*HĐ3: Nghiên cứu đặc điểm các nguồn âm 20 phút - Mục tiêu: nêu được nguồn âm là một vật dao động, rèn kĩ năng quan sát và mô tả thí nghiệm, thực hiện thí nghiệm... 1 âm thoa và búa cao s[r]
Trang 1Ngày soạn: 31/10/2010.
Ngày giảng: 7B 02/11/2010.
7A.04/11/2010.
CHƯƠNG 2: ÂM HỌC.
TIẾT 11 BÀI 10 NGUỒN ÂM.
I Mục tiêu.
1 Kiến thức.
- Nêu được nguồn âm là một vật dao động
- Nhận biết được một số nguồn âm thường gặp
2 Kĩ năng.
- Chỉ ra được vật dao động trong một số nguồn âm như trống, kẻng, ống sáo, âm thoa
- Quan sát và mô tả thí nghiệm, thực hiện thí nghiệm
3 Thái độ.
- Hứng thú tìm hiểu hiện tượng vật lý , hợp tác
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên.
- Bảng phụ, bút dạ
- Chuẩn bị cho mỗi nhóm: + 1 sợi dây cao su mảnh
+ 1 cốc thủy tinh và một muỗng 1 âm thoa và búa cao su
+ 1trống có chân đế, 1rùi trống, 1quả bóng bàn treo trên sợi dây + 1thìa, 1 dàn ống nghiệm
2 Học sinh.
- Bảng con, phấn
III Phương pháp.
- Trực quan, nêu và giải quyết vấn đề, nhóm…
IV Tổ chức giờ học.
* HĐ1: Khởi động (3 phút)
- Mục tiêu: ổn định tổ chức, kiểm tra bài cũ và đặt vấn đề vào bài
- Đồ dùng:
- Cách tiến hành:
+ Ổn định lớp: Gv gọi lớp trưởng báo cáo sĩ số.
+ Kiểm tra bài cũ: không kiểm tra
+ Tổ chức tình huống học tập:
GV nêu vấn đề: Chúng ta vẫn thường nói chuyện với nhau hằng ngày, lắng nghe những âm
thanh du dương từ tiếng đàn phát ra, tiếng chim hót líu lo, tiếng cười nói của bạn bè, tiếng ồn ào của
Trang 2xe cộ ngoài đường phố Vậy âm thanh được tạo ra như thế nào? Những vật phát ra âm thanh có chung đặc điểm gì? Khi nào vật phát âm trầm, âm bổng? Âm truyền qua những môi trường nào? Làm thế nào chống ô nhiễm tiếng ồn? Để trả lời được các câu hỏi trên, chúng ta nghiên cứu chương
II Âm học Và bài đầu tiên, chúng ta sẽ cùng nghiên cứu về nguồn âm
*HĐ2 : Nhận biết nguồn âm (10 phút)
- Mục tiêu: nhận biết được một số nguồn âm thường gặp
- Đồ dùng:
- Cách tiến hành:
Cho Hs trả lời C1:
?Hãy giữ im lặng và lắng tai nghe
nêu những âm nghe được?
? Các âm này được phát ra từ đâu?
Vật phát ra âm gọi chung là
nguồn âm
?Hãy kể tên một số nguồn âm.
Nhận xét và chốt lại
Chuyển ý: Chúng ta sẽ tìm hiểu
khi phát ra âm thanh, các vật có
chung đặc điểm gì?
Tiếng chim hót, tiếng nói chuyện, tiếng cười, tiếng nhạc…
Suy luận để trả lời
- Lắng nghe
Tiếng chim hót, tiếng gà gáy, tiếng nói chuyện, tiếng cười, tiếng nhạc, tiếng sáo, tiếng trống…
I – Nhận biết nguồn âm:
C1 Tiếng chim hót phát ra
từ họng các con vật Tiếng nói chuyện, cười phát ra từ họng của người
Vật phát ra âm gọi là
nguồn âm.
