GV: Khi viết một kiểu câu kết hợp “A, B và C” các yếu tố có mối quan hệ đẳng lập với nhau thì A B, C phải là những từ ngữ thuộc cùng một trường từ vựng, biểu thị những khái niệm thuộc cù[r]
Trang 1BÀI 33, TIẾT 122
TUẦN DẠY: 33
Ngày soạn: 08 04 2012
CHỮA LỖI DIỄN ĐẠT (lỗi lụ-gớc)
1 Mục tiờu:
1.1
+, ra
1.2 : Trau +- * / 0 ! 1 cỏch + 2 & &3 trong #
'4 (5 '6 0 khi núi và
1.3 thỏi : Giỏo +:! 1! sinh cú ý <! ! # = &>! ? @ #
bài 5 làm văn.
2 1 tõm: ? A !B ?! + 2 & (5 lụ-gic
3 Chuẩn bị:
3.1 GV: 2 5 :
3.2
'()* % +,; làm Bt 1.
4 Tiến trỡnh:
4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện:
- I J tra )K )L M5
- NM5 phú 1! 5 bỏo cỏo ?! 1! bài và
làm bài 5 !B cỏc
4.2 Kiểm tra bài cũ: khụng
4.3 Bài mới:
$ &O !B GV và HS O dung bài 1!
Hoạt động 1: Vào bài
GV: - Trong quỏ trỡnh $ 5 /
núi và = chỳng ta '4 hay R!
dựng T do >5 T= , O # cỏc
T U õm hay khụng J K !B
T Bờn ! &7= chỳng ta !W hay
R! + 2 & X lụ-gớc)
- Lỗi diễn đạt không chỉ thuần
tuý liên quan đến mặt sử dụng
ngôn ngữ mà còn liên quan đến tư
duy của người nói , người viết Vì
Trang 2vậy để tránh lỗi diễn đạt một mặt
phải nắm vững những quy tắc sử
dụng ngôn ngữ, mặt khác phải
không ngừng rèn luyện năng lực tư
duy Bài này nêu ra một số lỗi diễn
đạt liên quan đến tư duy 1!
hụm nay cụ cựng cỏc em tỡm J O
)L lụ-gớc '4 R! và 'M +,
cỏc em cỏch * R! 5 :! cỏc &7
Hoạt động 2: Phỏt hiện và sửa lỗi
GV: [J ra và cỏch ! #
# cõu này, ! B Q !U
+: * <! G !\5 &O khỏi quỏt !B
K T # và * <! G '4 T
0
* Bước 1: GV hướng dẫn phỏt hiện
sửa lỗi
GV: treo 5 : 1 ( ghi cỏc cõu a, c,
d, h, i)
HS đọc cõu a
?
học tập cú bao hàm K !B cụm từ
quần áo, giày dép khụng?
-> Phạm vi ý nghĩa của đồ dùng học
tập không bao hàm nghĩa của quần áo,
giày dép
GV: Trong cõu thỡ A 0$1 ỏo, giày
dộp”, B
cú
HS: Cú ớt \ \Q cỏch ! # cõu
này cho &3 theo em?
+ Thay !: T A: $1 ỏo, giày dộp
cho cựng
+ Thay
cựng $ M A: $1 ỏo, giày dộp
+ _ T khỏc
a Chỳng em &` giỳp cỏc 1! sinh # vựng a bóo : AU ỏo, giày dộp và G &- dựng 1! 5 khỏc
Sửa lại:
+ Chỳng em
+ Chỳng em dộp và
+ Chỳng em
Trang 3GV: Khi O cõu cú * J * (5
“A và B khỏc” thỡ A và B 5 cựng
$ = trong &7 B là T # cú K
O = A là T # cú K e5
HS đọc cõu c
? Lão Hạc , Bước đường cùng và Ngô
Tất Tố có cùng trường từ vựng không?
