng say Tại sao mọi

người lại tích cực đắp đê như vậy ?Đê điều mang lại

lợi ích gì cho nhân dân chúng ta sẽ tìm hiểu qua bài

học hôm nay

b.Phát triển bài :

*Hoạt động nhóm :

GV phát PHT cho HS

-GV đặt câu hỏi cho cả lớp thảo luận :

+Sông ngòi ở nước ta như thế nào ?hãy chỉ trên BĐ

và nêu tên một số con sông

+Em hãy kể tóm tắt về một cảnh lụt lội mà em đã

chứng kiến hoặc được biết qua các phương tiện thông

tin

-GV nhận xét về lời kể của một số em

-GV tổ chức cho HS trao đổi và đi đến kết luận :

Sông ngòi cung cấp nước cho nông nghiệp phát triển ,

song cũng có khi gây lụt lội làm ảnh hưởng tới sản

xuất nông nghiệp

*Hoạt động cả lớp :

-GV đặt câu hỏi :Em hãy tìm các sự kiện trong bài

nói lên sự quan tâm đến đê điều của nhà Trần

-GV tổ chức cho HS trao đổi và cho 2 dãy lên viết

vào bảng phụ mỗi em chỉ lên viết 1 ý kiến, sau đó

chuyển phấn cho bạn cùng nhóm GV nhận xét và đi

-Cả lớp hát

-4 HS đọc bài -HS khác nhận xét

-Cảnh mọi người đang đắp đê

-HS cả lớp thảo luận

-Vài HS kể -HS nhận xét và kết luận

-HS tìm các sự kiện có trong bài -HS lên viết các sự kiện lên bảng -HS khác nhận xét ,bổ sung

Trang 2

đến kết luận: Nhà Trần đặt ra lệ mọi người đều phải

tham gia đắp đê ; hằng năm ,con trai từ 18 tuổi trở lên

phải dành một số ngày tham gia đắp đê Có lúc ,vua

Trần cũng trông nom việc đắp đê

*Hoạt động cặp đôi:

-GV cho HS đọc SGK

-GV đặt câu hỏi :Nhà Trần đã thu được kết quả như

thế nào trong công cuộc đắp đê ? Hệ thống đê điều

đó đã giúp gì cho sản xuất và đời sống nhân dân ta ?

-GV nhận xét ,kết luận

Cho HS thảo luận theo câu hỏi :Ở địa phương em có

sông gì ? nhân dân đã làm gì để chống lũ lụt ?

-GV nhận xét và tổng kết ý kiến của HS

-GV : Việc đắp đê đã trở thành truyền thống của

nhân dân ta từ ngàn đời xưa, nhiều hệ thống sông đã

có đê kiên cố, vậy theo em tại sao vẫn còn có lũ lụt

xảy ra hàng năm ? Muốn hạn chế ta phải làm gì ?

4.Củng cố :

-Cho HS đọc bài học trong SGK

-Nhà Trần đã làm gì để phát triển kinh tế nông

nghiệp ?

-Đê điều có vai trò như thế nào đối với kinh tế nước

ta ?

5.Tổng kết - Dặn dò:

-Về nhà học bài và xem trước bài : “cuộc kháng

chiến chống quân xâm lược Mông-Nguyên”

-Nhận xét tiết học

-HS đọc

-HS thảo luận và trả lời :Hệ thống đê dọc theo những con sông chính được xây đắp, nông nghiệp phát triển -HS khác nhận xét

-HS cả lớp thảo luận và trả lời :trồng rừng, chống phá rừng, xây dựng các trạm bơm nước, củng cố đê điều …

-HS khác nhận xét

-2 HS đọc bài và trả lời câu hỏi -Cả lớp nhận xét

-Lắng nghe -HS cả lớp

Trang 3

TUẦN :16 CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN

XÂM LƯỢC MÔNG -NGUYÊN

I.Mục tiêu :

-HS biết dưới thời nhà Trần, ba lần quân Mông –Nguyên sang xâm lược nước ta.

-Quân dân nhà Trần :nam nữ,già trẻ đều đồng lòng đánh giặc bảo vệ Tổ quốc

-Trân trọng truyền thống yêu nước và giữ nước của cha ông nói chung và quân dân nhà Trần nói riêng

-Hình trong SGKphóng to

-PHT của HS

-Sưu tầm những mẩu chuyện về Trần Quốc Toản

1.Ổn định:

Chuẩn bị SGK

2.KTBC :

-Nhà Trần có biện pháp gì và thu được kết quả như

thế nào trong việc đắp đê?

