2.VÒ kÜ n¨ng: + Biết diễn đạt được bằng véc tơ: ba điểm thẳng hàng, trung điểm của đoạn thẳng, trọng tâm của tam giác, hai điểm trùng nhau và sử dụng được các điều kiện đó để giải một số[r]
Trang 1Ngày soạn: 20/10/ 2007 Ngày giảng: 23/10/2007
Tiết 8 : Tích một véc tơ với một số
I Mục tiêu
1.Về kiến thức:
+ Tìm tập hợp điểm thoả mãn một điều kiện cho
thẳng hàng
+ Biết sử dụng định lí biểu biểu thị một véc tơ theo hai véc tơ không cùng
2.Về kĩ năng:
+ Biết diễn đạt bằng véc tơ: ba điểm thẳng hàng, trung điểm của đoạn thẳng, trọng tâm của tam giác, hai điểm trùng nhau và sử dụng các điều kiện đó
để giải một số bài toán hình học tổng hợp , bài toán tìm tập hợp điểm
3.Về tư duy:
Rèn luyện duy lôgíc và trí B$ $C biết quy lạ về quen
4 Về thái độ:
Cẩn thận chính xác trong tính toán, lập luận
II Chuẩn bị phương tiện dạy học
1 Thực tiễn
2 Phương tiện:
- Thầy: Bảng phụ, phiếu trắc nghiệm( hoặc máy chiếu).
3 Về phương pháp dạy học:
- Gợi mở vấn đáp thông qua các hoạt động điều khiển duy sen kẽ hoạt động
nhóm
III Tiến trình bài học và các hoạt động
A Các hoạt động học tập
HĐ 1: Tìm tập hợp các điểm M thoả mãn một hệ thức cho trước
HĐ 2: áp dụng
HĐ 3: Củng cố
HĐ 4: Hướng dẫn học và làm bài ở nhà
B Tiến trình bài học
* ổn định tổ chức lớp :
Hoạt động 1: Tìm tập hợp các điểm M thoả mãn một hệ thức cho trước (5’)
Hoạt động của Thầy Hoạt động của Trò
Nêu bài toán tổng quát:
Bài toán: Tìm tập hợp các điểm M thoả
mãn hệ thức f OM() g IM()
Phân tích và xây dựng hướng giải.
Tìm hiểu yêu cầu của bài toán
Lắng nghe giáo viên phân tích bài, trả lời các câu hỏi gợi mở và tìm kiếm PP giải
Biến đổi các biểu thức đã cho về dạng
trong đó O đã biết đã cho
từ đó suy ra tập hợp điểm M cần tìm.
Hoạt động 2: Các ví dụ áp dụng (35’)
Trang 2Bài 1 Cho tứ giác ABCD
1 Xác định điểm O sao cho
OB4 OC2 OD
2 Tìm các điểm M thoả mãn
hệ thức:
MB4 MC2 MD | 3 MA |
Bài 2 Cho tam giác ABC Tìm
tập hợp điểm M thoả mãn :
,
,
a MA MB MA MB
b MA MB MA MC
c MA MB k MB MC
Bài giải
OB 4 OC 2 OD
4
3
Trong đó I là trung điểm của BD Vậy O là đỉnh thứ của hình bình hành
Ta có
MB MC MD MA
MO OB MO OC MO OD MA
MO OB OC OD MA
MO MA
Vậy ta có
3MO 3MA MO MA MAMO
Vậy tập hợp các điểm M là Z$ trung trực () của đoạn OA
Lời giải
a, áp dụng phép tính cộng và trừ véc tơ ta có ngay với I là trung điểm của AB:
2 ;
MAMB MI MAMBBA
Do đó theo giả thiết ta có
2 1
2
MA MB MA MB MI BA
MI BA
Vì I cố định BA không đổi vậy tập hợp các
điểm M cần tìm là Z$ tròn tâm I bán kính R ,
b MA MB MA MC
MI MJ MI MJ MI MJ
( J là trung điểm AC) Vì A,B,C cố định nên I, J cố định Tập hợp các
điểm M cần tìm là Z$ thẳng trung trực của
đoạn thẳng IJ
2
2
c MA MB k MB MC
k
MI kCB MI CB
Vậy tập hợp các điểm M cần tìm là Z$ thẳng
Trang 3Bài 3 Cho lục giác đều ABCDEF
Tìm tập hợp các điểm M sao cho:
MA MB MC MDMEMF
Nhận giá trị bé nhất
Bài 4 Cho tam giác ABC
a, Tìm tập hợp các điểm I thoả
mãn 2IA IB 0
b, Tìm tập hợp các điểm M thoả
mãn 2MA MB MA MB MC
đi qua I và song song với BC
Giải Gọi P là trọng tâm của tam giác ABC
Q……… DEF Thì ta có
MA MB MC MD ME MF
MP PA MP PC MP PC
MQ QD MQ QE MQ QF
Dấu “ =” sảy ra khi và chỉ khi M thuộc đoạn PQ Vậy tập hợp các điểm M cần tìm là mọi điểm thuộc đoạn PQ kể cả hai điểm P và Q
Hướng dẫn giải
a, Tìm tập hợp các điểm I thoả mãn 2 IA IB 0
2IA IB 0 IB 2IA
Vậy I nằm trên AB mà 2 IA = IB
b, Tìm tập hợp các điểm M thoả mãn
2
MA MB MA MB MC
MI IA MI IB MG
MI MG MI MG
( G là trọng tâm tam giác ABC) Vậy tập hợp các điểm M cần tìm là Z$ thẳng trung trực của IG ( I xác định bởi câu a)
Hoạt động 3: Củng cố ( 5’)
1 Ba điểm phân biệt A, B, C thẳng hàng ABk AC (k 0)
2 Hai Z$ thẳng phân biệt AB//CD ABkCD
3 M là trung điểm của đoạn thẳng AB ( O tuỳ ý)
1 ,
2
a MA MB
b OM OA OB
4 G là trọng tâm của tam giác ABC ( O tuỳ ý)
1 ,
3
a GA GB GC
b OG OA OB OC
p$ dẫn học và làm bài ở nhà ( 2’) Về nhà làm bài tập sau
Cho tam giác ABC đều, có tâm O, M là điểm ở trong tam giác và có hình chiếu xuống ba cạnh D, E, F
2
MDMEMF MO
2 Tìm tập hợp trọng tâm G của tam giác DEF khi M / động sao cho
có giá trị không đổi
MDMEMF
... véc tơ: ba điểm thẳng hàng, trung điểm đoạn thẳng, trọng tâm tam giác, hai điểm trùng sử dụng điều kiệnđể giải số tốn hình học tổng hợp , tốn tìm tập hợp... OM() g IM()
Phân tích xây dựng hướng giải.
Tìm hiểu u cầu tốn
Lắng nghe giáo viên phân tích bài, trả lời câu hỏi gợi mở tìm kiếm PP giải
Biến... hợp điểm M Z$ trung trực () đoạn OA
Lời giải
a, áp dụng phép tính cộng trừ véc tơ ta có với I trung điểm AB:
2 ;
MAMB MI MAMBBA