A: Lão Hạc, Bước đường cùng là tên
tác phẩm
B Ngô Tất Tố: tên tác giả
A, B không cùng trường từ vựng
GV: Vì thế không thể xác lập mối quan
hệ bình đẳng giữa các từ này như đã
viết
? Ta cú thể chữa bằng cỏch nào?
-> làm cho A và B cú cựng chung
trường từ vựng là tỏc giả hay tỏc
phẩm
? Yờu cầu sữa
GV: Khi O * J cõu * (5 “A,
B và C” (cỏc Q L cú L quan ?
&f 5 M nhau) thỡ A B, C 5 là
# T # O! cựng O '4
T 0 = J a # khỏi ?
O! cựng O 5 trự
HS đọc cõu d
? Em cú nhận xột gỡ về phạm vi
nghĩa của từ trí thức và bác sĩ ?
-> K của từ tri thức bao hàm
nghĩa từ bỏc sĩ
GV: A: Trí thức
B: Bác sĩ
dộp và
* Khi O cõu cú * J * (5 “A
và B khỏc” thỡ A và B 5 cựng $ = trong &7 B là T # cú K O = A
là T # cú K e5
c “Lóo !d= c 'M! &'4 cựng” và Ngụ \ L &` giỳp chỳng ta J sõu )R! thõn 5 !B '4 nụng dõn P ? Nam 'M! Cỏch thỏng Tỏm 1945
Sửa lại: + “Lóo > 72 K8)M )*
cựng” và K'N O7 G giỳp chỳng ta
dõn Q Nam ()M Cỏch F> thỏng Tỏm 1945.
+ Nam Cao, R4V Cụng Hoan và Ngụ '" 'W G giỳp chỳng ta
dõn Q Nam ()M Cỏch F> thỏng Tỏm 1945.
* Khi O * J cõu * (5 “A, B
và C” (cỏc Q L cú L quan ? &f
5 M nhau) thỡ A B, C 5 là #
T # O! cựng O '4 T 0 =
J a # khỏi ? O! cựng
O 5 trự
d Em L @ thành O '4 trớ <! hay O bỏc )K]
* Khi đặt câu hỏi lựa chọn A hay B
Trang 4Khi đặt câu hỏi lựa chọn A hay
B thì A, B phải bình đẳng với nhau,
không cái nào bao hàm cái nào
HS: ? Cú thể sửa lại cõu trờn bằng
cỏch nào? ( thay thế một trong hai
từ trớ thức hoặc bỏc sĩ sao cho
phạm vi nghĩa của chỳng cú quan
hệ bỡnh đẳng)
? Yờu cầu sửa
HS &1! cõu h
? Hai trong cõu trờn cú L quan ?
nhõn A k? (khụng)
? Chỳng &'(! L M nhau l quan
? T gỡ? ( nờn)
GV: “nờn” là
cú
HS: ? Ta * R! 5 :! cõu trờn l
cỏch nào?
+ cú
+
=]# %
? Yờu !U )n
GV: A và B khụng 5 là quan ?
nhõn A thỡ khụng dựng quan ? T
nờn.
HS đ1! cõu i
? >5 quan ? T thỡ &'(! dựng
&J ! o quan ? gỡ trong cõu ghộp? (
& G * ? D * A.Y
? Trong cõu ?! )n +: !>5 quan ?
T c p thỡ” cú phự (5 khụng? Hóy
thì A, B phải bình đẳng với nhau, không cái nào bao hàm cái nào.
Sửa lại: + Em FW (J thành F
+ Em FW (J thành F giỏo viờn hay F bỏc H`
h
và
* A và B khụng 5 là quan ? nhõn
A thỡ khụng dựng quan ? T nờn.
i
tớnh W d# )* e) thỡ )*
] A
- Sửa lại: R khụng phỏt huy )b
Trang 5)n cho &3 ]
)b 7 [ “hoàn thành )b 7
GV: A và B không 5 là quan ?