C2
*HĐ3: Nghiên cứu đặc điểm các nguồn âm (20 phút)
- Mục tiêu: nêu được nguồn âm là một vật dao động, rèn kĩ năng quan sát và mô tả thí nghiệm, thực hiện thí nghiệm
- Đồ dùng: 1 sợi dây cao su , 1 cốc thủy tinh và một muỗng 1 âm thoa và búa cao su, 1trống có chân đế, 1rùi trống, 1quả bóng bàn treo trên sợi dây, bảng phụ
- Cách tiến hành:
Trợ giúp của GV Hoạt động của HS Kiến thức trọng tâm
Yêu cầu học sinh làm thí
nghiệm giật dây cao su như SGK
và nghiên cứu trả lời câu hỏi C3
Hướng dẫn HS thực hiện thí
nghiệm như H10.2 và lắng nghe
âm thanh được phát ra từ đâu
Hướng dẫn HS thực hiện tiếp
Thực hiện thí nghiệm và trả lời C3
Thực hiện thí nghiệm và
II – Đặc điểm các nguồn âm:
C3: Dây cao su dao động
(rung động) và âm phát ra
Trang 3thí nghiệm gõ trống: Treo quả
bóng bàn sát mặt trống, gõ dùi vào
mặt trống, mặt trống rung làm quả
bóng dao động Sờ tay vào thấy
mặt trống rung, áp chặt tay, mặt
trống hết rung thì không còn âm
thanh
? Trong 2 thí nghiệm trên, vật nào
phát ra âm? Vật đó có rung động
không?
Kết luận: Sự rung động qua lại
vị trí cân bằng của dây cao su,
thành cốc, mặt trống… gọi là dao
động
Thực hiện thí nghiệm H10.3 và
yêu cầu HS thảo luận theo nhóm
trong 4phút đề ra phương án kiểm
tra xem khi phát ra âm thì âm thoa
có dao động không
Yêu cầu HS kết luận, chọn từ
thích hợp điền vào chỗ trống
Nhận xét -> chuẩn
quan sát hiện tượng Thảo luận nhóm trả lời C4
Phát biểu trả lời câu hỏi
Thảo luận nhóm Phương án:
+ Treo quả bóng bàn sát âm thoa, thấy quả bóng bật ra
+ Sờ tay vào âm thoa thấy tê tê
Chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống trong phần kết luận
và ghi nhận kết luận
C4: Cốc thủy tinh, mặt
trống phát ra âm Thành cốc và mặt trống rung làm quả bóng dao động
Sự rung động qua lại vị trí cân bằng của dây cao su, thành cốc, mặt trống… gọi
là dao động.
Kết luận:
Khi phát ra âm, các vật đều
dao động (hoặc rung động).
*HĐ4:Vận dụng, củng cố và giao nhiệm vụ về nhà (12 phút)
- Mục tiêu: chỉ ra được vật dao động trong một số nguồn âm như trống, kẻng, ống sáo, âm thoa Củng cố kiến thức trọng tâm, ghi nhớ công việc về nhà
- Đồ dùng: 1thìa, 1 dàn ống nghiệm
- Cách tiến hành:
Trợ giúp của GV Hoạt động của HS Kiến thức trọng tâm
Yêu cầu HS trả lời câu C6
gọi HS khác nhận xét, bổ xung
sao đó đưa ra kết luận chung cho
câu C6
Yêu cầu HS trả lời câu C7
gọi HS khác nhận xét, bổ xung
sao đó đưa ra kết luận chung cho
câu C7
Cho Hs hoạt động theo nhóm
HS: suy nghĩ trao đổi nhóm bàn và trả lời C6
HS: suy nghĩ và trả lời C7
HS: làm TN và thảo luận
III – Vận dụng.
C6.
C7.
C8: Có thể kiểm tra sự dao
động của cột không khí trong lọ bằng cách dán vài tua giấy mỏng ở miệng lọ, thấy tua giấy rung rung
C9: Ống nghiệm và nước
Trang 4thực hiện thí nghiệm và trả lời
theo HD câu C8 và C9
gọi HS khác nhận xét, bổ xung
sao đó đưa ra kết luận chung cho
câu C8; C9
Tích hợp môi trường: ? Khi ta
nói bộ phận nào dao động ?
?Để bảo vệ giọng nói ta cần phải
làm gì?
Nhận xét -> chuẩn
Củng cố:
+ Gọi HS đọc phần ghi nhớ
? Các nguồn phát ra âm đều có
đặc điểm gì chung?
? Làm thế nào nhận biết vật phát
ra âm đang dao động?
với câu C8; C9 Đại diện các nhóm trình bày
Các nhóm tự nhận xét, bổ xung cho câu trả lời của nhau
Các dây âm thanh dao động
Để bảo vệ giọng nói của người, ta cần luyện tập thường xuyên, tránh nói quá to, không hút thuốc lá
Đọc ghi nhớ và trả lời các câu hỏi
trong ống nghiệm dao động phát ra âm