Kĩ năg: - Đọc diễn cảm, hiểu tóm tắt được tác phảm truyện viết theo khuynh hướng hiện thức - Vân dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn bản tự sự viết theo khuyn[r]
Trang 1Tuần 4 Tiết 13 , 14
Ngày soạn:11/ 09/ 2011
Ngày dạy: 13/ 09/ 2011
Văn bản: LÃO HẠC
(Nam Cao)
I Mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức
- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm truyện viết theo khuynh hướng hiện thực
- Sự thể hiện tinh thần nhân đạo của nhà văn
- Tài năng nghệ thuật xuất sắc của nhà văn trong việc xây dựng tình huống truyện, miêu tả, kể chuyện, khắc họa hình tượng nhân vạt
2 Kĩ năg:
- Đọc diễn cảm, hiểu tóm tắt được tác phảm truyện viết theo khuynh hướng hiện thức
- Vân dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn bản tự sự viết theo khuynh hướng hiện thức
II.Chuẩn bị
- Soạn bài:
- Phương tiện: sgk, tranh chân dung nhà văn Nam Cao, “ Nam Cao tác phẩm”- tập 1 ( in toàn văn truyện
ngắn Lão Hạc.
- Phương pháp: Giảng bình, gợi mở, thảo luận nhóm
III Lên lớp
1.Ổn định tổ chức:.
2 Kiểm tra bài cũ : Phân tích nhân vật chị Dậu qua đoạn trích “ Tức nước vỡ bờ” ? Qua đoạn trích em
thấy Chị Dậu là người như thế nào?
3 Bài mới:
GV giới thiệu bài:
Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh đọc, tìm hiểu
chung văn bản
Hs đọc chú thích* sgk
? Nêu một vài nét chính về tác giả và tác phẩm ?
- GV tóm tắt phần chữ in nhỏ
-G/v hướng dẫn h/s đọc phần chữ in lớn –đọc mẫu 1
đoạn (phần chữ in nhỏ đã đọc trước ở nhà)
? Phần văn bản in to kể về điều gì?
- Kể về tâm trạng đau khổ của lão Hạc, những ngày
khốn khổ cuối cùng của cuộc đời lão và cái chết thê
thảm của lão
I Đọc, hiểu văn bản 1.Tác giả tác phẩm:
a Tác giả:
- Nam Cao ( 1917- 1951) Tên khai sinh: Trần Hữu Tri
- Là nhà văn hiện thực xuất sắc viết về người nông dân nghèo đói bị vùi dập và người trí thức nghèo sống mòn mỏi, bế tắc trong xh cũ
b.Tác phẩm:
- Là một trong những truyện ngắn tiêu biểu của Nam Cao được đăng báo năm 1943
2.Đọc , tìm hiểu chú thích, bố cục:
Trang 2? Phần văn bản này có thể chia thành mấy phần nhỏ?
Nội dung ?
3 phần
?Truyện có bao nhiêu nhân vật? Nhân vật chính là ai?
Dựa vào đâu em có thể biết điều đó?
-Nhân vật chính là Lão Hạc –mọi diễn biến của truyện
đều xoay quanh nhân vật này
? Câu chuyện được kể từ nhân vật nào? Thuộc ngôi kể
thứ mấy?
- Nhân vật ông giáo xưng “tôi”
- Ngôi kể thứ nhất
? Phương thức biểu đạt được sử dụng trong văn bản ?
? Tìm đoạn văn bản thể hiên phương thứ đó?
- Kể về cái chết của lão Hạc + tả + Thái độ của tác
giả.( Ông giáo )
Hoạt động 2 : Hướng dẫn học sinh phân tích
? Hoàn cảnh gia đình lão Hạc được tác giả giới thiệu
ntn?
? Em có nhận xét gì về gia cảnh của lão Hạc ?
? Qua đó cho em hiểu gì về số phận người nông dân VN
trước CMT8 ?
Tiết 2
? Tình cảm lão giành cho cậu Vàng ntn?