& G * ? D * A nên không dùng !>5
quan
* Bước 2: HS phát hiện và sửa lỗi
theo nhóm
GV: - Treo 5 : 2 (các câu b, e, g,
k)
- Phân công HS .$ nhóm
Nhóm 1: câu b
HS: Trình bày
GV: - là “thanh niên” thì 5 *
(5 M “sinh viên”; còn là “bóng
&"d thì 5 * (5 M c J thao”
&< 'M! nó
- Khi O câu có * J * (5
“A nói chung và b nói riêng” thì A
5 là T # có K O 6 T
# B
Nhóm 2: câu e
HS: Trình bày
thì không
* A và B không 5 là quan ? & G
* ? D * A nên không dùng !>5 quan
b Trong thanh niên nói chung và trong bóng &" nói riêng, G say mê là nhân L quan 1 +, & thành công
- Trong câu không
“thanh niên nói chung và bóng nói riêng” )b 2 vì “thanh niên và bóng
không
)b
- Sửa lại: + Trong thanh niên nói
chung và trong sinh viên nói riêng,
F say mê là nhân W quan (; 5i
thành công.
+ Trong chung và trong bóng nói riêng,
F say mê là nhân W quan (; 5i
thành công.
* Khi O câu có * J * (5 “A nói chung và b nói riêng” thì A 5 là
T # có K O 6 T # B
e Bài 6 không ! o hay G ?
mà còn )R! ).$ G ngôn T
- Trong câu, A (
B ( ngôn
Trang 6GV: Khi câu có * J * (5
“không ! o A mà còn B” thì A và B
không bao 4 là # T # có quan
? O - e5 M nhau, K là A
không bao hàm B và B !W không
bao hàm A
Nhóm 3: câu g
HS: Trình bày
GV: 9 L '4 (5 d và e
Nhóm 4: câu k
HS: Trình bày
GV: Khi dùng !>5 +% +% thì A, B
5 bình &f nhau, không cái nào
bao hàm cái nào
ngôn %2 vì +<4 câu này sai
-
+ Bài
W I mà còn HN H@- + ngôn % + Bài
nói chung, HN H@- + ngôn % nói riêng.
* Khi câu có * J * (5 “không
! o A mà còn B” thì A và B không bao
4 là # T # có quan ? O - e5 M nhau, K là A không bao hàm B và b !W không bao hàm A
g Trên sân ga ! o còn hai '4
rO '4 thì cao UQ= còn O '4 thì >! áo ca rô
- Cao 14 và F] áo ca rô không cùng ()* % +,
-
hai )* l )* thì cao 142 còn F )* thì lùn và F<#
+ Trên sân ga hai )* l )* thì F] áo (N2 còn F )* thì F] áo ca rô.
k Hút L! lá T có cho )<!
* $s T . t 1 !B con '4
-
tác
-
* Khi dùng !>5 +% +% thì A, B 5
bình &f nhau, không cái nào bao hàm cái nào
4.4 Câu hỏi, bài tập củng cố:
Trang 7Cõu hỏi: Qua việc chữa lỗi trong những cõu trờn, ta thấy nguyờn nhõn mắc
lỗi diễn đạt là do đõu?
+ Chủ ngữ và vị ngữ mâu thuẫn với nhau
+ Liệt kê không đồng loại
+ Sử dụng quan hệ từ không đúng với nội dung câu văn
4.5 Hướng dẫn HS tự học:
-
bài làm !B thõn &>! ? là bài TLV )L 7), rỳt kinh ? G cỏch
+ 2 & &J trỏnh sai sút
-
5 RÚT KINH NGIỆM:
Nội dung:
Phương phỏp:
Sử dụng đồ dựng, thiết bị dạy học:
... data-page="2">
vậy để tránh lỗi diễn đạt mặt
phải nắm vững quy tắc sử
dụng ngôn ngữ, mặt khác phải
không ngừng rèn luyện lực tư
duy Bài nêu số lỗi diễn
đạt liên quan... ta !W hay
R! + 2 & X lụ-gớc)
- Lỗi diễn đạt không
tuý liên quan đến mặt sử dụng
ngôn ngữ mà liên quan đến tư
duy người nói , người viết Vì