Củng cố Gv nhận xét thái độ làm bài của học sinh trong 2 tiết kiểm tra, uốn nắn kịp thời những hành vi không nghiêm túc khi làm bài nếu có 5.Dặn dò - Xem lại đề bài , ôn lại kiến thức về[r]
Trang 1Tuần 28 Tiết 101
Ngày soạn :12/03/2011
Ngày dạy : 15 / 03/2011
Văn bản: BÀN LUẬN VỀ PHÉP HỌC
I Mục tiêu cần đạt.
Giúp HS nắm được trọng tâm:
1 Kiến thức:
- Những hiểu biết bước đầu về thể tấu
- Quan điểm, tư tưởng tiến bộ của tác giả về mục đích , phương pháp học và mối quan hệ của việc học với sự phát triển của đất nước
- Đặc điểm hình thức lập luận của văn bản
2 Kĩ năng:
- Đọc, hiểu một văn bản viết theo thể tấu
- Nhận biết, phân tích cách trình bày luận điểm trong đoạn văn diễn dịch và quy nạp, cách sắp xếp và
trình bày luận điểm trong văn bản
II Chuẩn bị.
- Soạn bài
- Phương tiện: sgk, chuẩn kiến thức, bảng phụ
- Phương pháp: giảng bình, gợi mở, thảo luận nhóm
III Lên lớp
1) Ổn định tổ chức.
2) Kiểm tra bài cũ:
? Đọc thuộc lòng và nêu nội dung chính bài “ Nước Đại Việt ta” ?
3) Bài mới.
Hoạt động 1: Tìm hiểu chung văn bản
Gọi Hs đọc phần chú thích * SGK.
? Nêu vài nét về tác giả Nguyễn Thiếp ?
-Tự là Khải Xuyên, hiệu là Lạc phong cư sĩ,
người đời gọi là La Sơn Phu Tử Là người học
rộng hiểu sâu, làm quan dưới triều Lê Sau giúp
Quang Trung.
? Văn bản ra đời trong hoàn cảnh nào ?
-8 – 1791 Nguyễn Thiếp gửi Vua Quang Trung
bản tấu.
? Văn bản này thuộc thể loại gì?
? Em hiểu tấu là gì?
Gọi HS đọc văn bản SGK: giọng điệu chân tình,
bày tỏ thiệt hơn, vừa tự tin, vừa khiêm tốn
- Lưu ý chú thích 2 , 3
? Theo em bài tấu này thuộc kiểu văn bản nào ?-
văn bản nghị luận.
? Vấn đề này được triển khai bằng mấy luận
điểm?
- 4 luận điểm
I.Đọc – hiểu văn bản :
1.Tác giả, tác phẩm
a Tác giả
- Nguyễn Thiếp ( 1723- 1804) Quê: Hà Tĩnh
Là người học rộng hiểu sâu, đỗ đạt dưới triều
Lê, được người đời rất kính trọng
b Tác phẩm: trích từ bản tấu gửi Vua Quang Trung tháng 8 – 1791.
2 Thể loại: tấu
Trang 2+ Hoạt động 2 :
? Bàn về mục đích của việc học, tác giả đã lập
luận ntn?
? Em hiểu câu châm ngôn: “ Ngọc không
mài….rõ đạo”ntn?
- Câu châm ngôn nói về việc học, việc tu dưỡng
rèn luyện của con người nếu không học, ko rèn
luyện thì không biết cách đối nhân xử thế ,
không thể thành người
Gv:
- Khái niệm đạo vốn rất trừu tượng, phức tạp
được giải thích thật ngắn gọn, rò ràng “ Đạo là
lẽ đối xử hằng ngày giữa mọi người”
Nói như vậy tức đạo học của kẻ đi học là học
luân thường đạo lí để làm người Đạo là cách
đối nhân xử thế, cách đối xử với mọi người xung
quanh
Đạo học ngày trước theo quan điểm nho giáo lấy
mục đích là hình thành đạo đức, nhân cách Đó
là đạo tam cương ( 3 mối quan hệ : vua-tôi,
chồng-vợ; cha-con), đạo ngũ thường ( 5 đức
tính: nhân, nghĩa, lễ, trí, tín).
