D.Tiến trình dạy học !- Ổn định tổ chức 2.Kiểm tra bài cũ: không 3.Dạy nội dung bài mới Hoạt động1 *Đặt vấn đề 1'Muốn có một đoạn văn bản thuyết minh cho hợp lý thì trước hết người viết [r]
Trang 1Ngày soạn:23/12/2011 Ngày dạy: Dạy lớp8B
Dạy lớp8D
Tiết 73:Văn bản: NHỚ RỪNG
Thế Lữ
A.Mục tiêu cần đạt
- Biết đọc, hiểu một tác phẩm thơ lãng mạn tiêu biểu của phong trào Thơ mới
- Thấy được một số biểu hiện của sự đổi mới về thể loại, đề tài, ngôn ngữ, bút pháp nghệ thuật được thể hiện trong bài thơ
a Kiến thức:
- Sơ giản về phong trào Thơ mới
- Chiều sâu tư tưởng yêu nước thầm kín của lớp thế hệ trí thức Tây học chán ghét thực tại, vươn tới cuộc sống tự do
- Hình tượng nghệ thuật độc đáo, có nhiều ý nghĩa của bài thơ Nhớ rừng.
b Kĩ năng:
- Nhận biết được tác phẩm thơ lãng mạn
- Đọc diễn cảm tác phẩm thơ hiện đại viết theo bút pháp lãng mạn
- Phân tích được những chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm
c Thái độ:
- Tính mãnh liệt trong tư tưởng cảm xúc của nội dung biểu cảm
- Sự mới mẻ phóng túng của ngôn từ, hình ảnh, nhịp điệu
B Kiến thức, kỹ năng cơ bản
1- Kiến thức
- Nắm được những vấn đề cơ bản của phong trào thơ mới( Sự phát triển, những đặc điểm và thành tựu chủ yếu)
- Niềm khao khát tự do, chán ghét thực tại tầm thường, tù túng và long yêu nước thầm kín nhưng thiết tha pua lời con hổ bị nhốt trong vườn bách thú
- Những thành công nghệ thuật đặc sắc của bài thơ: Hình tượng nghệ thuật độc đáo với nhiều tầng ý nghĩa, giọng điệu bi hung, thể thơ tám chữ trên cơ sở đổi mới thơ truyền thống
2- Kỹ năng
- Từ đặc điểm của cảm hứng và bút pháp lãng mạn, nhận biết được thể thơ lãng mạn
- Đọc diễn cảm tác phẩm thơ hiện đại viết theo bút pháp lãng mạn, phù hợp với nội dung cảm xúc bi hung( khi bi thương, khi hào hùng)
C.Chuẩn bị của GV và HS:
a Chuẩn bị của GV:
- Nghiên cứu kĩ bài,soạn giảng
b Chuẩn bị của HS:
- Đọc bài, chuẩn bị bài
D.Tiến trình dạy học:
1- Ổn định tổ chức
Trang 2Sỹ số: 8D 8B
2-.Kiểm tra bài cũ: (4')
- Kiểm tra vở soạn của học sinh
3-.Dạy nội dung bài mới
Hoạt động 1
*Đặt vấn đề (1')
Nhớ rừng là một trong những bài thơ hay, tiêu biểu nhất của Thế Lữ và của phong trào thơ mới chặng đầu (1932-1935) Nhớ rừng diễn tả tâm sự u uất của một con hổ
bị sa cơ Vậy tâm sự đó là gì? Chúng ta sẽ nghiên cứu bài học ngày hôm nay
?
GV
?
?
?
?
?
?
Hoạt động 2
Hãy nêu vài nét sơ lược về tác giả?
Thế Lữ là nhà thơ có công đầu đem lại chiến
thắng cho thơ mới lúc ra quân Ngoài sáng
tác thơ, ông còn viết các truyện kinh dị, trinh
thám
Kể tên một số tác phẩm chính của ông?
-Mấy vần thơ(1935), Vàng và
máu(1937-truyện)
Nêu xuất xứ của bài thơ?