- Rất quý nó , coi nó như đứa con cầu tự, ăn gì cũng cho
nó ăn cùng, nựng yêu nó
? Yêu quí cậu Vàng như vậy nhưng tại sao lão lại bán
cậu Vàng đi ?
-Vì ốm đau, không làm ra tiền để nuôi nó và không
muốn dùng vào tiền của con
? Việc lo quyết định bán cậu Vàng cho ta hiểu gì về lão?
- Một người nhân hậu, yêu thương con
? Tìm chi tiết diễn tả tâm trạng của lão Hạc khi phải
quyết định bán cậu Vàng ?
? Việc lão nói với ông giáo nhiều lần về dự định bán chó
cho ta hiểu gì về tâm trạng của lão ?
? Khi bán cậu Vàng đi rồi, tâm trạng của lão ra sao ?
? Hãy tìm những chi tiết miêu tả ngoại hình của lão để
có thể hiểu được tâm trạng lúc đó ?
3 Phân tích.
3.1.Nhân vật Lão Hạc:
a Hoàn cảnh gia đình :
- Nhà nghèo -Con trai bỏ làng đi vì không có tiền cưới vợ
- Mình lão thui thủi cô quạnh với con chó vàng làm bạn
-> đau khổ, buồn tủi, đáng thương
=> Điển hình cho số phận người nông dân
VN trước CMT8 b.Tâm trạng lão Hạc xung quanh việc bán cậu Vàng
- Nhiều lần nói với ông giáo về việc bán chó -> Băn khoăn,đắn đo, day dứt
- Luôn hận vì chót lừa một con chó
+ Cố làm ra vẻ vui vẻ + Cười như mếu + Đôi mắt ầng ậc nước +Những nếp nhăn xô lại với nhau ép cho nước mắt chảy ra
+ Cái đầu ngọeo về một bên + Miệng mếu như con nít
Trang 3? Nhận xét gì về cách sử dụng từ ngữ của nhà văn ?
? Động từ ép gợi cho ta suy nghĩ gì ?
? Bộ dạng của lão cho ta hiểu gì về tâm trạng của lão ?
? Vì sao lão Hạc lại quá đau khổ khi bán cậu Vàng như
vậy ? ( Thảo luận )
- Cậu Vàng là người bạn tri kỉ
- Cậu Vàng là kỉ vật của con
- Bán cậu Vàng là bán hết niềm hi vọng chờ con trở
về
? Xung quanh việc bán cậu Vàng cho ta thấy lão Hạc là
người như thế nào ?
? Cuộc sống của lão Hạc sau khi bán chó được miêu tả
như thế nào ?
- Nghèo khổ, kiếm được gì ăn nấy
-Ăn khoai, củ chuối, sung luộc, rau má, củ ráy, bữa trai
bữa ốc-ăn bả chó-chết
? Sống nghèo khổ nhưng trước sự giúp đỡ của ông giáo,
thái độ của lão Hạc như thế nào ?
? Sau khi bán chó lão nhờ ông giáo việc gì ?
? Những việc làm đó cho ta hiểu gì về lão Hạc ?
? Vì sao lão Hạc phải chết ?
- Vì tình cảnh túng quẫn đã đẩy lão Hạc đến cái chết
như một hành động giải thoát
? Cái chết của lão Hạc nói lên điều gì ?
- Số phận cơ cực của những người nông dân VN trước
CMT8
? Nhưng gia cảnh của lão Hạc đã đến mức lão phải chết
đói không ?
- Không vì lão vẫn còn tiền bán chó, còn mảnh vườn,
còn tiền hoa màu
? Vì sao lão Hạc phải chết ?
- Vì sợ ăn hết vào tiền của con
? Việc lão Hạc tìm đến cái chết cho thấy lão là người
như thế nào ?
- Yêu thương con, hi sinh tất cả vì con Đó chính là
phẩm chất đáng quí của người nông dân VN
? Lão Hạc chết bằng cách nào ? Cái chết của lão được
miêu tả ra sao ?