? Nhận xét cách lập luận của tác giả ?
? Từ cách so sánh cụ thể, dễ hiểu tác giả nêu
khái quát mục đích chân chính của việc học, đó
là mục đích gì ?
-Học để biết rõ đạo lý để đối xử hàng ngày với
mọi người, học để làm người.
? Theo em, quan niệm về mục đích của việc học
như thế đặt trong hoàn cảnh ngày nay có điểm
nào tích cực, điểm nào cần bổ sung ? ( Thảo
luận nhóm 2 phút )
- Coi trọng đạo đức
- Cần coi trọng cả trí tuệ.
? Sau khi nêu mục đích chân chính của viêc học,
tác giả đề cập đến thực trạng và tác hại của lối
học đương thời như thế nào => 4.2
? Thực trạng việc học thời tác giả sống ntn?
? Em hiểu thế nào là nền chính học ? thất truyền
có nghĩa là gì?
? Em hiểu lối học chuộng hình thức, cầu danh
lợi ntn?
- Học thuộc lòng câu chữ mà không hiểu nội
dung, học để có danh có lộc
? Ngày nay lối học đó còn tồn tại trong học sinh
chúng ta không? Biểu hiện cụ thể ntn?
3 Đọc- chú thích- tìm luận điểm
4 Phân tích
4.1.Mục đích chân chính của việc học.
“ Ngọc không mài, không thành đồ vật; người không học, không biết rõ đạo”
=> So sánh: Học để biết rõ đạo lý để đối xử hàng ngày với mọi người, học để làm người.
Trang 3? Thái độ của tác giả ntn khi nêu ra thực trạng và
tác hại của lối học đương thời ?
- Phê phán những lối học lệch lạc sai trái.
Gv: Trước thực trạng và tác hại đó, Nguyễn
Thiếp đã đưa ra quan điểm học của mình Vậy
ông đã đưa ra những giải pháp gì để chấn chỉnh
nền chính học?
? Sau khi nêu ra qđ học, tác giả đã đề xuất pp
học , đó là những pp nào?
? Em có nhận xét gì về quan điểm học của tác
giả ?
? Tác dụng của phép học chân chính là gì ?
-Phép học chân chính: đất nước nhiều nhân tài,
chế độ vững mạnh quốc gia hưng thịnh.
? Xác định trình tự lập luận của đoạn văn bằng
sơ đồ ?
-HS tự xác định GV sửa chữa.
Hoạt động 3 : Hướng dẫn học sinh tổng kế
Gọi Hs đọc phần ghi nhớ SGK.
GV cho HS thảo luận phương pháp học đi đôi
với hành hiện nay.
4.2 Thực trạng và tác hại của lối học đương thời
* Thực trạng:
- Nền chính học bị thất truyền
- Chuộng lối học hình thức, cầu danh lợi.
* Tác hại:
- Chúa tầm thường
- Thần nịnh hót
- Nước mất, nhà tan
=> Thái độ: phê phán.
4.3 Quan điểm học của Nguyễn Thiếp
- Việc học phải được phổ biến rộng khắp.
- Mở thêm trường học
- Mở rộng trường học và đối tượng học
- Cách học : Học từ thấp lên cao, học phải biết
tự gốc đến ngọn Học rộng rồi tóm lược, theo
điều học mà làm.
=> Quan điểm tiến bộ 4.4 Tác dụng của phép học chân chính
- đất nước nhiều nhân tài,
- chế độ vững mạnh ,
- quốc gia hưng thịnh.
II.Tổng kết.
Ghi nhớ:sgk.