-Ở địa phương em nhân dân đã làm gì để phòng

chống lũ lụt ?

3.Bài mới :

a.Giới thiệu bài: GV treo tranh minh hoạ về hội nghị

Diên Hồng và giới thiệu

GV nêu một số nét về ba lần kháng chiến chống

quân xâm lược Mông –Nguyên

*Hoạt động cá nhân:

-GV cho HS đọc SGK từ “lúc đó… sát thác.”

-GV phát PHT cho HS với nội dung sau:

+Trần Thủ Độ khẳng khái trả lời : “Đầu thần …

đừng lo”

+Điện Diên Hồng vang lên tiếng hô đồng thanh của

các bô lão : “…”

+Trong bài Hịch tướng sĩ có câu: “… phơi ngoài nội

cỏ … gói trong da ngựa , ta cũng cam lòng”

+Các chiến sĩ tự mình thích vào cánh tay hai chữ

“…”

-GV nhận xét ,kết luận:Rõ ràng từ vua tôi, quân dân

nhà Trần đều nhất trí đánh tan quân xâm lược Đó

chính là ý chí mang tính truyền thống của dân tộc ta

-GV gọi một HS đọc SGK đoạn : “Cả ba lần … xâm

lược nước ta nữa”

-HS cả lớp

-HS hỏi đáp nhau -HS khác nhận xét

-HS lắng nghe

-HS đọc

-HS điền vào chỗ chấm cho đúng câu nói, câu viết của một số nhân vật thời nhà Trần (đã trình bày trong SGK)

-Dựa vào kết quả làm việc ở trên , HS trình bày tinh thần quyết tâm đánh giặc Mông –Nguyên của quân dân nhà Trần

-HS nhận xét , bổ sung

-1 HS đọc

Trang 4

-Cho cả lớp thảo luận :Việc quân dân nhà Trần ba

lần rút khỏi Thăng Long là đúng hay sai ? Vì sao ?

-GV cho HS đọc tiếp SGK và hỏi: KC chống quân

xâm lược Mông- Nguyên kết thúc thắng lợi có ý

nghĩa như thế nào đối với lịch sử dân tộc ta?

-Theo em vì sao nhân dân ta đạt được thắng lợi vẻ

vang này ?

*Hoạt đông cá nhân:

GV cho HS kể về tấm gương quyết tâm đánh giặc

của Trần Quốc Toản

-GV tổng kết đôi nét về vị tướng trẻ yêu nước này

4.Củng cố :

-Cho HS đọc phần bài học trong SGK

-Nguyên nhân nào dẫn tới ba lần Đại Việt thắng

quân xâm lược Mông –Nguyên ?

-Về nhà học bài và sưu tầm một số gương anh hùng

cảu dân tộc ; chuẩn bị trước bài : “Nước ta cuối thời

Trần”

-Cả lớp thảo luận ,và trả lời: Đúng Vì lúc đầu thế của giặc mạnh hơn ta,ta rút để kéo dài thời gian, giặc sẽ yếu dần đi vì xa hậu phương :vũ khí lương thảo của chúng sẽ ngày càng thiếu

-Vì dân ta đoàn kết, quyết tâm cầm vũ khí và mưu trí đánh giặc -HS kể

-2 HS đọc -HS trả lời -Lắng nghe -Lắng nghe

TUẦN 17 ÔN TẬP THEO ĐỀ CƯƠNG ÔN THI HỌC KỲ I

TUẦN 18 KIỂM TRA HỌC KỲ I

Trang 5

TUẦN 19

Bài: 15 NƯỚC TA CUỐI THỜI TRẦN

I.Mục tiêu :

-HS biết các biểu hiện suy yếu của nhà Trần vào giữa thế kỉ XIV

-Vì sao nhà Hồ thay nhà Trần

PHT của HS

Tranh minh hoạ như SGK nếu có

1.Ổn định:

Cho HS hát

2.KTBC :

-Ý chí quyết tâm tiêu diệt quân xâm lược quân

Mông-Nguyên của quân dân nhà Trần được thể

hiện như thế nào ?

-Khi giặc Mông –Nguyên vào Thăng Long vua

tôi nhà Trần đã dùng kế gì để đánh giặc ?

-GV nhận xét , ghi điểm

3.Bài mới :

a.Giới thiệu bài: Giơí thiệu và ghi tựa

b.Phát triển bài:

* Hoạt động nhóm :

GV phát PHT cho các nhóm Nội dung của

phiếu:

Vào giữa thế kỉ XIV :

+Vua quan nhà Trần sống như thế nào ?