Nêu yêu cầu đọc?
-Đọc chính xác, giọng đọc phù hợp với nội
dung xúc cảm của mỗi đoạn thơ
Gv đọc-Hs đọc-Nhận xét
Bài thơ được viết theo thể loại nào?
Trong bài thơ có một số từ Hán Việt: sơn
lâm, chúa tể, thảo hoa, hùng vĩ Hãy giải
thích?
- Dựa vào chú thích sgk
Bài thơ được ngắt làm 5 đoạn
Bài thơ có bố cục mấy phần? Nêu nội dung
chính từng phần?
+Phần 1: đoạn 1+4
→Con hổ ở vườn bách thú
11' I.Đọc- Tìm hiểu chung
1.Tác giả-tác phẩm
-Thế Lữ (1907-1989) tên khai sinh là Nguyễn Thứ Lễ, quê ở Bắc Ninh Là nhà thơ tiêu biểu nhất của phong trào thơ mới
-Nhớ rừng là một bài thơ tiêu biểu nhất của Thế Lữ (1934).
2.Đọc
3.Thể loại
-Thể thơ 8 chữ thuộc thể thơ mới, tự do, phóng khoáng, linh hoạt, không bị ràng buộc.
Trang 3?
GV
?
?
?
?
?
+Phần 2: đoạn 2+3
→Cảnh con hổ ở chốn giang sơn hùng vĩ của
nó
+Phần 3: đoạn 5
→Nỗi khao khát được trở về với cội nguồn
Hoạt động 3
Hs đọc đoạn 1 và cho biết nội dung
Hổ cảm nhận được nỗi đau khổ nào khi bị
nhốt trong cũi sắt ở vườn bách thú?
+Nằm dài, trông ngày tháng dần trôi
+Giương mắt bé giễu oai linh rừng thẳm.
+Chịu ngang bầy cùng bọn gấu dở hơi.
+Với cặp báo chuồng bên vô tư lự.
Với hổ, đó là nỗi khổ không được hành động,
trong một không gian tù hãm, thời gian bị kéo
dài Là nối nhục bị biến thành trò chơi cho
thiên hạ tầm thường Bên cạnh đó là nỗi bất
bình vì bị ở chung với bọn gấu dở hơi.
Trong nỗi đau khổ đó, nỗi khổ nào bị biến
thành khối căm hờn? Vì sao?
-Nỗi nhục bị biến thành trò chơi, lạ mắt cho
lũ người ngạo mạn ngẫn ngơ vì hổ là chúa
sơn lâm, vốn được cả loài người khiếp sợ
Trong cũi sắt, nỗi căm hờn của hổ đã trở
thành khối căm hờn Em hiểu khối căm hờn
này như thế nào?
-Cảm xúc hờn căm kết đọng trong tâm hồn,
đè nặng, nhức nhối, không có cách nào giải
thoát
Điều đó thể hiện thái độ sống và nhu cầu sống
như thế nào?
-Chán ghét cuộc sống tầm thường, tù túng
Khát vọng tự do, được sống đúng với phẩm
chất của mình
*Chú ý tiếp đoạn diễn tả Niềm uất hận ngàn
thâu và cho biết:
Cảnh vườn bách thú được diễn tả qua các chi
tiết nào?
+Hoa chăm cỏ xén, lối phẳng cây trồng
Dải nước đen giả suối chẳng thông dòng
Len dưới nách những mô gò thấp kém.
Em thấy gì đặc biệt trong tính chất của các
24' II.Đọc- Tìm hiểu chi tiết
1.Cảnh con hổ ở vườn bách thú
Trang 4?
?
GV
GV
cảnh tượng ấy?
-Đểu giả, nhỏ bé, vô hồn
Cảnh tượng ấy đã gây lên phản ứng nào trong
tình cảm của hổ?
-Niềm uất hận
Từ đó em hiểu niềm uất hận ngàn thâu như
thế nào?
-Trạng thái bực bội, u uất kéo dài và phải
chung sống với mọi tầm thường giả dối
Từ đoạn thơ vừa tìm hiểu em hiểu gì về tâm
sự của hổ ở vườn bách thú?