? Vì sao lão Hạc lại chọn cái chết bằng bả chó ?
- Như một sự trừng phạt mình vì chót lừa một con
+ lão hu…hu khóc…
-> Động từ : Đau đớn, xót xa, ân hận
=> Một con người sống rất tình nghĩa,thủy chung, một người bố thương con
c Cái chết của lão Hạc
* Hoàn cảnh dẫn đến cái chết và việc làm của lão trước khi chết
- Sống nghèo khổ nhưng từ chối sự giúp đỡ của ông giáo
- Gửi vườn cho con, gửi tiền lo ma cho mình cho ông giáo
* Cái chết dữ dội của lão Hạc:
- Tự tử bằng bả chó
- Vật vã trên giường
- Đầu tóc rũ rượi
- Quần áo xộc xệch ,hai mắt long sòng sọc,tru tréo,giật mạnh lên, bọt mép sùi ra, hai tiếng sau mới chết
-> Đau đớn thảm thương
Trang 4? Thái độ của mọi người và của ông giáo trước cái chết
của lão Hạc như thế nào ?
- Mọi người ngạc nhiên và không hiểu vì sao lão chết
- Ong giáo buồn vì đã hiểu lầm lão khi nghe lời kể
của Binh Tư, buồn vì con người có nhân cách cao
đẹp lại phải chết một cách đau đớn như thế
? Cái chết của lão Hạc cho ta suy nghĩ gì về số phận của
những người nong dân VN trước CMT8 ?
? Nhân vật ông giáo được giới thiệu như thế nào ?
? Thái độ, việc làm của ông giáo đối với lão Hạc ra sao
?
? Trước những suy nghĩ không thiện cảm của vợ mình
về lão Hạc, ông giáo có thái độ như thế nào ?
- Thông cảm cho vợ
? Câu văn nào thể hiện điều đó ?
- Một người đau chân……
? Đọc đoạn cuối và cho biết ông giáo có suy nghĩ gì ? Vì
sao ?
Hoạt động 3 : Hướng dẫn học sinh tổng kết
? Nêu nét nội dung và nghệ thuật đặc sắc của truyện?
Hoạt động 4 : Hướng dẫn học sinh luyện tập
? Cảm nghĩ của em về nhân vật lão Hạc ?
=> Bi kịch của người nông dân VN trước CMT8
3.2 Nhân vật ông giáo
- Một tri thức nghèo
- Hiểu và thông cảm sâu sắc cho hoàn cảnh lão Hạc, an ủi, giúp đỡ lão
- Có cách nhìn nhận tiến bộ về người nông dân trước CMT8
- Tấm lòng nhân hậu cao cả
- Buồn thương cho con người đáng kính như lão Hạc phải chết đáng thương
=> Trọng nhân cách và luôn tin tưởng vào những điều tốt đẹp ở con người
II Tổng kết
1.Nội dung:
- Khẳng định số phận đáng thương và vẻ đẹp đáng kính của người nông dân trong xã hội cũ
- Sự cảm thông sâu sắc đối với họ 2.Nghệ thuật:
-Cách kể chuyện gần gũi chân thực -Ngôn ngữ sinh động ,giàu tính tạo hình và sức gợi cảm
- Xây dựng nhân vật điển hình, miêu tả đặc sắc
III Luyện tập
Bài 1 : Cảm nghĩ của em về nhân vật lão Hạc
- Về cảnh ngộ
- Tình cảm của lão đối với con trai và cậu Vàng
- Cái chết của lão
4.Củng cố : GV hệ thống bài.