+Những kẻ có quyền thế đối xử với dân ra sao?

+Cuộc sống của nhân dân như thế nào ?

+Thái độ phản ứng của nhân dân với triều đình

ra sao ?

+Nguy cơ ngoại xâm như thế nào ?

-GV nhận xét,kết luận

-GV cho 1 HS nêu khái quát tình hình của đất

nước ta cuối thời Trần

-GV tổ chức cho HS thảo luận 3 câu hỏi :

+Hồ Quý Ly là người như thế nào ?

+Ông đã làm gì ? (Ôâng đã th/thế các quan cao

cấp của nhà Trần bằng nh/người th/sự có tài, đặt

lệ các quan phải th/xuyên x/thăm dân Quy định

lại số ruộng đất, nô tì của quan lại quý tộc, nếu

thừa phải nộp cho nh/nước.Những năm có nạn

đói, nhà giàu buộc p/bán thóc và tổ chức nơi chữa

bệnh cho nhân dân

-Cả lớp hát

-HS trả lời câu hỏi -HS nhận xét

-HS nghe

-HS các nhóm thảo luận và cử người trình bày kết quả

-Các nhóm khác nhận xét,bổ sung

-1 HS nêu

-HS trả lời

+Là quan đại thần của nhà Trần -HS thảo luận và trả lời câu hỏi

-HS khác nhận xét, bổ sung

Trang 6

+Hành động truất quyền vua của Hồ Quý Ly có

hợp lòng dân không ? Vì sao ?

-GV cho HS dựa vào SGK để trả lời :Hành động

truất quyền vua là hợp lòng dân vì các vua cuối

thời nhà Trần chỉ lo ăn chơi sa đọa, làm cho tình

hình đất nước ngày càng xấu đi và Hồ Quý Ly đã

có nhiều cải cách tiến bộ

4.Củng cố :

-GV cho HS đọc phần bài học trong SGK

-Tr/bày những biểu hiện suy tàn của nhà Trần?

-Triều Hồ thay tr/Trần có hợp l/sử không?Vì sao?

-Về nhà học bài và chuẩn bị trước bài : “ Chiến

thắng Chi Lăng”

-HS trả lời câu hỏi

-2-3HS -HS cả lớp

-Lắng nghe -Lắng nghe

Trang 7

TUẦN : 20

Bài :16 CHIẾN THẮNG CHI LĂNG

I.Mục tiêu :

-HS biết thuật lại diễn biến trận Chi Lăng

-Ý nghĩa quyết định của trận Chi đối với thắng lợi của khởi nghĩa Lam Sơn

-Hình trong SGK phóng to

-PHT của HS

-GV sưu tầm những mẩu chuyện về anh hùng Lê Lợi

1.Ổn định:Kiểm tra sự chuẩn bị của HS.

2.KTBC :

GV cho HS đọc bài : “Nước ta cuối thời Trần.”

-GV ghi điểm

3.Bài mới :

a.G/thiệu bài: GV treo tr/minh hoạ và giới thiệu

b.Phát triển bài *Hoạt động cả lớp:

-GV trình bày bối cảnh dẫn đến trận Chi Lăng:

Cuối năm 1406, quân Minh xâm lược nước ta, nhà

Hồ không đoàn kết được toàn dân nên cuộc kháng

chiến thất bại (1407).Dưới ách đô hộ của nhà

Minh ,nhiều cuộc khởi nghĩa của nhân dân ta đã

nổ ra, tiêu biểu là cuộc khởi nghĩa Lam Sơn do Lê

Lợi khởi xướng

Năm 1418, từ vùng núi Lam Sơn (Thanh Hóa),

cuộc khởi nghĩa Lam Sơn ngày càng lan rộng ra cả

nước Năm 1426, quân Minh bị quân khởi nghĩa

bao vây ở Đông Quan (Thăng Long).Vương

Thông, tướng chỉ huy quân Minh hoảng sợ ,một

mặt xin hòa, mặt khác bí mật sai người về nước

xin quân cứu viện Liễu Thăng chỉ huy 10 vạn

quân kéo vào nước ta theo đường Lạng Sơn

GV hướng dẫn HS quan sát hình trong SGK và

đọc các thông tin trong bài để thấy đựơc khung

cảnh của ải Chi Lăng

GV nhận xét và cho HS mô tả ải Chi Lăng.Sau

đó GV kết ý

* Hoạt động nhóm:

Để giúp HS thuật lại trận Chi Lăng, GV đưa ra

các câu hỏi cho các em thảo luận nhóm :

+Khi quân Minh đến trước ải Chi Lăng, kị binh

ta đã hành động như thế nào ?