Qua đó, ta cùng thấy rõ Anh hùng thất thế sa
cơ cũng hèn (truyện Kiều), ta càng thấm thía:
Trên đời nghìn vạn điều đắng cay
Cay đắng chi bằng mất tự do
Nhật kí trong tù
Trong cảnh giam cầm ấy, con hổ đã có suy
nghĩ, nỗi nhớ gì?chúng ta cùng tìm hiểu vào
tiết sau
->Trạng thái bực bội, u uất chán ghét sâu sắc thực tại thực tại tù túng tầm thường giả dối Khao khát được sống
tự do, chân thật
Hoạt động 4
4.Củng cố, luyện tập: (4')
- Cảm nhận được niềm khao khát tự do mãnh liệt và tâm sự yêu nước được diễn tả sâu sắc qua lời con hổ bị nhốt ở vườn bách thú Thấy được bút pháp lãng mạn đầy truyền cảm của tác giả
- Đọc thuộc lòng khổ thơ đầu của bài?
5.Hướng dẫn học ở nhà (1')
-Nắm được đặc sắc nghệ thuật của khổ thơ đầu
-Đọc, soạn bài “Nhớ rừng”
============================================================
Ngày dạy: Dạy lớp8B
Ngày soạn:25/12/2011 Dạy lớp8D
Tiết 74 Văn bản: NHỚ RỪNG
Thế Lữ
A.Mục tiêu cần đạt
Trang 5a Kiến thức:
- Giúp Hs cảm nhận được niềm khao khát tự do mãnh liệt, nỗi chán ghét sâu sắc cái thực tại tù túng, tầm thường, giả dối, được thể hiện trong bài thơ qua lời con hổ bị nhốt ở vườn bách thú
b Kĩ năng:
-Thấy được bút pháp lãng mạn đầy truyền cảm của nhà thơ
c Thái độ:
- Tính mãnh liệt trong tư tưởng cảm xúc của nội dung biểu cảm
- Sự mới mẻ phóng túng của ngôn từ, hình ảnh, nhịp điệu
B Kiến thức, kỹ năng cơ bản
1- Kiến thức
- Nắm được những vấn đề cơ bản của phong trào thơ mới( Sự phát triển, những đặc điểm và thành tựu chủ yếu)
- Niềm khao khát tự do, chán ghét thực tại tầm thường, tù túng và long yêu nước thầm kín nhưng thiết tha pua lời con hổ bị nhốt trong vườn bách thú
- Những thành công nghệ thuật đặc sắc của bài thơ: Hình tượng nghệ thuật độc đáo với nhiều tầng ý nghĩa, giọng điệu bi hung, thể thơ tám chữ trên cơ sở đổi mới thơ truyền thống
2- Kỹ năng
- Từ đặc điểm của cảm hứng và bút pháp lãng mạn, nhận biết được thể thơ lãng mạn
- Đọc diễn cảm tác phẩm thơ hiện đại viết theo bút pháp lãng mạn, phù hợp với nội dung cảm xúc bi hung( khi bi thương, khi hào hùng)
C.Chuẩn bị của GV và HS:
a Chuẩn bị của GV:
- Nghiên cứu kĩ bài, soạn giảng
b Chuẩn bị của HS:
- Đọc bài, chuẩn bị bài
D.Tiến trình bài dạy:
1- Ổn định tổ chức
2-.Kiểm tra bài cũ: (3')
- Kiểm tra vở soạn của học sinh.
3-.Dạy nội dung bài mới
Hoạt động 1
*Đặt vấn đề (1')
Tiết học hôm nay chúng ta tiếp tục tìm hiểu về nỗi nhớ thời oanh liệt của chúa tể sơn lâm
HOẠT ĐỘNG CỦA GV-HS GHI BẢNG
GV
?
Hoạt động 2
Theo dõi đoạn Thưở tung hoàng
hống hách những ngày xưa và cho
biết:
Cảnh sơn lâm được gợi tả qua những
chi tiết nào?
