Bài giảng Tin học 11 - Bài 9: Cấu trúc rẽ nhánh (Tiết 1)

NÕu biÓu thøc ®iÒu kiÖn nhËn gi¸ trÞ sai th× thùc hiÖn c©u lÖnh, ngượclại thì thực hiện câu lệnh khác D... Nhãm 1: Cõu 2: Trong ngôn ngữ lập trình Pascal, câu lệnh nào sau đây đúng A.[r]

CH¦¥NG III: cÊu tróc rÏ nh¸nh vµ lÆp

Bµi 9: CÊu tróc rÏ nh¸nh(TiÕt 1)

l RÏ nh¸nh

l C©u lÖnh if…then

l C©u lÖnh ghÐp

1 rẽ nhánh

Thường ngày chúng ta có những công việc chỉ có

được thực hiện khi một điều kiện cụ thể nào đó được

thoả mãn

Nếu hôm nay không có

việc gì thì mình sẽ đi

xem Nam đá bóng

Nếu tối nay trời mưa thì mình sẽ nghỉ học, nếu không thì mình

sẽ đi học

- Hai dạng mệnh đề:

•Dạng thiếu:

Nếu….thỡ

•Dạng đủ:

Nếu….thỡ….nếu khụng thỡ

Nhập a, b, c (a  0) Tớnh D = b 2 - 4ac Nếu D < 0 thì PTVN Nếu D0 thì PT có nghiệm

Xét ví dụ sau:

Ví dụ: Kiểm tra phương trình bậc hai:

ax 2 +bx+c=0 (a  0) có nghiệm không?

Em nào có thể viết được thuật toán kiểm tra phương

trình có nghiệm?

Như vậy sau khi tính D,

tuỳ thuộc vào vai trò

của D, một trong 2

thao tác sẽ được thực

hiện Delta D

Nhập a, b, c

D  b2 – 4ac

D ≥ 0 ?

Kết thúc

Sơ đồ thuật toán kiểm tra phương trình bậc 2 (a 0) có

nghiệm

-Như vậy trong nhiều thuật toán, các thaotác tiếp theo

sẽ phụ thuộc vào kết quả nhận được từ các bước trước đó

-Cấu trúc dùng để mô tả các mệnh đề như trên được gọi

la cấu trúc rẽ nhánh

IF <điều kiện> THEN <câu lệnh>;

a) Dạng thiếu

2 Câu lệnh IF-THEN

Nếu <điều kiện > đúng thì <câu lệnh> sẽ đư ợc thực hiện, ngược lại thì <câu lệnh> sẽ bị bỏ qua.

IF <điều kiện > THEN <câu lệnh 1>

ELSE <câu lệnh 2>;

b) Dạng đủ

Trong đó

ỉĐiều kiện là biểu thức logic.

ỉCâu lệnh, câu lệnh 1, câu lệnh 2 là một lệnh trong Pascal.

Nếu <điều kiện> đúng thỡ <câu lệnh 1> được thực hiện,

ngược lại thì <câu lệnh 2> đư ợc thực hiện.

2 Câu lệnh IF-THEN (tt)

SAI

Đúng

Câu lệnh

Điều kiện

Sơ đồ khối biểu diễn câu lệnh dạng thiếu

2 Câu lệnh IF-THEN (tt)

Câu lệnh 1

Điều kiện

Sơ đồ khối biểu diễn câu lệnh dạng đủ

Câu lệnh 2

- Theo cấu trúc của câu lệnh dạng thiếu ta co thể viết câu lệnh kiểm tra như sau:

If (D<0)then write(‘PTVN);

If(D>=0) then write (‘PT co nghiem’);

- Câu lệnh kiểm tra dựa vào câu lệnh dạng đủ:

If (D<0) then write(‘PTVN) Else write (‘PT co nghiem’);

Ví dụ: Kiểm tra phương trình bậc hai:

ax 2 +bx+c=0 (a  0) có nghiệm không?