-HS đọc bài và trả lời câu hỏi -HS nhận xét

-Lắng nghe -HS cả lớp lắng nghe GV trình bày

-HS quan sát lược đồ và đọc SGK -HS mô tả

-HS dựa vào dàn ý trên để thảo luận nhóm

-Đại diện các nhóm thuật lại diễn biến chính của trận Chi Lăng

Trang 8

+Kị binh của nhà Minh đã phản ứng thế nào

trước hành động của quân ta ?

+Kị binh của nhà Minh đã bị thua trận ra sao?

+Bộ binh của nhà Minh bị thua trận như thế nào?

-GV cho 1 HS khá tr/bày lại d/biến của tr C/Lăng

-GV nhận xét,kết luận

* Hoạt động cả lớp :

-GV n/câu hỏi ch/cả lớp th/luận để HS nắm được

tài th/lược của q/ta và kết quả, ý nghĩa của trận

C/Lăng

+Trong trận Chi Lăng ,nghĩa quân Lam Sơn đã thể

hiện sự thông minh như thế nào ?

+Sau trận chi Lăng ,thái độ của q/Minh ra sao ?

-GV tổ chức cho HS trao đổi để thống nhất và kết

luận như trong SGK

4.Củng cố :

-GV tổ chức cho HS cả lớùp giới thiệu về những

tài liệu đã sưu tầm được về anh hùng Lê Lợi

-Cho HS đọc bài ở trong khung

-Về nhà xem lại bài và chuẩn bị bài tiết sau :

“Nhà Hậu Lê và việc tổ chức quản lí đất nướcâ”

-Các nhóm khác nhận xét, bổ sung -HS trình bày

-HS cả lớp thảo luận và trả lời

-Biết dựa vào địa hình để bày binh, bố trận , dụ địch có đường vào ải mà không có đường ra khiến chúng đại bại

-HS kể

-3 HS đọc bài và trả lời câu hỏi

-HS cả lớp

-5-7 HS trình bày -2-3 em đọc -Lắng nghe

Trang 9

TUẦN 21

Bài:17 NHÀ HẬU LÊ VÀ VIỆC TỔ CHỨCQUẢN LÍ ĐẤT NƯỚC

I.Mục tiêu :

- HS biết nhà Lê ra đời trong hoàn cảnh nào

-Nhà Lê đã tổ chức được một bộ máy n/nước quy cũû và q/lí đất nước tương đối ch/chẽ -Nhận thức bước đầu nhận biết vai trò của pháp luật

-Sơ đồ về nhà nước thời Hậu lê ( để gắn lên bảng)

-Một số điểm của bộ luật Hồng Đức

-PHT của HS

1.Ổn định:

GV cho HS chuẩn bị SGK và ĐDHT

2.KTBC :

GV cho HS đọc bài: “Chiến thắng Chi Lăng”

-Tại sao q/ta chọn ải Chi Lăng làm tr/địa đ/địch ?

-Em hãy th/lại trận ph/kích của q/ta tại ải Chi Lăng ?

-Nêu ý nghĩa của trận Chi lăng

3.Bài mới :

a.Giới thiệu bài: Ghi tựa

*Hoạt động cả lớp:

-GV giới thiệu một số nét khái quát về nhà Lê:

Tháng 4-1428, Lê Lợi chính thức lên ngôi vua, đặt

lại tên nước là Đại Việt Nhàø Lê trải qua một số đời

vua Nước đại Việt ở thời Hậu Lê phát triển rực rỡ

nhất ở đời vua Lê Thánh Tông(1460-1497)

*Hoạt độngnhóm :

-GV phát PHT cho HS

-GV tổ chức cho các nh/thảo luận theo câu hỏi sau :

+Nhà Hậu Lê ra đời trong th/gian nào ?Ai là người

thành lập ?Đặt tên nước là gì ? Đóng đô ở đâu ?

+Vì sao triều đại này gọi là triều Hậu Lê ?