Trang 6+Bóng cả, cây già, tiếng gió gào
ngàn, giọng nguồn thét núi
28’ 2 Nỗi nhớ thời oanh liệt
? Em có nhận xét gì về cách dùng từ
trong những lời thơ này?
-Điệp từ với.
-Các động từ chỉ đặc điểm của hành
động (gào, thét)
? Em có nhận xét gì về cách dùng từ
trong những lời thơ này?
? Với nghệ thuật sử dụng các động từ
gợi tả cho thấy điều gì?
-Gợi tả sức sống mãnh liệt của núi
rừng bí ẩn
? Hình ảnh vị chúa tể hiện lên như thế
nào giữa không gian ấy?
-Tôi bước chân dõng dạc đường
hoàng
Lượn tấm thân như sóng cuộc nhịp
nhàng
Vờn bóng âm thầm, lá gai, cỏ sắc
Trong hang tối, mắt thần khi đã
quắc
Là khiến cho mọi vật đều im hơi.
? Em thấy có gì đặc sắc trong từ ngữ,
nhịp điệu của lời thơ miêu tả vị chúa
tể?
-Sử dụng nhiều từ ngữ gợi hình
dáng, tính cách của hổ
?
GV
?
?
Từ hình ảnh vị chúa tể được khắc
hoạ mang vẻ đẹp như thế nào?
-Vẻ đẹp ngang tàng, lẫm liệt giữa núi
rừng uy nghiêm, hùng vĩ
Chú ý vào đoạn văn tả cảnh rừng,
nơi hổ đã sống một thời oanh liệt và
cho biết:
Cảnh rừng ở nơi đây là cảnh của thời
điểm nào?
+Những đêm, những ngày mưa
chuyển bốn phương ngàn bình minh
cây xanh, những chiều lênh láng
máu sau rừng
Thiên nhiên hiện lên với vẻ đẹp như
thế nào?
-Vẻ đẹp ngang tàng, lẫm liệt của hổ giữa núi rừng uy nghiêm hùng vĩ.
Trang 7?
?
GV
?
?
GV
-Rực rỡ, huy hoàng, náo động, hùng
vĩ, bí ẩn
Giữa thiên nhiên ấy chúa tể đã sống
một cuộc sống như thế nào?
+Ta say mồi đứng uống ánh trăng
tan
Ta lặng ngắm giang sơn ta đổi mới
Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng
bừng
Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt
Đại từ ta được lặp lại có ý nghĩa gì?
-Thể hiện khí phách ngang tàng, làm
chủ, tạo nhịp điệu rắn rỏi, hùng
tráng
Trong đoạn thơ này điệp từ đâu kết
hợp với câu thơ cảm thán (Than
ôi!Thời oanh liệt nay còn đâu) có ý
nghĩa gì?
-Nhấn mạnh và bộc lộ trực tiếp nỗi
tiếc nuối cuộc sống độc lập tự do của
chính mình
Đến đây ta thấy hai cảnh tượng miêu
tả trái ngược nhau: cảnh vườn bách
thú nơi con hổ bị nhốt và cảnh núi
rừng nơi con hổ đã từng ngự trị ngày
xưa
Hãy chỉ ra tính chất đối lập của hai
cảnh tượng này?
- Đối lập một bên là cảnh tù túng,
tầm thường, giả dối với một bên là
cuộc sống chân thực, phóng khoáng,
sôi nổi
Sự đối lập đó có ý nghĩa gì trong
việc miêu tả trạng thái tinh thần của
con hổ ở vườn bách thú?
Nỗi nhớ tiếc xót xa của hổ thể hiện
khát vọng sống tự do Ý tưởng ấy rất
đẹp và giàu ý nghĩa đối với con
người Việt Nam gần 70 năm về
-Khí phách ngang tàng, làm chủ của hổ.
->Nỗi nhớ khôn nguôi, nhớ những
kỉ niệm đẹp đã lùi sâu vào quá khứ Nỗi nhớ tiếc xót xa của hổ thể hiện khát vọng sống tự do.