< C¸c c©u lÖnh>;

END;

3 C©u lÖnh ghÐp

IF D<0 THEN Writeln(‘Phuong trinh vo nghiem’) ELSE

BEGIN

X1:= (-B + SQRT(D))/(2*A);

X2:= (-B - SQRT(D))/(2*A);

END;

VÝ dô

Trong ng«n ng÷ lËp tr×nh cho phÐp gép mét d·y c©u lÖnh thµnh mét c©u lÖnh ghÐp

Trong Turbo Pascal, c©u lÖnh ghÐp cã d¹ng nh­ sau:

Nhóm 1:

Cõu 1: Cú pháp If<điều kiện>then<câu lệnh>; có nghĩa là:

A Nếu biểu thức điều kiện nhận giá trị đúng thì thực hiện câu lệnh, ngược lại thì câu lệnh bị bỏ qua

B Nếu biểu thức điều kiện nhận giá trị sai thì thực hiện câu lệnh, ngược lại thì bỏ qua

C Nếu biểu thức điều kiện nhận giá trị sai thì thực hiện câu lệnh, ngược lại thì thực hiện câu lệnh khác

D Đáp án B và C đúng

Nhóm 1:

Cõu 2: Trong ngôn ngữ lập trình Pascal, câu lệnh nào sau đây đúng

A If(n mod 10) then write(‘n la so tron chuc’)

Else write(‘n khong la so tron chuc’);

B If(n div 10 = 0) then write(‘n la so tron chuc’);

Else write(‘n khong la so tron chuc’);

C If(n mod 10 = 0) then write(‘n la so tron chuc’)

Else write(‘n khong la so tron chuc’);

D Đáp án A và C đúng

Đỏp ỏn: Cõu C

Nhóm 2:

Câu hỏi:Kết quả của đoạn chương trình sau là gì?

Var x, y: integer;

Begin

x:=10; y:=15;

If(x>y) then x:=x-y

Else y:=y-x;

A y=5 và x=10 B.X=5 và y=15

C.X=10 và y=15 D.Chương trình báo lỗi

Nhóm 3:

Cho tình huống sau: Trong một giờ học, GV có tổ chức một trò chơi,GV chia lớp thành 4 nhóm, mỗi nhóm một câu hỏi, nếu nhóm nào có câu trả lời đạt điểm 10 thì sẽ có thưởng, ngược lại thì không

có thưởng

Yêu cầu: Em hãy sử dụng câu lệnh If…then để mô tả tình huống trên

Câu lệnh:

If (d=10) then write(‘co phan thuong’)

Else write(‘khong co phan thuong’);

Nhóm 4:

Câu 1:Trong ngôn ngữ lập trình Pascal, muốn kiểm tra đồng thời cả 3 giá trị của A, B, C có cùng lớn hơn 0 hay không thì ta viết câu lệnh

If thế nào cho đúng

A If A,B,C>0 then……

B If (A>0) and (B>0) and (C>0) then…

C If A>0 and B>0 and C>0 then…

D If (A>0) or (B>0) or (C>0) then…

Đáp án: B

Nhóm 4:

Câu 2: Trong ngôn ngữ lập trình Pascal, phát biểu nào sau đây đúng với câu lệnh If…then

A Nếu sau Else muốn thực hiện nhiều câu lệnh thì các lệnh phải

được đặt giữa Begin…End;

B Nếu sau Else muốn thực hiện nhiều câu lệnh thì các lệnh phải

được đặt trước Begin…End;

C Nếu sau Else muốn thực hiện nhiều câu lệnh thì các lệnh phải

được đặt giữa hai dấu ngoặc đơn

D Nếu sau Else muốn thực hiện nhiều câu lệnh thì các lệnh phải

được đặt giữa Begin…End

Củng cố

Câu lệnh If…then

- Dạng thiếu:

-Dạng đủ:

IF <điều kiện> THEN <câu lệnh>;

IF <điều kiện> THEN <câu lệnh 1>

ELSE <câu lệnh 2>;

Câu lệnh ghép:

BEGIN

END;

Bài tập về nh�:

1.Ôn lại bài học hôm nay

2 Xem trước mục 4: Một số ví dụ 3.Làm bài tập 1, 2, 4/50, 51/ SGK