4 Củng cố : Gv hệ thống toàn bài.
5 Dặn dò : Học bài và chuẩn bị bài “ Luyện tập xây dựng và trình bày luận điểm”
Trang 4
-Tuần 28 Tiết 102
Ngày soạn :12/03/2011
Ngày dạy :16 / 03/2011
Tập làm văn: LUYỆN TẬP XÂY DỰNG VÀ TRÌNH BÀY LUẬN ĐIỂM
I Mục tiêu cần đạt.
Giúp HS nắm được trọng tâm:
1 Kiến thức:
- Cách xây dựng và trình bày luận điểm theo phương pháp diễn dịch, qui nạp
Trang 5- Vận dụng trình bày luận điểm trong một bài văn nghị luận
2 Kĩ năng:
- Nhận biết sâu hơn về luận điểm
- Tìm các luận cứ, trình bày luận điểm thuần thục hơn
II Chuẩn bị.
- Soạn bài
- Phương tiện : sgk, chuẩn kiến thức…
- Phương pháp: Nêu vấn đề, gợi mở
III Lên lớp
1) Ổn định tổ chức:
2) Kiểm tra bài cũ:
? Thế nào là mối quan hệ giữa các luận điểm trong bài văn nghị luận? Cho ví dụ?
3) Bài mới.
Hoạt động 1:
Gọi HS đọc đề bài SGK
? Vấn đề của đề bài là gì?
-Viết báo tường khuyên các bạn trong lớp chăm
chỉ học.
Hoạt động 2:
Hs đọc hệ thống luận điểm sgk
? Hệ thống luận điểm này có chỗ nào chưa chính
xác ? Nếu có , thì theo em, bạn ấy cần phải điều
chỉnh, sắp xếp lại như thế nào?
HS thảo luận nhóm – trình bày
GV nhận xét, sửa chữa
I Đề bài.
“ Hãy viết một bài báo tường để khuyên một số bạn trong lớp cần phải học tập chăm chỉ hơn” Lập dàn bài các luận điểm, luận cứ và dự kiến cách trình bày
II Xây dựng hệ thống luận điểm.
* Nhận xét: Hệ thống luận điểm đã cho.
- Luận điểm (a) còn có nội dung không phù hợp với vấn đề trong đề bài ( đề bài nêu “ phải học tập chăm chỉ hơn” , luận điểm lại nói đến lao động tốt => phải loại bỏ nội dung ko phù hợp này
- Cần thêm luận điểm: đất nước rất cần những người tài giỏi; hay: phải chăm học mới học giỏi, mới thành tài…để làm cho vđề được hoàn toàn sáng rõ.
- Sự sắp xếp các luận điểm chưa thật hợp lí ( lđ (b) làm cho bài thiếu mạch lạc, lđ (đ) ko nên đứng trước luận điểm (e)
* Sắp xếp lại hệ thống luận điểm:
a Đất nước rất cần những người tài giỏi để đưa
Tổ quốc tiến lên “đài vinh quang” sánh kịp với
bè bạn năm châu.
b Quanh ta đang có nhiều bạn hs giỏi …xứng đáng là tấm gương sáng cho mọi người noi theo
c Muốn học giỏi, thành tài thì trước hết phải chăm học
d Thế mà một số bạn ở lớp ta còn tỏ ra chểnh mảng trong học tập.
đ Các thầy cô giáo và nhiều bậc phụ huynh đang rất lo buồn.
Trang 6Hoạt động 3:
? Nhắc lại những điều cần lưu ý khi trình bày
luận điểm?
? Em hãy trình bày một luận điểm trong các luận
điểm trên?
HS dựa theo bài tập phần 2 SGK để xác đinh cách
trình bày luận điểm.
? Theo em các luận cứ ở phần b bài 2 được sắp
xếp theo trình tự như thế nào thì hợp lý ?
-Luận cứ 4, 1, 2, 3.
? Ở phần c mục 2 bài Hịch Tướng Sĩ mà được
kết cấu như bài viết của em có phù hợp không ?
tại sao?