Trang 8?
?
?
?
?
?
?
trước khi phải sống trong tủi nhục
trong vòng nô lệ lầm than Ý tưởng
ấy mở ra nhiều liên tưởng
Đọc đoạn thơ cuối và cho biết nội
dung
Giấc mộng ngàn của hổ hướng về
một không gian như thế nào?
-Oai linh, hùng vĩ, thênh thang (nơi
ta không còn được thấy bao giờ)
Các câu thơ cảm thán mở đầu và kết
thúc đoạn có ý nghĩa gì?
-Nỗi tiếc nhớ cuộc sống chân thực tự
do đã qua
Theo em giấc mộng ngàn của hổ là
giấc mộng như thế nào?
-Mãnh liệt, to lớn nhưng đau xót, bất
lực
Giấc mộng đó có phải là một nỗi đau
bi kịch không?
-Đó chính là một nỗi đau bi kịch (nỗi
đau tinh thần bi tráng, tức là nỗi uất
ức, xót xa của hùm thiêng khi xa cơ lỡ
vận)
Nỗi đau đó đã phản ánh khát vọng
mãnh liệt nào của con hổ ở vườn
bách thú?
Nêu đặc sắc nghệ thuật trong văn
bản?
-Bài thơ tràn đầy cảm hứng lãng
mạn Hình ảnh bài thơ giàu chất tạo
hình Ngôn ngữ và nhạc điệu phong
phú
Bài thơ toát lên nội dung gì?
-Diễn tả nỗi chán ghét thực tại tầm
thường, tù túng, niềm khao khát tự
do mãnh liệt
→Đó cũng chính là tâm trạng tủi
nhục đau đớn, uất hận của nhân dân
ta đang rên xiết trong xiềng xích nô
lệ khao khát được sống tự do, độc
lập
4’
->Khát vọng được sống một cuộc sống của chính mình trong xứ sở đại ngàn hùng vĩ của núi rừng.
III.Tổng kết
Trang 9?
Nội dung và nghệ thuật của bài thơ?
- Dựa vào ghi nhớ
Đọc diễn cảm bài thơ
4’
*Ghi nhớ:SGK-07
IV.Luyện tập
4.Củng cố, luyện tập: (4')
-Cảm nhận được niềm khao khát tự do mãnh liệt và tâm sự yêu nước được diễn tả sâu sắc qua lời con hổ bị nhốt ở vườn bách thú Thấy được bút pháp lãng mạn đầy truyền cảm của tác giả
-Đọc thuộc lòng khổ thơ cuối của bài
5.Hướng dẫn học ở nhà (1')
-Nắm được đặc sắc nghệ thuật của văn bản
-Đọc, soạn bài Câu nghi vấn
********************************************************************
Ngày soạn:25/12/2011 Ngày dạy: Dạy lớp 8B
Dạy lớp 8D
Tiết 75 Tiếng Việt CÂU NGHI VẤN
A.Mục tiêu cần đạt
a Kiến thức:
- Đặc điểm hình thức của câu ghi vấn
- Chức năng chính của câu nghi vấn
b Kĩ năng:
- Nhận biết và hiểu được tác dụng câu nghi vấn trong văn bản cụ thể
- Phân biệt câu nghi vấn với ,một số kiểu câu dề lẫn
c Thái độ:
- Có ý thức sử dụng loại câu phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp
B.Kiến thức, kỹ năng cơ bản
1- Kiến thức
- Câu nghi vấn là câu:
+ Có những từ nghi vấn( ai, gì, nào, sao, tại sao, đâu, bao giờ, bao nhiêu, à, ư, hả, chứ,( có)…không, ( đã)…chưa,…) hoặc có từ hay( nối các vế có quan hệ lựa chọn) + Có chức năng dung để hỏi
- Khi viết câu nghi vấn kết thúc bằng dấu chấm hỏi
2- Kỹ năng
- Nhận diện và phân tích câu nghi vấn trong lời nói căn cứ vào nội dung cũng như các tiêu chí hình thức
Trang 10- Nhận ra nội dung hỏi trong lời nói của người khác và sử dụng câu nghi vấn trong quá trình tạo lời nói
C.Chuẩn bị của GV và HS:
a Chuẩn bị của GV:
- Nghiên cứu kĩ bài,soạn giảng
b Chuẩn bị của HS:
- Chuẩn bị bài cũ, bài mới
D.Tiến trình dạy học
1.Ổn định tổ chức
2.Kiểm tra bài cũ: không
3.Dạy nội dung bài mới
Hoạt động1
*Đặt vấn đề (1')
Trong TV cũng như nhiều ngôn ngữ khác trên thế giới, mỗi kiểu câu có một đặc điểm hình thức nhất định Những đặc điểm hình thức này thường gắn với một chức năng của nhất định chính Vậy chức năng chính của câu nghi vấn là gì?