5.Dặn dò: - Học bài
- Chuẩn bị bài “ Từ tượng hình, từ tượng thanh”
Trang 5
Tuần:4 Tiết 15
Ngày soạn: 10 / 09/ 2011
Ngày dạy: 12 / 09/ 2011
Tiếng Việt: TỪ TƯỢNG HÌNH, TỪ TƯỢNG THANH
I Mục tiêu cần đạt
Giúp h/s:
-Hiểu được thế nào là từ tượng hình, từ tượng thanh
-Có ý thức sử dụng từ tượng hình, từ tượnh thanh để làm tăng thêm tính hình tượng, tính biểu cảm trong giao tiếp
1 Kiến thức:
- Đặc điểm của từ tượng hình, từ tượng thanh
- Công dụng của từ tượng hình, từ tượng thanh
2 Kĩ năng:
- Nhận biết các từ tượng hình từ tượng thanh và giá trị của chúng trong văn miêu tả
- Lựa chọn, sử dụng từ ngữ tượng hình tượng thanh phù hợp trong giao tiếp
II.Chuẩn bị
- Soạn bài
- Phương tiện: sgk, bảng phụ
- Phương pháp: Phân tích ngôn ngữ, thảo luận nhóm
III Lên lớp
1.Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ : ? Thế nào là trường từ vựng? cho ví dụ minh họa?
3 Bài mới:
Hoạt động của thầy và trò
Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh tìm
hiểu đặc điểm, công dụng của từ tượng
hình, từ tượng thanh.
Gọi h/s đọc ví dụ sgk
? Trong những từ im đậm trên ,những từ nào
gợi tả h/a,d/v t/t của sự vật?
? Những từ nào mô phỏng âm thanh của tự
nhiên , của con ngưòi?
? Những từ gợi hình ảnh ,âm thanh đó có tác
dụng gì trong văn miêu tả và văn tự sự?
? Nếu bỏ các từ đó đi v/b sẽ ntn?
-Mất đi tính biểu cảm
GV gọi hs rút ra nội dung trong phần kết
luận
-H/s tìm thêm ví dụ minh họa
Phần ghi bảng I.Đặc điểm, công dụng.
1Ví dụ:
- Từ gợi tả hình ảnh ,dáng vẻ ,trạng thái:Móm mém, xồng xộc ,vật vã,rũ rượi ,xộc xệch ,sòng sọc
-> từ tượng hình
- Từ mô phỏng âm thanh của tự nhiên ,của con người:hu hu, ư ử:
-> Từ tưọng thanh
=> Làm cho văn bản sinh động có giá trị biểu cảm cao
2.Kết luận :
-Từ tượng hình gợi tả h/a d/v, t/t của sự vật
-Từ tượng thanh mô phỏng âm thanh của tự nhiên của con ngưòi
-Tác dụng:làm cho v/b sinh động có giá trị biểu cảm cao
* Ghi nhớ (sgk)
Trang 6Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh luyện
tập
-Gọi h/s đọc bt1:Tìm từ tượng hình,tượng
thanh trong những câu văn đó?
HS thảo luận nhóm (3’)
Bài 2: Hs:Tìm ít nhất 5từ gợi tả dáng đi con
người?
Bài 3:G/v gọi h/s lên bảng làm lấy điểm
miệng
II.Luyện tập
Bài 1
- Tượng hình : rón rén, lẻo khoẻo, chỏng quèo
- Tượng thanh: soàn soạt, bịch, bốp, nham nhảm
Bài 2 Mò mẫm, ngất ngưởng, liêu xiêu…
Bài 3 Phân biệt 4điệu cười: ha hả, hì hì, hô hố, hơ
hớ
4.Củng cố : GV hệ thống toàn bài
5 Dặn dò: Học bài làm bài tập còn lại.
-Tuần 4 Tiết 16
Ngày soạn: 10/ 9/ 2011
Ngày dạy: 13/ 9/ 2011
Tập làm văn: LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN
I Mục tiêu cần đạt
-Biết cách sử dụng các phương tiện liên kết để liên kết đoạn văn, khiến chúng liền ý , liền mạch
1 Kiến thức:
- Sự liên kết giữa các đoạn, các phương tiện liên kết đoạn
- Tác dụng của liên kết các đoạn văn trong quá trình tạo lập văn bản
2 Kĩ năng:
- Nhận biết, sử dụng được các câu, các từ có chức năng, tác dụng liên kết trong văn bản
II.Chuẩn bị
- Soạn bài
- Phương tiện: sgk
- Phương pháp: Nêu và giải quyết vấn đề, thảo luận nhóm
III.Lên lớp
1.Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ : ? Bố cục văn bản là gì?