-Không Cách thể hiện hoàn toàn khác về quan
điểm và vị thứ cách xưng hô
? Xác đinh đoạn văn trên được trình bày theo
cách nào ? nếu mốn đổi đoạn quy nạp thành diễn
dịch và ngượi lại thì phải làm như thế nào ?
-Đổi vị trí câu chủ đề
gọi HS đọc đoạn văn trước lớp và sửa chữa cho
hoàn chỉnh.
e Các bạn ấy chưa thấy rằng , bây giờ càng ha vui chơi , không chịu học hành thì sau này càng khó có được niềm vui trong cuộc sống
g Vậy thì ngay từ lúc này các bạn phải chuyên cần học tập.
III.Trình bày luận điểm
a Để giới thiệu luận điểm (e) có thể dùng câu 1 hoặc câu 3.
b Sắp xếp luận cứ theo trình tự 4,1,3,2
c Không thể đòi hỏi mọi đoạn văn đều phải có hoặc –hoặc đều không có được có kết đoạn, vì
sự đòi hỏi đó chỉ khiến bài văn vừa khó làm , vừa trở nên đơn điệu
Em nên viết câu kết đoạn cho đoạn văn em vừa trình bày ntn để đáp ứng được các yêu cầu mà sgk đã đưa ra?
d Để chuyển 1 đv diễn dịch thành 1 đv qui nạp
và ngược lại phải thay đổi vị trí câu chủ đề, sửa lại những câu văn sao cho mối liên kết trong đoạn ko bị mất đi
4.Củng cố : Gv hệ thống toàn bài.
5.Dặn dò : Về nhà học bài và chuẩn bị bài mới.
-Tuần 28 Ti ết 103, 104
Ngày soạn:12/ 03/ 2011
Ngày dạy: 18/ 03/ 2011
VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 6 ( Làm tại lớp) I.Mục tiêu cần đạt
Giúp học sinh:
Trang 7- Vận dụng kĩ năng trình bày luận điểm vào việc viết bài văn chứng minh ( hoặc giải thích) một vấn
đề xã hội hoặc văn học gần gũi với các em
- Rèn luyện kĩ năng làm bài văn nghị luận.
- Tự đánh giá chính xác hơn trình độ tập làm văn của bản thân để có phương hướng phấn đấu , phát huy ưu điểm, khắc phục khuyết điểm.
II Chuẩn bị
- Thầy : Ra đề kiểm tra phù hợp với học sinh, xây dựng đáp án- biểu điểm rõ ràng.
- Trò: Ôn lại các kiến thức về văn thuyết minh, giấy kiểm tra.
III Lên lớp
1.Ổn định tổ chức
2.Kiểm tra bài
3.Bài mới:
Hoạt động 1: Chép đề
- Gv chép đề lên bảng
- Học sinh chép đề vào giấy kiểm tra
Đề bài:
Đề Từ bài Bàn luận về phép học của La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp hãy nêu suy nghĩ về mối quan hệ giữa học và hành.
Hoạt đông 2: Gv hướng dẫn học sinh làm bài
- Yêu cầu: + Đọc kĩ đề , xác định đúng yêu cầu của đề
+ Lập dàn bài ra nháp và dựa vào dàn bài để viết bài văn hoàn chỉnh
+ Trình bày theo bố cục 3 phần rõ ràng, đúng chỉnh tả, có sự liên kết , mạch lạc giữa các câu văn, đoạn văn.
Hoạt động 3: Học sinh làm bài
Gv quan sát học sinh làm bài, xử lí các trường hợp vi phạm ( nếu có)
Hoạt động 4: Thu bài
4 Củng cố
Gv nhận xét thái độ làm bài của học sinh trong 2 tiết kiểm tra, uốn nắn kịp thời những hành vi
không nghiêm túc khi làm bài (nếu có)
5.Dặn dò
- Xem lại đề bài , ôn lại kiến thức về văn nghị luận.
- Soạn bài “ Thuế máu”.