GV
?
?
?
?
Hoạt động 2
viết bảng phụ đoạn văn trong Tắt đèn của
Ngô Tất Tố
Trong đoạn trích trên, câu nào là câu nghi
vấn? Những đặc điểm hình thức nào cho biết
đó là câu nghi vấn?
+Sáng nay người ta đấm u có đau lắm
không?
+Thế làm sao u cứ khóc mãi mà không ăn
khoai?
+Hay là u thương chúng con đói quá?
-Dựa vào dấu chấm hỏi ở cuối câu và từ ngữ
nghi vấn có không, làm (sao), hay (là)
Theo em những câu nghi vấn trên dùng để
làm gì?
-Những câu nghi vấn trên dùng để hỏi
Chú ý: Trong các câu nghi vấn bao gồm tự
hỏi như trong Truyện Kiều của Nguyễn Du:
Người đâu gặp gỡ hay không?
Ngoài VD vừa xét hãy tìm thêm một số từ
nghi vấn khác?
-Ai, gì, nào, sao, bao giờ, bao nhiêu, à, ư, hả,
hử, chứ
Qua phân tích VD hãy cho biết câu nghi vấn
là gì?
Hoạt động 3
20'
20'
I.Đặc điểm hình thức và chức năng chính
1 Ví dụ
2 Bài học
*Ghi nhớ:SGK-11.
II.Luyện tập
Trang 11?
?
GV
Hs nêu yêu cầu bài tập
HS nêu yêu cầu bài tập
Căn cứ vào đâu để xác định câu nghi vấn?
HS nêu yêu cầu bài tập
Có thể đặt dấu chấm hỏi ở những câu sau
được không? Vì sao?
Trong TV, tổ hợp từ cũng, như, ai cũng, nào
cũng, sao cũng, đâu cũng, bao giờ cũng có
1.Bài tập 1(11) Xác định câu nghi vấn và đặc điểm hình thức của nó?
a.Chị khất tiền sưu đến chiều mai phải không?
b.Tại sao con người lại phải khiêm tốn như thế? c.Văn là gì? Chương là gì? d.Chú mình đùa vui không?
-Đùa trò gì?; Cái gì thế? Chị Cốc béo xù đấy hả?
→Những từ được gạch chân và dấu chấm hỏi ở cuối câu (chỉ có trong ngôn ngữ viết) thể hiện đặc điểm hình thức của câu nghi vấn 2.Bài tập 2(12)
-Căn cứ vào đặc điểm hình thức của nó.
-Cả ba câu đều có từ hay -Không thể thay từ hay bằng từ hoặc được Nếu thay từ hay bằng từ hoặc thì câu trở nên sai ngữ pháp hoặc biến thành một câu khác thuộc kiểu câu trần thuật và có ý nghĩa khác hẳn.
3.Bài tập 3(13)
-Không thể đặt dấu chấm hỏi ở những câu này được,
vì nó không phải là câu nghi vấn
+Câu a, b: có các từ nghi vấn như (có, không, tại sao) nhưng những kết cấu chứa từ này chỉ làm chức năng bổ ngữ trong câu.
+Câu c, d: các từ nào cũng, ai cũng là những từ phiếm định.