3 Bài mới:
Hoạt động của thầy và trò
Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu tác
dụng của việc liên kết đoạn văn.
Gọi h/s đọc ví dụ sgk
? Hai đ/v trong ví dụ 1 có liên hệ gì với nhau
không?
-Cùng nói về ngôi trường nhưng ở hai thời điểm
khác nhau-không gắn bó
Phần ghi bảng I.Tác dụng của việc liên kết đoạn văn:
1.Ví dụ: V/b: "Tôi đi học"
* Ví dụ 1 -Đ1: Tả cảnh sân trường Mĩ Lí trong ngày tựu trường
-Đ2:Nêu cảm giác của nhân vật "tôi"một lần ghé thăm trường lần trước
=> Không có sự liên kết-giữa hiện tại và quá khứ -*Ví dụ 2:
Trang 7? Cụm từ "Trước đó mấy hôm" bổ sung ý nghĩa
gì cho đoạn văn thứ hai ?
- Bổ sung ý nghĩa về thời gian
? Theo em, với cụm từ trên 2 đoạn văn đã liên hệ
với nhau ntn?
- 2 đoạn văn có mối liên hệ sau-trước, hiện tại-quá
khứ, người đọc có sự liên tưởng
GV : Cụm đó từ “ trước mấy hôm” là phương tiện
để liên kết hai đoạn văn
? Hãy cho biết tác dụng của việc lên kết đoạn
trong văn bản?
? Vậy theo em việc liên đoạn văn có tác dụng gì?
HS đọc ghi nhớ sgk
Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu
cách liên kết các đoạn văn trong văn bản.
Gọi h/s đọc ví dụ sgk
? Hai đoạn văn liệt kê hai khâu của quá trình lĩnh
hội và cảm thụ tpvh, đó là những khâu nào?
? Tìm từ ngữ dùng liên kết ?
? Em hãy tìm thêm một số từ ngữ để đoạn có tác
dụng liệt kê?
? Tìm quan hệ ý nghĩa giữa hai đ/v?
? Từ ngữ l/k có ý nghĩa gì? Nó được dùng với đ/v
ntn?
? "Đó " thuộc từ loại nào? Nó có tác dụng l/k
không? Tìm thêm một số chỉ từ có t/d liên kết?
? Đọc ví dụ -tìm quan hệ ý nghĩa giữa hai đ/v?
? Để l/k đoạn có ý nghĩa cụ thể với đoạn có ý
nghĩa tổng kết, khái quát ta thường dùng loại từ
ngữ nào?
-Gọi h/s đọc đoạn văn
Có thể dùng câu để l/k không?
- Có thể
Gọi h/s đọc ghi nhớ sgk
Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh luyện tập
Hs đọc bài 1, 2 –xác định yêu cầu
G/v hướng dẫn h/s làm bài tập 1,2 trên lớp
Có thể gọi h/s lên bảng làm
- Cụm từ “ Trước đó mấy hôm” : bổ sung ý nghĩa
về thời gian
-> tạo cho người đọc sự liên tưởng với đ/v trước-làm cho hai đ/v có sự gắn kết chặt chẽ với nhau
=> Từ ngữ :"Trước đó mấy hôm" là phương tiện liên kết -có tác dụng tạo nên sự gắn bó chặt chẽ giữa hai đ/v
2.Kết luận :
Ghi nhớ sgk
II.Cách liên kết các đoạn văn trong văn bản:
1 Dùng từ ngữ để liên kết các đoạn văn.
* VD:
a Hai khâu của của quá trình cảm thụ và lĩnh hội tác phẩm văn học là:
- Tìm hiểu
- Cảm thụ
- Từ ngữ liên kết : +Bắt đầu là
- Một số từ ngữ chuyển đoạn có tác dụng liệt kê: Đầu tiên, cuối cùng, sau nữa, một mặt,mặt khác,
b Quan hệ ý nghĩa giữa hai đ/v: Sự cảm nhận về ngôi trường ở hai thời điểm
- Từ ngữ l/k : - Trước đó mấy hôm
=> Để l/k hai đ/v có ý nghĩa đối lập từ ngữ biểu thị ý nghĩa đối lập: Nhưng, trái lại, tuy vậy, ngược lại
c "Đó" là chỉ từ
d Quan hệ ý nghĩa giữa hai đ/v: Cùng nói về cách viết đúng
- Dùng các từ ngữ có ý nghĩa tổng kết, khái quát
sự việc: Tóm lại, nói tóm lại, tổng kết lại,
2.Dùng câu nối để l/k các đ/v:
-Câu dùng liên kết: Ai dà, lại còn chuyện đi học nữa cơ đấy!
* Ghi nhớ: (Sgk)
III.Luyện tập:
Bài 1:
a, Nói như vậy
Trang 8b, Thế mà
Bài 2:
a,Từ đó
b,Nói tóm lại
c,Tuy nhiên
d,Thật khó trả lời
4.Củng cố : - Nêu tác dụng của việc l/k các đ/v trong văn bản?
- Cách liên kết các đoạn văn trong văn bản?
5.Dặn dò:
- Học thuộc ghi nhớ sgk
- Làm bài tập còn lại Chuẩn bị bài “ Từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội”
-Tuần 5 Tiết 17
Ngày soạn:18/9/2011
Ngày dạy : 20/9/2011
Tiếng Việt TỪ NGỮ ĐỊA PHƯƠNG VÀ BIỆT NGỮ XÃ HỘI
I.Mục tiêu cần đạt
- Hiểu rõ thế nào là từ ngữ địa phương, biệt ngữ xã hội
- Nắm được hoàn cảnh sử dụng từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội trogn VB
1 Kiến thức:
- KN từ ngữ dịa phương và biệt ngữ xã hội
- Tác dụng của việc sử dụng từu ngữ dịa phương và Biệt ngữu xã hội trong văn bản
2 Kĩ năng
- Nhận biêt, hiểu nghĩa của một số từ ngữ địa phương vá biệt ngữu xã hội
- Dùng từu ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội phù hợp với tình huống giáo tiếp
II.Chuẩn bị phương tiện dạy học
- Soạn bài
- Phương tiện: sgk, bảng phụ
- Phương pháp: Quy nạp, Nêu vấn đề, thảo luận nhóm
III.Lên lớp
1.Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ
? Thế nào là từ tượng thanh, từ tượng hình ? Cho ví dụ ?
3 Bài mới: Gv giới thiệu bài
Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu từ
ngữ địa phương
GV treo bảng phụ
Gọi HS đọc vd trên bảng phụ
? Tìm các từ in đậm?
? Bẹ, bắp, ở đây có nghĩa là gì ?
? Trong 3 từ trên từ nào chỉ được dùng ở
I.Từ ngữ địa phương:
1.Ví dụ:
- Bẹ, bắp Ngô (từ địa phương) (từ toàn dân)
Trang 9một số địa phương nhất định, từ nào được
dùng phổ biến toàn dân ?
? Các từ bắp, bẹ được dùng ở địa phương
nào trên đất nước ta ?
? Em hiểu thế nào là từ toàn dân?
-Từ ngữ toàn dân là từ ngữ văn hóa, chuẩn
mực được sử dụng rộng rãi (rong tpvh,
trong giấy tờ hành chính) trong cả nước
? Vậy em hiểu thế nào là từ ngữ địa
phương?
? Em hãy tìm thêm một số từ ngữ của địa
phương em sử dụng ?
- dề, dui( từ ngữu địa phương Nam Bộ): về,
vui
-Béng, pheng phui( từ ngữ địa phương nam
trung bộ)= bánh, phanh, phui(từ ngữ toàn
dân).
Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu biệt
ngữ xã hội
GV treo bảng phụ - Gọi h/s đọc ví dụ a
? Mẹ và mợ có quan hệ như thế nào về
nghĩa?