+Việc quản lí đất nước dưới thời Hậu Lê n.t.n ?

tìm hiểu qua sơ đồ.(GV treo sơ đồ lên bảng )

-GV nhận xét ,kết luận

* Hoạt động cá nhân:

- GV giới thiệu vai trò của Bộ luật Hồng Đức rồi

nhấn mạnh : Đây là công cụ để quản lí đất nước

-GV thông báo một số điểm về nội dung của Bộ

luật Hồng Đức (như trong SGK) HS trả lời các câu

hỏi và đi đến thống nhất nhận định:

-HS chuẩn bị

-4 HS đọc bài và trả lời câu hỏi -HS khác nhận xét

-2 hs trình bày

-HS lắng nghe và suy nghĩ về tình hình tổ chức xã hội của nhà Hậu Lê có những nét gì đáng chú ý

-HS các nhóm thảo luận theo câu hỏi GV đưa ra

-HS trả lời cá nhân, 2-3 em 1 câu -HS cả lớp nhận xét

-Lắng nghe -HS trả lời

Trang 10

+Luật Hồng Đức bảo vệ quyền lợi của ai? (vua

,nhà giàu, làng xã, phụ nữ )

+Luật hồng Đức có điểm nào tiến bộ ?

-GV cho HS nhận định và trả lời

-GV nhận xét và kết luận

4.Củng cố :

-Cho Hs đọc bài trong SGK

-Những sự kiện nào trong bài thể hiện quyền tối cao

của nhà vua ?

-Nêu những nội dung cơ bản của Bộ luật Hồng Đức

-Về nhà học bài và chuẩn bị trước bài: Trường học

thời Hậu Lê

-2HS -HS trả lời -HS trả lời -Lắng nghe

Trang 11

TUẦN 22

Bài :18 TRƯỜNG HỌC THỜI HẬU LÊ

I.Mục tiêu :

-HS biết nhà Lê rất quan tâm tới giáo dục :tổ chức dạy học, thi cử, nội dung dạy học dưới thời Hậu Lê

-Tổ chức GD thời Hậu Lê có quy củ , nền nếp hơn

-Coi trọng sự tự học

-Tranh Vinh quy bái tổ và Lễ xướng danh

-PHT của HS

1.Ổn định:

2.KTBC :

-Những điều trích trong “ Bộ luật Hồng Đức” bảo vệ

quyền lợi của ai và chống những người nào?

-Em hãy nêu nh/nét t/bộ c/nhà Lê tr/việc q/lí đất nước?

-GV nhận xét và ghi điểm

3.Bài mới :

a.Giới thiệu bài: GV giới thiệu và ghi tựa lên bảng

*Hoạt động nhóm :GV phát PHT cho HS

-GV yêu cầu HS đọc SGK để các nhóm thảo luận :

+Việc học dưới thời Lê được tồ chức như thế nào ?

(-Lập Văn Miếu,thu nhận cả con em thường dân vào

trường Quốc Tử Giám,trường học có lớp học, chỗ ở,

kho trữ sách; ở các đạo đều có trường do nhà nước mở)

+Trường học thời Lê dạy những điều gì ?

+Chế độ thi cử thời Lê thế nào ?

-KL:GDth/Lê có tổ ch/quy củ, n/dung h/tập là Nh/giáo

*Hoạt động cả lớp : GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi :

Nhà Lê đã làm gì để khuyến khích học tập ?

-GVtổ chức cho cả lớp th/luận để đi đến th/nhất chung

-GV cho HS xem và tìm hiểu nội dung các hình trong

SGK và tranh ,ảnh tham khảo thêm : Khuê Văn Các và

các bia tiến sĩ ở Văn Miếu cùng hai bức tranh:Vinh

quy bái tổ và Lễ xướng danh để thấy được nhà Lê đã

rất coi trọng giáo dục

4.Củng cố : -Cho HS đọc bài học trong khung

-Tình hình giáo dục nước ta dưới thời Lê ?

-Nêu một số chi tiết chứng tỏ triều Lê Thánh Tông

rất chú ý tới GD ?

-Về nhà học bài và chuẩn bị bài : “Văn học và khoa

học thời Hậu Lê” -Nhận xét tiết học

-4 HS (2 HS hỏi đáp nhau) -HS khác nhận xét ,bổ sung

-HS lắng nghe

-HS các nhóm thảo luận , và trả lời câu hỏi:

-Nho giáo, lịch sử các vương triều phương Bắc

-Ba năm có một kì thi Hương và thi Hội, có kì thi kiểm tra trình độ của các quan lại

-HS trả lời :Tổ chức Lễ đọc tên người đỗ,lễ đón rước người đỗ về làng, khắc vào bia đá tên những người đỗ cao rồi đặt ở Văn Miếu

-HS xem tranh, ảnh -Vài HS đọc

-HS trả lời -HS trả lời -Lắng nghe

Định dạng
Số trang	16
Dung lượng	101,68 KB