- 2 từ đồng nghĩa.
? Tại sao trong đoạn văn này có chỗ tác giả
dùng từ mẹ, có chỗ lại dùng từ mợ?
? Trước CMT8, trong tầng lớp xã hội nào ở
nước ta, mẹ được gọi bằng mợ, cha được gọi
bằng cậu?
H/s đọc tiếp ví dụ b
? Các từ ngữ: trứng ngỗng, trúng tủ có
nghĩa là gì?
? Tầng lớp nào trong xã hội thường dùng từ
ngữ này?
- Dùng hạn chế trong tầng lớp h/s hiện nay,
không phổ biến rộng rãi
GV: Những từ ngữ được dùng trong 1 tầng
lớp xã hội nhất định gọi là biệt ngữ xã hội.
? Vậy em hiểu thế nào là biệt ngữ xã hội?
HS đọc ghi nhớ sgk
Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu
việc sử dụng từ ngữ địa phương, biệt ngữ xã
hội
? Khi sử dụng từ ngữ địa phương, biệt ngữ
xã hội cần lưu ý điều gì?
Tại sao ko nên lạm dụng từ ngữ địa phương
2.Kết luận:
Từ ngữ địa phương là từ ngữ chỉ sử dụng ở 1 (hoặc một số ) địa phương nhất định.
II Biệt ngữ xã hội : 1.Ví dụ:
a.
- Dùng “mẹ” trong lời kể với độc giả.
- Dùng “mợ” khi đối thoại với bà cô -> Dùng trong tầng lớp trung lưu, thượng lưu trước CMT8
b.
- Ngỗng: Điểm 2
- Trúng tủ: Đúng với điều mình đoán trước.
-> Dùng hạn chế trong tầng lớp hs hiện nay
=>Biệt ngữ xã hội :chỉ dùng trong một tầng lớp
xã hội nhất định
2 Kết luận ( Ghi nhớ sgk) III Sử dụng từ ngữ địa phương, biệt ngữ xã hội:
Trang 10và biệt ngữ xã hội? Làm thế nào để ko lạm
dụng?
HS đọc 2 vd sgk/58
? Chỉ ra từ in đâm? Cho biết nghĩa của
chúng?
? Đâu là từ địa phương, đâu là biệt ngữ xã
hội?
? Tại sao trong các đoạn văn, đoạn thơ tác
giả vẫn dùng từ ngữ địa phương, biệt ngữ
xã hội?
Gọi h/s đọc ghi nhớ Sgk.
Hoạt động 4: Hướng dẫn học sinh luyện tập
? Đọc và nêu yêu cầu bài tập 1, 2 ,3
- HS Thảo luận nhóm, đại diện nhóm trả
lời, nhận xét, bổ sung.
- Gv sửa chữa.
VD:
a
mô: nào bầy tui: bọn tôi ví: với
nớ: đó hiện chừ: bây giờ
ra ri: thế này -> Mang sắc thái bình dị, tự nhiên và màu sắc địa phương Bình Trị Thiên.
b
cá: ví tiền dằm thượng: túi áo trên mõi : lấy cắp
-> Tiếng lóng của bon trộm cắp.
* Ghi nhớ : Sgk
IV Luyện tập
Bài 1 : Tìm từ ngữ địa phương và nêu từ ngữ toàn dân tương ứng.
Từ ngữ địa phương Từ ngữ toàn dân
Má, u, bầm Heo …
Mẹ Lợn … Bài 2: Tìm 1 số từ ngữ của tầng lớp hs hoặc của tầng lớp xh khác mà em biết và giải nghĩa của các từ ngữ đó ( cho vd minh họa)
Bài 3.
- Trường hợp nên dùng từ ngữ địa phương: a
- Trường hợp không nên dùng từ ngữ đại phương:b, c, d, e, g
4.Củng cố : GV hệ thống toàn bài
5 Dặn dò: Học bài , làm bài tập còn lại.